27 Ιουν 2006

"Ημερολόγιο" - Αντώνης Κορδατζάκης


Τόσα χρόνια μες τους χάρτες μου σε ψάχνω,
κι ας μην έσκυψες ποτέ στο μέτωπο μου
με τα δυό σου χείλια να αφήσεις
μια ανάσα στη ζωή μου.

Κι αν η προσευχή μου οινόπνευμα μυρίζει,
καπνό και πυρετό,
στο γυάλινο το κύμα τ' όνομά σου
φωνάζω να καθρεφτιστεί η φωνή μου.

Και στην όχθη που χτενίζεσαι ακουστεί
σαν αλμυρό τραγούδι που σου φέρνει
ερωτευμένο το νερό.

Και στο διάβολο πουλάω τη ψυχή μου εγώ,
για να βρεθώ απόψε τυλιγμένος
στου κορμιού σου το βυθό.

Κάπου η νύχτα μεσοπέλαγα κρεμιέται
στην αγχόνη τ’ ουρανού
κι ο δαίμονας καβάλα στο σκοτάδι
αρπάζει τη μετέωρη ευχή μου.

Και σαν άστρο καυτερό προς το νησί σου
τα λόγια μου πετάει
πληγώνοντας τα βράχια και την άμμο,
στη χτένα σου καρφώνει την ψυχή μου.

Και σταγόνα τη σταγόνα κυλάω εγώ
σαν αλμυρό νερό στους ώμους
και στον ακριβό σου το λαιμό.

Κι ας το ξέρω πως του λόγου του
στην ανεμόσκαλα εκεί, με περιμένει
για να μου λιμάρει το σκοινί.

Πάνε χρόνια που αντίκρυ αναβοσβήνουν
τα φώτα κάποιας γης,
τα φώτα κάποιας ξεχασμένης νήσου,
που λένε είν’ οι κορφές του παραδείσου.

Μα το ξέρω είναι της θάλασσας τα μάγια,
δεν υπάρχει αυτή η στεριά,
μιας και κανείς ποτέ του εκεί δεν πήγε,
γι αυτό σφιχτά κρατιέμαι στο κορμί σου.

Και μπροστά απ’ τους κολασμένους
περνάω εγώ σαν μια σκιά
που σεργιανάει στον Άδη
τη δικιά σου μυρωδιά.

Κι είναι λέω ο παράδεισος για μας, αγάπη μου μικρή,
να μοιραζόμαστε τούτη τη κόλαση μαζί.

Στίχοι-Μουσική-Ερμηνεία: Χρήστος Θηβαίος

"Fidel" - Αντώνης Κορδατζάκης




If only you knew how much I smell you.
Can't you see what I'm trying to tell you?

If only you knew how much I smell you, True portraits of dogs, Photographs by Valerir Shaff, Text by Roy Blount Jr. εκδ. Bulfinch

26 Ιουν 2006

"Απαγχονίστηκα : ΙΙ. Έρωτας : Ονειρεύομαι Με Τους Φίλους Μου" - Ν.Ι. Πουλάκος (19/04/06)



Ρουφήξαμε τα όνειρα μιας νύχτας στην Ιθάκη
του ποιητή, του ένδοξου, του τραγικού, του όλου.
Και κάναμε πως θέλαμε να ζήσουμε για κείνη
για μια μελαχροινιά, με ολόγιομα, μεγάλα, πράσινα μάτια.

Τη νύχτα απορήσαμε με τούτη εδώ τη μοίρα
που μπερδευτήκαμε εμείς χωρίς να το ζητούμε.
Μια ρίμα δεν μπορέσαμε να πλέξουμε οπότε
σωστά δεν την εψάξαμε αυτήν την πρασινομάτα.

Το σκηνικό του Απρίλη βιώσαμε χωρίς υποκρισία
όπως οι περισσότεροι κοινοί θνητοί του τόπου.
Ήπιαμε και χορέψαμε, φλερτάραμε, γελάσαμε
πράσινα τα βλέπαμε τα μάτια της μαυρίλας.

Κι αν κάποτε δεν βρήκαμε αυτήν την ουτοπία
και βολευτήκαμε θαρρείς με ότι μας ελάχει.
Δεν πάψαμε να ονειρευόμασταν τη νια,
την πρασινομάτα,
να ερωτευτούμε με τη ζωή, με το φιλί, με τ' όλο.

Στον περίεργο, ευτυχισμένο Απρίλη...

23 Ιουν 2006

"Απαγχονίστηκα : ΙΙ. Έρωτας : Μια Ορχήστρα Τραγουδά" - Ν.Ι. Πουλάκος (13/04/06)

Παγωμάρα, κρύο, βουβαμάρα, ψύχος...

Ταξιδεύω για έναν τόπο χωρίς προορισμό
προοπτική μου η φυγή να εμπνευστώ το "σ' αγαπώ".

Τι θες τελικά; Γιατί κλαίς; Σσσσσ...

Αναρωτιέμαι συνεχώς γιατί τρέχω στο σκοτάδι;
Για έρωτα ή για αγάπη;

Κλαίω!
Είπες τίποτα; Α! Και έλεγα μήπως.

Τρύπα το κουφάρι μου, στάζει έρωτα και μίσος
για μια κοπέλα που ενίοτε...

1,2,1,2... δοκιμή... φφφ!

Χάνω τον ρυθμό της ζωής. Νύχτα! Στοπ!
Φώτα... Ζω! Στοπ! Κλείσε τα φώτα, δεν μπορώ...

Άβυσσος, ένα μάτι ψιθυρίζει "σ' αγαπώ". Κλείνω την πόρτα!

Ξαπλώνω στο κρεβάτι και διαβάζω ένα ποιήμα
νιώθω την ανάσα σου να μ' ακουμπάει μ' ενός ερώτος κύμα.

Τελικά που πάς; Που πηγαίνω; Μ' αγαπάς; Μ' αγαπάω;
Έζησα, ζω, θα ζω, θα ζήσω;

"Σ' ένιωσα μέσα μου παντού, σα να μην πέρασε μια μέρα"
μα εγώ πέθανα και το κορμί σου τραβάει παρά πέρα.

22 Ιουν 2006

"Περιγραφή Σχήματος" - Λίνος Ιωαννίδης (1998)


Αναπαράσταση

Νυχτώνει και βγαίνει
πάλι ο ίδιος
σαν ανάμνηση
περιγράφει την όψη του
ψηλός
με βλέφαρα
περιφέρει το ανάστημα
σαν σώμα

Επανάληψη

Κοίταγε την κάθε μέρα
θαύμαζε
που τα πουλιά στα σύννεφα
παίρναν την ίδια θέση

Εδώ
σε χώρα μακρινή
το πρόσωπό του
πόλη θλιβερή που δεν έχει πατρίδα

"Αδελφός του Αλκίνοου Ιωαννίδη, του σπουδαίου Κύπριου τραγουδοποιού της έντεχνης μουσικής, που θαυμάζεται στον καιρό μας. Ο Λίνος είναι ένας αληθινός άνθρωπος της τέχνης. Έχει μεγαλώσει με τα τραγούδια του αδερφού του, με τις ζωγραφιές του πατέρας του, του Άντη, ο οποίος επιμελήθηκε και το εξώφυλλο της "Περιγραφής Σχήματος". Πριν από αυτήν την συλλογή, ο Λίνος είχε εκδόσει τον "Λευκό", το 1994 από τις Εκδόσεις Δωδώνης, και τον "Εξώστη" από τις Εκδόσεις Αιγαίον. Μετά την "Περιγραφή Σχήματος", που κυκλοφόρησε το 1998 από τις Εκδόσεις Αιγαίον, κυκλοφόρησαν οι συλλογές "Ο Χρόνος του Απρόσμενου Καιρού"(2001) και "Φωνή Γραμμένη"(2006), και οι δύο από τις Εκδόσεις Αιγαίον-Κουκίδα.
Τον Λίνο Ιωαννίδη τον γνωρίσαμε μέσα από τα Διάφανα Κρίνα. Φίλος των παιδιών από την Νέα Ζωή Περιστερίου, όπως επίσης και ο αδελφός του Αλκίνοος, τους έδωσε το ποίημα του "Θέμεθλο"(από την συλλογή "Εξώστης") για τον δίσκο "Κάτι Σαράβαλες Καρδιές"(1998) :

Εδιάβαινα την έρημη τη νυχτωμένη πόλη\
τους σιδερένιους δίαυλους
των σκουπιδιών τους ύπνους.
Μες στις στοές
αγόγγυτες χορδές φωνές ριγούσαν
μες στις χολέτρες ψίθυροι
κουρνιαζαν και σιγούσαν.
Ίλιγγος των υπόκοσμων,
παλμός και προσωδίες,
αρρωστημένο δύστυχο φτερούγισμα του σκότους.
Αισθάνθηκα τους πάγερους υπόγειους σωλήνες
στα σπλάχνα μου να τρίζουνε φριχτά
και να δονούνται

Μ' έναν αχνό ανάσασμο κι ένα λιτό μανδύα,

στης τρέλας μου τη μόναξιαστου πόνου μου την ψύχρα
στα πλάνεμένα μου μυαλά
και στης ψυχής τη νύστα,
βυθίστηκα στ' ατάραχα νερά των υδρατμών μου.

Από κει και πέρα τον Λίνο τον Ιωαννίδη, τον συναντάμε σε πολλές ποιητικές συναντήσεις του Θάνου Ανεστόπουλου, όπως λ.χ. εκείνη στο "Μικρό Μουσικό Θέατρο" στο Κουκάκι τον Γενάρη του 2006, αλλά και σε συναυλίες των Διάφανων Κρίνων, όπως εκείνης της Πάτρας τον Νοέμβρη του 2005." Ν.Ι.Π.

"Η Χαμηλή Φωνή - Τα Λυρικά Μιας Περασμένης Εποχής Στους Παλιούς Ρυθμούς" - Μια Προσωπική Ανθολογία του Μανόλη Αναγνωστάκη - Μέρος Γ' (1990)


Λέων Κουκούλας (1894-1967)

Βρέχει...

(...)
Καί βρέχει, βρέχει δίχως τελειωμό
Κι ανατριχιάζω με της γης τα ρίγη.
Νιώθω της πολιτείας τον παιδεμό
Σαν αγωνία δική μου, που με πνίγει.

Κι όπως ακούω να πέφτει το νερό,
Τα βέλη του το χώμα να τρυπούνε.
Τα μάτια, που βασίλεψαν, θαρρώ
Απόψε τη ζωή πως νοσταλγούνε.

Γ. Σταυρόπουλος (1898-1969)

Δρόμοι

(...)
Νάναι ο θλιμμένος γυρισμός της ψυχής πούχουν συντρίψει
οι μάταιοι αγώνες για να βρει ότι έχει πλάσει η σκέψη,
κι ήρθε σε σας, δρόμοι παλιοί, για να σας πει με θλίψη,
ότι ήταν ψέμα τόνειρο κοντά σας πουχε θρέψει;
(...)

Tέλλος Άγρας (1899-1944)

Ήρθες...

Ήρθες, γλυκό παιδί, κι αγέρισες το σπίτι.
Κ' είσαι τα γειτονίστικα, τ' απλά ντυμένη,
μοσκοβολάει απάνω σου το φρέσκο τσίτι,
που αρχίζει στις γραμμές σου ανάρια και βαθαίνει.

Της νειότης νειότη, το γυμνό, γλυκοπροβάλλει
το χέρι, αναβρυτό απ' το νώμο σου και κάτω.
Δυο ισόμετρες κολόνες που έχουν το κεφάλι -
πλασμένες με κερί, μέλι γλυκό γεμάτο.

Μέλι, γλυκό παιδί, που ήρθες κι ολόρθη στέκεις,
κεφάλι, κόρφοι, γόνατα, στέρεες πατούσες,
μαλλιά κυματερά, που πίσω τ' αναπλέκεις,
και μάτια, που απ' το στόμα κάλλιο θα λαλούσες,

είσαι να σ' αγαπούν με της νειότης την τρέλλα,
με τον τρεχούμενο τον ήλιο απά στα στάχυα,
με το γαρύφαλλο ψιλή-ψιλή νταντέλλα,
με του Μαγιού το σύννεφο στα βράχια.

