28 Σεπ 2006

"Rebecca" - Daphne Du Maurier (1940)



Οδηγούσε όσο πιο γρήγορα γινόταν. Ανεβήκαμε το βουνό, μπροστά μας κι είδαμε το Λάνυον ξαπλωμένο σε μια λακούβα στα πόδια μας. Αριστερά μας ήταν η ασημένια γραμμή του ποταμού, που πλάταινε προς τον κόλπο του Κέρριθ. Ο δρόμος του Μάντερλευ ήταν μπροστά μας. Ήταν σκοτάδι. Ο ουρανός είχε το χρώμα της μαύρης μελάνης. Αλλά ο ουρανός δεν ήταν καθόλου μαύρος στον ορίζοντα. Ήταν κατακόκκινος σαν ματωμένος. Και στάχτες πετούσαν σε συνάντησή μας με τον αρμυρό αέρα της θάλασσας.

"Από τα διασημότερα διηγήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας που μεταφέρθηκαν επιτυχώς στην κινηματογραφική οθόνη. Ο Άλφρεντ Χίτσκοκ, έχοντας απόλυτη εμπιστοσύνη στης αγγλίδα συγγραφέα Δάφνη Ντε Μωριέρ -είχε μεταφέρει στο σινεμά το μυθιστόρημά της "Jamaica Inn" το 1939, στην τελευταία του ταινία στην Αγγλία και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία-, πάιρνει το ήδη πετυχημένο βιβλίο "Rebecca" και ανοίγει την αυλαία της αμερικανικής καριέρας του, με μια φοβερή ταινία με πρωταγωνιστικό δίδυμο τους Ολιβιέ-Φοντέιν και δύο Όσκαρ. Το μυθιστόρημα έγινε ακόμα γνωστότερο και γνώρισε πολλές εκδόσεις σε πολλές χώρες του κόσμου. Εμείς στα χέρια μας δεν κρατάμε ούτε την θρυλική του "Καστανιώτη" του 1981 ούτε εκείνη του "Πλανοδιον", αλλά μια εντέλώς "κουφή"-ιστορική έκδοση, των παιδικών εκδόσεων "Άλμα", σε μετάφραση Γιάννη Βλαντή. Μάλιστα η Ντε Μωριέρ 22 χρόνια αργότερα έδωσε άλλη μια πετυχημένη ταινία στον Χίτσκοκ, το θρυλικό "Birds" του 1963 -αυτή τη φορά όχι μυθιστόρημα- , ενώ το 1973 έγραψε και την αρχική ιστορία της απίστευτα τρομακτικής ταινίας "Don't Look Now" του 1973 με σκηνοθέτη τον Νίκολας Ρεγκ." Ν.Ι.Π.

"Κείμενο για την Ποίηση" - Δημοσιευμένο στο lexima.gr

Ποιητική Και Πόνος
«Δεν είναι μόνο τα παιδιά, αλλά και οι ποιητές που αναθρέφονται με σκαμπίλια»-Μαρσέλ Προύστ
Είναι φορές που, μετά από την ενασχόληση με την ποίηση και της άμετρης αγάπης που τρέφω γι' αυτήν, κάποια αιώνια ερωτήματα σχετικά μ' αυτήν έρχονται και ξανάρχονται στο μυαλό μου.
Τι είναι ποίηση; Πολλοί ποιητές έχουν προσπαθήσει να δώσουν το ακριβές νόημα της, Ο καθένας, όμως, την έχει αγγίξει από την μια της διάσταση. Κανένας δεν έχει καταφέρει να να την περιγράψει στην ολότητα της. Ίσως τούτο θα ‘ταν αδύνατον. Τούτο τα θαύμα, τούτο το μυστήριο που λέγεται ποίηση είναι τόσο άπιαστο και τόσο πολυεπίπεδο που δεν μπορεί κανείς να τ' αγγίξει.. Ποιος μπορεί ν' αγγίξει το άπειρο;
Η ποίηση προέρχεται απ' το υλικό των ονείρων. Όπως, δηλαδή, και οι άνθρωποι κατά τον Σαίξπηρ. Η ποίηση ξεκινά από' το άπειρο και καταλήγει στο άπειρο. Μόνο ετούτη η μορφή τέχνης μπορεί να φυλακίσει τις τεράστιες εικόνες, τα συναισθήματα, τα βιώματα, τις αισθήσεις, τα αισθήματα τούτου του κόσμου και να τις μετουσιώσει σε λέξεις, μυρωδιές, αισθητικές απολαύσεις, εκλεπτυσμένες απολαβές στίχων?
« Η ποίηση δεν είναι επάγγελμα είναι μοίρα» είχε πει κάπου ο Νταντόν, κι είναι πράγματι μοίρα του καθενός, φωνή που καλεί τον ποιητή και του δίνει το χάρισμα της δημιουργίας για να γράψει όσα δεν γράφουν οι πολλοί, για να δουν όσα δεν βλέπουν οι άλλοι.
Φαντάζομαι τον ποιητή κλεισμένο, στα βαθύτερα της σκέψης του δωμάτια, ν' ακούει την περιλάλητη φωνή - σαν άλλος Όμηρος - που να λέει: «κάνε το χρέος σου, τίποτα μην φοβάσαι. Είσ' εσύ που πρέπει να γράψεις γι' αυτά που τον κόσμο συνθλίβουν, εισ' εσύ που πρέπει ν' αναδείξεις την ομορφιά μες από την ασχήμια.» Ίσως ο κάθε σκεπτόμενος άνθρωπος να ‘χει ακούσει κι άλλες, κι άλλες άπειρες φωνές?
Όμως δεν αρκούν οι φωνές. Κανείς δεν γίνεται ποιητής μόνο μ' αυτές. Τούτες είναι μόνο το κίνητρο. Για να γίνει κάποιος ποιητής χρειάζεται να σμιλέψει τον εαυτό του διαβάζοντας, αναζητώντας, γράφοντας και σβήνοντας. Πρέπει να περάσει κανείς ώρες ατέλειωτες παιδεύοντας ένα ποίημα, δουλεύοντας το και μέχρι να φτάσει στο τελικό στάδιο της καθαρογραφής, πρέπει να περάσουν πολλά στάδια επεξεργασίας.
Μπορεί κάποιος, ν' ακούει μέσα του έναν ρυθμό και να τον καταγράφει. Όμως αυτός ο ρυθμός είναι μόνο η σπίθα. Πρέπει ν' αποκρυσταλλωθεί τούτος ο ρυθμός και να γίνει ποίημα.
Πολλοί μπορούν να γράφουν ποιήματα. Η στιχάκια μάλλον. Η ανάγκη για έκφραση ανήκει σε πολλούς και δεν είναι κάτι που πρέπει να το κατακρίνουμε. Όμως μέχρι εκεί. Γιατί ένα ποίημα, για να γίνει πραγματικό ποίημα, όπως προανέφερα, θα πρέπει να περάσει από αιματηρή επεξεργασία. Πρόθεση μου δεν είναι εδώ να υποδείξω τον τρόπο. Ο καθένας έχει τον δικό του?
Μια μεγάλη πεζογράφος, η Βιρτζίνια Γούλφ, εξέθεσε με τον καλύτερο τρόπο το ζήτημα της ποίησης, σ' ένα αριστουργηματικό επιστολικό της δοκίμιο. Εκεί πιάνει εν γένει το νόημα της ποίησης. Ας δούμε τι λέει:«[?] Ως εκ τούτου, λένε, δεν μπορεί να υπάρξει σχέση μεταξύ του ποιητή και της σημερινής εποχής. Ανοησίες. Αυτά τα συμβάντα είναι επιπόλαια. Δεν κατεβαίνουν σε τέτοιο βαθμό ώστε να καταστρέψουν το πιο βαθύ και πρωτόγονο των ενστίκτων, το ένστικτο του ρυθμού. Το μόνο που χρειάζεσαι τώρα είναι να σταθείς στο παράθυρο και ν' αφήσεις την αίσθηση του ρυθμού ν' ανοίγει και να κλείνει ν' ανοίγει και να κλείνει, ν' ανοίγει και να κλείνει, τολμηρά, ελεύθερα, ωσότου το ένα πράγμα λιώσει μέσα στο άλλο, ωσότου τα ταξί να χορέψουν με τους νάρκισσους, ωσότου όλα τα κομμάτια σχηματίσουν ένα όλον [...]» (1)
Ίσως να ‘χα στο μυαλό μου τα λόγια αυτά της Γούλφ όταν έγραφα αυτό το δοκίμιο. Γιατί, πράγματι, καταφέρνουν ν\' αποδώσουν, σε γενικές γραμμές, τούτης της «ταπεινής τέχνης» που θα έλεγε κι ο αυτοκτονήσαντας της Πρέβεζας, Τουτ' η τέχνη η δύσκολη, έχει μια ιδιομορφία, δεν μπορεί να μπει σε καλούπια. Δεν μπορεί, δηλαδή, να πει κάποιος πως η ποίηση έχει τους τάδε κανόνες η την δείνα φιλοσοφία. Ούτε, βέβαια, σπουδάζεται. Στα πανεπιστήμια διδάσκουν την ποίηση την ήδη υπάρχουσα σε κάποιες σχολές που διδάσκουν δημιουργική γραφή, που σίγουρα το μεγαλύτερο κομμάτι της διδακτικής της θα το κατέχει η πεζογραφία.
Για να γράψει, πάντως κάποιος ποίηση, αλλά και λογοτεχνία γενικότερα πρέπει να πονέσει. κι αυτό το έχει εκφράσει καλύτερα ο αείμνηστος Μίλτος Σαχτούρης. Πράγματι ο πόνος φέρνει την μεγάλη δημιουργία. κι εδώ δεν μιλάμε για κάποιον ηθελημένο πόνο, κάποια πόζα, κάποια επιτήδευση. Μιλάμε για πραγματικό πόνο. Γιατί είναι γεγονός πως οι περισσότεροι ποιητές -μην πω όλοι- προσπαθώντας να ζήσουν συμβατικά σε μια αντισυμβατική κοινωνία, ευαίσθητοι και γεμάτοι παρατηρητικότητα, συνθλίβονται πολλές φορές απ' τις δαγκάνες της. Έτσι, δεν μένει τίποτε άλλο από την μετουσίωση των γύρω σε ποίηση, «κάνοντας τον πόνο τους άρπα»
Ας δούμε, όμως, τι λέει άλλος ένας μεγάλος, ο Εντγκαρ Άλλαν Ποε στο δοκίμιο του- που αποτελεί σημείο αναφοράς στην διδασκαλία της ποίησης - « η φιλοσοφία της συνθέσεως»:[?] Θεωρώντας, λοιπόν την Ομορφιά σαν έδαφος μου, η κατοπινή μου σκέψη ήταν ο τόνος της πιο υψηλής εκδήλωσης της - και όλη η πείρα έδειξε πως ο τόνος αυτός είναι ο τόνος της λύπης. Η οποιουδήποτε είδους Ομορφιά, στην υπέρτατη της ανάπτυξη, ερεθίζει την ευαίσθητη ψυχή ως τα δάκρυα. Έτσι, η μελαγχολία είναι ο πιο ποιητικός απ\' τους ποιητικούς τόνους[?] (2)
Ο Ποε είναι ένα χαρακτηριστικό δείγμα ποιητή που πόνεσε κι έγραψε εκείνα τα εξαίσια -ποιητικά και όχι μόνο- «σκοτεινά» αριστουργήματα. και το μεγαλύτερο ποίημα στη ιστορία της λογοτεχνίας, «το κοράκι», φαίνεται ξεκάθαρα πως είναι γραμμένο με πολύ πόνο. Κι είναι μεγάλο το τίμημα για έναν ποιητή όμως υπομένει γιατί λαμβάνει το δώρο της δημιουργίας, το μεγαλύτερο που έχει δοθεί σε άνθρωπο. Έτσι κι αλλιώς στην ζωή τίποτα δεν είναι χωρίς τίμημα.
Βιβλιογραφία
1. Βιρτζίνια Γούλφ «Γράμμα σ' έναν νέο ποιητή», Μετάφραση, επίμετρο Άρης Μπερλής. Εκδόσεις Άγρα
2. Η φιλοσοφία της συνθέσεως, μετάφραση: Ζήσιμος Λορεντζάτος, «Έντγκαρ Πόε». Εστία, 1936, σελ. 25-46
Βαγγέλης Κυριακός

