30 Νοε 2006

"Πιερ Πάολο Παζολίνι" του Ανδρέα Ταρνανά (2003) & "Ίνγκμαρ Μπέργκμαν" του Raymond Lefevre (1988)



Τα τρία αξιώματα του Μπέργκμαν

Να είσαι πάντα ενδιαφέρων: Αυτό σημαίνει πως το κοινό σαν έρχεται να δει την ταινία μου και προσφέροντάς μου τα προς το ζην, έχει το δικαίωμα να απαιτεί από μένα ψυχαγωγία, συγκίνηση, χαρά ή μια νέα ζωτικότητα. Είναι για μένα καθήκον να του προσφέρω ό,τι ζητά.Αλλά για να αποφύγει κανείς να εκπορνεύσει το ταλέντο του, πρέπει να θέσει το δεύτερο τούτο αξίωμα:Να πράττεις πάντοτε σύμφωνα με την καλλιτεχνική σου συνείδηση: Είναι μια επικίνδυνη εντολή και βρίσκεται κανείς σαν τον ισορροπιστή σε τεντωμένο σχοινί, κάθε στιγμή κινδυνεύει να τσακιστεί. Οι επικίνδυνοι δρόμοι είναι τελικά οι πιο ευκολοδιάβατοι. Η δυσκολία και ο ίλιγγος είναι οι πιο απαραίτητοι πόλοι της έμπνευσης.Κάθε ταινία είναι η τελευταία μου: Μερικοί σοφοί του Μεσαίωνα συνήθιζαν να κοιμούνται στο φέρετρό τους, ώστε να μη λησμονούν τη σημαντικότητα της κάθε στιγμής και τον φευγαλέο χαρακτήρα της ζωής.Δίχως να προσφεύγω σε τόσο ακραία μέτρα και τόσο άβολα, προστατεύομαι από την απατηλή ματαιοδοξία και τις ωμές ατυχίες του επαγγέλματός μας, πείθοντας τον εαυτό μου κατάβαθα πως κάθε ταινία είναι η τελευταία μου.Θέλω να είμαι ένας από τους καλλιτέχνες του καθεδρικού που υψώνεται στην πεδιάδα. Θέλω να φτιάξω από μια πέτρα, ένα κεφάλι δράκου, έναν άγγελο ή ένα δαίμονα, ίσως κι έναν άγιο, δεν έχει σημασία, νιώθω την ίδια ικανοποίηση με όλα αυτά. Κι αν είμαι πιστός ή άπιστος, χριστιανός ή ειδωλολάτρης, εργάζομαι για το κτίσιμο του καθεδρικού με τον κόσμο όλο, γιατί είμαι καλλιτέχνης και τεχνίτης και γιατί έμαθα να βγάζω από την πέτρα πρόσωπα, μέλη, βιώματα. Ποτέ δε μ' απασχόλησε η υστεροφημία ή η κρίση των συγχρόνων μου. Τ' όνομα και το επώνυμό μου δεν χαράχτηκαν πουθενά και θα χαθούν μαζί μου. Αλλά ένα μικρό κομμάτι από μένα, θα επιζήσει μέσα στη θριαμβευτική ανώνυμη ολότητα του ναού. Ένας δράκος, ένας δαίμονας, ίσως ένας άγιος, πραγματικά δεν έχει σημασία.

"Δυο μεγάλοι σκηνοθέτες του παγκόσμιου κινηματογράφου. Δυο πολυτελείς εκδόσεις από τις Εκδόσεις "Αιγόκερως", του έλληνα θεωρητικού του κινηματογράφου Γιάννη Σολδάτου.

1) Ο έλληνας σκηνοθέτης, μοντέρ και συγγραφέας Ανδρέας Ταρνανάς επιμελήθηκε, μαζί με την Έφη Βενιανάκη, μια πλούσια βιογραφία του σπουδαίου ιταλού καλλιτέχνη των '50s, '60s και '70s Πιερ Πάολο Παζολίνι. Για αυτόν τον σπουδαίο άνθρωπο, που δολοφονήθηκε αγρίως το 1975 μόλις τρεις μήνες μετά την τελευταία συγκλονιστική ταινία του "Salo o le 120 giornate di Sodoma". 35 θεωρητικές σελίδες, όλη του η φιλμογραφία από τον "Acattone" το 1961 έως και συνεντεύξεις του.

2) Σε μετάφραση-επιμέλεια των Μπάμπη Ακτσόγλου και Χρυσάνθης Παπαλά, ο μεγάλος θεωρητικός Raymond Lefevre, συνέγραψε μια πλούσια βιογραφία πάνω στην σπουδαία φιλμογραφία του μεγαλύτερου σουηδού σκηνοθέτη ever αλλά και από τις κορυφαίες αξίες του κινηματογράφου του 20ου αιώνα, Ίνγκμαρ Μπέργκμαν. 40 σελίδες της προ-κινημαογραφικής αλλά θεατρικής καριέρας του αλλά και παράθεση των 42 ταινιών του, από το "Kris" του 1945 μέχρι το "Fanny och Alexander" το 1983.

Δύο υπέροχα βιβλία για κινηματογραφόφιλους. Ένα υπέροχο δώρο, συντροφιά τις δύσκολες ώρες της μοναξιάς στον Πόρο. Μια τελευταία ερωτική κινήση. Μετά το τέλος. Όπως η σκηνή του εξωφύλλου, που βλέπαμε μαζί στο "Τριανόν", όπου η Ίνγκριντ Τούλιν κρατά στα χέρια της την ετοιμοθάνατη Χάριετ Άντερσον.. Ο έρωτας πεθαίνει.. όσο πιο χαλαρά το κρατάς στην αγκαλιά σου!" Ν.Ι.Π.

28 Νοε 2006

"Ποιήματα Και Πεζά" - Κώστας Γ. Καρυωτάκης (2001)



Μεσ' από το βάθος των καλών καιρών
οι αγάπες μας πικρά μας χαιρετάνε.

Δεν αγαπάς και δε θυμάσαι, λες
Κι αν φούσκωσαν τα στήθη, κι αν δακρύζεις
που δεν μπορείς να κλάψεις όπως πρώτα
δεν αγαπάς και δε θυμάσαι, λες

Ξάφνου θα ιδείς δυο μάτια γαλανά
-πόσος καιρός! τα χάιδεψες μια νύχτα-
και σα ν' ακούς εντός σου να παλεύει
μια συφορά παλιά και να ξυπνά

θα στήσουνε μακάβριο το χορό
οι θύμησες στα περασμένα γύρω,
και θ' ανθίσει στο βλέφαρο σαν τότε
και θα πέσει το δάκρυ σου πικρό

Τα μάτια που κρεμούν -ήλιοι χλομοί-
το φως στο χιόνι της καρδιάς και λιώνει
οι αγάπες που σαλεύουν πεθαμένες
οι πρώτοι ξανά που άναψαν καημοί...