Μα εγώ; πούναι η χαρά μου, η δύναμη κ' η νίκη;
Τα μάτια, τα μαλλιά, το τραγούδι, το πάθος;
Αχ, τι ντροπή, τι πόλεμος, τι καταδίκη,
αχ, άφταιγο παιδί, δικό μου είναι το λάθος!

Την αλήθεια, την ξέρω - όμως δεν κάνω βήμα.
Θα τη μάθης κ' εσύ : μα ακούς; με δίχως βιάση.
Απονήρευτη εσύ, στο λαιμό μου το κρίμα
- να σ' αγαπώ μ' εκείνα που έχω χάσει.

Μήτσος Παπανικολάου (1900-1943)

Μέσα στη Βουή του Δρόμου

Μέσα στη βουή του δρόμου
ήταν να βρω τ' όνειρό μου,
να το βρω και να το χάσω
κι ούτε πια που θα το φτάσω.

Μια στιγμή πέρασε μπρος μου
κι ήταν η χαρά του κόσμου,
η χαρά που μας ματώνει
σαν οι πιο μεγάλοι πόνοι.

Πέρασε όπως περνούνε
όσα δε θα ξαναρθούνε -
πουλιά που 'χουν φτερουγίσει
σύννεφα μέσα στη δύση.

Κι άφησε στο πέρασμά του
- πέρασμα ζωής, θάνάτου -
στην καρδιά μου σα σφραγίδα
ω... την πεθαμένη ελπίδα.

Μιαν ελπίδα πεθαμένη
που μας ζει και μας πεθαίνει
κι όλο μας τραβάει εδώ κάτου
ως την πόρτα του θανάτου.

Όνειρο γλυκό και ξένο
και παντοτινά χαμένο,
σε κρατώ στο νου μου ακόμα
σαν τριαντάφυλλο στο στόμα.

Όταν πέρασες με πήρες
κι όλες μου άνοιξες τις θύρες
με το μαγικό κλειδί σου
του χαμένου παραδείσου.

Λευτέρης Αλεξίου (1890-1964)

Ενδεχόμενα

(...)
Θα ψάξουν τα βιβλία μου, τα χαρτιά μου,
τη μούχλα απ' τα παλιά μου ημερολόγια
κάθε λογής πηγές θα βάλουν χάμου,

τον άνθρωπο και το έργο για να κρίνουν.
Θα πουν, θα γράψουν λόγια, λόγια, λόγια,
μα βέβαια, τ' άδυτα, άδυτα θα μείνουν.

Νίκος Χάγερ-Μπουφίδης (1899-1950)

Πλάσματα Αιθέρια...

Πλάσματα αιθέρια, τόσο απλά,
παραλλαγές αστέρων, όλο φως και γέλιο,
με ύφος δήθεν μοιράιο, φανταχτερό
- το μακιγιάζ (όλη η σοφία) στην μορφή -
και με ομιλία δήθεν ξενική...

γεμίσατε, ωστόσο, κάποτε,
όταν ο ήλιο ήταν πιο γλυκός
κι ο ελαφρός αέρας σαν μεθούσε,
γεμίσατε ωστόσο κάποτε
με πόθους την ανέφελη ψυχή μου,
με όνειρα, με φαντασίες, με καημούς
την ύπαρξή μου...

Και είστε συνυφασμένες με
τους πρώτους, τους παιδιάτικούς μου πόνους,
σεις, δήθεν πυργοδέσποινες ονείρων,
αινίγματα ευκοδιάλυτα, εσείς,
πλάσματα αιθέρια, απλοϊκές
γόησσες των νεανικών μου χρόνων...

Μαρία Πολυδούρη (1902-1930)

Μόνο γιατί μ' αγάπησες

(...)
Μόνο γιατί τα μάτια σου με κύτταξαν
με την ψυχή στο βλέμμα,
περήφανα στολίστηκα το υπέρτατο
της ύπαρξης μου στέμμα,
μόνο γιατί τα μάτια σου με κύτταξαν.

Μόνο γιατί μ' αγάπησες γεννήθηκα
γι' αυτό η ζωή μου εδόθη
στην άχαρη ζωή την ανεκπλήρωτη
μένα η ζωή πληρώθη.
Μόνο γιατί μ' αγάπησες γεννήθηκα.
(...)

Μιχ. Δ. Στασινόπουλος (1903-...)

Τα έρημα Κέντρα

(...)
Έμεινε το φθινόπωρο μοναχικό θαμώνας
στο πέλαγος το σιωπηλό των άδειων καθισμάτων
και στην απόμερη γενιά τριγύρω στο τραπέζι,
βουβοί, στο λευκό μάρμαρο, στηρίζουν τον αγκώνα
και κλαιν' οι εφήμεροι έρωτες του περασμένου θέρους.

Γιώργος Κοτζιούλας (1909-1956)

Μοναξιά

(...)
Αχ, δεν περνάει απόψε η στενοχώρια ετούτη
που να πάω να βρω το βαθύτερο γκρεμό;
Η μάνα μου θα γνέθει για σαμαροσκούτι
κι εγώ έχω μιας αρχοντοπούλας τον καημό.

Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη (1905-1977)

Στο Φάληρο

(...)
Έκανε, αλήθεια, κρύο τσουχτερό
στ' ακροθαλάσσι τη βραδιάν εκείνη.
Μα το ζευγάρι τ' άλλο είχε απομείνει...

Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος (1901-1982)

Αποχωρισμός

(...)
Τώρα όλα πέρασαν. Στη δύση
φαιδρό ζυγιάζεται πουλί
τ' άσπρο πανάκι. Δεν αργεί
σε βάθη ονείρου η γης να σβύσει.

Καίσαρ Εμμανουήλ (1912-1970)

Η Δυναστεία των Χιμαιρών ΧΙ

Έκλυτη, ένα γρανίτινον όραμα, είναι πλασμένη
για των αισθήσεων τις μακρές, δεινές επιληψίες.
(...)

Γιάννης Σκαρίμπας (1892-1984)

Το Γράμμα

(...)
Κι ας μη ρχόταν! Γω θάκανα σαν ναχ' έρθει και σάμπως
τόχω λάβει και μούγραφες λόγια -κει- αγαπημένα,
και -σαν τότε- γω θάγραφα στο απόσπερνο θάμπος
ένα γράμμα σε σένα.
(...)

Νίκος Καββαδίας (1910-1975)

Σταυρός του Νότου

Έβραζε το κύμα του γαρμπή.
Είμαστε σκυφτοί κ' οι δύο στο χάρτη
γύρισες και μου πες πως το Μάρτη
σ' άλλους παράλληλους θα 'χεις μπει.
(...)

Γιώργος Καρατζάς (1912-1940)

Στερνό

(...)
Ακόμα μια, προσμονής, μέρα χαμένη.
Πουλί κυνηγημένο απ' τα παιδιά.
Να πέφτει, δίχως έλεος, στην καρδιά,
ο ίσκιος που στο δρόμο κατεβαίνει.
(...)

Φώτος Πασχαλινός (1913-1943)

Φθινόπωρο

(...)
Άτονα τα χείλη για ομιλία...
Πόσος κόπος μέσα στη βροχή
να 'βρει λίγο φως τούτη η ψυχή
που σπαράζει από την αγωνία!

"Με την παρουσίαση άλλων 16 ελάσσονων ποιητών από τον Μανόλη Αναγνωστάκη, κλείνει αυτή η θεματική που ανοίξαμε λίγο καιρό πριν. Συνολικά 32 ποιητές, στιχοπλόκοι λυρικών αριστουργημάτων, που συγκλόνισαν αλλά και σημάδεψαν την εποχή του Μεσοπολέμου. Σε αυτή την τελευταία παρουσίαση, διαβάζουμε σπουδαίους έλληνες ποιητές που έμειναν στην λογοτεχνική ιστορία όπως ο Άγρας, ο Καββαδίας, ο Σκαρίμπας, ο Πασχαλινός κ.ά. Διαβάζουμε επίσης τραγικούς ποιητές που ύμνησαν τον έρωτα και την αγάπη ψυχή και σώμα όπως η Μάρια η Πολυδούρη. Διαβάζουμε τέλος ποιήματα που έγιναν ροκ μπαλάντες στην εποχή μας, και ανφέρομαι "Μέσα στη βουή του δρόμου" του Παπανικολάου, που μελοποιήθηκε δύο χρόνια πριν από τους "Domenica"! Και εις άλλην ποίηση με υγείαν.." Ν.Ι.Π.

"Απαγχονίστηκα : ΙΙ. Έρωτας : Ένα Βράδυ" - Ν.Ι. Πουλάκος (28/02/06)

Η θύμησή σου ήρθε και πάλι δυνατά
να με ταρακουνήσει.
Σε σκέφτηκα σε μια στιγμή που η καρδιά
είχε ήδη ραγίσει.
Το κενό που άφησες όταν έφυγες από κοντά μου
με είχε πια λυγίσει.
Δεν ξέρω πια, που πατώ και που βαδίζω, αναρωτιέμαι
άραγε θα γυρίσει;

Ήπια μια γουλιά τεκίλα και η εικόνα σου
με άγγιξε στα σωθικά.
Μιλούσα ακατάπαυστα για έρωτα και τρυφεράδα
και στο μυαλό μου είχα αυτά τα μικρά...
Αυτά που περάσαμε μαζί, τόσα μα τόσα πολλά,
μεθούσα για αυτά τα καυτά.
"Έλα κοντά μου", σιγοψιθύρισα και αναστέναξα
τόσο μα τόσο βαθιά.
Εκλιπαρόντας το κορμί σου και τα χείλη σου
ζω για αυτά, υπάρχω μα... που Είσαι;
Tου έρωτα η γιατρειά.

20 Ιουν 2006

"Εκείνο το Καλοκαίρι.." - Ύμνος στον Έρωτα του Ν.Ι. Πουλάκου για την Ελίζα του (19/06/06)


Κοίταξα την θάλασσα, ήταν στα μάτια σου,
ο φάρος τρεμόσβηνε και εγώ σε περίμενα.
Πιο πέρα από τον Φλοίσβο, μου δωσες τα χάδια σου
εκεί που όταν πέρναγα τα 'χα χαμένα.

Φάνηκες χθες σαν οπτασία μπροστά μου,
μάτια που λαμπύριζαν, χαμόγελο που μ' έλιωνε.
Με θαύμαζες και μου λεγες είσαι η σκια μου
σε χάρηκα που η οπτασία σου φωτεινή έδειχνε.

Μιλήσαμε για τον έρωτα μας, εκείνον τον εφηβικό
είπαμε για τα μέρη που κρυβόμασταν και ερωτευόμασταν.
Μου θύμισες τα φιλιά που σου δινα στο δωμάτιο το παιδικό
σου έδειξα τον ήλιο σαν τότε που στην άμμο κυλιόμασταν.

Μιλήσαμε για τα μετά της ζωής που ζήσαμε
πέντε χρόνια πέρασαν μου είπες και σκοτείνιασες.
Σου έπιασα το χέρι, σε φίλησα στο στέρνο, λύγισες
μου δωσες μιας αγκάλια μα πόσο πάθος είχαμε;

Σ' αποχεραίτησα ενώ το τραμ μας έγνεφε να φύγουμε μαζί,
περπατούσες και με κοίταζες ενώ απομακρυνόσουν.
Έτρεξα ξοπίσω σου, σε φίλησα και καυχιόσουν
ότι το περίμενες, μ εκείνο το χαμόγελο, που δείχνει ποιος ζει...

Μαζι ποτέ ή Ποτέ μαζί;

Στην Ελίζα

(Από την συλλογή "Απαγχονίστηκα : ΙΙ. Έρωτας")

"Δεν έχω να πω πολλά πράγματα.. Κατά ένα περίεργο λόγο ποτέ δεν ήθελα να μιλάω για τον εφηβικό μου έρωτα, το Λιζάκι.. Όμως εκείνο το φιλί, χθες το βράδυ, λίγο πριν τις 12, λίγα μέτρα μετά τον "Πράπα", στην παραλία του Φαλήρου, έδωσε το βαθύτερο νόημα στο φετινό καλοκαίρι."