27 Σεπ 2006

"Μιαν Ανθισμένη Κόλαση(ή Αντί Για Σένα)" - Διάφανα Κρίνα


Αντί για σένα διάλεξα μιαν ανθισμένη κόλαση
Ένα μπουντρούμι γεμάτο κραυγές και βροχή
Ενα ναυάγιο στο κέντρο μιας χίμαιρας
να αντικρύζω το ανέφικτο και την σιωπή
Θα συνεχίσω να ψαχνω στην μουσική
όσα δεν μου'δωσε κι όσα μου πήρε η ζωή
γελώντας και πίνοντας
τραγουδώντας κι ελπίζοντας
Πως πριν το ταξίδι τελειώσει μες στην πιο άγρια θλίψη
και σε έναν άγνωστο τόπο θα μου αποκαλύψει
ότι άξιζε τοσο τον κόπο.
Θα συνεχίσω να ψαχνω στην μουσική
όσα δεν μου'δωσε κι όσα μου πήρε η ζωή...
"Ένα υπέροχο τραγούδι από τα αγαπημένα Διάφανα Κρίνα. Ακυκλοφόρητο ακόμη, από τα καινούρια τους, που μας συντρόφεψε σε όλες τι συναυλίες του 2006. Φυσικά στίχοι από τον Παντελή Ροδοστόγλου."
*Οι φωτογραφίες είναι αναμνήσεις από κάτι σαράβαλες καρδιές. Από την μουσικοποιητική βραδιά του Θάνου Ανεστόπουλου στις 26/05/2006 στον "Αέρα" της Πετρούπολης. Δύο υπέροχες φωτογραφίες με κρινάκια, που τόσα χρόνια συναντιόντουσαν τα βλέμματά μας και αγκαλιαζόμασταν για να χορέψουμε και να τραγουδήσουμε τα αγαπημένα μας ποιήματα, στις πάμπολλες συναυλίες των Διάφανων Κρίνων.

25 Σεπ 2006

"Σύγχρονη Ισπανική Ποίηση - Από Τη Γενιά Του Εμφυλίου Πολέμου Έως Σήμερα" - Ηλίας Ματθαίου - Μέρος Γ' (1989)

Jose Maria Valverde (1926-...)

Προσευχή Για Μας Τους Ποιητές

Κύριε, τι θα μας δώσεις στους ποιητές για βραβείο;
Δες, δεν έχουμε τίποτα, καν την ίδια τη ζωή μας,
φέρνουμε κάποιο μήνυμα που δεν καταλαβαίνουμε.
Το κορμί μας το καίει μια φλόγα ουράνια κι έτσι
ζούμε για να το κάνουμε φωνή και τίποτ' άλλο.

Jose Agustin Goytisolo (1928-...)

Μαρτυρία

Θέλω ν' αφήσω
γραφτά
όσα συμβαίνουν.

Πάω στο μπαλκόνι
γέρνω
το κεφάλι.

Jaime Gil De Biedma (1929-...)

Ύμνος Στη Νιότη

Τί έρχεσαι τώρα,
νιότη,
ξεδιάντροπη γοητεία της ζωής;
Τί σε φέρνει στην πλαζ;
Ήμασταν ήσυχοι οι μεσόκοποι
κι έρχεσαι εσύ να ζωντανέψεις
τα πιο τρελά κι ανέφικτα όνειρά μας,
τη φαντασία μας να κεντρίσεις.

Jose Angel Valente (1929-...)

Η Μέρα

Αν φτάσει η μέρα, όταν η μέρα φτάσει,
αν η μέρα για σένα φτάσει, μην περιμένεις,
βούλιαξε στις ακτές το εύθραυστο πλοίο,
σαν να μην ήταν πίσω να επιστρέψεις,
μην περιμένεις.

Francisco Brines (1932-...)

Aυτό Το Βασίλειο Η Γη

Δεν πειράζει αν η αγάπη
σωριάστηκε
με απάνω της τόση ζημιά.

Μήτε αν ο χρόνος,
αυτή η φωτιά
καίει πίσω σου καπνίζοντας.

Claudio Rodriguez (1933-...)

Ξημέρωμα

Σε λίγο θα βγει ο ήλιος και τ' αγέρι
με τη φρέσκια του ακόμα νυχτιάτικη απαλάδα
πλένει, φωτίζει τ' όνειρο, και κάνει
ζωηρές μα αβέβαιες τις αισθήσεις. Σύννεφα
ε παρδαλό σταχτί, τιρκουάζ γαλάζιο,
για μια στιγμή γεννάν ανησυχία, σηκώνουν
τη ζωή και μεγαλώνουν το μικρό της
φως που ζητάει, αβρό κι αδύναμο, όμως
τυχερό, αφού αγαπάει.

Jose Maria Alvarez (1942-...)

Αποχαιρετισμός Στα Κύθηρα

Ζέστη είν' ακόμα η ειδή σου στο κρεβάτι.
Να δω δε θέλω το καράβι που σε παίρνει.
Για κει όπου για πάντα.
Θα ξυπνώ αργά πολύ. Κι όπου ξανά.
Θα κολατσίσω μόνος. Αφήνοντας το χρόνο.
Κι άλλα σεντόνια κι άλλους.
Προσκαλεσμένους να μας σβήσουν.

Felix De Azua (1944-...)

Ταμερλάνος Γκεβάρα

Ο κόσμος είπε πως ήταν επιπόλαιος
νιότη, αγάπη και θάνατος : μες στα κόκαλα τ' άνθος.
Ο κόσμος καλωσόρισε το θάνατό του,
εμείς ωστόσο κλαίμε τη φημισμένη πείρα
και το γαλήνιο τέλος.

Pere Gimferrer (1945-...)

Φοράν Ένα Λουλούδι Στο Στήθος Οι Ερωτευμένοι

Φοράν ένα λουλούδι στο στήθος οι ερωτευμένοι και συνηθάνε να φιλιούνται μεσ' απ' το θόρυβο των ηλιοτρόπιων και των σαλιγκαριών.
Υπάρχουν ροδοπέταλα εγκαταλειμμένα απ' τον άνεμο στων κλινικών τους διαδρόμους.

Antonio Colinas (1946-...)

Κεφάλι Της Θεάς Στα Χέρια Μου

Λάσπη μουντή αποδίδει τη μορφή σου
που κρατάει το σταματημένο χρόνο.
Να 'σαι άνθρωπος ή θεός σήμερα είν' το ίδιο :
μονάχα λίγο χώμα νοτισμένο
που αρχαίος ήλιος του 'δωσε σκληράδα,
θνητή ομορφιά, φως ώριμο περίσσια.

Guillermo Carnero (1947-...)

Θάνατος Στη Βενετία

Detlev Spinnel, είν' εδώ κάτω
από το θάνατο.
Το αίμα της νύχτας
μες στο πάρκο, της νύχτας οι φτερούγες
μέσα στου πάρκου το νερό, ως το αίμα
τα υποβρύχια μάτια, οι περιστέρες
ο μαύρος αέρας των μαλλιών της, το νερό
μεσ' απ' το κιόσκι, απ' τις γαλάζιες
πορσελάνες, της λεύκες, ο γιαλός
της νύχτας, οι λυμένες λυγαριές
της νύχτας.

Leopoldo Maria Panero (1948-...)

Να' μουν Κόκκινο Δέρμα

Ο απέραντος κάμπος κι είδωλο του το έδαφος.
Να 'μουν κόκκινο δέρμα.
Στις πόλεις χωρίς αέρα φτάνει κάποτε αθόρυβα
καλπασμός κάποιου βίσονα ή χλιμίντρισμα ανάγρου.
Να 'μουν κόκκινο δέρμα.

Luis Alberto De Cuenca (1950-...)

Η Πληγή

Ούτε η κουφή φρίκη, ούτε η βουερή αλήθεια
ούτε η πικρή όψη της αμφιβολίας
ούτε αυτή η κόλαση στη ζούγκλα του κορμιού μου,
σωστή φοβέρα, αφού ποτέ δε σβήνει,
ούτε του τρόμου η εικόνα που χτυπάει
τα μάτια μου και λιώνει τα μυαλά μου,
ούτε τ' άγριο παιχνίδι, ούτε η φωτιά που τρώει...

Jaime Siles (1951-...)

Θερινό Χερουβείμ

Τούμπα περιστεριών
μες στ' Αυγούστου το κρύο
Νησάκια για τη νύχτα :
Θερινό Χερουβείμ.

Luis Antonio De Villena (1951-...)