(Νοσταλγία, Ο Πόνος του Ανθρώπου και των Πραγμάτων, 1919)

Με αδιάφορο το μέτωπο και πράο.
τα δείλια, τις αυγές θα χαιρετάω.

Δέντρο θα στέκομαι, όμοια να κοιτάζω
τη θύελλαν ή τον ουρανό γαλάζο.

Είναι η ζωή, θα λέω, το φέρετρο όπου
λύπη, χαρά, τελειώνουνε του ανθρώπου.

(Δέντρο, Νηπενθή, 1921)

Καλό ταξίδι, αλαργινό καράβι μου, στου απείρου
και στης νυχτός την αγκαλιά, με τα χρυσά σου φώτα!
Να 'μουν στην πλώρη σου ήθελα, για να κοιτάζω γύρου
σε λιτανεία να περνούν τα ονειράτα τα πρώτα.

Η τρικυμία στο πέλαγος και στη ζωή να παύει
μακριά μαζί σου φεύγοντας, πέτρα να ρίχνω πίσω,
να μου λικνίζεις την αιώνια θλίψη μου, καράβι
δίχως να ξέρω που με πας και δίχως να γυρίσω!

(Τελευταίο Ταξίδι, Ελεγεία Και Σάτιρες, 1927)

"Τρεις ποιητικές συλλογές, 48 άλλα ποιήματα(τα τελευταία, τα των περιοδικών), 15 πεζά και 28 μεταφράσεις. Όλο του έργο ενός σπουδαίου καλλιτέχνη του μεσοπολέμου. Ενός τραγικού, λυρικού ποιητή, που αγαπήθηκε και αγαπιέται όσο τίποτε άλλο. Μια οδυνηρή αυτοκτονία, ένα ποιητικό παραλήρημα, μια χρόνια αγάπη και ένας έρωτας με αύριο από τους αναγνώστες του. Κ.Γ. Καρυωτάκης. Μια προσεγμένη έκδοση των Απάντων του, από τις Εκδόσεις "Γράμματα" το 2001, επιμελημένη από τον Ισίδωρο Πετρίδη.

Κ.Γ. Καρυωτάκης

(από την ελληνική Βικιπαιδεία)

Ο Κώστας Καρυωτάκης (30 Οκτωβρίου 1896 ? 21 Ιουλίου 1928) ήταν Έλληνας ποιητής και πεζογράφος.
Γεννήθηκε στην
Τρίπολη και ήταν γιός του νομομηχανικού Γεωργίου Καρυωτάκη, από τη Συκιά Κορινθίας και της Αικατερίνης Σκάγιαννη, από την Τρίπολη. Ήταν ο δευτερότοκος της οικογένειας. Είχε μια αδελφή ένα χρόνο μεγαλύτερή του, τη Νίτσα, που παντρεύτηκε τον δικηγόρο Παναγιώτη Νικολετόπουλο και έναν αδελφό μικρότερο, το Θάνο που γεννήθηκε το 1899 και σταδιοδρόμησε ως τραπεζικός υπάλληλος. Λόγω της εργασίας του πατέρα του, η οικογένεια του αναγκαζόταν να αλλάζει συχνά τόπο διαμονής. Έζησαν στη Λευκάδα, την Πάτρα, τη Λάρισα, την Καλαμάτα και το Αργοστόλι, την Αθήνα (1909-1911) και στα Χανιά όπου έμειναν ως το 1913. Από νεαρή ηλικία, περίπου δεκαέξι ετών, δημοσίευε ποιήματά του σε παιδικά περιοδικά ενώ το όνομά του αναφέρεται και σε διαγωνισμό διηγήματος της Διαπλάσεως των παίδων.
Το
1913, γράφτηκε στη Νομική Σχολή της Αθήνας και στα τέλη του 1917 απέκτησε το πτυχίο του. Για ένα διάστημα επιχείρησε να ασκήσει το επαγγέλμα του δικηγόρου, ωστόσο η έλλειψη πελατείας τον ώθησε στην αναζήτηση θέσης δημοσίου υπαλλήλου. Διορίστηκε υπουργικός γραμματέας Α' στην Νομαρχία Θεσσαλονίκης ενώ μετά την οριστική απαλλαγή του από τον ελληνικό στρατό, τοποθετήθηκε σε διάφορες δημόσιες υπηρεσίες, μεταξύ των οποίων οι νομαρχίες Σύρου, Άρτας και Αθήνας.
Η πρώτη του ποιητική συλλογή, Ο Πόνος των Ανθρώπων και των Πραγμάτων, δημοσιεύετηκε το
1919 και δεν έλαβε ιδιαίτερα θετικές κριτικές. Τον ίδιο χρόνο, εξέδωσε το σατιρικού περιεχομένου περιοδικό Η Γάμπα, του οποίου η δημοσίευση όμως απαγορεύτηκε μετά από έξι τεύχη κυκλοφορίας. Η δεύτερη συλλογή του, υπό τον τίτλο Νηπενθή, εκδόθηκε το 1921. Την ίδια περίοδο συνδέθηκε με την ποιήτρια Μαρία Πολυδούρη, η οποία εργαζόταν μαζί με τον Καρυωτάκη στη Νομαρχία Αττικής. Τον Δεκέμβριο του 1927, εκδόθηκε η τελευταία του ποιητική συλλογή, με τίτλο Ελεγεία και Σάτιρες.
Τον Φεβρουαρίου του
1928 αποσπάστηκε στην πόλη της Πάτρας και λίγο αργότερα στην Πρέβεζα. Η αλληλογραφία του με συγγενείς του την περίοδο αυτή, αναδεικνύει την απόγνωση του Καρυωτάκη για την επαρχιακή ζωή και την μικρότητα της τοπικής κοινωνίας. Στις 20 Ιουλίου αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει προσπαθώντας μάταια να πνιγεί. Την επόμενη μέρα, αφού επισκέφτηκε ένα καφενείο της Πρέβεζας, λίγες ώρες αργότερα αυτοκτόνησε με περίστροφο κάτω από έναν ευκάλυπτο, έχοντας πάνω του ένα σημείωμα, το οποίο έγραφε:
Είναι καιρός να φανερώσω την τραγωδία μου. Το μεγαλύτερο μου ελάττωμα στάθηκε η αχαλίνωτη περιέργειά μου, η νοσηρή φαντασία και η προσπάθειά μου να πληροφορηθώ για όλες τις συγκινήσεις, χωρίς τις περσότερες, να μπορώ να τις αισθανθώ. Τη χυδαία όμως πράξη που μου αποδίδεται τη μισώ. Εζήτησα μόνο την ιδεατή ατμόσφαιρά της, την έσχατη πικρία. Ούτε είμαι ο κατάλληλος άνθρωπος για το επάγγελμα εκείνο. Ολόκληρο το παρελθόν μου πείθει γι' αυτό. Κάθε πραγματικότης μου ήταν αποκρουστική. Είχα τον ίλιγγο του κινδύνου. Και τον κίνδυνο που ήρθε τον δέχομαι με πρόθυμη καρδιά. Πληρώνω για όσους, καθώς εγώ, δεν έβλεπαν κανένα ιδανικό στη ζωή τους, έμειναν πάντα έρμαια των δισταγμών τους, ή εθεώρησαν την ύπαρξη τους παιχνίδι χωρίς ουσία. Τους βλέπω να έρχονται ολοένα περισσότεροι μαζί με τους αιώνες. Σ' αυτούς απευθύνομαι. Αφού εδοκίμασα όλες τις χαρές !!! είμαι έτοιμος για έναν ατιμωτικό θάνατο. Λυπούμαι τους δυστυχισμένους γονείς μου, λυπούμαι τα αδέλφια μου. Αλλά φεύγω με το μέτωπο ψηλά. Ημουν άρρωστος. Σας παρακαλώ να τηλεγραφήσετε, για να προδιαθέση την οικογένειά μου, στο θείο μου Δημοσθένη Καρυωτάκη, οδός Μονής Προδρόμου, πάροδος Αριστοτέλους, Αθήνας.[Υ.Γ.] Και για ν' αλλάξουμε τόνο. Συμβουλεύω όσους ξέρουν κολύμπι να μην επιχειρήσουνε ποτέ να αυτοκτονήσουν δια θαλάσσης. Ολη νύχτα απόψε επί δέκα ώρες, εδερνόμουν με τα κύματα. Ηπια άφθονο νερό, αλλά κάθε τόσο, χωρίς να καταλάβω πώς, το στόμα μου ανέβαινε στην επιφάνεια. Ωρισμένως, κάποτε, όταν μου δοθεί η ευκαιρία, θα γράψω τις εντυπώσεις ενός πνιγμένου." Ν.Ι.Π.