Αφιερώνω στην Ελίζα το παρακάτω ποιήμα του Λορέντζο Μαβίλη :

Φάληρο

Είχε όλα της τα μάγια η νύχτα, μόνη
εσύ έλειπες. Αργά κινάω να φύγω,
μα ξάφνου στη μπασιά του μπαρ ξανοίγω
αυτοκίνητο να γοργοζυγώνει.

Μ ελπίδα σταματάω. Να το, πλακώνει
παραμερίζουν οι άλλοι. Άσειστος μπήγω
τη ματιά μου στη ματιά σου. Άλλο λίγο
ακόμα, και ο σωφέρ σου με σκοτώνει.

Αρχοντοπούλα μ άφταστα πρωτάτα.
με των εφτά νησιών τις χίλιες χάρες,
τετράξανθη ομορφιά γαλανομάτα.

του θανάτου δε μ έπιασαν τρομάρες
γλυκύτατες με λυκώσανε λαχτάρες
να συντριφτώ κάτω από σε στη στράτα.

14 Ιουν 2006

"Η Ζωφόρος" - Βασίλης Λαλιώτης (1994)


Κι ήρθες εσύ
άγραφο σώμα για τα σκοτεινά φιλιά μου
νυχτερινή σελάνα πάνω από τη θάλασσα
άθροισμα τρομερό από διψασμένες οπτασίες
κι ήρθες εσύ
χαλίκια μουσκεμένα του γιαλού
πηγάδι σκοτεινό να πνίγονται τα λόγια μου

Ο κίνδυνος του πόνου
που σπάταλα τοποθετω στο άπαιχτο
Ωριμασμένα γυναικών ονόματα
οι πρώτοι μου καρποί της προσφοράς στα πόδια σου
Το τελευταίο φτερό σημάδι που
δεν κατανεύω πια στο σχήμα του άγγελου

Να σου χαρίζω ρόχθο
το ακοίμητο παιχνίδι του νερού κάτω από τ' άστρα
και το κεφάλι μου σκυμμένο στο άνθος του αφρού
στοχαστική συνάντηση με τα ύλικά του έρωτα
στης ερημιάς του άδειο κοχύλι
που αφήνει σχήμα ιδανικού για την περίπτυξη.

(Η Ζωφόρος)

"Τον Βασίλη Λαλιώτη τον έμαθα ως μεταφραστή. Έχει σπουδάσει ισπανική φιλολογία, αν δεν κάνω λάθος πρέπει να διδάσκει κιόλας, και για χρόνια επιδίδεται σε μεταφράσεις μεγάλων ισπανών λογοτεχνών, έργα των οποίων μπορεί και διαβάζει πλέον και το ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Να συνεχίσω λέγοντας ότι, τον Βασίλη τον Λαλιώτη τον έμαθα μέσα από τον β' δίσκο των Διάφανων Κρίνων "Κάτι Σαράβαλες Καρδιές", όπου υπήρχε ένα εκπληκτικό ποιήμα του ισπανού ποιητή Blas De Otero, σε μια σπουδαία μετάφραση του Λαλιώτη. Το ποίημα λέγεται "Me Queba La Palabra"(Μου Απομένει η Λέξη), στα ελληνικά ο Λαλιώτης το μετέφρασε ως "Καταρχήν" :

Αν έχω χάσει τη ζωή, το χρόνο, όλα
όσα έριξα, σαν δαχτυλίδι στο νερό,
αν έχω χάσει τη φωνή μες στ' αγριόχορτα,
μου απομένει η λέξη.

Αν έχω υποφέρει για τη δίψα, την πείνα, κι όλα
όσα ήταν δικά μου και κατάντησα ένα τίποτα,
αν έχω θερίσει τις σκιές στα σιωπηλά,
μου απομένει η λέξη.

Αν άνοιξα τα χείλη για να δω το πρόσωπο
το τρομερό και το καθάριο της πατρίδας μου,
αν άνοιξα τα χείλη μέχρι να τα σκίσω,
μου απομένει η λέξη.

To παρόν ποιήμα είχε δημοσιευτεί στο περιοδικό "Brasil", με το οποίο συνεργαζόταν ο Λαλιώτης, όταν ο Παντελής Ροδοστόγλου(..των Κρίνων) του το ζήτησε για τον δίσκο. Από κει και πέρα τα παιδιά έγιναν φίλοι, μια φιλία που φάνηκε και στο προλογικό σημείωμα που άφησε ο έλληνας ποιητής στο τελευταίο δίσκο των Κρίνων "Ο Γύρος της Μέρας σε Ογδόντα Κόσμους".
Από κει και πέρα ο Βασίλης ο Λαλιώτης έχει εκδώσει και δικές του ποιητικές συλλογές. Εμείς κρατάμε στα χέρια μας την "Ζωφόρο", μια αρκετά έντονη -συναισθηματικά- ποιητική συλλογή, η οποία -όπως λέει και ο ίδιος ο ποιητής- είναι μια σφήνα στον Ελύτη και στην Δημουλά. Εκδόθηκε από τις Εκδόσεις Σμιλή το 1994. Χωρίζεται σε 5 μέρη : Μουσική Δωματίου, Επιτύμβιος, Πάνω στο Σώμα Ψιχαλίζει Φωνήεντα και Σύμφωνα, Η Ζωφόρος και η Έξοδος.
Πριν την "Ζωφόρο", ο Βασίλης Λαλιώτης είχε εκδόσει τις συλλογές "Η Μαθητεία της Πλοκής"(1985,Ιδιωτική Έκδοση) και "Το Τραγούδι της Επιστροφής"(1989,Εκδόσεις Ενδύμιων). Μετά βρίσκουμε μόνο την συλλογή "Το Ένδοξο Πένθος"(1997,Εκδόσεις Πλανόδιον)." Ν.Ι.Π.

13 Ιουν 2006

"Δόγμα '95 : Το Τελευταίο των Κινηματογραφικών Κινημάτων του 20ου Αιώνα" - Ν.Ι. Πουλάκος (Ιούνης 2006)


1.De Storste Helte - 1996
2.Dogme 1 : Festen - 1998
3.It's All About Love - 2003
4.Dear Wendy - 2005
1.Forbrydelsens Element - 1984
2.Epidemic - 1987
3.Europa - 1991
4.Breaking The Waves - 1996
5.Dogme 2 : Idioterne - 1998
6.Dancer In The Dark - 2000
7.Dogville - 2003
8.Manderlay - 2005
Ο Όρκος της Αγνότητας

« Ορκίζομαι να συμμορφωθώ με τους παρακάτω διατυπωμένους και επικυρωμένους από το Dogme 95 κανόνες:

1) Το γύρισμα πρέπει να γίνεται επί τόπου χωρίς αξεσουάρ και ντεκόρ (αν η ιστορία του φιλμ απαιτεί τη χρήση κάποιου ιδιαίτερου αξεσουάρ, επιλέγεται τόπος γυρίσματος όπου αυτό είναι παρόν).
2) Κανένας ήχος δεν πρέπει ποτέ να δημιουργείται ξεχωριστά από τις εικόνες και το αντίστροφο (Καμία μουσική δεν πρέπει να χρησιμοποιείται εκτός και αν παίζεται κατά τη διάρκεια του γυρίσματος της σκηνής).
3) H κάμερα πρέπει να φέρεται στο χέρι. Επιτρέπεται κάθε πιθανή κίνηση ή μη-κίνηση με την κάμερα στο χέρι. (Η ταινία δεν πρέπει να διαδραματίζεται εκεί που βρίσκεται η κάμερα, το γύρισμα πρέπει να γίνεται εκεί που διαδραματίζεται το φιλμ).
4) Η ταινία πρέπει να είναι έγχρωμη. Κανένας ειδικός φωτισμός δεν επιτρέπεται. (Αν δεν υπάρχει αρκετός φωτισμός η σκηνή είτε πρέπει να κοπεί ή να ενσωματωθεί μία απλή λάμπα στην κάμερα).
5) Κάθε οπτική επεξεργασία ή φιλτράρισμα απαγορεύεται.
6) Η ταινία δεν πρέπει να περιλαμβάνει επιφανειακή δράση. (Οι φόνοι, τα όπλα κ.τ.λ. δεν πρέπει να εμφανίζονται).
7) Οι χρονικές και γεωγραφικές απομακρύνσεις απαγορεύονται. (Το φιλμ πρέπει να διαδραματίζεται εδώ και τώρα).
8) Οι θεματικές ταινίες δεν γίνονται αποδεκτές.
9) Οι διαστάσεις του φιλμ πρέπει να είναι τα 35mm του ακαδημα?κου φορμά.
10) Ο σκηνοθέτης δεν πρέπει να αναγράφεται στους τίτλους.

Επιπλέον ορκίζομαι να χαλιναγωγήσω ως σκηνοθέτης την προσωπική μου αρέσκεια. Δεν είμαι πια ένας καλλιτέχνης. Ορκίζομαι να αποφεύγω την δημιουργία ενός «έργου», καθώς θεωρώ τη στιγμή πιο σημαντική από το σύνολο. Ο υπέρτατος σκοπός μου είναι να εκμαιεύσω την αλήθεια από τους χαρακτήρες και τις σκηνές μου. Ορκίζομαι να το πράξω με κάθε διαθέσιμο μέσο και θυσιάζοντας την προσωπική μου αρέσκεια και κάθε αισθητική θεώρηση.
Και έτσι δίνω τον ΟΡΚΟ ΤΗΣ ΑΓΝΌΤΗΤΑΣ. »