Kαλοκαίρι Του Καραβάτζιο

Είν' αλήθεια η απόλαυση! Είν' αλήθεια!
Πλάι στο ποτάμι ένα δείλι χρυσαφένιο
ενός χλιαρού Σεπτέμβρη, κάποια αγόρια
πηδάνε στο νερό μεσ' απ' τα βούρλα.
Γελάνε, παίζουν, δίνουν σωστές μάχες.

"Ποιος Ήταν Ο Φονιάς Του Αδελφού Μου - Και Άλλα Διηγήματα" - Γεωργιος Μ. Βιζυηνός (1883 / 1884)

-Ποιος Ήταν Ο Φονιάς Του Αδελφού Μου (1883)

-Όχι! απάντησα εγώ, βλέποντας τον μπροστά μου.
Γιατί λογάριασα όσα μου έλεγε γι' αυτόν, σύγκρινα την καλοσύνη του παραλογισμένου με τη σιχαμερή πανουργία του πρώην ταχυδρόμου, και δεν μπορούσα να πως ποιος απ' τους δυο ήταν τελικά ο φονιάς του αδελφού μου!

-Το Αμάρτημα Της Μητέρας Μου (1883)

"Τι να σε πω παιδί μου!" απάντησε τότε, συλλογισμένη, "ο Πατριάρχης είναι σοφός και άγιος άνθρωπος. Ξέρει όλες τις βουλές και τα θελήματα του Θεού, και συγχωρνά τις αμαρτίες όλου του κόσμου. Μα, τι να σε πω! Είναι καλόγερος. Δεν έκανε παιδιά, για να μπορεί να ξέρει τι πράγμα είναι να σκοτώνει κανείς το ίδιο του το παιδί!".
Τα μάτια της γέμισαν δάκρυα κι εγώ σώπασα.

-Το Μόνο Ταξίδι Της Ζωής Του (1884)

Γιατί ο καημένος ο παππούς στην πραγματικότητα τώρα ολοκλήρωνε το μόνο ταξίδι της ζωής του.

-Μεταξύ Πειραιά Και Νεάπολης (1883)

Το χρυσαφί
κι αν αστράφτει
δε μας φέρνει ευτυχία
ούτε χαρά.

και θύμωσα με τον άκαρδο πατέρα, και πήρα τη σταθερή και αμετάκλητη απόφαση και δεν πήγα στην Καλκούτα.

"Τέσσερα από τα σπουδαιότερα διηγήματα ενός σπουδαίου έλληνα λογοτέχνη του 19ου αιώνα, του Γεώργιου Μ. Βιζυηνού. Γεννημένος το 1849 στην Ανατολική Θράκη, η οποία άνηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ταξιδεύει και ζει σε Κωνσταντινούπολη, Κύπρο, Αθήνα, Λειψία, Παρίσι και Λοδίνο. Εργάζεται ως ράφτης, έμπορος, καθηγητής σε γυμνάσιο και αργότερα σε πανεπιστήμιο, υπεύθυνος μεταλλείου, σπουδάζει ιερατική, φιλοσοφία και φιλολογία. Παράλληλα με όλα αυτά διακρίνεται ως ποιητής και πεζογράφος με πολλές ποιητικές συλλογές και διηγήματα, ενώ κερδίζει και αρκετούς λογοτεχνικούς διαγωνισμούς. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια της ζωής του ήταν έγκλειστος στο Δρομοκαΐτειο και τελικά το1896 πεθαίνει στην Αθήνα. Έχει γράψει επτά ποιητικές συλλογές, εννιά διηγήματα και μια μελέτη.
Η έκδοση που κρατάμε στα χέρια μας, είναι αρκετά επιμελημένη, παρόλο που μοιράστηκε από την εφημερίδα των Νέων, για το ευρυτερο κοινό. Υπάρχουν τα διηγήματα και σε ελεύθερη απόδοση αλλά και στην καθαρεύουσα. Η απόδοση έγινε από τον Δημήτρη Καλοκύρη." Ν.Ι.Π.

*Προτεινόμενη καλλιτεχνική δημιουργία : ο γνωστός έλληνας σκηνοθέτης Λάκης Παπαστάθης έκανε το "Μόνο Ταξίδι της Ζωής του" ταινία το 2001.

24 Σεπ 2006

"Σύγχρονη Ισπανική Ποίηση - Από Τη Γενιά Του Εμφυλίου Πολέμου Έως Σήμερα" - Ηλίας Ματθαίου - Μέρος Β' (1989)

Jose Luis Hidalgo (1919-1945)

Αν Ήξερα Κύριε

Αν ήξερα πως με προσμένεις, Κύριε,
στ' αδυσώπητα όρια του θανάτου,
θα 'ρχόμουνα σε σένα σαν το βέλος
που τη νύχτα ανεπίστρεπτα διασχίζει.

Jose Hierro (1922-...)

Ο Αδιάφορος

Tίποτε μην καρτερώντας
είμαστε τώρα ευτυχείς.
Κι αν τα ξερά φύλλα πέσουν
κι αν βγούνε τ' άσπρα λουλούδια
τι ωφελεί!

Manuel Alvarez Ortega (1923-...)

Aντίο Χαμένο Μες Στα Πράγματα

Ορθή κοντά στο φάρο περίμενες τη νύχτα
και θύμιζε το στόμα σου πράγματα ταπεινά :
καραβόπανα, δίχτυα, τις καρίνες των πλοίων
που στο λιμάνι άραξαν.

Carlos Bousono (1923-...)

Eσυ Που Ξέρεις

Που να προστρέξω;
Εσύ που ξέρεις
τη λάμψη της σταματημένης σκιάς
την άεργη προσπάθεια, τ' άοκνο πηγαινέλα της βαθιάς ησυχίας
τη γρηγοράδα της αναμονής στον ύπνο
τον ξαφνικό,
τον τριγμό της σανίδας, το δοκάρι
της αλήθειας που τρίζει και μας δίνει σήμα
στους ξύπνιους του ίσκιου,
τους γοητευμένους της αναμονής,
τους αναμφίβολους,
τους άγρυπνους,
σ' εμάς, τέλος, τους κοιμισμένους.

Alfonso Canales (1923-...)

Ανδαλουσιανό Ρέκβιεμ

Χαμένος με το θάνατο ποιός βγαίνει;
Όποιος τον μεγαλοποιεί ή όποιος δοσμένος
στην ίδια του την πνοή, ανακαλύπτει
μες στο ξένο ψοφίμι την οικτρή του
κατάσταση; Βόλεμα δεν υπάρχει
ούτε στον Άδη. Ακολουθώ τη δεύτερη
εκφορά ενός θεμέλιου
του σπιτικού μου (φλούδε άλλου ανθρώπινου τρύγου)
και φυλάγω στον τοξινωμένο χώρο
μιας πενιχρής κασέλας τ' απορρίματα
κάποιου αυτόχειρα.

Pablo Garcia Baena (1923-...)

Σάλα Κινηματογράφου

Σειρά δέκατη τρίτη. Κάθισμα 3. Το ξέρεις
πως είμ' εδώ σαν πάντα. Και πως σε περιμένω.
Μεσ' από δάσος σκούρο γεμάτο ψευδαισθήσεις
θα 'ρθεις από μια δέσμη νεκρομαντείας φερμένος
ή απ' όνειρο θλιμμένο των ματιών μου
όπου ανασαίνεις λάμπα τρεμουλιαστή στης νύχτας
το βαθουλό σακούλι, έρωτα εσύ, έρωτά μου.

Carlos Edmundo De Ory (1923-...)

Αγαπώ Μια Γυναίκα Με Μαλλιά Μακριά

Αγαπώ μια γυναίκα με μαλλιά μακριά
Σα σε λίμνη βουλιάζω στ' απαλό πρόσωπό της.
Το μέτωπο μου λάμνει αργά-αργά στην κοιλιά της
Χαϊδολογώ δαγκώνω ψαύω όγκους μεταξένιους
Λακκούβες καταγράφω, φουσκώνω απ' το χυμό της
Γυναίκα θάλασσα μου αράχνη ζοφερή
Απέραντε λαβύρινθε παράξενο παλάτι.

Angel Gonazalez (1925-...)

Θάνατος Μες Στη Λήθη

Το ξέρω πως υπάρχω
γιατί εσύ φαντάζεσαι.
Είμαι ψηλός γιατί έτσι με νομίζεις
κι είμαι καθάριος γιατί εσύ με βλέπεις
με καλό μάτι,
με καθάριο βλέμμα.
Στη σκεψη μου με κάνεις
έξυπνο, στην απλή σου
τρυφεράδα κι εγώ γίνομαι απλός,
καλοσυνάτος.

"Το β' μέρος της ισπανικής ποιητικής συλλογής που συνέθεσε ο μεταφραστής Ηλίας Ματθαίου για τις Εκδόσεις Γνώση το 1989. Μια ανθολόγηση που ξεκίνησε το 1983 με την "Ανθολογία Ισπανικής Ποίησης" και συνεχίστηκε στο 1987 με την "Ποίηση Ισπανόφωνης Αμερικής". Από δω και για τα υπόλοιπα μέρη της συλλογής, οι ισπανοί ποιητές που αναφέρονται και θα αναφερθούν βρίσκονταν -κατά πλειοψηφά τους- στη ζωή έως το 1989 που έγινε και η ανθολόγηση. Όσο για το 2006, όπου διανύουμε αυτή τη περίοδο, κατά πόσοι από αυτούς είναι εν ζωή; Άγνωστο, χωρίς εκτενέστερη έρευνα!" Ν.Ι.Π.