27 Νοε 2006

"Μάκβεθ(Μτφρ)" - Ουίλλιαμ Σαίξπηρ(Κώστας Καρθαίος) (1926)

Mάλκομ : Πολύς καιρός δε θα χρειαστεί να λογαριάσω
τα όσα χρωστώ στου καθενός σας την αγάπη
και να ξοφλήσω μ' όλους. Θάνηδές μου
και ξαδέρφια μοτ, εδώ κι εμπρός ας είστε κό-
μηδες -
οι πρώτοι που με τέτοιο αξίωμα στη χώρα μας
τιμήθηκαν ποτέ. Ό,τι απόμεινε ακόμα
να γίνει, ό,τι καινούριο πρέπει πάλι
με τον καιρό να φυτευτεί : - να 'ρθούνε
και πάλι στην πατρίδα οι φίλοι μας,
που 'χαν ξεφύγει από τα βρόχια του τυρράνου,
και να τιμωρηθούνε οι άθλιοι εκείνοι μπράβοι
του πεθαμένου αυτού κακούργου και της μαύρης
σατανικής βασίλισσάς του, που όπως φαίνεται
έδωσε η ίδια βίαιο τέλος στη ζωή της -
αυτά, κι ό,τι άλλο μένει ακόμα για να γίνει,
με τη βοήθεια εκείνου που βοηθά από πάνω,
οπόταν κι όπου, κι όπως πρέπει, θα το κάνω.
Τώρα όλοι ένα θερμό "ευχαριστώ" δεχτείτε
και σας καλώ στη στέψη μου, στο Σκον, να 'ρθείτε.

(Σάλπιγγες. Φεύγουν όλοι.)

"Πρόκειται για την καλύτερη ελληνική απόδοση του σαιξπηρικού αριστουργήματος "Μάκβεθ". Μια πολυτελής έκδοση των Εκδόσεων "Πατάκη" και της Ρένας Καρθαίου, κόρη του σπουδαίου έλληνα μεταφραστή και ποιητή Κ. Καρθαίου (Κωνσταντίνος Λάκωνας). Αρχικά ο Δ. Βικέλας το 1882, ο Μ. Δαμιράλης στα τέλη του 19ου αιώνα και στη συνέχεια οι Αγγ. Βλάχος (1905) και Κ. Θεοτόκης (1923) μετέφρασαν αυτό του έργο. Το 1926 -κατα παραγγελία της μεγάλης θεατρίνας Μαρίκας Κοτοπούλη- ο απόστρατος συνταγματάρχης αλλά και ήδη φτασμένος μεταφραστής και ποιητής Κ. Καρθαίος, ανέλαβε να κάνει μια εκ νέου μετάφραση που έμελλε να μείνει στα θεατρικά χρονικά. Η συγκεκριμένη μετάφραση εκδόθηκε πρώτα το 1938 και στη συνέχεια το 1950 από το "Γραφείο Πνευματικών Υπηρεσιών" στην Αθήνα. Πρώτα από τις Εκδόσεις "Βασιλείου" το 2001 και στη συνέχεια από τις Εκδόσεις "Πατάκη" το 2003 διασώζεται σήμερα.
Όσον αφορά το έργο του "Μάκβεθ" έχει αποδοθεί στον κινηματογράφο αρκετές φορές. Οι σημαντικότερες : "Macbeth"(Orson Welles - 1948), "Kumonosu Jo"(Akira Kurosawa - 1957), "The Tragedy of Macbeth"(Roman Polanski - 1971).

K. Καρθαίος

(από το site των Διάφανων Κρίνων)