Κοπεγχάγη, Δευτέρα 13 Μαρτίου 1995

Εξ ονόματος του Dogme 95
Lars Von Trier
Thomas Vinterberg

"Πέρα από τις πιθανές και γιατί όχι δικαιολογημένες αντιρρήσεις ο Όρκος Αγνότητας, όπως και κάθε μανιφέστο, αποτελεί ένα κείμενο-μοντέλο που δίνει τις κατευθυντήριες γραμμές. Στην περίπτωση του Dogme 95 δεν έχει τόση σημασία η ορθότητα του κειμένου ούτε η αμφιλεγόμενη αυθεντικότητά του, ειδικά αν αντιπαρατεθεί στο ρωσικής προεύλεσης μανιφέστο της ομάδας Cine ?Eye του Dziga Vertov (1923), όσο οι ανάγκες που ώθησαν στη γέννησή του.Όπως άλλωστε και στην περίπτωση της Nouvelle Vague των ’60s, επιθυμία των Δανών εμπνευστών του Δόγματος είναι να προκαλέσουν ηλεκτροσόκ στην κινηματογραφική κοινότητα εκείνης της περιόδου. Με τη φιλοδοξία να εγκαινιάσει ένα λιγότερο συμβατικό σινεμά χρησιμοποιώντας ερασιτεχνικά τεχνικά μέσα, το Dogme 95 κηρύσσει επίσημο εχθρό του το σινεμά ως κωδικοποιημένη τέχνη της μπουρζουαζίας. Ο κινηματογράφος φτάνοντας στα 100 του χρόνια εμφανίζει σοβαρά προβλήματα ακινησίας με κίνδυνο την οριστική παραλυσία. Μόνο ριζικές και ακραίες λύσεις μπορούν να το κρατήσουν στη ζωή και η στροφή προς τον ρεαλισμό είναι αναπόφευκτη όπως και σε αντίστοιχες κρίσεις της κινηματογραφικής ιστορίας ( π.χ. Roberto Rossellini, Vittorio De Sica και ο ιταλικός νεορεαλισμός στην δεκαετία του’40). Υποστηρίζοντας ότι το φιλμ δεν είναι μία ψευδαίσθηση, οι σκηνοθέτες του Δόγματος στρέφουν τον φακό της ερασιτεχνικής κάμερας στο χέρι προς την πραγματικότητα ελπίζοντας ότι εκεί θα βρουν τη χαμένη ζωντάνια του σινεμά. Με τους λιτούς, θρησκευτικής ισχύος κανόνες δεν ακυρώνουν με κανένα τρόπο την τεχνική εξέλιξη 100 χρόνων. Απλά επιλέγουν την επιστροφή στις ρίζες με σκοπό να ανακαλύψουν νέους κινηματογραφικούς τρόπους. Η αλήθεια της εικόνας χωρίς περιττές επεξεργασίες όμως σοκάρει την κοινωνία του θεάματος και την για χάρη της μπουρζουαζίας κωδικοποιημένη αναπαράσταση, σύμφωνα με τα «πιστεύω» του Δόγματος. Και για του λόγου το αληθές μια σκηνή του Dogme 2 αρκεί για να το αποδείξει. Lars Von Trier τολμά και καταγράφει τη σκηνή του οργίου και τις πολλαπλές ερωτικές διεισδύσεις χωρίς προσθήκες ή καμουφλάζ. Με άλλα λόγια χωρίς να προκαλεί την ερωτική διέγερση ως οφείλει μία ταινία πορνό αλλά και χωρίς να κρύβει όπως μία « καθώς πρέπεi » ταινία. Ακατέργαστες εικόνες, αμηχανία στο «καλά εκπαιδευμένο» παγκόσμιο κοινό και ο δικός μας απεριόριστος θαυμασμός στο σπουδαιότερο ίσως Δανό σκηνοθέτη από την εποχή του Dreyer.Τι κρατάμε λοιπόν από την πρώτη και ίσως τελευταία δεκαετία του Δόγματος; Ανεξάρτητα από την επιτυχή ή μη πορεία του, το Dogme 95 αποδεικνύει ότι οι εναλλακτικές φώνες, αν και είδος προς εξαφάνιση, εξακολουθούν να υπάρχουν."
"To Δόγμα '95 εγκαινιάστηκε στις 20 Μαρτίου 1995 στο Theatre de l' Odeon de Paris,στα πλαίσια των εκδηλώσεων για τα 100 χρόνια της 7ης τέχνης.Ολοκληρώθηκε τον Μάρτη του 2005 στα πλαίσια του Φεστιβάλ των Κάννων."
"Η σκηνοθετική ομάδα του Δόγματος, αν και στην αρχή εμφανώς δανοκρατούμενη, στην πορεία εντάσσει στους κόλπους της ταινίες προερχόμενες από την παγκόσμια σκηνή ( Κορέα, Αργεντινή, Ιταλία, περίπυ δώδεκα αμερικανικές παραγωγές κ.τ.λ.) εκφράζοντας πλέον μία πιο συνολική αντίδραση. Από τα 39 φιλμ που τελικά κρίθηκαν άξια να φέρουν την σφραγίδα ξεχωρίζουμε τα πέντε πρώτα : Festen, Thomas Vinterberg (Δανία 1998), Οι Ηλίθιοι, Lars Von Trier (Δανία 1999), Μιφούνε, Srren Kragh-Jacobsen (Δανία 2000), The King Is Alive, Kristian Levring (Δανία 2000 )και Lovers, Jean-Marc Barr (Γαλλία 1999), με τις ταινίες των δύο πρωτοπόρων να παραμένουν αξεπέραστες."

"Η Δίκη" - Αντώνης Κορδατζάκης




Πρώτα δεν καταλάβαινα, γιατί δεν έπαιρνα στην ερώτηση μου καμιά απάντηση, σήμερα δεν καταλαβαίνω, πώς μπορούσα να πιστεύω ότι ήταν δυνατό να ρωτάω. Αλλά στην πραγματικότητα δεν πίστευα καθόλου, ρωτούσα μόνο*.

Φ. Κάφκα.

*Το κείμενο του Κάφκα, βρέθηκε από το βιβλίο της Μικρής Σκηνής του Σύγχρονου Θεάτρου Αθήνας (σε σκηνοθεσία Γ. Κιμούλη), που φέτος είχε ανεβάσει τη Δίκη.

[Δείτε επίσης τα sites The Kafka Project και wikipedia, με πολύ υλικό για τη ζωή και το έργο του Κάφκα. Σε μετάφραση κάποια έργα του και στα ελληνικά.]

[Αυτό είναι και το τελευταίο post από εμένα στο Βακχικόν. Ευχαριστώ πολύ τον Νέστορα για τη φιλοξενία των φωτογραφιών και των σκέψεών μου.]

12 Ιουν 2006

"Απαγχονίστηκα : Ι. Ζωή : ... Και Όμως Ναι, Θα Ζείτε Σαν Σκατά!" - Ν.Ι. Πουλάκος (08/02/06)

Ακούγοντας ποιήματα των beat δημιουργών
νιώθεις πως ζουν ακόμη,
αλήτες και περιθωριακοί, αστοί των αμφισβητήσεων.
Οι παλμοί των χεριών τους τρεμοπαίζουν σιωπηρά,
σαν αυστραλιανά τοτέμ στο χορό των μεγάλων πνευμάτων.

Και φωνάζουν Θάνατος! αλήτες μικροαστοί
που τρώτε τις σάρκες σας μόνοι σας.
Χαφιέδες των δυνάμεων καταστολής, βολεψάκηδες..
Ναι! Εσείς τα μιάσματα, ζωντανοί νεκροί της ζωής..

Αλλά όμως συνεχίζουμε να κραυγάζουμε στίχους
σαν αυτούς που σας τρομάζουν και δεν κοιμάστε σαν..
Ως τι μωρέ; Έχετε ήσυχη την συνείδησή σας σας; Εσείς!

Παύω όμως να μιλάω γιατί μ' ακούτε και σχολιάζετε.
Ίσως η σιωπή μου να σας τσαντίσει.
Η μοναξιά όμως, η αγάπη, η δυσαρέσκεια , το θαύμα αλλά..
..και η φαντασία σας έχει στερέψει!

Το βάρος της ζωής, αυτό δεν το αντέχετε!
Φτου σας..!

Αφιερωμένο στον Πάυλο Τάσιο και την Κατερίνα Γώγου

*Η συναυλία της "Φυλής των Happy Few", η οποία έγινε στο "ΑΝ" στα Εξάρχεια στις 27/12/05, με συντρόφεψε.

"Ασκητική" - Αντώνης Κορδατζάκης

[...]

Η Κραυγή δεν είναι δική σου. Δε μιλάς εσύ, μιλούν αρίφνητοι πρόγονοι με το στόμα σου. Δεν πεθυμάς εσύ· πεθυμούν αρίφνητες γενεές απόγονοι με την καρδιά σου.

Οι νεκροί σου δεν κείτουνται στο χώμα. Γένηκαν πουλιά, δέντρα, αγέρας. Κάθεσαι στον ίσκιο τους, θρέφεσαι με τη σάρκα τους, αναπνές το χνότο τους. Γένηκαν Ιδέες και πάθη, κι ορίζουν τη βουλή σου και την πράξη.

Οι μελλούμενες γενεές δε σαλεύουν μέσα στον αβέβαιο καιρό, μακριά από σένα. Ζουν, ενεργούν και θέλουν μέσα στα νεφρά και στην καρδιά σου.

Το πρώτο σου χρέος πλαταίνοντας το εγώ σου είναι, στην αστραπόχρονη τούτη στιγμή που περπατάς στη γης, να μπορέσεις να ζήσεις την απέραντη πορεία, την ορατή και την αόρατη, του εαυτού σου.

Δεν είσαι ένας· είσαι ένα σώμα στρατού. Μια στιγμή κάτω από τον ήλιο φωτίζεται ένα από τα πρόσωπα σου. Κι ευτύς σβήνει κι ανάβει άλλο, νεώτερο σου, ξοπίσω σου.

Η ράτσα σου είναι το μεγάλο σώμα, το περασμένο, το τωρινό και το μελλούμενο. Εσύ είσαι μια λιγόστιγμη έκφραση, αυτή είναι το πρόσωπο. Εσύ είσαι ο ίσκιος, αυτή το κρέας.

Δεν είσαι λεύτερος. Αόρατα μυριάδες χέρια κρατούν τα χέρια σου και τα σαλεύουν. Όταν θυμώνεις, ένας προπάππος αφρίζει στο στόμα σου· όταν αγαπάς, ένας πρόγονος σπηλιώτης μουγκαλιέται όταν κοιμάσαι, ανοίγουν οι τάφοι μέσα στη μνήμη και γιομώνει βουρκόλακες η κεφαλή σου.

Ένας λάκκος αίμα είναι η κεφαλή σου, και μαζώνουνται κοπάδια κοπάδια οι γίσκιοι των πεθαμένων και σε πίνουν να ζωντανέψουν.

"Μην πεθάνεις, για να μην πεθάνουμε!" φωνάζουν μέσα σου οι νεκροι. "Δεν προφτάσαμε να χαρούμε τις γυναίκες που πεθυμήσαμε· πρόφτασε εσύ, κοιμήσου μαζί τους! Δεν προφτάσαμε να κάμουμε έργα τις Ιδέες μας· κάμε τις έργα εσύ! Δεν προφτάσαμε να συλλάβουμε και να στερεώσουμε το πρόσωπο της ελπίδας μας· στερέωσε το εσύ!

"Τέλεψε το έργο μας! Τέλεψε το έργο μας! Μέρα νύχτα μπαινοβγαίνουμε στο κορμί σου και φωνάζουμε. Όχι, δε φύγαμε, δεν ξεκορμίσαμε από σένα, δεν κατεβήκαμε στη γης. Μέσα από τα σωθικά σου ξακλουθουμε τον αγώνα. Λύτρωσε μας!"

Δε φτάνει ν΄ ακούς μέσα σου τη βουή των προγόνων. Δε φτάνει να τους νιώθεις να παλεύουν μπροστά από το κατώφλι του νου σου. Όλοι χύνουνται να πιαστούν από το ζεστό μυαλό σου, ν΄ ανέβουν πάλι στο φως της μέρας.

[...]


[Ασκητική Salvatores Dei, Νίκος Καζαντζάκης, εκδ. Ελένης Ν. Καζαντζάκη]

Όλη η ασκητική εδώ.

9 Ιουν 2006

"Κι η Αγάπη Πάλι Θα Καλεί - Αίσιο Τέλος" - Παντελής Ροδοστόγλου / Διάφανα Κρίνα (2005)

"Κι η Αγάπη Πάλι Θα Καλεί"

Κάποτε θά 'ρθει η στιγμή
που όλα θα πάρουν
ένα νόημα βαθύ
θα σου θυμίζουν οι ουρανοί
άγνωστες πτήσεις.
Κι η θάλασσα η παντοτινή
τρεμούλιασμα νωχελικό
στον πιο αθώο σου εαυτό
και οι σταθμοί
παλιές, καλές αναχωρήσεις.
Κι η αγάπη πάλι θα καλεί
στον κόρφο της γλυκά να ρθείς
να ξαποστάσεις
να ιστορήσεις μια ζωή
βγάζοντας στεναγμό βαθύ
και στην καρδιά της να τινάξεις
σαν λείψανα Αγίων μαρτυρικά
όλες σου τις θλίψεις.

Δεν υπάρχει ομορφιά
παρά μόνο στο βλέμμα
που την φρίκη κοιτάει
κι όμως αντέχει.

"Αίσιο Τέλος"
Ναι ρε, είμαστε νεκροί
βρωμούμε όσο χίλιοι τάφοι μαζί
φέρουμε μέσα μας θρυμματισμένους κόσμους.
Ναυάγια από ήλιους σβηστούς
προκατακλυσμιαίες θλίψεις
σπαράγματα μιας σκοτωμένης ομορφιάς
τεφρούς κρατήρες απ' τους ουρανούς
των προσδοκιών μας.
Εμείς, οι προπαγανδιστές του ανέφικτου.
Γι' αυτό μη μας μιλάτε
αφουγκραζόμαστε γκρεμούς
και σας παρακαλώ πολύ
μη μας ενοχλείτε, εργαζόμαστε : με πρώτη ύλη τις αποτυχίες μας
πλάθουμε πόντο πόντο μες στο σκοτάδι
έναν ανθισμένο χιονάνθρωπο,
τον εαυτό μας.
"Το 2005 τα Διάφανα Κρίνα έκαναν κάτι πρωτόγνωρο για την μουσική πορεία τους και πρωτοποριακό για τα ελληνικά μουσικά δρώμενα. Κυκλοφόρησαν τον 5ο δίσκο τους, έναν δίσκο που περιλαμβάνει ένα ονειρικό ορχηστρικό cd και ένα βιβλιάρακι με όλους τους στίχους τους, αλλά και ιστορίες, δοκιμιάκια και ποιήματα των Θάνου Ανεστόπουλου, Παντελή Ροδοστόγλου και Τάσο Μάχα. Παράλληλα τους προλογίζουν οι έλληνες ποιητές Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης και Βασίλης Λαλιώτης. Εμείς κρατάμε αυτά τα δύο θαυμάσια ποιήματα του Παντελή Ροδοστόγλου ακούγοντας την υπέροχη μελωδία του "Παρισιού"..." Ν.Ι.Π.