23 Σεπ 2006

"Μελετώντας τον Πόε : "Ο Χρυσός Σκαραβαίος" / "Το Ταξίδι του Χανς Πφάαλ Στη Σελήνη"" - Έντγκαρ Άλαν Πόε (1991 / 1999) - (1835 / 1841-2 / 1844)


-The Gold-Bug(Ο Χρυσός Σκαραβαίος) - 1842

"Σ' αυτό το ερώτημα δεν είμαι ούτε κι εγώ σε θέση ν' απαντήσω. Νομίζω όμως ότι μόνο μια λογική εξήγηση υπάρχει - μα είναι τόσο τρομερή, που δυσκολεύομαι να τη δεχτώ έστω και σαν απλή υπόθεση. Είναι φανερό πως ο Κιντ - αν αυτός, όπως πιστεύω, έκρυψε το θησαυρό - χρειαζόταν κάποια βοήθεια, και σίγουρα θα είχε σκεφτεί από πριν έναν τρόπο για να απαλλαγεί από τους επικίνδυνους συνεργάτες του. Ίσως δύο χτυπήματα μ' ένα ρόπαλο να στάθηκαν αρκετά για να κλείσουν για πάντα το στόμα των συντρόφων του, καθώς ήταν σκυμμένοι μέσα στο λάκκο, μα ίσως να χρειάστηκαν δώδεκα - που μπορεί να ξέρει;"

-The Murders In The Rue Morgue(H Διπλή Δολοφονία Της Οδού Μοργκ) - 1841

"Ασ' τον να λέει", είπε ο Ντυπέν, που προτίμησε να μην απαντήσει. "Είμαι ικανοποιημένος, γιατί τον νίκησα στην έδρα του. Δεν είναι ωστόσο καθόλου παράξενο που δεν μπόρεσε να λύσει αυτό το μυστήριο. Είναι πολύ πιο φυσικό απ' όσο φαντάζεσαι, γιατί, πράγματι, ο φίλος μας ο διευθυντης είναι πολύ πονηρός για να είναι βαθύς. Η σοφία του δεν έχει θεμέλια. Είναι όλη κεφάλι, χωρίς κορμί, σαν τις εικόνες της θεάς Λαβέρνας - ή, αν προτιμάς, μόνο κεφάλι και ώμοι, σαν μπακαλιάρος. Είναι όμως καλός τύπος στο βάθος. Μ' αρέσει ιδιαίτερα για τη μανία του ν' αρνιέται ότι υπάρχει και να εξηγεί το ανύπαρκτο. Σ' αυτήν ακριβώς τη τέχνη χρωστάει τη φήμη του.

-The Purloined Letter(Το Κλεμμένο Γράμμα) - 1844

"Γιατί του γράφεις τίποτε ιδιαίτερο;"
"Ασφαλώς - δε μου πήγαινε να το αφήσω λευκό - θα ήταν προσβλητικό. Κάποτε στη Βιέννη, ο Ντ... μου έπαιξε ένα άσκημο παιχνίδι και του είπα, μισοαστεία μισοσοβαρά, πως θα το θυμόμουν. Έτσι, ξέροντας πως θα ήταν περίεργος να μάθει ποιος του είχε χαλάσει τα σχέδια του, σκέφτηκα πως θα 'ταν κρίμα να μην τον βοηθ'ησω να τον μαντέψει. Γνωρίζει καλά το γραφικό μου χαρακτήρα και στο κέντρο ακριβώς της λευκής σελίδας έγραψα τη φράση :

...'Eνα σχέδιο τόσο ολέθριο,
αν δεν είναι άξιο του Ατρέα, είναι άξιο του Θυέστη.

Την πήρα από τον Ατρέα του Κρεμπιγιόν".

-The Unparalleled Adventure Of One Hans Pfaall(Το Ταξίδι Του Χανς Πφάαλ Στη Σελήνη) - 1835

Πως είναι, ή τουλάχιστο θα έπρεπε να είναι, γενικά αποδεκτή η άποψη πως το Αστρονομικό Συμβούλιο του Ρότερνταμ, κι όλα τα αστρονομικά συμβούλια σ' όλα τα μέρη του κόσμου - για να μην πούμε τίποτα για τα συμβούλια και τους αστρονόμους γενικά - δεν είναι (κατ' επιεική έκφραση) ούτε καλύτερα ούτε εξυπνότερα ούτε σοφότερα απ' όσο χρειάζεται.

-Α Descent Into The Maelstrom(Η Ρουφήχτρα Του Μάελστρομ) - 1841

Τους διηγήθηκα την ιστορία μου. Δε με πιστέψανε. Τώρα τη διηγήθηκα σ' εσένα, μα δεν περιμένω πως κι εσύ θα την πιστέψεις περισσότερο απ' ότι την πιστέψανε οι χωρατατζήδες ψαράδες του Λαφοντέν.

"Άλλα δύο εκπληκτικές εκδόσεις για τα έργα του μεγάλου αμερικανού συγγραφέα Έντγκαρ Άλαν Πόε. Η πρώτη, προέρχεται από τις Εκδόσεις Γράμματα για τα 1991, σε μετάφραση Πέτρου Κωστόπουλου, και περιλαμβάνει τρία διηγήματα. Η δεύτερη, ανήκει στην σειρά πολυτελων εκδόσεων των Εκδόσεων Αιγόκερως για τα 1999, σε μετάφραση Δημοσθένη Κούρτοβικ, και περιλαμβάνει 2 διηγήματα, το ένα εκ των οποίων(Το Ταξίδι του Χανς Πφααλ στη Σελήνη) είναι και το δεύτερο από τα συνολικά μόλις δυο μεγάλου μήκους έργα του Πόε." Ν.Ι.Π.

*Προτεινόμενη καλλιτεχνική δημιουργία : "Phantom Of The Rue Morgue" - Roy Del Ruth - U.S.A. - 1954, "Manfish" - Lee Wilder - U.S.A. - 1956, "Le Scarabee D' Or" - Robert Lachenay - France - 1961, "En Busca Del Dragon Dorado" - Jesus Franco - Spain - 1983.

"Der Tod In Venedig" - Tomas Mann (1912)


Ο παρατηρητής καθόταν εκεί, όπως τότε που για πρώτη φορά τα μάτια του συναντήθηκαν στο χωλ του ξενοδοχείου μ' αυτό το γκρίζο σαν λυκόφως βλέμμα του αγοριού. Είχε ακουμπήσει το κεφάλι του στη ράχη της πολυθρόνας κι ακολουθούσε αργά την κίνησή του, τώρα το σήκωσε, σαν για να συναντήσει το βλέμμα του, κι έσκυψε πάλι στο στήθος του, έτσι που τα μάτια του κοιτούσαν προς τα πάνω, ενώ το πρόσωπό του είχε μια άτονη, χαμένη στο εσωτερικό του κόσμο έκφραση, σα να είχε βυθιστεί σε ύπνο. Μα του φάνηκε πως του χαμογελούσε, πως του 'γνεφε ο χλομός και γλυκός σαγηνευτής της ψυχής του εκεί έξω, πως πήρε το χέρι του απ' τη μέση κι έδειχνε στ' ανοιχτά της θάλασσας, καθώς πλανιόταν μπροστά, μέσα στην απεραντοσύνη μιας πλούσιας προσδοκίας.
Πέρασαν λίγα λεπτά ώσπου να τρέξουν να βοηθήσουν τον άβτρα που είχε γείρει στο πλάι της πολυθρόνας. Τον πήγαν στο δωμάτιό του. Και την ίδια κιόλας μέρα, ένας ολόκληρος κόσμος δεχόταν συγκλονισμένος, με σεβασμό και συγκίνηση, την είδηση υοθ θανά του.

"Απ' τα σπουδαιότερα μυθιστορήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Ο "Θάνατος στη Βενετίας" του γερμανού συγγραφέα Τόμας Μαν, κάθε φορά που διαβάζεται συγκλονίζει τον κόσμο. Τι κι αν είναι ένας "πλατωνικός" -άραγε;-, ανοκλήρωτος έρωτας; Tι κι αν είναι ομοφυλοφιλικός; Όλα αυτά ας τα ξεπεράσουν εκείνοι που δεν τ' αντέχουν κι ας αφεθούν σε αυτό το αριστούργημα. Ακόμη και τον πρωτεργάτη του ιταλικού νεορεαλισμού συγκίνησΕ, τον πολύ Λουκίνο Βισκόντι, και το μετέφερε στο σινεμά το 1971 με πρωταγωνιστές τους Ντιρκ Μπογκάρντε και Μπγιορν Άντερσεν. Η συγκεκριμένη έκδοση προέρχερται από τις Εκδόσεις Γράμματα, σε μετάφραση Κλαίρης Τρικεριώτη, για τα 1990." Ν.Ι.Π.

"Rede An Den Kleinen Mann" - Wilchelm Reich (1948)


...Έτσι μωρολογείς, Ανθρωπάκο. Κι απ' τις μωρολογίες σου ξεπετιούνται πάνοπλες στρατιές που σφάζουν δέκα εκατομμύρια ανθρώπους επειδή ήταν "Εβραίοι", έστω κι αν δεν μπορείς να ορίσεις τι ακριβώς είναι Εβραίος. Να γιατί γελάνε σε βάρος σου, να γιατί σ' αποφαύγουν αυτοί που έχουν να κάνουν σοβαρή δουλειά, να γιατί είσαι βυθισμένος στο βούρκο. Λες "Εβραίος" κι αισθάνεσαι ανώτερος. Δεν έχεις άλλο τρόπο γιατό νιώθεις πραγματικά άθλια. Και νιώθεις άθλια γιατί είσαι αυτό που σκοτώνεις στον υποτιθέμενο Εβραίο. Αυτό είναι μόνο ένα απειρελάχιστο κομμάτι της αλήθειας για σένα Ανθρωπάκο...

"Βίλχεμ Ράϊχ. Άκου, Ανθρωπάκο! Μια μελέτη πάνω στην ανθρώπινη συμπεριφορά, πολύ μπροστά από την εποχή της, ίσως κι από την δική μας. Και ας ξεστραβωνόμαστε εμείς διαβάζοντας τον mainstream Ίρβιν Γιάλομ, γιατί βλέπετε ο μεγάλος γερμανός ψυχαναλυτής Βίλχελμ Ράιχ, μας πέφτει πολύς, μας προκαλούν ίλιγγο αυτά που λέει. Και ας τον διώξανε από όσες χώρες πήγε, κι ας πολέμησε τον Χίτλερ, κι ας ύμνησε τις Η.Π.Α. πιστεύοντας ότι ήταν η Γη της Επαγγελίας, παρολαυτά εκεί ίσως είδε το χειρότερο πρόσωπο της συντηρητικής κοινωνίας. Έκανε ανακαλύψεις για τον άνθρωπο κι εκείνοι τον καταδίκασαν, τον φυλάκισαν και τον "σκότωσαν" το 1957 μες στη φυλακή. Πρόλαβε να μεγαλουργήσει. Και να γράψει αυτό το αριστούργημα, το οποίο άπευθύνεται μόνο σε αυτούς που τους αρέσει να ακούν την αλήθεια της ύπαρξής του, εκείνης του ανθρωπάκου, του μικροπρεπή, του μικροαστού στη συμπεριφορά, του μισάνθρωπου τελικά του ίδιου του του εαυτού.. Μια ιστορική έκδοση των Εκδόσεων Αποσπερίτης, πλήρης και θεωρημένη από το Ινστιτούτο Ράϊχ, σε μετάφραση Δημήτρη Παπαδημητρίου, κι όλα αυτά το 1983." Ν.Ι.Π.