Ποιητής και μεταφραστής (πραγματικό όνομα Κωνσταντίνος Λάκωνας). Το 1900 αποφοίτησε από τη Σχολή Ευελπίδων ως αξιωματικός του Πεζικού και συνέχισε τις σπουδές του στη Γερμανία και την Αυστρία. Έμεινε επίσης δυο χρόνια στο Βερολίνο και το Παρίσι. Επιστρέφοντας διορίστηκε καθηγητής Ανωτέρων Μαθηματικών και Πυροβολικής στο Σχολείο Υπαξιωματικών, όπου δίδαξε ως το 1912. Πήρε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους ως αξιοματικός του Επιτελείου, θέση που διατήρησε ως το 1917, οπότε, στο Διχασμό, εξορίστηκε ως αντιβενιζελικός στη Θήρα και την Κέα. Επανήλθε στο στράτευμα το Νοέμβριο του 1920 και το 1922 μετά τη Μικρασιατική καταστροφή αποστρατεύτηκε με το βαθμό του συνταγματάρχη.
Στα γράμματα ο Καρθαίος εμφανίστηκε το 1917 με τη μετάφραση Η μπαλάντα της φυλακής του Όσκαρ Ουάιλντ. Το 1920 δημοσίευσε τη μετάφραση του Δον Κιχώτη (α΄ μέρος) του Θερβάντες και τον επόμενο χρόνο την πρώτη συλλογή ποιημάτων του Τα τραγούδια του νησιού μου και οι κηφησιότικες μελωδίες. Στην περίοδο 1919 - 20 διατέλεσε αρχισυντάκτης στο περιοδικό Ο Νουμάς, όπου τότε δημοσίευσε, όπως και αργότερα, πολλές μεταφράσεις του, αλλά και ποιήματα, διηγήματα και σημειώματα για την ξένη λογοτεχνική κίνηση στην οποία ήταν ενημερωμένος. Είχε μεταφράσει επίσης Κλάιστ, Λόπε ντε Βέγκα, Καλντερόν, Ταγκόρ, Σαλακρού και από το Σαίξπηρ: Μακβέθ, Ριχάρδο Β΄ και Γ΄ , Οθέλλο, Ιούλιο Καίσαρα και Ρωμαίο και Ιουλιέττα.
Το 1935 ο Καρθαίος διορίστηκε διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, όπου αργότερα έγινε διευθυντής δραματολογίου και τέλος πρόεδρος της επιτροπής δραματολογίου. Το 1935 υπήρξε επίσης διευθυντής του περιοδικού Νεοελληνικά Γράμματα (α΄ περίοδος) και αργότερα, στη δεύτερη περίοδο (οπότε διευθυντής ήταν ο Δημ. Φωτιάδης), έγραφε, από το 1939 ως τον Οκτώβριο του 1940, τα «Σημειώματα του παρατηρητή», (όπως νωρίτερα στο περιοδικό Πνευματική Ζωή και στη Νέα Εστία), στο οποίο έκρινε διάφορες γλωσσικές αστοχίες και πρότεινε συγκεκριμένες λύσεις, συνήθως εύστοχες. Υπήρξε επίσης μέλος της επιτροπής για τη σύνταξη της Νεοελληνικής Γραμματικής (1941) του Μανόλη Τριανταφυλλίδη.
Από το ποιητικό έργο του Καρθαίου ξεχωρίζει η συλλογή του Sotto Voce(1940) με χαμηλόφωνα και συμπαθητικά ποιήματα, στα οποία κυριαρχεί το ερωτικό και ανθρώπινο στοιχείο. Κυρίως όμως πρέπει να εξαρθεί το μεταφραστικό του έργο, που φανερώνει τη γλωσσική του ευαισθησία και τη γενικότερη καλλιέργειά του.

Άλλες ποιητικές συλλογές : "Τα τραγούδια του νησιούμου" & "Οι Κηφισιώτικες Μελωδίες"(1921), "Ο κήπος του Μελχισεδέκ"(1955).

Τον γνωρίσαμε στο δεύτερο δίσκο των Διάφανων Κρίνων "Κάτι Σαράβαλες Καρδιές", με το εξαιρετικό ποιήμα "Βάλτε Να Πιούμε", το οποίο θεωρείται από τις κορυφαίες μελοποιήσεις σε ροκ στίχο που έχουν γίνει στην Ελλάδα :

Τα όνειρα που βυζάξαμε με της καρδιάς μας το αίμα
πέταξαν και χαθήκανε μες της ζωής το ρέμα.
Μα τάχα εμείς παντοτινά τ' άφθαστα θα ζητούμε
Βάλτε να πιούμε

Τα περασμένα σβήσανε, το τώρα δε θα μείνει

τροφή των χοίρων έγιναν και οι πιο λευκοί μας κρίνοι
μα τάχα πρέπει τους νεκρούς αιώνια να θρηνούμε;
Βάλτε να πιούμε

Αδέλφια κάτω η βάρκα μας στο μόλο μας προσμένει
Ελάτε οι ταξιδιάριδες να πιούμε συναγμένοι
στο περιγιάλι το φαιδρό κι ας γλεντοτραγουδούμε
Βάλτε να πιούμε

Τάχατε κι όποιος δε μεθά κι όποιος δεν τραγουδήσει
κι όποιος στ' αγκάθια περπατά μια μέρα δεν θ' αφήσει
τ' αγαπημένο μας νησί που έτσι γερά πατούμε
Βάλτε να πιούμε

Πες μας που πάει ο άνθρωπος τον κόσμο σαν αφήνει
πες μας που πάει ο άνεμος, που πάει η φωτιά σαν σβήνει
σκιές ονείρων είμαστε, σύννεφα που περνούμε
Βάλτε να πιούμε

Στο ξέχειλο ποτήρι μας είναι όλα εκεί γραμμένα
Καπνοί 'ναι τα μελλούμενα κι αφρός τα περασμένα
καπνός κι αφρός το γέλιο μας κι εμείς που τραγουδούμε
Βάλτε να πιούμε

Ακουσε δε βιαζόμαστε να φύγουμε βαρκάρη
μα σαν είναι ώρα γνέψε μας, δε σου ζητούμε χάρη
μα όσο να φύγεις πρόσμενε κι αν θέλεις σε κερνούμε
Βάλτε να πιούμε " Ν.Ι.Π.

26 Νοε 2006

"Eugenie de Franval Nouvelle Tragique" - Marquis De Sade


Ο έντιμος ιερέας μετέδωσε στο Παρίσι τις φοβερές λεπτομέρειες αυτών των συμφορών. Κανείς δεν έδειξε έκπληξη για τον θάνατο του Φρανβάλ. Η ζωή του δεν ήταν παρά μια πηγή ενόχλησης. Όμως για τη γυναίκα του στενοχωρήθηκαν, βαθιά και πικρά. Και ποιο πλάσμα, στο κάτω κάτω της γραφής, δεν είναι πιο πολύτιμο, πιο ελκυστικό στα μάτια των ανθρώπων, από τη γυναίκα που λάτρεψε, σεβάστηκε και καλλιέργησε όλες τις επίγειες αρετές, μόνο και μόνο για να βρίσκει σε κάθε βήμα της τον πόνο και τη δυστυχία;

"Ένα άγνωστο -στο ελληνικό κοινό- μυθιστόρημα του σπουδαίου αλλά και ακραίου γάλλου συγγραφέα του 18ου αιώνα, του Μαρκήσιου Ντε Σαντ. Η "Αιμομιξία", αποτέλεσμα της προσπάθειας ανεύρεσης σπάνιων αριστουργημάτων των Εκδόσεων "Το Ποντίκι", είναι χαρακτηριστικό έργο της σεξουαλικότητας και του ταπεραμέντου μιας προσωπικότητας, που ακόμα και σήμερα, ήδη τρεις αιώνες πέρασαν, συνεχίζει και προκαλεί με την γραφή του. Πολλά από τα σαδιστικά κομψοτεχνήματά του έχουν μεταφερθεί στο κινηματογράφο, με χαρακτηριστικότερη ταινία το "Salo, o le 120 giornate di Sodoma"(1975) του Πιερ Πάολο Παζολίνι. Αξιόλογη ήταν και η βιογραφική ταινία -των τελευταίων χρόνων της ζωής του Ντε Σαντ", το "Quills"(2000) του Φίλιπ Κάουφμαν.