"Κόνιτσα, Αθήνα, Φρανκφούρτη" - Αντώνης Κορδατζάκης



Κόνιτσα, Αθήνα, Φρανκφούρτη. Η διαδρομή του. Το μυθιστόρημα που ποτέ δεν έγραψε. Ποτέ δεν μίλησε. Ποτέ δεν έκανε αυτά που έλεγε. Υποσχέσεις που ποτέ δεν κράτησε. Έτσι ήταν. Έτσι έγινε. Δεν κοίταζε κανέναν στα μάτια. Μόνο χαμηλά στο δρόμο. Έψαχνε να βρει μεγάλους ανθρώπους και το μόνο που συνάντησε ήταν πιθήκους του ιδεώδους τους*.

Ο παππούς του Γιώργου Κ. όποτε δεν έπιανε τον κώλο μικρών κοριτσιών έβγαζε πολύ ωραίες φωτογραφίες. Είχε χάσει το ένα μάτι του (κάποιοι είπαν από θραύσματα χειροβομβίδας στον εμφύλιο, εκείνος ποτέ δεν συζητούσε γι' αυτό) και το μόνο επάγγελμα που του ταίριαξε, για ευνόητους λόγους ήταν φωτογράφος. Αυτός ήταν που μύησε τον Γιώργο Κ. στη φωτογραφία.

Κόνιτσα, Αθήνα, Φρανκφούρτη. Η διαδρομή που ποτέ δεν έκανε. Από έναν μη τόπο ξεκίνησε. Σε έναν μη τόπο κατέληξε. Και αυτός εκεί το χαβά του. Να βγάζει φωτογραφίες. Να πιάνει τη "στιγμή" στο φακό. Αλλά αυτή να του ξεφεύγει. Και μετά πάλι πίσω, μέσα στο σκοτεινό θάλαμο. Το μυαλό του.

Η μνήμη του χάθηκε. Αλλοιώθηκε. Από την υπερέκθεση. Έτσι τουλάχιστον έλεγε. Ξέχασε και ξεχάστηκε κάπου στα μέσα της διαδρομής [του].

Κόνιτσα, Αθήνα, Φρανκφούρτη... και πάλι πίσω.


Κορδατζάκης Αντώνης


*από κάποιο βιβλίο του Νίτσε (ένα από τα "Το λυκόφως των ειδώλων", "Αντίχριστος" ή "Ecce Homo" που κυκλοφόρησαν μαζί σε έναν τόμο και δεν μπορώ να το βρώ...)

[για μια πιο δυνατή φωτογραφία δείτε εδώ, δυστυχώς σε μικρή ανάλυση, από τη σημερινή ελευθεροτυπία]

8 Ιουν 2006

"Δρόμοι Παλιοί" - Αντώνης Κορδατζάκης

  
Δρόμοι παλιοί που αγάπησα και μίσησα ατέλειωτα 
κάτω απ' τους ίσκιους των σπιτιών να περπατώ
νύχτες των γυρισμών αναπότρεπτες κι η πόλη νεκρή 
Την ασήμαντη παρουσία μου βρίσκω σε κάθε γωνιά
κάμε να σ' ανταμώσω κάποτε φάσμα χαμένο του τόπου μου κι εγώ 
Ξεχασμένος κι ατίθασος να περπατώ 
κρατώντας μια σπίθα τρεμόσβηστη στις υγρές μου παλάμες 
Και προχωρούσα μέσα στη νύχτα χωρίς να γνωρίζω κανένα
κι ούτε κανένας με γνώριζε
 
Μ. Αναγνωστάκης  

7 Ιουν 2006

Τρία Ποιήματα του κου Παναγιώτη Μποσνάκη

ΤΗE RAWROTH PROGRAM
I.
Chuang Cheu
Άρα
γε είμαιμια πετα λουδα;
ή όπως με παρι στάνει η tv
στο δελτίο ειδή σεων ως αρρρρ κτο;
II.
Ανευρυδίκη
Το όνομά της ψάχνει ακόμη να βρεί
δεν ξέρει αν είναι πεταλούδα ή μια υπογεγραμμένη
σκούπισε τον ήλιο μ' ένα δοξάρι
παρατείνεται ακόμη η αγωνία του ονείρου.
ΙΙΙ.
Ursa Minor
Κάμπινγκ φώτα εκ
λάμψεις αστε
ροειδή όντα εκ
τοξεύ ουν ε
σπερίες ufo
laptop ναυαγοί εκ
δρομές σειρές φω
τών σουρεάλ εκ
λίψεις διαδο χές έ
ρευνες butterflies.

Τον κο Παναγιώτη Μποσνάκη τον γνώρισα το περασμένο φθινόπωρο. Ήταν εισηγητής σε ένα ενδιαφέρον κινηματογραφικό σεμινάριο, που διοργάνωσε η Ε.Τ.Ε.Κ.Τ., με θέμα την "Ελληνική Αισθητική στην Θεώρία του Κινηματογράφου". Η σειρά των διαλέξεων κράτησε τρεις μήνες. Σε αυτό το χρονικό διάστημα, ο κος Μποσνάκης μου έκανε καλή εντύπωση -δεν ξέρω βέβαια αν χρησιμοποιώ το σωστό επιθετικό προσδιορισμό-. Παρατηρούσα έναν άνθρωπο πράο, με γαλήνη ψυχής, αγάπη για την ποίηση αλλά και το σινεμά, μέσα από τα μάτια αυτής όμως. Χάρη σε εκείνον λάτρεψα τον "Καβάφη" του Σμαραγδή, άλλωστε και ο ίδιος ήταν μεγάλος μελετητής του αλεξανδρινού ποιητή με αποτέλεσμα να κοιτάξω το έργο(του Καβάφη) με βαθύτερη ματιά. Χάρη στον κύριο Παναγιώτη είδα "πολύ" Κούνδουρο, την πρώτη του Αγγελόπουλου, για πρώτη φορά Θέο, Τορνέ και Μανθούλη, ενώ είδα με άλλο μάτι έργα του Νικολαΐδη, Κύρου και Βούλγαρη. Έμαθα πως είναι ποιητής. Μάλιστα έχει ζήσει χρόνια στις Η.Π.Α. ως καθηγητής θεωρίας της λογοτεχνίας και συγκριτικής φιλολογίας, νεοελληνικής γλώσσας και λογοτεχνίας στα Πανεπιστήμια του Μισούρι, του Πρίνστον και του Οχάιο. Τα τελευταία χρόνια είναι ιδρυτής του Κέντρου Ποίησης για την Πρωτοπορία και την Διαπολιτισμικότητα.
Μετά από έρευνα ανακάλυψα για αυτόν τον σπουδαίο άνθρωπο :

"Παναγιώτης Μποσνάκης

Ο Παναγιώτης Μποσνάκης έχει διδάξει για πολλά χρόνια Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνίας καθώς και Θεωρία της Λογοτεχνίας στα Πανεπιστήμια του Οχάιο, Πρίνστον και Μισούρι. Στην Ελλάδα έχει ιδρύσει το Κέντρο Ποίησης για την Πρωτοπορία και την Διαπολιτισμικότητα. Εχει συγγράψει πολλά δοκίμια και άρθρα και έχει δώσει πάνω από εκατό διαλέξεις για την Ελληνική ποίηση και την πρωτοπορία, ενώ η βασική του έρευνα ασχολείται με την Θεωρία της Πρωτοπορίας μη Δυτικών χωρών. Ξεκίνησε να γράφει ποίηση στα μέσα της δεκαετίας του 1970 με την Σουρρεαλιστική συλλογή «Συσπάσεις των Μυών». Από το 1982 και μετά στράφηκε προς τους Αμερικανούς ποιητές του Black Mountain Movement, τους ποιητές της San Fransisco Renaissance και τους Γλωσσοκεντρικούς.
Η ποίησή του παρακολουθεί τον Αμερικανικό Γλωσσοκεντρισμό εισάγοντας την διαπολιτισμικότητα ως βασική τεχνική του Γλωσσοκεντρισμού. Παράλληλα γράφει και ποιήματα που ακολουθούν άλλα ρεύματα, όπως τον Νεοκοσμοπολιτισμό, τον Μινιμαλισμό, ενώ μετά το 2000 στρέφεται κυρίως προς τα δρώμενα, την ακουστική ποίηση και άλλες πειραματικές μορφές. Κυριώτερη ποιητική του συλλογή το REDO A που αποτελείται απο οκτώ μέρη και γράφεται από το 1986 μέχρι σήμερα. Επίσης τα Λογιώνυμα που προέρχονται από την παράδοση του REDO A.Μεταξύ του 1991 και 1993 γράφει Μινιμαλιστική ποίηση (Ο Ερωτας η Αυτόματη Γραφή). Αργότερα γράφει κάποιες σύντομες ποιητικές συλλογές (Τα Στοιχειώδη, Signification, Ο ΝΟ ΜΙΝ Α ΤΕ, Αιανά Κινέα) που σχετίζονται με την ποίηση του Charles Olson και του George Oppen. Τα τελευταία χρόνια στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς την ακουστική ποίηση (sound poetry) και τα δρώμενα. Κυριώτερα έργα του στην κατηγορία αυτή είναι τα εξής: Poems, ιΑ4, XYZ(s), WUDZ, ΙΩΔΗ, SIN GAP OORE LANG/ I SING LUNGDO I DARE DISTURB THE UNIVERSE?, YA QUE YO E YO YA O EN Y, MOLLE ALGA SULL ACQUA, DRUMPHONICS, DIAPHTHONICS, SATOR, VOCALISSER, E M I G R A P H S και άλλα.