21 Σεπ 2006

"Une Saison En Enfer" - Arthur Rimbaud (1873)


Aν θυμάμαι καλά, ήταν η ζωή μου έκπαγλη γιορτή που άνοιγαν όλες οι καρδιές και όλα τα κρασιά κυλούσαν.
Μια νύχτα πήρα την ομορφιά στα γόνατά μου.
Και τη βρήκα πικρή.
Και τη βλαστήμησα.
Οπλίστηκα ενάντια στη δικαιοσύνη. Δραπέτευσα.
Ω Μάγισσες, Μιζέρια, Μίσος, εσείς θα διαφυλάξετε το θησαυρό μου.
Κατόρθωσα να σβύσω από το λογικό μου κάθε ελπίδα ανθρώπινη.
Μ' ύπουλο σάλτο, χύμηξα σα θηρίο πάνω σ' όλες τις χαρές να τις σπαράξω.
Επικαλέστηκα τους δήμιους να δαγκάσω, πεθαίνοντας, τα κοντάκια των όπλων τους.
Επικαλέστηκα κάθε Οργή και Μάστιγα να πνιγώ στο αίμα, στην άμμο.
Η απόγνωση ήταν ο θεός μου.
Κυλίστηκα στη λάσπη.

"Μια πολυτελέστατη και συνάμα ιστορική έκδοση του τελευταίου έργου -σε ηλικία μόλις 19 ετών - του "καταραμένου", μεγάλου Γάλλου ποιητή του 19ου αιώνα, Αρθούρο Ρεμπώ. Το "Μια Εποχή Στην Κόλαση", ήταν, είναι και θα είναι μια γροθιά ενός οργισμένου ποιητή σε κάθε λογοτεχνικό, αναγνωστικό μυαλό. Μια οργή που αποδώθηκε τόσο περίτεχνα σε Ποίηση! Η πρώτη έκδοση έγινε από τον ίδιο ποιητή το 1873 στις Βρυξέλλες, γρήγορα όμως απογοητεύτηκε από τις αντιδράσεις των λογοτεχνών της εποχής με αποτέλεσμα να κάψει το έργο του και να αποκυρήξει την λογοτεχνία, μέχρι τον θάνατό του το 1891.
Οι Εκδόσεις Γνώση εξέδωσαν αυτό το θαυμάσιο έργο το 1981 για πρώτη φορά. Η έκδοση που κρατάω εγώ στα χέρια μου, είναι η 6η έκδοση του 1993, στην οποία ο μεταφραστής του έργου Νίκος Σπανιάς έκανε και την βιογραφία του Ρεμπώ, ο Karl Shapiro τον πρόλογο και ο Γιάννης Σφακιανάκης τον επίλογο. Φωτογραφίες, χειρόγραφα, εξώφυλλα παλιά και 108 σελίδες γεμάτες ΠΟΙΗΣΗ, όλα κεφαλαία!" Ν.Ι.Π.

20 Σεπ 2006

"Ένα Κείμενο του κ. Νίκου Δήμου με Αξεπέραστη Αξία!" - Ν.Ι. Πουλάκος (20/09/06)

"Που Ανήκω"

Η ΓΕΡΟΝΤΙΚΗ φωνή στο τηλέφωνο ήταν οξεία και επίμονη: ?Έχετε υποχρέωση απέναντι σ' αυτούς που σας διαβάζουν. Πρέπει να ξεκαθαρίσετε τη θέση σας. Πρέπει να δηλώσετε που ανήκετε!?. ?Στον εαυτό μου?.

?Αυτό?, συνέχισε η φωνή, ?είναι υπεκφυγή. Δεν είναι δυνατόν να μην ανήκετε κάπου. Μια έρευνα στην Γαλλία, έδειξε ότι, αυτοί που ισχυρίζονται πως δεν ανήκουν πουθενά - είναι κρυπτοδεξιοί!? Σκέφθηκα τους φίλους μου, χρόνια ανέντακτους της Αριστεράς, που βγαίναν τώρα δεξιοί παρά την θέλησή τους: ?Άλλος ρατσισμός και τούτος! Είναι δυνατόν να αποφασίζει τρίτος για το που ανήκω εγώ;?.

?Σας λέω?, επέμενε η φωνή, ?πως κάπου σίγουρα ανήκετε - αλλά φοβόσαστε να το ομολογήσετε. Ίσως και στον ίδιο τον εαυτό σας. Βαθιά, μέσα σας, ταυτίζεστε με κάποια παράταξη - αλλά μπορεί και να μην το ξέρετε!?.

ΝΑ ΛΟΙΠΟΝ και η ψυχανάλυση της ένταξης. Υποσυνείδητες πεποιθήσεις. Όλοι σέρνουμε ένα πλέγμα αλλά ποιος το συνειδητοποιεί - για να το ομολογήσει; Σε λίγο τα φρονήματά μας θα τα καθορίζουν ψυχίατροι. (Ήδη το έκαναν, σε μερικές χώρες!) Ομολογία πίστης σε βαθιά ύπνωση.

Τι χολέρα, τι πανώλης, τι λέπρα κι αυτή! "Που ανήκεις;" Όλοι σου θέτουν το ερώτημα. Και το χειρότερο: Δεν μπορούν ούτε να διανοηθούν πως λες την αλήθεια. Άλλοι πιστεύουν ότι κρύβεις την προτίμησή σου - κι άλλοι, επιεικέστεροι, ότι την αγνοείς κι εσύ ο ίδιος. Αλλά ότι την έχεις - δεν αμφιβάλλει κανείς. Ούτε μπορούνε να διανοηθούνε άνθρωπο ελεύθερο!

ΕΧΩ ΠΟΛΛΕΣ φορές γράψει για το θέμα, σε άρθρα και σε βιβλία, κι από ότι βλέπω, θα συνεχίσω, μέχρι να πεθάνω, χωρίς να πείσω κανένα! Κι όμως είναι αλήθεια πως, όχι μόνο δεν ?ανήκω? (τι απαίσια λέξη - σαν να’ μουν σκλάβος!) αλλά ούτε και μπορώ να ταυτιστώ με παράταξη. Μπορώ να δώσω την συγκατάθεσή μου σε μεμονωμένες απόψεις (που πιθανόν να προέρχονται από διαφορετικές κατευθύνσεις) αλλά όχι σε ένα άμορφο σύνολο από ιδέες, πρόσωπα, επιτροπές, που λέγεται κόμμα.

Και πώς ψηφίζω; Κατά προσέγγισιν. Εκείνο το κόμμα που τώρα έχει τις περισσότερες σωστές (για μένα) απόψεις, θα πάρει την ψήφο μου. Αλλά δεν του ανήκω - μάλλον αυτό μου ανήκει. Δηλαδή με εκπροσωπεί (σε κάποιο βαθμό). Το διορίζω αντιπρόσωπό μου.

Και φυσικά μπορεί να είναι άλλο κάθε φορά. (Ουδέν ηλιθιωδέστερον της τυφλής προσηλώσεως!) Και πάντα υπάρχει η διέξοδος του λευκού (έστω και άκυρου!).

Φυσικά, ακομμάτιστος δεν σημαίνει απολιτικός! Να λείψουν οι σοφιστείες σκοπιμότητας, που ταυτίζουν κόμμα και πολιτεία! Ίσα-ίσα που μόνον έξω από τα κόμματα μπορεί να λειτουργήσει η σωστή πολιτική σκέψη και κρίση. (Οι ποδοσφαιροποιημένοι οπαδοί, τι να κρίνουν; Αποδέχθηκαν ποτέ πέναλτι;) .

ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ την ανάγκη της ένταξης - έστω κι αν δεν την εκπληρώνω στον εαυτό μου. Είναι το πρώτο αντίδοτο στη μοναξιά, παρηγοριά στις αντιξοότητες. Πολλές φορές έχω ζηλέψει αυτούς που ?ανήκουν? - σε ένα κόμμα, σε μια ομάδα, σε μια θρησκεία.

Ίσως, σκέπτομαι, να είναι αναπηρία προσωπική, αυτή η ανικανότητα για μόνιμη προσκόλληση σε κάτι.

Ωστόσο, δεν είμαι συναισθηματικά άνυδρος - μπορώ να ενθουσιαστώ, να αγαπήσω, να θαυμάσω, να συμπονέσω. Μπορώ ακόμα να ανήκω σε έναν άνθρωπο (με την έννοια του ελεύθερου δοσίματος), μπορώ να θυσιαστώ για μια ιδέα - αλλά, λυπάμαι, δεν μπορώ να ?ανήκω? σε κόμμα. Και μόνη η σκέψη με κάνει ξένο προς τον εαυτό μου - με αλλοτριώνει.

ΠΟΥ ΑΝΗΚΩ, λοιπόν; Μα, σε ό,τι αγαπάω! (Τι ν' αγαπήσεις σε ένα κόμμα - είναι ένα όργανο εξουσίας!) Ανήκω στα βιβλία που διάβασα, στις γυναίκες που ερωτεύτηκα, στα τοπία που θαύμασα.

Ανήκω στα κουϊντέτα του Schubert, στα ποιήματα του Ελύτη, στη οδική διαδρομή Ιτέα-Ναύπακτος, στο χαμόγελο του Αντίνοου, στη θέα της 'Υδρας από το καράβι, στον αισθησιασμό του Παπαδιαμάντη, στον ανοιξιάτικο "Αμλέτο" της Κέρκυρας, στα σιντριβάνια της Αλάμπρα, στο ταξίμι του Μπαγιαντέρα.

Ανήκω στα πράγματα που με συντρόφεψαν.

Ετερόκλητα και αντιφατικά - από έναν καθαρόαιμο κινητήρα αυτοκινήτου (μπόξερ, εξακύλινδρος, αερόψυκτος, δύο εκκεντροφόροι επί κεφαλής - γυρίσαμε τον κόσμο!) ως την Παλατινή Ανθολογία που την ξαναδιαβάζω κάθε τόσο. Από την παλιά Nikon F, με την οποία φωτογράφησα τη μισή μου ζωή, ως τoν Σέξτο, τον Montaigne και τον Hume, που με έμαθαν να δυσπιστώ στις ιδέες και ν' αγαπώ την αίσθηση. Ανήκω στα πιστά μάτια ενός ζώου, σε ένα χαμόγελο και σε ένα χέρι που κρατάει το δικό μου.

Κι επειδή τα πράγματα στα οποία ανήκω, τα πράγματα που αγαπώ, έχουν γίνει εγώ - γι αυτό και μόνο, ανήκω στον εαυτό μου.