Μαρκήσιος Ντε Σαντ

(από την ελληνική Βίκιπαιδεία)

Ο Ντονασιέν Αλφόνς Φρανσουά Κόμης ντε Σαντ (γαλλ. Donatien Alphonse Fran?ois Comte de Sade) (Παρίσι, 2 Ιουνίου 1740 - Charenton, Saint-Maurice 2 Δεκεμβρίου 1814) ευρύτερα γνωστός ως Μαρκήσιος ντε Σαντ (όπως ονομαζόταν πριν το θάνατο του πατέρα του και τη λήψη του τίτλου του κόμητος), επικαλούμενος από τους θαυμαστές του ο "Θεϊκός Μαρκήσιος", ήταν Γάλλος συγγραφέας και φιλόσοφος με ηδονιστικές κυρίως και αθεϊστικές θεωρήσεις.
Η
φιλοσοφία του πρεσβεύει μία ακραία μορφή ελευθερίας, η οποία συνδέεται άμεσα με την ηθική ελευθεριότητα, και σκοπεί στην απεξάρτηση του ατόμου από κάθε κατεστημένη νομική, ηθική ή θρησκευτική αρχή με τελικό στόχο την επίτευξη της απόλυτης ατομικής ικανοποίησης, που θεωρεί ως την ανώτατη αξία.
Τα έργα του περιέχουν ακραίες μορφές ερωτικών πρακτικών και συχνά οι περιγραφές του κινούνται στα όρια της
πορνογραφίας. Εξ αιτίας της προκλητικής γραφής του και των ιδεών του πέρασε εικοσι εννέα χρόνια έγκλειστος σε άσυλα και σωφρονιστικά ιδρύματα. Το έργο του προκάλεσε και συνεχίζει να προκαλεί αντιμαχόμενες κριτικές ενώ κατέστη πόλος έμπνευσης για άλλους συγγραφείς και καλλιτέχνες διαχρονικά. Η δική του άποψη για το έργο του συμπυκνώνεται στην παρακάτω ρήση του:

"Ο τρόπος σκέψης μου είναι το αποτέλεσμα των στοχασμών μου. Είναι κομμάτι της εσώτερης ύπαρξής μου, του τρόπου που είμαι φτιαγμένος. Για το σύστημά μου, το οποίο αποδοκιμάζετε, είναι επίσης η μέγιστη παρηγοριά στη ζωή μου, η πηγή της ευτυχίας μου. Σημαίνει περισσότερα για μένα από ότι η ίδια μου η ζωή."

Έργα :

Η θεατρική παρουσία του ντε Σαντ ξεκίνησε από το 1765 περίπου, οπότε έγραψε και έλαβε μέρος σε διάφορες ερασιτεχνικές θεατρικές παραστάσεις, η βασική, όμως λογοτεχνική του δημιουργία άρχισε μετά τη φυλάκισή του στη Vincennes το 1778. Ενώ ο Σαντ χρησιμοποιεί πολλούς από τους κανόνες της τυχοδιωκτικής, γοτθικής και αισθηματικής μυθιστοριογραφίας, τα μυθιστορήματά του είναι μοναδικά στη λογοτεχνική παραγωγή της εποχής του με την απόρριψη οποιουδήποτε ηθικού νόμου και τις αναλυτικές, εγκυκλοπαιδικού τύπου, λεπτομέρειες βίαιης σεξουαλικής συμπεριφοράς.
Στις "120 Ημέρες στα Σόδομα", έργο, που άρχισε να γράφει στη Βαστίλη τη δεκαετία του 1780 και ουδέποτε ολοκλήρωσε, προσπαθεί να εκθέσει με λογοτεχνική μορφή έναν κατάλογο όλων των πιθανών μορφών ελευθεριάζουσας σεξουαλικής συμπεριφοράς. Η "Ζυστίν", η ιστορία μιας ενάρετης νέας γυναίκας που υποβάλλεται σε φρικιαστικά σεξουαλικά βασανιστήρια και σκοτώνεται τελικά από χτύπημα κεραυνού, ολοκληρώθηκε επίσης στη Βαστίλη ενώ μία πιο εκτεταμένη έκδοση δημοσιεύθηκε το 1797 ως "Νέα Ζυστίν", μαζί με τη "Ζυλιετ", την ιστορία της αδελφής της Ζυστίν, η οποία ακολουθώντας το δρόμο της φαυλότητας ανταμείβεται και ευημερεί.
Στη "Φιλοσοφία στο Μπουντουάρ" παρουσιάζει τη μύηση μιας νέας γυναίκας στη φιλοσοφία και την πρακτική της ακολασίας. Η σωζόμενη εργογραφία του ντε Σαντ περιλαμβάνει ακόμη διάφορα συμβατικότερα θεατρικά έργα και σύντομα αφηγήματα, δύο ιστορικά μυθιστορήματα, και ένα επιστολικό μυθιστόρημα, το "Aline et Valcour". Επίσης έχει διασωθεί μεγάλο τμήμα της ογκώδους αλληλογραφίας του.

-Dialogue entre un pr?tre et un moribund
-Voyage d'Italie ou Dissertations critiques, historiques et philosophiques sur les villes de Florence, Rome, Naples, Lorette et les routes adjacentes ? ces quatre villes
-Justine ou les malheurs de la vertu
-La nouvelle Justine ou Les malheurs de la vertu
-Ernestine Nouvelle suedoise
-Fran?ais, encore un effort si vous voulez ?tre r?publicains
-La philosophie dans le boudoir
-L'ogre Minski suivi de Le pape Brashi
-Que suis-je ? pr?sent ?...
-Les 120 journ?es de Sodome ou l'?cole du libertinage
-Histoire de Juliette ou les Prosp?rit?s du vice
-Id?e sur les romans
-Le pr?sident mystifi? et autres contes licencieux
-La marquise de Gange
-Les crimes de l'amour; nouvelles h?ro?ques et tragiques ; pr?c?d?es d'une Id?e sur les romans
-Aline et Valcour ou Le roman philosophique
-Histoire secr?te d'Isabelle de Bavi?re, reine de France
-L'aigle mademoiselle
-Discour contre Dieu
-Propos d'un insoumis
-Le Suborneur
-Oxtiern, ou les Malheurs du libertinage
-Dorci
-Adelaide de Brunswick, princesse de Saxe, Evenement du XIe siecle
-Eugenie de Franval Nouvelle tragique
-Juliette et Raunai ou la Conspiration d'Amboise
-La Double Epreuve
-Miss Heriette Stralson ou les Effets de desespoir
-Faxelange ou les Torts de l'ambition
-Florville et Courval ou le Fatalisme
-Rodrigue ou la Tour enchantee
-Laurence et Antonio Nouvelle italienne
-Dorgeville ou le Criminel par vertu
-La Comtesse de Sancerre ou la Rival de sa fille
-Dorci ou la Bizarrerie du Sort
-Le Serpent
-La saillie gasconne
-L'Heureuse feinte
-Le M....puni
-L'Eveque embourb
-Le Revenant
-Les Harangueurs provencaux
-Attrapez-moi toujours de meme
-L'Epoux complaisant
-Aventure incomprehensible et attestee par toute une province
-La Fleur de chataignier
-L'instituteur philosophe
-La Prude ou la Rencontre imprevue
-Emilie de Tourville, ou la Cruaute fraternelle
-Augustine de Villeblanche, ou le stratageme de l'amour
-Soit fait ainsi qu'il est requise
-Le President mystifie
-La Marquise de Theleme, ou les Effets du libertinage
-Le Talion
-Le Cocu de lui-meme, ou le Raccommondement imprevu
-Il y a place pour deux
-L'Epoux corrige
-Le Mari pretre
-La Chatelaine de Longeville, ou la Femme vengee
-Les Filous " N.I.Π.