ή

...ξεκίνησε να γράφει ποίηση στα μέσα της δεκαετίας του1970 με την Σουρρεαλιστική συλλογή «Συσπάσεις των Μυών» η οποία καιεπαινέθηκε απο δόκιμους ποιητές και κριτικούς. Ασκησαν βαθιά επίδραση στηνπρώιμη ποίησή του οι ποιητές Ιω. Καρασούτσας, Ν. Εγγονόπουλος, ΠάριςΤακόπουλος, Νικόλαος Κάλας και ο Νάνος Βαλαωρίτης. Από το 1982 και μετάστράφηκε προς τους Αμερικανούς ποιητές του Black Mountain Movement, τουςποιητές της San Fransisco Renaissance και τους Γλωσσοκεντρικούς. Ταυτόχροναεπηρρεάστηκε ιδιαίτερα και από την Σημειωτική και την Αποδόμηση (Θεωρία τηςΛογοτεχνίας) και έφυγε για την Αμερικη να συνεχισει εκεί την μελέτη και τηνσυγγραφή της ποίησης και τις ακαδημαικές του σπουδές.Απο το 1984 εως το 2002 έζησε συνεχώς στην Αμερική όπου ανέπτυξε πλούσιαδράση και πέρασε από πολλούς προβληματισμούς. Αρχιζει και γράφει Γλωσσοκεντρική ποίηση με σημαντικώτερη την ποιητική του σύνθεση REDO A που αποτελείταιαπο οκτώ μέρη και γράφεται μέχρι σήμερα. Παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχήτην ανάπτυξη του Γλωσσοκεντρικού κινήματος στην Αμερικανική ποίηση καιέρχεται σε επαφή με τους κυριώτερους εκπροσώπους του. Επίσης την ίδια εποχήγράφει και τα «Λογιώνυμα». Από το 1988 έως το 1990 γράφει κάποιες ποιητικέςσυλλογές τις οποίες εντάσσει στο ρεύμα του Νεοκοσμοπολιτισμού.Απο το 1990 έως και σήμερα ασχολείται αποκλειστικά με την Πρωτοπορία και τηνΜεταπρωτοπορία σε παγκόσμιο επίπεδο τόσο θεωρητικό όσο και ποιητικό. Κυρίωςμελετά όχι μόνο την πρωτοπορία του Δυτικού κόσμου αλλά και όλου τουυπολοίπου μη Δυτικού κόσμου και είναι ο πρώτος και βασικώτερος εισηγητής τηςθεωρίας της πρωτοπορίας των χωρών του Τρίτου Κόσμου. Μεταξύ του 1991 και1993 γράφει Μινιμαλιστική ποίηση. Μεταξύ 1994 και 1995 γράφει κάποιεςσύντομες αλλά σημαντικές ποιητικές συλλογές (Τα Στοιχειώδη, Signification, Ονο μ ι ν ά τ ε, Αιανά Κινέα) που σχετίζονται με την ποίηση του Charles Olsonκαι του George Oppen. Την ίδια εποχή γνωρίζεται με τον Allen Ginsberg τονοποιον ακολουθεί ως φίλος και προσπαθεί να τον πείσει να γράψει δοκίμιο καινα δώσει διάλεξη στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον για την Αρχαία ΕλληνικήΠοίηση (κάτι που έρχονταν σε ρήξη με το συντηρητικό Πανεπιστήμιο τουΠρίνστον).Ταυτόχρονα γνωρίζεται με τους ποιητες Arkadii Dragomoschenko, MichaelPalmer, Jackson MacLow, Anne Waldman και την Lyn Hejinian. Απο το 1996 εωςκαι το 2001 συμμετέχει σε όλα τα συνέδρια των Γλωσσοκεντρικών ποιητών πουγίνονται στην Αμερική αλλά και στην Ευρώπη. Ξεχωρίζει ιδιαίτερα το Συνέδριοπου ο ίδιος οργανώνει τον Απρίλιο του 1999 στο Πανεπιστήμιό του με τηνσυμμετοχή πολλών προσκεκλημένων από τον χώρο της πρωτοπορίας. Μεταξύ του1999 και 2003 γράφει την συλλογή «The Raworth Program» αφιερωμένη στονποιητή Tom Raworth.Τα τελευταία χρόνια στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς την ακουστικήποίηση (sound poetry) και τα δρώμενα. Κυριώτερα έργα του στην κατηγορία αυτήείναι τα εξής: Po' ems, ιΑ4, XYZ(s), WUDZ, ΙΩΔΗ, SIN GAP OORE LANG/ I SINGLUNG, UN CHINA 'MEN, DO I DARE DISTURB THE UNIVERSE?, YA QUE YO E YO YA O ENY, MOLLE ALGA SULL' ACQUA, DRUMPHONICS, DIAPHTHONICS, SATOR, VOCALISSER, E MI G R A P H S και άλλα. Εχει παρουσιάσει δρώμενα στη Νεα Υόρκη και τοΣικάγο, όπως επίσης διάβασε και ποίησή του για το ΜΤV και το PBS (στηνεκπομπή United States of Poetry). Το 2002 ίδρυσε στην Ελλάδα το ΚέντροΠοίησης για την Πρωτοπορία και την Διαπολιστικότητα στο οποίο συμμετέχουναρκετές προσωπικότητες της διεθνούς ποιητικής πρωτοπορίας και το οποίο εχεισαν σκοπό του την μελέτη της πρωτοπορίας και το μέλλον της ποίησης καιετοιμαζει ένα διεθνές περιοδικό με τίτλο New Poetics.Επιπλέον έχει διδάξει Νεοελληνική λογοτεχνία, γλώσσα και ποιητική για αρκετάχρόνια στα Πανεπιστήμια του Οχάιο, Πρίνστον και Μισσούρι, έχει γράψει πολλάάρθρα και βιβλία ακαδημαικού περιεχομένου για την Ελληνική ποίηση και γιαΘεωρία της λογοτεχνίας και γενικά είναι ένα δραστήριο μέλος της ακαδημαικήςκοινότητας στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ελλάδα.

και

Πώς έγραψα τα Emigraphs

Mε τα Emigraphs (Aποδημιογραφές) θέλησα να δημιουργήσω για πρώτη φορά μια σειρά ποιημάτων που να έχουν μια κοινή αφηγηματική γραμμή αλλά και να συνοψίζουν γλωσσικές, ιστορικές, πολιτισμικές και ανθρωπολογικές συνιστώσες γύρω από την αποδημία. Τεχνικά συνέδεσα τη γλωσσοκεντρική γραφή με τη διαπολιτισμικότητα (τεχνική που ακολουθώ σταθερά εδώ και είκοσι χρόνια περίπου, από τότε που άρχισα να γράφω το μακρύ ποίημα REDO A), αυτή τη φορά, όμως, μ' έναν κοινό αφηγηματικό νου, που είναι η αποδημία σε σχέση με την αποικιοκρατία και τη μετανάστευση.
Τα EMIGRAPHS χωρίζονται σε δύο ενότητες, το Decolorization (Aποχρωματισμός), που αναφέρεται στην αποικιοκρατία και τη σκλαβιά των μαύρων της Αφρικής, και τα Arktexts (Τα κείμενα της κιβωτού), που αναφέρονται στη σύγχρονη αποδημία των Κινέζων. Στον Αποχρωματισμό περιγράφεται η διαδικασία μεταλλαγής του χρώματος του ανθρώπινου δέρματος από μαύρο σε λευκό και πάλι σε μαύρο, μια μεταλλαγή δέρματος και οντότητας σαν αυτή που περιγράφουν οι Deleuze-Guattari στο έργο τους Aντι-Οιδίπους.
Ο Αποχρωματισμός αρχίζει με τα "Darktexts" που είναι κολάζ από την Καρδιά του Σκότους του Τζόζεφ Κόνραντ συμπληρωμένο με αυτοβιογραφικά στοιχεία της δικής μου αποδημίας. Στη συνέχεια χρησιμοποιώ διάφορες τεχνικές που σχετίζονται με τις εμπειρίες φόνου και εκπολιτισμού των Αφρικανών ιθαγενών. Ιδιαίτερα στο ποίημα "Σκοτωμός", όπου περιγράφονται σκηνές μαζικών φόνων των μαύρων. Ακόμη χρησιμοποιήθηκαν τεχνικές γραφών των λευκών ναυαγών που έστελναν εσώκλειστα σε μπουκάλια σημειώματα με την ελπίδα να φτάσουν στα χέρια κάποιου άλλου λευκού για να τα μεταφέρει στις οικογένειές τους. Περιγράφεται όλο το σκηνικό της φρίκης και της τρέλας των συνεπειών της αποικιοκρατίας.
Πρόκειται για "ρεντοποιήματα", δηλαδή ποιήματα στα οποία επινοείται μια γλώσσα, η προσωπική μου γλώσσα, είτε μιλώ Ελληνικά είτε Αγγλικά. Το r e d o παραμένει ένα nucleus σφηνωμένο στη συνείδησή μου, φτιαγμένο από αρχαιοελληνική υπερηφάνεια, πολλές σύγχρονες εξορίες και αποσπάσματα αποπεριφεριοποιημένου ερωτικού λόγου. Όπως στο REDO A σκοπός μου ήταν να μιλήσω για "αιματοτσακισμένα" και "χρυσοπλημμυρισμένα" λόγια που παίρνουν την υπερηφάνεια και την εκδίκησή τους μέσα από το αίμα των σκοτωμένων κουφαριών, έτσι και στα EMIGRAPHS ήθελα να γράψω "fleeceseslifelessessoftengoatsins", οι λέξεις να στοιβάζονται όπως τα νεκρά σώματα των ιθαγενών. Λόγια γραμμένα με αίμα πάνω στα νεκρά σώματα, ποιήματα γεμάτα πληγές?Τα Ελληνικά μου μπορούν να αναζητηθούν στις αρχαϊκές και προελληνικές επιγραφές και τα Αγγλικά μου μέσα από τις αλλεπάλληλες φθορές της γλώσσας στις μεταφράσεις της Αγίας Γραφής του King James. Aυτές οι δύο γλώσσες, της αρχαϊκής ελληνικής εποχής με τον Όμηρο και την αγγειογραφία και των μεταφράσεων του King James, είναι οι δύο αιώνιοι κιβωτοί όλων των πλωτών πολιτισμών για επιβίωση.
Στα Arktexts (Τα κείμενα της Κιβωτού), που είναι η κινεζική ενότητα ποιημάτων, το τοπίο δεν είναι σκοτεινό, αλλά κυριαρχεί ο ήλιος και η ξηρασία. Το πρώτο ποίημα, "The God's Earth", είναι μια ανάπτυξη κολάζ από το μυθιστόρημα της Περλ Μπακ The Good Earth. Είναι αποκαλυπτικό της ισχυρής σχέσης των Κινέζων με την επιβίωση. No land - no end (χωρίς γη - χωρίς τέλος), δηλ. κανένα τέρμα, κανένα τέλος, ανακύκληση όλων των ιστορικών εποχών με το ίδιο δέσιμο της μοίρας για επιβίωση. Εδώ ανακαλείται ο John Cage με τη συνεχή σχέση που είχε με την Κίνα. Η παρουσία του Cage φαίνεται καλύτερα στο επόμενο ποίημα "Un China Men". Η πρόθεση un δείχνει την εξουδετέρωση, την εκμηδένιση, τον ξεριζωμό μέσω του πλήθους. Ο καθένας μπορεί να είναι ένας Ming Kινέζος μέσα στην αποδημία στη Δύση, un china ming, άνθρωποι χωρίς Κίνα και όνομα.
To ίδιο και στο ποίημα με τον τίτλο "LO", η τροφή συνδέεται άμεσα με το αίσθημα της ελευθερίας. Τόσο ο Αποχρωματισμός όσο και τα Κείμενα της Κιβωτού τελειώνουν με αντι-οιδιπόδεια ερωτικά αποσπάσματα. Το ΗEARTS γίνεται HE/ARTS με πολλές προσωπικές αναφορές και τα Arktexts τελειώνουν με το γριφώδες in C. Τι σημαίνει in C; In C(age)?, δηλ. είμαστε όλοι αιχμαλωτισμένοι (caged) στη μουσική του Cage; Άλλωστε ανακαλεί και το ομώνυμο έργο του. In Conrad; Στην Κίνα του Πάουντ; In Cathay? In Cecilia, η ερωτική περσόνα στο REDO A; Μπορεί να σημαίνει ακόμη in cosmos, in chaos, in cathodοs ή να είναι δηλωτικό του φεγγαριού. Πιθανόν να σημαίνει όλα αυτά. Πάντως το C δηλώνει το μυστήριο και τη φυγή? Εάν το Α δηλώνει την αρχή, τη δημιουργία, την καταγωγή, την τέχνη και την ευτυχία και είναι το αρσενικό και το Β δηλώνει το συμπλήρωμα και το θηλυκό, τότε το C δηλώνει τη διάσταση του αιθέριου κόσμου, την ανώτερη πραγμάτωση του κόσμου και της ελευθερίας, το φτερούγισμα προς την αρκάνα του σύμπαντος, εκεί που ενώνονται οι ζωές μας, εκεί που ο Πολύφυλος ξανασυναντά την Πολία μετά την υπνοερωτομαχία, η Μεγάλη Υπόσχεση που δίνει η ζωή στο κάθε ανθρώπινο πλάσμα. Όλοι οι ταπεινωμένοι αυτού του κόσμου δικαιούνται ένα κομμάτι Χριστό, λίγο Σταυρό και κάποια κρυφή Εντολή.
Η ποιητική απαγγελία συνοδεύεται από κολάζ φωνών που διαβάζουν τα ποιήματα ντυμένες με ήχους από την καρδιά του σκότους, τη μεγάλη αφρικανική σκοτεινή ενδοχώρα. Οι λευκοί αναγνώστες, με πυξίδα τα ποιήματα και τους ήχους, περιπλανώνται στην ενδοχώρα του σκοτεινού κήτους προσπαθώντας να κατανοήσουν, έστω και στο ελάχιστο δυνατό, τη μεγάλη αφρικανική περιπέτεια, που είναι και το μεγαλύτερο έγκλημα όλων των εποχών. Στην περιπλάνηση αυτή μας διασώζει μόνο το Βιβλίο των Βιβλίων, το ιερό κείμενο όλων των εποχών, η Αγία Γραφή, που πέφτει μπροστά στα μάτια μας μετά το Μεγάλο Σκοτωμό με το ποίημα "Deinsular" (Η αποπεριφέρεια) που είναι η παραφθορά της Αγγλικής γλώσσας από τις αποικίες, ό,τι διασώζεται από τη Βίβλο, για να μας οδηγήσει τελικά στην Κιβωτό, που είναι η Κιβωτός της νέας αποδημίας των σημερινών Κινέζων εμιγκρέ. Τα Arktexts διαβάζονται από αφηγητή, ενώ στο βάθος ακούμε πάντα Κινέζους εμιγκρέ να μιλούν ξένες γλώσσες (Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ρωσικά, Βραζιλιάνικα, Ισπανικά, Ελληνικά) με Κινέζικη προφορά. Έτσι διαπλέκονται οι διάφορες κινέζικες προφορές από Λος Άντζελες, Λονδίνο, Παρίσι, Βερολίνο, Μόσχα, Ρίο Ιανέιρο, Βενεζουέλα, Αθήνα. Επίσης, ακούγονται τυχαίοι αποσπασματικοί θόρυβοι και μουσικές, που ανακαλούν την κινέζικη αγορά. Αναγνωρίσιμος θόρυβος ο Κουρέας της Σεβίλλης του Ροσίνι, ο οποίος και δείχνει συμβολικά το διαχρονικό και γεωγραφικό ταξίδι της όπερας.