"Ένα κείμενο του σπουδαίου σύγχρονου έλληνα συγγραφέα αλλά και πατριάρχη(του λογοτεχνικού μάλλον..)διαδικτύου -κατά τον έλληνα ποιητή Σωτήρη Πάστακα-, κύριο Νίκο Δήμου. Συγγράφηκε στις 12 Μαΐου του 2006 στο (παλιό πλέον...), διάσημο(για την ελληνική σφαίρα..) blog του.(http://nikosdimou.blogspot.com). Όπως έγραψε και σε σχόλιο του ο ίδιος ο συγγραφέας είναι ένα κείμενο παλιό αλλά πάντα επίκαιρο, που περιλαμβάνεται στις "Ασκήσεις Ελευθερίας". Ας προσπαθήσουμε λοιπόν(είτε διαδικτυακά είτε όχι..)." Ν.Ι.Π.

"Μελετώντας τον Πόε : "Το Πηγάδι και το Εκκρεμές" / "Η Μάσκα του Κόκκινου Θανάτου"" - Έντκαρ Άλαν Πόε (1999 / 1982) - (1833 / 1839 / 1842-3 / 1845) Β'


-Four Beasts In One(Τέσσερα Ζώα Σε Ένα) - 1833

Αυτό; Τίποτα. Επειδή οι ευγενείς και ελεύθεροι πολίτες της Επιδάφνιας είναι, όπως δηλώνουν, πολύ ικανοποιημένοι από την πίστη, την αξία, τη σοφία και τη θεικότητα του βασιλιά τους κι επειδή, επιπλέον, είδαν με τα μάτια τους την τελευταία υπεράνθρωπη ευλιγισία του, θεωρούν καθήκον τους να στολίσουν το μέτωπό του (εκτός από την κορόνα για την ποίηση) με το στεφάνι για τη νίκη στον αγώνα δρόμου - ένα στεφάνι, που, κατά πάσα πιθανότητα, θα πρέπει να κερδίσει στην επόμενη Ολυμπιάδα και που το δίνουν από τώρα, προκαταβολικά.

-MS. Found In A Bottle(Χειρόγραφο Που Βρέθηκε Σε Μπουκάλι) - 1833

Ο άνεμος είναι ακόμα στην πρύμνη μας κι όπως έχουμε πάρα πολλά πανιά ανοιγμένα, το καράβι μας σηκώνεται μερικές φορές πάνω απ' το νερό. ¨Ω τρόμε των τρόμων! Οι πάγοι ξαφνικά ανοίγουν, δεξιά και αριστερά μας, κι εμείς γυρνάμε σαν σβούρες σε πελώριους ομόκεντρους κύκλους, γύρω γύρω σ' ένα τεράστιο αμφιθέατρο που η κορυφή απ' τα τείχη του χάνεται στο σκοτάδι και στην απόσταση. Ελάχιστος είναι ο χρόνος που μου μένει να στοχαστώ πάνω στη μοίρα μου. Οι κύκλοι γίνονται όλο και πιο μικροί - βουτάμε σαν τρελοί στην αρπαγή της ρουφήχτρας - και μέσα στο βουητό, το μουγκρητό και το μπουμπουνητό του ωκεανού και της θύελλας το καράβι τραντάζεται και -ω Θεέ- βουλιάζει.

-The Man That Was Used Up(Αυτός Που Τον Είχαν Βασανίσει) - 1839

Τον ευχαρίστησα, όσο πιο ευγενικά μπορούσα, για την καλοσύνη του κι έφυγα, όσο πιο γρήγορα γινόταν με μια πλήρη εικόνα της κατάστασης - μια πλήρη αντίληψη για το μυστήριο που με βασάνισε για τόσο καιρό. Ήταν ολοφάνερο! Ήταν ξεκάθαρο! Ο ταξίαρχος Τζον Α.Β.Γ. Σμιθ, που πήρε τιμητική προαγωγή κι έγινε στρατηγός ΄΄ηταν αυτός - αυτός που τον είχαν βασανίσει.

-William Wilson(Ουίλιαμ Ουίλσον) - 1839

"Νίκησες και παραδίνομαι. Κι όμως, απ' αυτή τη στιγμή, είσαι κι εσύ νεκρός - νεκρός για τον Κόσμο, για τον Ουρανό, για την Ελπίδα. Δε ζούσες παρά μέσα σε μένα - και με τον θάνατό μου κοίτα, σ' αυτό το καθρέφτισμα που είναι δικό σου, πόσο τελειωτικά δολοφόνησες τον εαυτό σου."

-The Mystery Of Marie Roget(Το Μυστήριο Της Μαρί Ροζέ) - 1842

Ίσως να φτάνει η διαπίστωση πως πρόκειται για ένα ακόμη λάθος, στην ατελείωτη σειρά από λάθη που παρουσιάζονται στο δρόμο της λογικής, στην προσπάθεια της να ψάχνει για την αλήθεια μέσα απ' τις λεπτομέρειες.

-The Tell-Tale Heart(Μαρτυριάρα Καρδιά) - 1843

"Παλιοτομαρά!" φώναξα "Μην υποκρίνεστε άλλο. Εγώ το έκανα! Ξηλώστε αυτές τις σανίδες! Από δω, από δω! Βγαίνει ανατριχιαστικός ο χτύπος της καρδιά του!"

-Some Words With A Mumy(Κουβεντολόι Με Μια Μούμια) - 1845

Η αλήθεια είναι πως σιχάθηκα μ' όλη μου την καρδιά αυτή τη ζωή του δεκάτου ενάτου αιώνα. Έτσι γενικά. Όλα πάνε στραβά. Κι άλλωστε ανυπομονώ να μάθω ποιος θα βγει πρόεδρος το 2045. Γι αυτό, μόλις τελειώσω το καφεδάκι μου, θα πεταχτώ μέχρι τον Πονόνερ να βαλσαμώσει για καμιά διακοσαριά χρόνια.

-The Facts In The Case Of M. Valdemar(Τα Πραγματικά Γεγονότα Στην Περίπτωση Του Κυρίου Βαλντεμάρ) - 1845

Καθώς συνέχιζα τις γρήγορες μαλάξεις, μέσα στις επικλήσεις "νεκρός!" "νεκρός!" που κυριολεκτικά τιναζόντουσαν απ' τη γλώσσα, όχι τα χείλη, ολόκληρο το σώμα του - μέσα σ' ένα λεπτό ή κι ακόμα πιο λίγο, σούρωσε - θρυμματίστηκε- κι έλιωσε μέσα στα χέρια μου. Πάνω στο κρεβάτι, μπροστά σ' όλη τη συντροφιά, βρισκόταν μια σχεδόν υγρή μάζα από σιχαμερό και σάπιο κρέας.

-Von Kempelen And His Discovery(Ο Φον Κέμπελεν Και η Εφεύρεσή Του) - 1849

Στην Ευρώπη, μέχρι στιγμής, το πιο εντυπωσιακό αποτέλεσμα ήταν η αύξηση κατά διακόσια τοις εκατό της τιμής του μολύβδου και σχεδόν κατά εικοσιπέντε της τιμής του ασημιού.

"Δυο εκδόσεις διηγημάτων των μεγάλου αμερικανού συγγραφέα Πόε. Μια πολυτελής έκδοση των Εκδόσεων Αιγώκερος(Το Πηγάδι και το Εκκρεμές - 7 ιστορίες), στη σειρά που εγκαινίασε ο κος Σολδάτος το 1999 -έχουμε ήδη δει το "Πορτραίτα Γυναικών- σε μετάφραση Δημοσθένη Κούρτοβικ, και μια παλιά ιστορική έκδοση των Εκδόσεων Γράμματα(Η Μάσκα Του Κόκκικου Θανάτου - 13 ιστορίες) σε μετάφραση Γιάννη Ευαγγελίδη. Μάλιστα έχουν και τέσσερις κοινές ιστορίες. Μελετάμε τον Πόε, λοιπόν..." Ν.Ι.Π.

*Προτεινόμενες καλλιτεχνικές δημιουργίες : "Le Puits Et Le Pendule"(Henri Desfontaines-1909-France), "The Pit And The Pendulum(Alice Guy-1913-U.S.A.), "The Avenging Conscience; Thou Salt Not Kill"(D.W. Griffith-1914-U.S.A.), "Prizrak Brodit Po Yevrope"(Vladimir Gardin-1923-U.S.S.R.), "Prelude"(Castleton Knight-1927-England), "The Tell-Tale Heart"(Brian Hurst-1934-England), "The Crime Of Dr. Crespi"(John Auer-1935-U.S.A.), "The Tell-Tale Heart"(Julles Dassin-1941-U.S.A.), "Mystery Of Marie Roget"(Phil Rosen-1942-U.S.A.), "Histoires Extraordinaires"(Jean Faurez-1949-France), "The Tell-Tale Heart"(Ted Parmelee / J.B. Williams-1953-U.S.A.), "The Tell-Tale Heart"(Joseph Marzano-1958-U.S.A.), "Obras Maestros Del Terror"(Enrique Carreras-1960-Argentina), "The Tell-Tale Heart"(Ernest Morris-1960-England), "Pit And Pendulum"(Roger Corman-1961-U.S.A.), "The Preamture Burial"(Roger Corman-1962-U.S.A.), "The Masque Of The Red Death"(Roger Corman-1964-U.S.A.), "The Tell-Tale Heart"(Steve Carver-1971-U.S.A.), "Legend Of Horror"(Enrique Carreras / Bill Davies-1972-U.S.A.), "Kyvadlo Jama A Nadeje"(Jan Svakmajer-1983-Czechslovakia), "The Tell-Tale Heart"(Joseph Marzano-1986-U.S.A.), "Masque Of The Red Death"(Larry Brand-1989-U.S.A.), "Buried Alive"(Gerard Kikoine-1990-U.S.A.-Στη Συλλογή Μας), "Haunting Fear"(Fred Olen Ray-1991-U.S.A.), "Corazon Delator"(Alex Stilman-1999-Argentina), "William Wilson"(Jorge Deyas-1999-Spain), "Das Verraterische Herz"(Marc Malze-2003-Germany), "The Tell-Tale Heart"(Stephanie Sinclaire-2004-England), "The Tell-Tale Heart"(Raul Garcia-2005-U.S.A.).