" Ταξίδια " - Στράτος Π. (26/11/2006)

Ταξίδια,ταξίδια τόσο μακρυά
σε τόπους που φτάνει μόνο ο νούς
μόνο αυτά αναζητάς πια,μόνο αυτά θες
μόνο γι'αυτά ζείς,χωρίς ελπίδα

Τα 'χεις περάσει ξανά και ξανά
καταστάσεις που δεν έχουν όρια,φραγμούς
το ξέρεις,όταν αρχίζεις δε σταματάς.Μια συνέχεια...
να 'σαι πάλι εκεί που νοιώθεις ελεύθερος,δικός σου

Παλιά γνώριμα και οικεία για σένα τραγούδια
τραγούδια σειρήνων τόσο μαγευτικά και απαλά
παρασύρεαι άθελά σου σε χώρες μακρυνές
γιατι;τα γνωρίζεις,ένας κύκλος

Ένας φαύλος κύκλος που δε σπάει ποτέ
επαναλαμβάνεται συνεχώς,φεύγεις όλο και πιο ψηλά
πετάς στα σύννεφα,βουλιάζεις σε ηλιοβασιλέματα
χάνεσαι κάθε φορά που η νύχτα καταπίνει το φως

Μια πένα,ένα λευκο χαρτι,αρχίζεις...
θες να γράψεις αυτά που ζείς.Χάνεσαι...
και πάλι εκεί,κυνηγάς φαντάσματα,μύθους
προσπαθείς να ξεφύγεις,μάταια.Ζεις φυλακισμένος

Κλεισμένος σ' ένα κελί,ένα λευκό κελί χαμένο στο σκοτάδι
το μόνο που σου αρκεί,το εισητήριό σου για εκείνο τον κόσμο
στον κόσμο που βυθίζεσαι κάθε φορά πιο βαθειά
ψάχνεις χαμένα ναυάγια σε μαγευτικούς βυθούς,ένα ψέμα...

Λίγες οι φορές που θα ξεφύγεις,ελάχιστες
σε κυνηγά,είναι πάντα πίσω σου,καιροφυλαχτεί
για πόσο ακόμα;Το νοιώθεις να έρχεται
το μόνο που κάνεις,περιμένεις υπομονετικά...


"Το Μονόγραμμα" - Οδυσσέας Ελύτης (1971)


Θα πενθώ πάντα -μ' ακούς;- για σένα, μόνος, στον Παράδεισο.

(...)

Που πια δεν έχω τίποτε άλλο
Μες στους τέσσερις τοίχους, το ταβάνι, το πάτωμα
Να φωνάζω από σένα και να με χτυπά η φωνή μου
Να μυρίζω από σένα και ν' αγριεύουν οι άνθρωποι
Επειδή το αδοκίμαστο και το απ' αλλού φερμένο
Δεν τ' αντέχουν οι άνθρωποι κι είναι νωρίς, μ' ακούς
Είναι νωρίς ακόμη μες στον κόσμο αυτόν αγάπη μου

Να μιλώ για σένα και για μένα.

Είναι νωρίς ακόμη μες στον κόσμο αυτόν, μ' ακούς
Δεν έχουν εξημερωθεί τα τέρατα, μ' ακούς
Το χαμένο μου αίμα και το μυτερό, μ' ακούς
Μαχαίρι
Σαν κριάρι που τρέχει μες στους ουρανούς
Και των άστρων τους κλώνους τσακίζει, μ' ακούς
Ειμ' εγώ, μ' ακούς
Σ' αγαπώ, μ' ακούς
Σε κρατώ και σε πάω και σου φορώ
Το λευκό νυφικό της Οφηλίας, μ' ακούς
Που μ' αφήνεις, που πας και ποιος, μ' ακούς

Σου κρατεί το χέρι πάνω απ' τους κατακλυσμούς

Οι πελώριες λιάνες και των ηφαιστείων οι λάβες
Θα 'ρθει μέρα, μ' ακούς
Να μας θάψουν κι οι χιλιάδες ύστερα χρόνοι
Λαμπερά θα μας κάνουν πετρώματα, μ' ακούς
Να γυαλίσει επάνω τους η απονιά, μ' ακούς
Των ανθρώπων
Και χιλιάδες κομμάτια να μας ρίξει

(...)

Το λουλούδι αυτό της καταιγίδας και, μ' ακούς
Της αγάπης
Μια για πάντα το κόψαμε
Και δε γίνεται ν' ανθίσει αλλιώς, μ' ακούς
Σ' άλλη γη, σ' άλλο αστέρι, μ' ακούς
Δεν υπάρχει χώμα, δεν υπάρχει αέρας
Που αγγίξαμε, ο ίδιος, μ' ακούς

(...)

Άκου, άκου
Ποιος μιλεί στα νερά και ποιος κλαίει - ακούς;
Ποιος γυρεύει τον άλλο, ποιος φωνάζει - ακούς;
Είμ' εγώ που φωνάζω και είμ' εγώ που κλαίω, μ' ακούς
Σ' αγαπώ, σ' αγαπώ, μ' ακούς.

"Τι άρωμα, τι μέθη, αυτή η λιακάδα... Ότι πιο ερωτικό, ότι πιο εκρηκτικό, ότι πιο πηγαία αναγκαίο! Αυτά τα λόγια μας τα είπε ο Ελύτης, για να τα ψελίσουμε εκεί που αξίζουν! Για αυτό μη βιαστούμε. Μονο όταν δούμε τα μάτια που κάινε από έρωτα, τότε και μόνο τότε θα τα απαγγείλου.. Γιατί ο νομπελίστας ήξερε τι έλεγε, και τι έγραφε!
Στα χέρια μας έχουμε τη πρώτη διαδικτυακή έκδοση αυτής της σπουδαίας ποιητικής συλλογής του μεγάλου έλληνα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, από τις Εκδόσεις Ενδύμιων, παρακλάδι των Εκδόσεων Ίκαρος. Πρωτοεκδόθηκε το 1971 στις Βρυξέλλες, με επιμέλεια του Jos. Adam για λογαριασμό του εκδοτικού οίκου "L' Oiseau". Στην Ελλάδα πρωτοκυκλοφόρησε το 1972 από τις Εκδόσεις "Ίκαρος". Από τις ίδιες εκδόσεις έχουν κυκλοφορήσει και όλες οι μεταγενέστερες προσπάθειες.