Μποσνάκης Παναγιώτης

αλλά και

"Αθήνα -Πεκίνο" Η ελληνική συμμετοχή στην 26η Μπιενάλε του Σάο Πάολο H διαδραστική εγκατάσταση «Αθήνα-Πεκίνο» του εικαστικού καλλιτέχνη Χάρη Κοντοσφύρη αποτελεί την Ελληνική Συμμετοχή στην 26η Μπιενάλε του Σάο Πάολο, που θα πραγματοποιηθεί από τις 25 Σεπτεμβρίου έως τις 19 Δεκεμβρίου 2004 στο κτίριο Pavilhao Ciccilio Matarazzo στο Σάο Πάολο. Στο έργο «Αθήνα ? Πεκίνο» συνεργάστηκαν οι κ.κ. Βασίλης Κόκκας, συνθέτης, Παναγιώτης Μποσνάκης, ποιητής και ο Ορέστης Δαβίας, βιολόγος. Η ελληνική συμμετοχή οργανώνεται από το υπουργείο Πολιτισμού με Εθνική Επίτροπο την ιστορικό και κριτικό τέχνης Ειρήνη Σαββανή. (8.9.2004) Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων

και παλιότερα

[13/08/96] ΕΔΡΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΟ ΜΙΣΟΥΡΙ

Έδρα Νεοελληνικών Σπουδών ιδρύθηκε στο Πανεπιστήμιο του Μισούρι στην πόλη Σεντ Λούις των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, με την ευεργεσία της οικογένειας Νικολάου Καράκα και της Ελληνικής Κυβέρνησης, ενώ παράλληλα δημιουργείται και Κέντρο Ελληνικών Σπουδών με έμφαση στην αρχαία Ελληνική, Βυζαντινή και Νεοελληνική Γραμματεία.
Καθηγητής της Έδρας και διευθυντής του Κέντρου εξελέγη ο κ. Παναγιώτης Μποσνάκης, ο οποίος έχει σπουδάσει Συγκριτική και Νεοελληνική φιλολογία στα Πανεπιστημια Αθηνών, Οχάιο και Πρίνστον της Αμερικής.
Σκοπός του Κέντρου είναι να διδάξει τον νεοελληνικό πολιτισμό, τη γλώσσα και τη λογοτεχνία κατά τα πρότυπα των πιο pqogcl]mym ευρωπαϊκών και αμερικανικών κολεγίων.
Η οργάνωσή του προχωρά με ταχύ ρυθμό. Ήδη οργανώνεται ένα πρωτοποριακό εργαστήρι εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας εξοπλισμένο με τα πλέον σύγχρονα τεχνολογικά και ηλεκτρονικά μέσα και μια άρτια βιβλιοθήκη με ελληνικά βιβλία και περιοδικά.
Στις προτεραιότητες του Κέντρου περιλαμβάνονται η οργάνωση δύο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, θεατρικών παραστάσεων και ενός Συνεδρίου Ελληνικής και Αμερικάνικης Ιστορίας για το Δόγμα Τρούμαν."

"Λατρεύοντας τον Κ.Π. Καβάφη - Όσο Μπορείς" - Ποιήμα του 1913.. με Νόημα!

Όσο μπορείς
Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,
τούτο προσπάθησε τουλάχιστον
όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις
μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,
μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες.

Μην την εξευτελίζεις πιαίνοντάς την,
γυρίζοντας συχνά κ' εκθέτοντάς την,
στων σχέσεων και των συναναστροφών
την καθημερινήν ανοησία,
ως που να γίνει σα μιά ξένη φορτική.
Κωνσταντίνος Π. Καβάφης

6 Ιουν 2006

"Απαγχονίστηκα : Ι. Ζωή : Σκόρπιες Σκέψεις" - Ν.Ι. Πουλάκος (02/02/06)

"Θα με φιλήσεις;
Ένα αποχαιρετηστήριο φιλί.
Για μοναδική φορά."

Την κοιτάει. Το ίδιο και εκείνη.
Ένα δώρο. Μια ανάμνηση.
Σκοτάδι.
Περπατάει στο χιόνι. Πονάει. Το ζητά...
"You' re the One"!

Ξαναζεί αυτός ο άγνωστος κύριος εκεί
ακούει μελαγχολικά τραγούδια και προσπαθεί.
Σκέφτεται τις αγάπες της ζωής του. Μελαγχολεί...
Καπνίζει την πίπα του και παρατηρεί...

"Η ζωή που περνάει και χάνεται", τραγουδά
βιώνει την κάθε στιγμή και όμως την ξεχνά.
Η ταινία που λαγοκοιτάζει μα τον απορροφά
και η φωτογραφιά που κοιτά φωνάζει φωτιά!

Για την Ζωή όλα, σκέφτεται και σκληραίνει
το απέραντο γαλάζιο παρατηρεί και τον συνεπαίρνει.

Στην Αναστασία

*Η ταινία "Reconstruction" του Christian Boe με συντρόφεψε.

2 Ιουν 2006

"Η Χαμηλή Φωνή - Τα Λυρικά Μιας Περασμένης Εποχής Στους Παλιούς Ρυθμούς" - Μια Προσωπική Ανθολογία του Μανόλη Αναγνωστάκη - Μέρος Β' (1990)


Ρήγας Γκόλφης (1886-1958)

Η Αλέα Μες Στην Πυκνή Βροχή...

Η αλέα μές στην πυκνή βροχή πρωινό όνειρο μου φάνταζε
που όσο η ματιά το θόλωνε, τόσο στο φως του σίμωνε.
Πηδούσε ο αέρας τις κορφές των δέντρων που ανατράνταζε
κ' η θύελλα ανήλεια κράζοντας τόν κήπο μας ερήμωνε.

Μα εγώ στό βίο μου κι αν περνώ τόσα δρολάπια αδήγητα
που μόνο η θέρμη της ζωής να τα λαγιάση μπόρεσε
ακούω στα μάκρη τ' ουρανού τόν κεραυνό που σμίγει τα
μ' εκείνα που έχω στην καρδιά κ' η πένα δεν τα χώρεσε.

Απόστολος Μελαχροινός (1880-1952)

Κ' Έτσι Αν Πεθαίναμε...

Κ' έτσι αν πεθαίναμε, στο λυρικό μας τάφο
θλιβερό κυπαρίσι δε θα φύτρωνε.
Θαμένοι θάμασταν σε κάποια Πάφο,
στο μοσκοβόλημα των λειμονιώνε και των κιτρώνε.

Δίδυμη φλόγα σε δροσάτο μνήμα :
Τους ζωντανούς θα έμεθα με άρωμα,
ψηλά βεργολυγίζοντας τη ρίμα,
των ρόδων το ζευγάρωμα.

Κώστας Ουράνης (1890-1953)

Περαστικές

Γυναίκες, που σας είδα σ' ένα τραίνο
τη στιγμή που κινούσε γι' άλλα μέρη,
γυναίκες, που σας είδα σ' άλλου χέρι
με γέλιο να περνάτε ευτυχισμένο,
γυναίκες, σε μπαλκόνια να κοιτάτε
στο κενό με ένα βλέμμα ξεχασμένο
ή από ένα πλοίο σαλπαρισμένο
μ' ένα μαντήλι αργά να χαιρετάτε :
να ξέρετε με πόση νοσταλγία.
στα δειλινά τα βροχερά και κρύα,
σας ξαναφέρνω στην ανάμνησή μου,
γυναίκες, που περάσατε μιαν ώρα
απ' τη ζωή μου μέσα - και που τώρα
κρατάτε μου στα ξένα την ψυχή μου!

Όμηρος Μπέκες (1886-1971)

Απ' Το Μαχαλά

Απ' τα καινούρια μου σκαρπίνια πάντα τρίζουνε
τα καρντιρίμια στο σοκάκι.
Κι' όπου τον κράζουν καί φιορίζουνε
για μένα δένουνε μεράκι.

Μ' απόψε την καρδιά μου την ορίζουνε
δυο μάτια, στο μικρό σου καμαράκι.
Γι' αυτό και σα διαβαίνω, ακούς, σφυρίζουνε
του μαχαλά σου οι μάγκες. Σε λιγάκι

στο φεγγαρόλουστο θαρθώ το παραθύρι σου,
για το χατίρι σου
να τραγουδήσω τον Πιπίνο.

Και τα βαμμένα σου τα μάτια που παιδεύουνε
μες στ' ασημόφωτο θα ιδούνε α χορεύουνε
οι νότες, στο γλυκό μου μαντολίνο.

Φώτος Γιοφύλλης (1887-1981)

Αριθμοί

Βρήκα μες σε χαρτιά κιτρινισμένα
το σονέτο για κείνη την κυρία
που ήταν τότες κορίτσι, όλο ευτυχία
- τα 18 δεν τα 'χε δα κλεισμένα.

Κι είναι από τότες χρόνια 23
(λιγότερο μητ' ένα) περασμένα.
Θάχει πατήσει πια το 41.
Τάχα όμως νάχει νοιώσει δυστυχία;

Τώρα, δε θάναι πια μήτε δροσάτη
μήτε και πεταχτούλα, μήτε νια
θάναι δυσκολοκίνητη, γιομάτη
μ' ακόμα θα κραττεί κι όμορφο κάτι :
"Κλείνω", θα λέει με νάζι, "τα 29".
Μα οι αριθμοί δεν έχουνε σπλαχνιά.

Κώστας Καρυωτάκης (1896-1928)

Τελευταίο Ταξίδι

Καλό ταξίδι, αλαργινό καράβι μου, στου απείρου
και στης νυχτός την αγκαλιά, με τα χρυσά σου φώτα!
Νάμουν στην πλώρη σου ήθελα, για να κοιτάζω γύρου
σε λειτανία να περνούν τα ονειράτα τα πρώτα.

Η τρικυμία στο πέλαγος και στη ζωή να παύη.
μακριά μαζί σου φεύγοντας πέτρα να ρίχνω πίσω,
να μου λικνίζης την αιώνια θλίψη μου, καράβι,
δίχως να ξέρω που με πας και δίχως να γυρίσω!

Κλέων Παράσχος (1894-1964)

Βάρκες επέρασαν...

Βάρκες επέρασαν εμπρός από το σπίτι εχτές
βάρκες επέρασαν αργά μες στης νυκτός τα σκότη.

Ο αέρας έφερνε τους ήχους ενός τραγουδιού,
ήχους νοσταλγικούς, κομένους, μισοτελειωμένους.

Αργά ο αέρας έφερνε τους ήχους τους γλυκούς
κι όλο μαζί το μύρο του νυχτερινού πελάγου...