"Μελετώντας τον Πόε : "Το Πηγάδι και το Εκκρεμές" / "Η Μάσκα του Κόκκινου Θανάτου"" - Έντκαρ Άλαν Πόε (1999 / 1982) - (1835 / 1840 / 1842 / 1844-5) Α'


-The Pit And The Pendulum(Το Πηγάδι Και Το Εκκρεμές) - 1842

Ένιωσα να τρεκλίζω πάνω στο χείλος του πηγαδιού - άκουσα μπερδεμένους θορύβους από ανθρώπινες φωνές! Μετά, έναν υπόκωφο γδούπο σαν από χίλιες βροντές!Κι ύστερα ένα δυνατό σάλπισμα σαν από πολλές σάλπιγγες που χαλούσαν τον κόσμο όλες μαζί. Γινόταν πανδαιμόνιο! Οι φλογισμένοι τοίχοι υποχώρησαν! Ένα μπράτσο απλώθηκε και άρπαξε το δικό μου, τη στιγμή που ταλαντευόμουν σαν υπνωτισμένος πάνω από την άβυσσο. Ήταν ο στρατηγός Λασάλ. Ο γαλλικός στρατός είχε μπει στο Τολέδο. Η Ιερά Εξέταση βρισκόταν στα χέρια των εχθρών της.

-King Pest(Ο Βασιλιάς Πανούκλας) - 1835

Ο άνδρας με το γεροντικό τρέμουλο πνίγηκε επί τόπου, ο κοντός παράλυτος έπλεε ολόγυρα μέσα στο φέρετρό του - ο θριαμβευτής Ξυλοπόδαρος απ' τη μέση τη χοντρή κυρία με το κολλαρισμένο νεκροσέντονο, όρμησε μαζί της στο δρόμο και τράβηξε γραμμή για το λιμάνι, ακολουθήμενος από τον Ούγο Φινιστρίνη, που κι αυτός αρμένιζε με πρίμα τον άνεμο και που, αφού φταρνίσθηκε για τα καλά τρεις-τέσσερις φορές, τον πήρε το κατόπι αγκομαχώντας, μαζί με την αρχιδούκισσα Καραπανούκλα.

-The Masque Of The Red Death(Η Μάσκα Του Κόκκινου Θανάτου) - 1842

Είχε έρθει σαν κλέφτης μέσα στη νύχτα. Κι ο ένας μετά τον άλλο οι καλεσμένοι του Πρίγκημα Πρόσπερο σωριάστηκαν στις αιματοβαμμένες αίθουσες όπου γλεντούσαν, και πέθαναν στην απεγνωσμένη στάση, στην οποία είχαν κυλήσει κάτω. Με το θάνατο του τελευταίου χαροκόπουτο εβένινο ρολόι σταμάτησε. Οι φλόγες έσβησαν στους τρίποδες. Σκοτάδι κι αποσύνθεση απλώθηκαν στον πύργο των νεκρών.

Shadow(Σκιά) - 1835

Και τότε εμείς οι εφτά πεταχτήκαμε έντρομοι απ' τις θέσεις μας και σταθήκαμε όρθιοι τρέμοντας σύγκορμοι. Γιατί η φωνή της σκιάς δεν ήταν η φωνή ενός πλάσματος, αλλά πολλών, κι ο ρυθμός της, που άλλαζε από συλλαβή σε συλλαβή, χτυπούσε ζοφερά στ' αυτί μας μ' έναν ήχο που τον ξέραμε καλά - με τον ήχο πολλών χιλιάδων πεθαμένων φίλων.

-The Imp Of The Pervese(Ο Δαίμονας της Διαστροφής ή Το Πνεύμα του Κακού) - 1845

Τι άλλο να προσθέσω; Σήμερα φοράω αλυσίδες κι είμαι εδώ! Αύριο θα είμαι ελεύθερος απ' τα δεσμά μου, αλλά πού;

-The Premature Burial(Oι Νεκροφανείς) - 1844

Υπάρχουν στιγμές που ο κόσμος τούτος φαίνεται κόλαση και σ' ένα νηφάλιο παρατηρητή, όμως η φαντασία του ανθρώπου δεν τον οδηγεί σε καμιά κάθαρση, που για χάρη της θ' άξιζε να αποτολμήσει την εξερεύνηση των αβυσσών της. Αλίμονο, το ατελείωτο πλήθος από φρικαλεότητες δεν είναι σκέτη φαντασίωση, αλλά σαν τους δαίμονες που συνόδεψαν τον Αφρασιάβη όταν κατέπλευσε τον Ώξο, πρέπει να τις αφήσουμε να κοιμούνται, αν δεν θέλουμε να μας καταβροχθίσουν - πρέπει να τις αφήσουμε να κοιμούνται, αν δεν θέλουμε να καταστραφούμε!

-The Man Of The Crowd(Ο Άνθρωπος του Πλήθους) - 1840

Η χειρότερη καρδιά του κόσμου είναι ένα βιβλίο απωθητικότερο απ' το Hortulus animae, κι ίσως το χρωστάμε στη μεγάλη φιλευσπλαχνία του Θεού "ότι δε διαβάζεται".

Συνεχίζεται

18 Σεπ 2006

"Under The Volcano" - Malcolm Lowry (1944)


"Ξαφνικά κραύγασε, κι ήταν σαν η κραυγή αυτή να χτυπούσε από το ένα δέντρο στο άλλο, καθώς ο αντίλαλός της ξαναγύριζε, και μετά σαν τα ίδια τα δέντρα να πλησιάζανε, να σφίγγονταν το 'να κοντά στο άλλο, σκύβοντας πάνω του γεμάτα συμπόνια... Κάποιος πέταξε ένα ψόφιο σκυλί ξοπίσω του, στη χαράδρα.
LE GUSTA ESTE JARDIN? QUE ES SUVO? EVITE QUE SUS HIJOS LO DESTRUYAN!"

*Aπό τα σημαντικότερα διηγήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας από τον Μάλκολμ Λόουρι, στο τελευταίο μυθιστόρημα της πολυτάραχης ζωής του. Αυτού του μεταπράτη της αλκοολικής λογοτεχνίας που έφερε τον Πρόξενο Τζόφρευ Φέρμιν στις καρδιές και στο μυαλό όλων μας. Τον έκανε ταινία ακόμα και ο μεγάλος αμερικανός Τζων Χιούστον στις αρχές του '80. Τον ύμνησαν τα Διάφανα Κρίνα στην πρώτη τους δισκογραφική δουλειά το 1994.Διαβάστε το.. Και μετά διαβάστε κι ένα ποίημα που έγραψε ο ποιητής Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης -αφιερωμένο στον έλληνα ποιητή Γιώργο Καραβασίλη-, που δημοσιεύθηκε στο 2ο τεύχος του διαδικτυακού ποιητικού περιοδικού "Poeticanet" :

Ωδή στον Malcolm Lowry

The fall (bababadalgharaghtakamminarronnkonnbronntonnerronntuonnthunntrovarrhounawnskawntoohoohoordenenthurnuk!)JJ, Finnegans Wake

Σου γράφω τώρα δα το ποίημα
και σ’ το δωρίζω,
Καραβασίλη Γιώργο,
το ποίημα εκείνο,
την Ωδή,
που πήρες να συνθέτεις.

Σε βλέπω καθώς ανάβω το τσιγάρο
και αρχίζω,
ψέματα:
συνεχίζω,από κει που τ’ άφησες εσύ,
σαν ο χάρος ο άχαρος
ο καμπούρης
ο κανάγιας
ο γκαντέμης
σου πήρε το μολύβι από το χέρι
σου πήρε το ποτήρι με το ουίσκι
σου πήρε την καρδούλα
που «Κάθε καλό!»
σ’ έκανε να λες
προτού απολαύσεις
την πρώτη
την ωραία τη γουλιά.

Γράφω λοιπόν
καθώς κι εσύ ομνύοντας
στους 47,6 βαθμούς του τζιν
μα και στους 37,2 του αιδοίου
που όχι μονάχα νύχτες πρόστυχες
μα και της Ποίησης την ποίηση ποτίζουν.

Οαχάκα!
Ναι, στην Οαχάκα είχανε βρει κάποτε
ο ένας τον άλλον.
Οαχάκα!
Ναι, στην Οαχάκα έλαμψαν αλησμόνητατο χάδι και το χνούδι
ακούστηκε αλησμόνητα
του Έρωτος το τραγούδι
άνθισε αλησμόνητα
της Αγάπης το λουλούδι.

Οαχάκα!
Κι εκεί κι εδώ:
Οαχάκα!
Τι μεσκάλ στο Φαρολίτο
τι τσικουδιές στον Καπετάν Μιχάλη;
Η ίδια μοίρα,
η ίδια έξαψη,
η ίδια φωτιά,
η ίδια καθημαγμένη έπαρση,
το ίδιο να μας κεντρίζει
του Πόθου το αγκάθι
τα ίδια οινοβαρή αγέρωχα λάθητα ίδια γενναία τεθλασμένα πάθη.

Ω Γιώργο!
Τα σκυλιά του Χρόνου είμαστε
Αυτός κρατάει το λουρί.
Με τον σουγιά της Ποίησης το κόβω!
Με τον σουγιά της Ποίησης το κόβω!
Με τον σουγιά της Ποίησης το κόβω!

Γράφω λοιπόν
καθώς σε βλέπω τώρα δαστ’ ωραίο καπηλειό
πάντα με το μολύβι σου έτοιμο
τον λυρισμό ν’ αποτυπώσει στο χαρτί
ενός πακέτου από φτηνά τσιγάρα
ποτέ χλομός ποτέ σταχτής
μα πάντα κόκκινος
χρυσός πάντα
και γαλάζιος
σαν ιερουργούσες με τις λέξεις
σαν τραγουδούσες τις βλάσφημες έξεις
σαν ενέδιδες στις έξαλλες έλξεις.

Γράφω λοιπόν
και κλαίω
και θυμώνω
και πεισμώνω και τσακίσου από δω!
στο χάρο λέω
και λέξεις λιτές διαλέγω για να σου θυμίσω πως δεν σε ξεχάσαμε
για να σου μηνύσω
πως εδώ είμαστε συναγμένοιοι φίλοι σου οι αγαπημένοι
και πίνουμε για σένα
και δίνουμε όρκο πως διάκονοι της Ποίησης
και της Φιλίας ψαλμωδοί
παντοτινά θα μείνουμε.

Γιώργο, αχ, Γιώργο!