Οδυσσέας Ελύτης

(από το www.logotexnia.com)

O Οδυσσέας Ελύτης, (φιλολογικό ψευδώνυμο του Οδυσσέα Aλεπουδέλη) είναι απο τους σημαντικότερους ποιητές της νεώτερης ελληνικής ποίησης.Γεννήθηκε στΟ Ηράκλειο Κρήτης, στις 2 Νοεμβρίου το 1911, μα ή καταγωγή του είναι από τη Λέσβο. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών, καί φιλολογία στη Σορβονη του Παρισιού. Στα γράμματα παρουσιάστηκε το 1935 καί ασχολήθηκε κυρίως με την ποίηση. Έγραψε όμως καί άρθρα, δοκίμια καί μελέτες, για γενικά φιλολογικά καί καλλιτεχνικά θέματα. Ανάμεσα σ'αυτά ξεχωριστή θέση έχει το δοκίμιο του για την προσωπικότητα του λαϊκού ζωγράφου της Λέσβου, Θεόφιλου.

Από το 1946 ως το 1948 συνεργάστηκε ως τεχνοκρίτης στην έφημ. «Καθημερινή» καί από το 1948 ως το 1952 έζησε στo Παρίσι. Μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στη χώρα μας (1974) τοποθετήθηκε για μικρό διάστημα πρόεδρος του Δ.Σ. της Ε.Ρ.Τ. Έλαβε μέρος, ως εκπρόσωπος της Ελλάδας σε πολλά συνέδρια του εξωτερικού, σχετικά με θέματα τέχνης καί πολιτισμού. Τιμήθηκε το 1961 με το πρώτο Κρατικό Βραβείο Ποιήσης για το ποιητικό του έργο «Aξιον Εστί». Από τη φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου θεσσαλονίκης ανακηρύχτηκε το 1975 επίτιμος διδάκτορας της Σχολής, σε ένδειξη τιμής για το ποιητικό του έργο και την πνευματική του προσφορά.

Ο Οδυσσέας Ελύτης πρωτοπαρουσιάστηκε στην ποίηση με την ποιητική συλλογή «Προσανατολισμοί» το 1936, επανέκδοση το 1940. Στο πρώτο του ξεκίνημα ό ποιητής παρουσιάζεται υπερρεαλιστής, με όλο το φρεσκάρισμα στο στίχο, τίς νέες προοπτικές στην ποιητική σύλληψη, και τίς νέες αποχρώσεις στη σημασία των λέξεων. Ωστόσο, κατόρθωσε γρήγορα ν' απαλλαγεί από τα ελαττώματα καί τίς αδυναμίες της νέας αυτής σχολής καί να μας δώσει στα κατοπινά του ποιητικά έργα μια γνήσια ανεπιτήδευτη ποίηση, βαθύτατα λυρική, βασισμένη στα ζωντανά στοιχεία της ελληνικής παράδοσης όλων των εποχών, τονίζοντας περισσότερο τα στοιχεία της φυσιοκρατικής και ανθρωποκεντρικής παράδοσης.

Υστερα ο Ελύτης μας έδωσε τη δεύτερη συλλογή του «Ηλιος ο Πρώτος». Προλογίζοντας την ο ίδιος μας λέει: «Ετσι συχνά όταν μιλώ για τον ήλιο μπερδεύεται στη γλώσσα μου ένα μεγάλο τριαντάφυλλο κατακόκκινο, αλλά δεν μου είναι βολετό να σωπάσω». Ποιά είναι αυτά που τον δυσκολεύουν; Μας το λέει ο ίδιος στα ποιήματα της συλλογής' είναι οι μνήμες του στους πρώτους καιρούς των παιδικών του χρόνων' ένα νησί κι ένα παιδί που θά'θελε να ξαναζήσει τη ζωή σαν άνοιξη και σαν ελληνικό καλοκαίρι.

H νησιώτικη καταγωγή του ποιητή καί οι βαθύτατοι ψυχικοί δεσμοί του μ' ένα χώρο γεμάτο μυστήριο και ομορφιά, θα γίνει το πλαίσιο των θεοτήτων πού θα ζωντανέψει ό ίδιος στα ποιήματα του: τη θάλασσα, τον ουρανό, τον ήλιο, τον έρωτα, τα βουνά, τα λουλούδια καί τους ανέμους. Ιδιαίτερα, ό ουρανός, ή θάλασσα, ό ήλιος καί ό έρωτας είναι τα κεντρικά στοιχεία πού θαυμάζονται και εξυμνούνται σε όλα τα ποιήματα του.

O Ελύτης δεν ήταν μόνο ένας παθιασμένος φυσιολάτρης, ήταν κι ένας πατριώτης ποιητής με τη βαθύτερη έννοια του όρου, πού υπηρετεί σταθερά τα εθνικά ιδανικά. Έφεδρος ανθυπολοχαγός στον πόλεμο του 1940-41, μας έδωσε το «Aσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας», πού θα είναι πάντα ένα πατριωτικό σάλπισμα για την Ελευθερία- όχι μόνο την ελληνική μα την ελευθερία την πανανθρώπινη.

Κατόπιν μας έδωσε το «Αξιον Εστί», το έργο της ωριμότητάς του και της ζωής του. Είναι μια μεγαλόπνοη ποιητική σύνθεση, που επιχειρεί και πετυχαίνει ένα αρμονικό συνταίριασμα των ελληνικών στοιχείων, των τωρινών, των παλαιότερων και των προαιώνιων, με μιαν ασυνήθιστη μυθοπλαστική δύναμη και με στίχους μετρικά και γλωσσικά άψογους, γεμάτους από λυρισμό, ονειρική έκσταση, διάχυτη μουσικότητα και ποιητική πνοή.

Το «Αξιον Εστί» είναι ένα επίτευγμα της νεοελληνικής ποίησης κι ένα καλλιτεχνικό τεχνούργημα. Είναι τόσο μεγάλος ο γλωσσικός πλούτος αυτής της συλλογής, που όπως γράφει ο Τ.Λιγνάδης: «O Ελύτης έχει την αίσθηση της ιδιαίτερης ελληνικής γλώσσας από τον Ομηρο ως τα σήμερα». Μας το λέγει και ο ίδιος ο ποιητής σ' ένα στίχο του: «Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου».