Κώστας Καρθαίος (1878-1955)

Sotto Voce

Σ' αγαπούσα και πριν να σ' ανταμώσω,
κι ακόμη δε σ' αντάμωσα αρκετά,
κι αν έγινες δική μου, μ' άλλο τόσο
καημό η ψυχή μου ΕΣΕΝΑ αποζητά.

Αχ, ακριβή μου, πότε κιόλα οι δρόμοι
που σμίξαμε χώρισαν! Μια στιγμή
σ' έχω κρατήσει, κι ευωδιάζει ακόμη
όλη η ζωή μου απ' άσπρο γιασεμί.

"Για τους ελάσσονες ποιητές του Μεσοπολέμου ο Κωνσταντίνος Καβάφης, από τους σημαντικότερους μείζονες ποιητές(αν και με πολλά λυρικά ποιήματα) είχε πει : "Είναι ρωμαντικοί, ρωμαντικοί, ρωμαντικοί". Και όντως ναι, είναι ρομαντικοί κ' αγαπούν τον έρωτα, την γυναίκα, τον θάνατο, τις μικρές απολαύσεις της καθημερινής ζωής. Άλλοι οχτώ λυρικοί ποιητές λοιπόν, από την προσωπική ανθολογία του Μανόλη Αναγνωστάκη, αν και με ένα διαχωρισμό, αυτός του Κώστα του Καρυωτάκη, αυτός ο μεγάλος νεωτερικός ποιητής με τα υπέροχα λυρικά ποιήματα.." Ν.Ι.Π.

"Απαγχονίστηκα : Ι. Ζωή : Όνειρο Να 'Ταν" - Ν.Ι. Πουλάκος (24/01/06)

Τίποτα...
Σσσσσσ...
Σωπάστε όλοι δεν σας αντέχω!
Σκάστε τώρα, με ξεκουφάνατε εσείς και τα ηλίθια σκατά που έχετε στο κεφαλι σας!
Οι χαζομάρες της ζωής σας που είμαι αναγκασμένος να ακούω πρωί-βράδυ, κάθε μέρα, τόσα χρόνια!
Μη γελάτε όμως σαρκαστικά για την ύπαρξή μου.
Θα σας ξεφύγω και θα το δείτε!
Θα είστε εκεί για να το απολαύσω...

Κάτι κακό θα συμβεί τώρα και μετά
χθες και τότε.
Αυτό ήταν που ένιωσες και φοβήθηκα,
με φόβισες και το ξέρεις.

Οι φοβίες ξεπεράστηκαν και εσύ θέριεψες,
εγώ τίποτα.
Μια ελεγεία για τη ζωή ζητούσα για να γράψω,
κάπως ασήμαντη όμως.

Ζωή, αχ,.. ένα τι;

...Τίποτα!

*Το τραγούδι "Μπλε Χειμώνας" των Διάφανων Κρίνων με συντρόφεψε.

1 Ιουν 2006

"Τελευταίο Ποτό με τον Διάβολο" - Διάφανα Κρίνα (2003)

Σου στέλνω αυτό το γράμμα βγαλμένο
Απ΄τα πιο σκοτεινά υλικά του θανάτου της ψυχής μου.
Το σώμα μου , ένα κοχύλι που κάποτε μέσα του πλάγιαζες
Αργει τώρα , κάτω από βρώμικα σεντόνια
Αποζητώντας τα μέλη του στ΄απομεινάρια μιας θυσίας.
Οι μέρες εδώ κυλούν σαν μικρά πεπρωμένα του τίποτα
Που κατεργάζονται την εκμηδένιση μου
Θρυμματίζουν όλα μου τα αστρα
Και μ'αποδίδουν ξανά στο κενό διάστημα
Στα ερωτηματικά και τους τρόμους
Στα γράφω όλα αυτά , αυτή τη νύχτα
Καθώς πίνω το τελευταίο μου ποτό με το Διάβολο
Και φυσάει μι'αργόσυρτη βροχή
Φορτωμένη μ΄αναμνήσεις κι αποχαιρετισμούς
Και την ανία της ζωής χωρίς εσένα

Τώρα ξέρεις γιατί δεν απαντώ
Ξέρεις το τίμημα που πληρώνω


"Το 2003, τα Διάφανα Κρίνα μας χάρισαν έναν δίσκο αλλιώτικο από όλους τους προηγούμενους. Αυτή βέβαια η έκπληξη αυτοαναιρέθηκε δυο χρόνια αργότερα, όπως θα δούμε στην συνέχεια.. Ο Παντέλης Ροδοστόγλου, αυτός ο υπέροχος τεχνήτης στίχων αλλά και γνήσιος μπασίστας, έδωσε ένα φοβερό ποιήμα στα κρινάκια. Και ο Νίκος ο Μπάρδης έβαλε την τρομπέτα του και ο Θάνος ο Ανεστόπουλος την φωνή του. Και στα εφτά περίπου λεπτά που διαρκεί το τραγούδι, η ψυχή μου ταξιδεύει, το μυαλό μου αναπολεί.. σε μέρες που κυλούν σα νεκρά πεπρωμένα του τίποτα! Έχω υποσχεθεί στον εαυτό μου ότι αυτό το τραγούδι θα το κάνω ταινία! Δεν ξέρω πότε, που και με ποιους.. αλλά εγώ θα το κάνω! Αυτό προστάζει ο Διάβολος, όταν πίναμε παρέα στον "Άνθρωπο", τότε στο Μεταξουργείο, το τελευταίο ποτήρι από την μπουκάλα του Southern Comfort.." N.I.Π.

"Κ.Π. Καβάφης - Τα Ποιήματα" - Άπαντα Κ.Π. Καβάφη (1882 - 1933) - Μέρος Γ'


Επιλεγμένα Ποιήματα

Θυμήσου, σώμα...
Σώμα, θυμήσου όχι μόνο το πόσο αγαπήθηκες,
όχι μονάχα τα κρεββάτια όπου πλάγιασες,
αλλά κ' εκείνες τες επιθυμίες που για σένα
γυάλιζαν μες στα μάτια φανερά,
κ' ετρέμανε μες στη φωνή -- και κάποιο
τυχαίον εμπόδιο τες ματαίωσε.
Τώρα που είναι όλα πια μέσα στο παρελθόν,
μοιάζει σχεδόν και στες επιθυμίες
εκείνες σαν να δόθηκες -- πώς γυάλιζαν,
θυμήσου, μες στα μάτια που σε κύτταζαν·
πώς έτρεμαν μες στη φωνή, για σε, θυμήσου, σώμα.

Νόησις
Τα χρόνια της νεότητός μου, ο ηδονικός μου βίος -
-πώς βλέπω τώρα καθαρά το νόημά των.
Τι μεταμέλειες περιττές, τι μάταιες....
Αλλά δεν έβλεπα το νόημα τότε.
Μέσα στον έκλυτο της νεότητός μου βίο
μορφόνονταν βουλές της ποιήσεώς μου,
σχεδιάζονταν της τέχνης μου η περιοχή.
Γι' αυτό κ' η μεταμέλειες σταθερές ποτέ δεν ήσαν.
Κ' η αποφάσεις μου να κρατηθώ, ν' αλλάξω
διαρκούσαν δύο εβδομάδες το πολύ.

Κάτω απ' το σπίτι
Χθες περπατώντας σε μια συνοικία
απόκεντρη, πέρασα κάτω από το σπίτι
που έμπαινα σαν ήμουν νέος πολύ.
Εκεί το σώμα μου είχε λάβει ο Έρως
με την εξαίσια του ισχύν.
Και χθέςσαν πέρασ' απ' τον δρόμο τον παληό,
αμέσως ωραϊσθηκαν απ' την γοητεία του έρωτος
τα μαγαζιά, τα πεζοδρόμια, η πέτρες,
και τοίχοι, και μπαλκόνια, και παράθυρα·
τίποτε άσχημο δεν έμεινεν εκεί.
Και καθώς στέκομουν, κ' εκύτταζα την πόρτα,
και στέκομουν, κ' εβράδυνα κάτω απ' το σπίτι,
η υπόστασίς μου όλη απέδιδε
την φυλαχθείσα ηδονική συγκίνησι.

Το διπλανό τραπέζι
Θάναι μόλις είκοσι δυο ετών.
Κι όμως εγώ είμαι βέβαιος που, σχεδόν τα ίσα
χρόνια προτήτερα, το ίδιο σώμα αυτό το απήλαυσα.
Δεν είναι διόλου έξαψις ερωτισμού.
Και μοναχά προ ολίγου μπήκα στο καζίνο·
δεν είχα ούτε ώρα για να πιω πολύ.
Το ίδιο σώμα εγώ το απήλαυσα.
Κι αν δεν θυμούμαι, που - ένα ξέχασμά μου δεν σημαίνει.
Α τώρα, να, που κάθησε στο διπλανό τραπέζι
γνωρίζω κάθε κίνησι που κάμνει - κι απ' τα ρούχα κάτω
γυμνά τ' αγαπημένα μέλη ξαναβλέπω.

Για Νάρθουν
Ένα κερί αρκεί. Το φως του το αμυδρό
αρμόζει πιο καλά, θάναι πιο συμπαθές
σαν έρθουν της Αγάπης, σαν έρθουν η Σκιές.
Ένα κερί αρκεί. Η κάμαρη απόψι
να μη έχει φως πολύ. Μέσα στην ρέμβην όλως
και την υποβολή, και με το λίγο φως -
μέσα στην ρέμβην έτσι θα οραματισθώ
για νάρθουν της Αγάπης, για νάρθουν η Σκιές.

Εκόμισα εις την Τέχνη
Κάθομαι και ρεμβάζω. Επιθυμίες κ' αισθήσεις
εκόμισα εις την Τέχνην - κάτι μισοειδωμένα,
πρόσωπα ή γραμμές· ερώτων ατελών
κάτι αβέβαιες μνήμες. Ας αφεθώ σ' αυτήν.
Ξέρει να σχηματίσει Μορφήν της Καλλονής·
σχεδόν ανεπαισθήτως τον βίον συμπληρούσα,
συνδυάζουσα εντυπώσεις, συνδυάζουσα τες μέρες.

Ήλθε για να διαβάσει
Ήλθε για να διαβάσει. Είν' ανοιχτά
δυο, τρία βιβλία· ιστορικοί και ποιηταί.
Μα μόλις διάβασε δέκα λεπτά,
και τα παράτησε. Στον καναπέ
μισοκοιμάται. Ανήκει πλήρως στα βιβλία -
αλλ' είναι είκοσι τριώ ετών, κ' είν' έμορφος πολύ·
και σήμερα το απόγευμα πέρασ' ο έρως
στην ιδεώδη σάρκα του, στα χείλη.
Στη σάρκα του που είναι όλο καλλονή
η θέρμη πέρασεν η ερωτική·
χωρίς αστείαν αιδώ για την μορφή της απολαύσεως.....

Στον ίδιο χώρο
Οικίας περιβάλλον, κέντρων, συνοικίας
που βλέπω κι όπου περπατώ· χρόνια και χρόνια.
Σε δημιούργησα μες σε χαρά και μες σε λύπες:

με τόσα περιστατικά, με τόσα πράγματα.
Κ' αισθηματοποιήθηκες ολόκληρο, για μένα.


"Τρίτο και τελευταίο μέρος αυτού του αφιερώματος που κάναμε στον μεγάλο αλεξανδρινό ποιητή Κωνσταντίνο Π. Καβάφη. Αυτή τη φορά μελετήσαμε την περίοδο από το 1918 έως τον θάνατό του το 1933. Περιλαμβάνει μόλις τέσσερα ανέκδοτα ποιήμτα, ενώ όλα τα άλλα είναι αναγνωρισμένα. Γεια σοθ μεγάλε ποιητά, που ερωτεύτηκες το σώμα και αγάπησες την ποίηση όσο κανείς άλλος." Ν.Ι.Π.

*Προτεινόμενη καλλιτεχνική δημιουργία : η εκπληκτική ταινία "Καβάφης" του Γιάννη Σμαραγδή, που έλαβε ιδιαίτερες διακρίσεις το 1997.