Άκου, ο Malcolm είν’ εδώ
και ο Arthur,
και ο Baudelaire,
κι η Άντα κι η Αλίκη,
και όλα τα κορίτσια του Villon,
et les plaisirs et la splendeurde ces jeunes voyelles και μας τραγουδάει
τις «Λιτανείες για μιαν Επιστροφή»
ο τόσον εύμορφος
Jacques Brel και πίνουμε και πίνουμε και πίνουμε
όπως στο ποίημα του Καρθαίου
όπως στον Τέταρτο του Shakespeare τον Ερρίκο
όπως στης απώλειας της λυτρωτικής
τον κάθε κακόφημο οίκο
πως στην Πατησίων
στο Aurevoir
όπως στου Bukowski τα ποιήματα όλα
όπως στου Debord
τον Πανηγυρικό
όπως στου Καρόλου το «Μεθύστε!»
όπως στου Lowry
το έπος που τόσο αγάπησες
που τόσο διαλάλησες εσύ που τις ώρες σου
αφειδώλευτα στα καπηλειά σπατάλησες.

Αχ Γιώργο,
εδώ κι εγώ
αφήνω στη μέση την Ωδή
κάηκε το μυαλό μου
το σύμπαν όλο κάηκε
τ’ αποκαΐδια είμαστε
μιας άγριας πυρκαγιάς
που ξέσπασε πριν γεννηθούμε
που φούντωσε προτού δοθούμε
όσο μας έπρεπε στης Τέχνης μας τη σάρκα.

Μόνος εγώ ανήμπορος
τραυλός
σακάτης
και σεκλέτης αστέρας αλαμπής
στου Είναι τη σκιά
στου φεγγαριού τα πάρκα
ρίχνω στις φλόγες την Ωδή
το ποίημα πυρπολώ
κι αρχίζω να περιπολώ
στου σκότους τα σοκάκια.

Γιώργος-Ίκαρος ΜπαμπασάκηςΠλατεία Παπαδιαμάντη, 5/ΙΙ/2005
*Mια πετυχημένη εκδοτική προσπάθεια των εκδόσεων Αστάρτη, στις αρχές του 1984, σε μετάφραση Μαρίνας Λώρη και εισαγωγή Φίλιππου Δρακονταειδή.* Ν.Ι.Π.

15 Σεπ 2006

"Για το παιδί και το γάμο" - Aντώνης Κορδατζάκης



Έχω μίαν ερώτηση για σένα μόνο, αδερφέ μου: σα βολίδα ρίχνω την ερώτηση αυτή στην ψυχή σου, για να μάθω πόσο βαθιά ‘ναι.

Είσαι νέος και θέλεις να παντρευτείς και να κάμεις παιδί. Μα εγώ σε ρωτώ: είσαι ένας άνθρωπος που έχει δικαίωμα να κάμει παιδί;

Είσαι πλούσιος σε νίκες, ο δαμαστής του εαυτού σου, ο κυρίαρχος των αισθήσεών σου, ο αφέντης των αρετών σου; Αυτό σε ρωτώ.

Ή μήπως με την επιθυμία σου μιλά το ζώο και η στέρηση; Ή ο φόβος της μοναξιάς; Ή η διχόνοια με τον εαυτό σου;

Θέλω το παιδί να το λαχταρούν η νίκη σου κ’ η ελευθερία σου. Ζωντανά μνημεία πρέπει να υψώσεις στη νίκη σου και στην ελευθερία σου.

Ανώτερα από σένα χτίρια πρέπει να υψώσεις. Μα πρώτα πρέπει να χτιστείς ο ίδιος εσύ, μ’ ορθογωνισμένο κορμί και ψυχή.

Δεν πρέπει να φυτεύεις μακρύτερα μόνο, παρά και ψηλότερα! Ο κήπος του γάμου ας σε βοηθήσει σ’ αυτό!

Ένα ανώτερο σώμα πρέπει να δημιουργήσεις, μία πρώτη κίνηση, έναν τροχό που να κυλά μόνος του, -- έναν δημιουργό πρέπει να δημιουργήσεις.

Φρ. Νίτσε, Έτσι μίλησεν ο Ζαρατούστρα (τάδε έφη Ζαρατούστρα), Μτφρ. Άρη Δικταίου, εκδ. Δωδώνη

6 Σεπ 2006

"Απαγχνονίστηκα : ΙΙ. Έρωτας : Συνομιλώντας με έναν Τρελό" - N.I. Πουλάκος (31/8/06)

Η θάλασσα του Σεπτέμβρη με μελαγχολεί
εγώ που ποτέ δεν άντεξα αυτόν τον χωρισμό
καιρό τώρα συνομιλώ με ένα τρελό
και περπατώ μαζί του μέσα στην οχλοβοή.

"Να ζει κανείς ή να μη ζει", μου φώναξε μια μέρα
και εγώ το πήρα πολύ στα σοβαρά
μα όντως το εννοούσε πέρα ως πέρα
και χάθηκα στου άδικου κόσμου την σιγαλιά.

Ήπια μαζί του ένα αψέντι κάποιο βράδυ εωθινό
δεν άντεξε όμως το ποτό και κούνησε το χέρι
και έφυγε και έτρεξε στον μακρυνό γυαλό.

Καθώς ξημέρωνε έπεφτε ένα αστέρι
και κοίταξα στον μακρυνο γυαλό
έμαθα πως ένας τρελός ρίχτηκε στ αγέρι
κούνησα το κεφάλι μου, και έφυγα μακριά.

Όταν ο Αύγουστος τελειώνει, η θάλασσα του Σεπτέμβρη με μελαγχολεί..

Στους παρείσακτους της κάθε κοινωνίας

Κύθνος, 31/8/06

1 Σεπ 2006

"Καλώς Ήλθες Ανάφη"


Το Βακχικόν καλοσωρίζει στον κόσμο μας, στη ζωή μας, στην λγοτεχνική συντροφιά μας την Ανάφη. Που γεννήθηκε την Πέμπτη από δύο εξαίρετους γονείς, την Μαρία και τον συνκούλτουρο και συνεργάτη στο Βακχικόν, Αντώνη. Να σας ζήσει παιδιά και είμαι σίγουρος -λόγω των γoνιών του-ότι η κουλτουριάρικη κάστα των Αθηνών θα αποκτήσει άλλο ένα άξιο μέλος σε είκοσι και βάλε χρόνια από τώρα... "Ν.Ι.Π."

"Μελετώντας τον Πόε : "Πορτρέτα Γυναικών"" - Έντγκαρ Άλαν Πόε (1999) - (1835 / 1838 / 1841 / 1842 / 1845)


-Βερενίκη(Berenice) - 1835

Μου σήκωσε ανάλαφρα το χέρι : είχε βαθιές γρατζουνιές από ανθρώπινα χέρια. Μου έδειξε κάτι που ήταν ακουμπισμένο στο τοίχο. Το κοίταξα λίγη ώρα : ήταν μοια τσάπα. Πετάχτηκα στο τραπέζι μου με μια κραυγή και άδραξα το κουτί που ήταν εκεί πάνω. Μα δεν κατάφερα να τ΄ανοίξω, γλίστρησε απ' τα χέρια μου που έτρεμαν, έπεσε χάμω κι έγινε κομμάτια και από μέσα κύλησαν με κρότο μερικά εργαλεία οδοντογιατρού ανάκατα μαζί με τριανταδύο, μικρά, λευκά, σαν φιλντιτσένια πραματάκια, που σκόρπισαν στο πάυωμα εδώ κι εκεί.

-Λιγεία(Ligeia) - 1838

Και τώρα άνοιξαν σιγά σιγά τα μάτια της μορφής που στεκότανε μπροστά μου. "Α!", έβαλα μια φωνή, "πως μπορώ πια... πως μπορώ πια να λαθεύομαι - είναι τα μεγάλα, τα μαύρα, τα γεμάτα πάθος μάτια... της χαμένης μου αγάπης... της λαίδης... της αρχόντισσας, Λιγείας!"

-Ελεονόρα(Eleonora) - 1841

"-Κοιμήσου ήσυχα! Γιατί το πνεύμα της Αγάπης κυβερνά και βασιλεύει. Και βάζοντας της Ερμενγάρδη μέσα στην καρδιά σου, λύθηκες - για λόγους που θα σου γίνουν γνώστοί στους ουρανούς - από τους όρκους που είχες κάνει στην Ελεονόρα"

-Μορέλα(Morella) - 1835

Πέθανε. Και με τα δυο μου τα χέρια την έφερα στον τάφο. Και το γέλιο μου αντήχησε μακρόσυρτο και πικρό, όταν δεν βρήκα κανένα ίχνος της πρώτης στη κρύπτη που απέθεσα τη δεύτερη Μορέλα.

-Το Πορτραίτο(The Oval Portrait) - 1842

... και για μια στιγμή ο ζωγράφος κάθισε εκστατικός μπροστά στο έργο που είχε κατεργαστεί, κι αμέσως όσο ακόμα κοίταζε, τον έπιασε τρέμουλα κι έγινε κατάχλομοςμ τα μάτια του γουρλώσανε, και με δυνατή φωνή : "Πραγματικά, είναι ατόφια η Ζωή!" - και γύρισε απότομα για να κοιτάξει την αγαπημένη του. Ήταν πεθαμένη!

-Το Χιλιοστό Δεύτερο Παραμύθι της Σεχεραζάντ(The Thousand-and-Second Tale Of Scheherazade) - 1845

Ωστόσο βρήκε μεγάλη παρηγοριά (όσο έσδιγγαν τη χορδή του τόξου γύρω στο λαιμό της) στη σκέψη πως δεν πρόφτασε να διηγηθεί ένα μεγάλο μέρος από την ιστορία της, και πως αυτό που καρπώθηκε ο αγροίκος άντρας της με την βιαιότητά του, ήταν να στερηθεί όπως του άξιζε πολλές άλλες αφάνταστες περιπέτειες.

"Μια σειρά πολυτελών εκδόσεων σε μικρές ιστορίες του Πόε επιμελήθηκε ο μεγάλος θεωρητικός του ελληνικού κινηματογράφου, σκηνοθέτης και συγγραφέας Γιάννης Σολδάτος και οι εκδόσεις Αιγόκερως. Στην μελέτη μας πάνω στην Πόε, η αρχή έγινε με τa έξι διηγήματα των γυναικείων ψυχώσεων του μεγάλου αμερικανού συγγραφέα, σε αξεπέραστη μετάφραση Κοσμά Πολίτη." Ν.Ι.Π.

"Καλλιτεχνική δημιουργία : οι ταινίες : The Tomb of Ligeia (Roger Corman - 1964), One Minute Before Death (Rogelio Gonzalez - 1972 - The Oval Portrait), Berenice (Juan Manuel Chumilla - 1985), Morella (James Glenn Dudelson - 1997)".