Στο «Αξιον Εστί» δεν είναι η φυσιολατρεία μόνο το κυριότερο στοιχείο της σύνθεσης, αλλά η ελληνικότητά της. Ο ουρανός, η θάλασσα, τα βότσαλα, οι γλάροι, το Αιγαίο ολόκληρο με τα σμαραγδένια νησιά του, το νερό, οι ελαιώνες, τ'αμπέλια, ο έρωτας, ο θάνατος και προπάντων ο Ηλιος, ο ηγεμόνας του χώρου, και που η ελληνική ποίηση δεν τον είχε ως τώρα επισημάνει. «Ηλιόποτη» τον ονόμασε τον Ελύτη, η Λιλή Ζωγράφου στο αξιόλογο βιβλίο, που του αφιέρωσε.

Την ίδια ονειρική μαγεία το ίδιο «εν εγρηγόρσει όνειρο» ζει και ξετυλίγει και στις νεώτερες ποιητικές συλλογές του : «Ηλιος ο ηλιάτορας», «Τα ρω του έρωτα» κτλ. « Μια θέληση ζωής - γράφει ο Ανδρέας Καραντώνης - μια αβράδιαστη χαρά ηρεμίας και νιότης αναπηδά κάθε στιγμή απο τους στίχους του Ελύτη, ντυμένη εικόνες που έχουν την έκφραση και την ποιότητα του χορταριού, της θάλασσας, του βότσαλου, του μοναχικού δέντρου, της ηλιαχτίδας, κοντολογής την ποιότητα των στοιχείων απο τα οποία είναι πλασμένη η φυσική πραγματικότητα της χώρας μας».

Eκτος από την ποίηση ό Ελύτης έγραψε αξιόλογες κριτικές σελίδες καί μετάφρασε με επιτυχία ξένα ποιήματα καί θεατρικά έργα. Πολλές ποιητικές συλλογές του επανεκδόθηκαν επανειλημμένα, καί πολλά ποιήματα του μελοποιήθηκαν καί είναι από τα αγαπημένα τραγούδια της νεολαίας. Πολλά ποιήματα του επίσης έχουν μεταφραστεί σε πολλές ξένες γλώσσες.

To 1979 παίρνει το βραβείο Νομπέλ Λογοτεχνίας, μια δίκαιη τιμή και διεθνή αναγνώριση για τον ποιητή. Το 1987 αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Ρώμης και του Πανεπιστημίου των Αθηνών. Ενώ το 1989 τιμήθηκε με το γαλλικό παράσημο του Ανώτατου Ταξιάρχη της Λεγεώνας της Τιμής.

O Οδυσσέας Ελύτης πέθανε στην Αθήνα στις 18 Μαρτίου 1996.

Ποιήματα :

Προσανατολισμοί (1940), Ηλιος ο πρώτος, παραλλαγές πάνω σε μιαν αχτίδα (1943), Ασμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας (1946), Αξιον Εστί (1959), Εξη και μία τύψεις για τον ουρανό (1960), Το φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά (1971), Ο Ηλιος ο Ηλιάτορας (1971), Το Μονόγραμμα (1972), Τα Ρω του Ερωτα (1973), Τα Ετεροθαλή (1974), Το Σηματολόγιο (1977), Μαρία Νεφέλη (1978), Τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας (1982), Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου (1984), Ο μικρός ναυτίλος (1988), Ελεγεία της Οξώπετρας (1991), Δυτικά της λύπης (1995).

Δοκίμια :

H αληθινή φυσιογνωμία και η λυρική τόλμη του Ανδρέα Κάλβου - "Δοκίμιο" (1942), 2χ7 ε "Συλλογή δοκιμίων"Ανοιχτά Χαρτιά - "Συλλογή δοκιμίων" (1973), Ο ζωγράφος Θεόφιλος (1973), Η μαγεία του Παπαδιαμάντη (1975), Αναφορά στον Ανδρέα Εμπειρίκο (1979), Δημόσια και Ιδιωτικά (1990), Ιδιωτική Οδός (1990), Εν Λευκώ (1992), Ο κήπος με τις αυταπάτες (1995).

Mεταφράσεις

Η Αποκάλυψη του Ιωάννου (1985), Δεύτερη γραφή, Σαπφώ." Ν.Ι.Π.

-> Η πρώτη μας γνωριμίας με το "Μονόγραμμα" του Ελύτη, ήρθε μέσω της όγδοης εκδόσης του 1996. Ο καλός φίλος Δημήτρης, μου παραχώρησε το βιβλίο για ανάγνωση, δώρο που του είχε κάνει μιας ψυχή, η Εύη. Παραθέτω στιχάκια της Εύης, που κοσμούσαν την παρούσα έκδοση, και που έχουν να πουν πολλά :

H νοσταλγία είναι διεγερτική
γιατί ο άνθρωπος ποθεί την αιωνιότητα
Αν δεν μπορεί να τη συναντήσει
τραβώντας μπροστά, στρέφεται πίσω
αναζητώντας την αρχή του.
Διαισθάνεται πως μονάχα σπάζοντας
το φράγμα του χρόνου, του μέλλοντος
χρόνου, και του παρελθόντος ίσως
να φτάσει στον χώρο τον άχρονο
και να ειρηνεύσει. Δίχως ελπίδα αιωνιότητας
καμιά ελπίδα δεν αντέχει για πολύ...

Φωνές
Μνήμης αντικρινής
Μ' έκαψαν
Η λάβα
Ακόμη καίει η λάβα
Γράμματα που
Εμείς δεν μάθαμε... (Ιούλιος '99)

Το ανυπό-
μονο των
αισθήσεων
Πέρασμα
Μισό όμορφο
Το άλλο μισό
Σπαράζει στην αξημέρωτη νύχτα... (Δεκέμβρης '98)


(Διαδικτυακή Συλλογή Ι)

7 Νοε 2006

" Αλήθεια μέσα στο ψέμα " - Στράτος Π. (07/11/2006)

Καθισμένος σε μια γωνιά,
μαζεμένος σαν το φίδι που γύρισε ηττημένο από μια άνιση μάχη
μια μάχη δίχως όρια,δίχως κανόνες,μια μάχη συνεχούς πάλης
γλείφεις τις πληγές σου περιμένοντας να ξαναμπείς στην αρένα

Όπως στ' αρχαία χρόνια οι μονομάχοι,εκείνοι...
στερημένοι την ελευθερία,μάχονταν κάτω από το βλέμμα κάποιου αυτοκράτορα
προς τέρψη κάποιου όχλου εθισμένου στη θέα του ζεστού αίματος
μάχονταν για λίγα λεπτά ελευθερίας

Βγές έξω.κοίτα γύρω σου...ο ίδιος όχλος,τα ίδια πρόσωπα
όπου κ αν πας,όπου σταθείς βλέπεις συνεχώς πόνο,αγωνία,θυμό
όλοι σου λένε τι να κάνεις,σκέφτονται για σένα πριν απο εσένα
κοίτα καλά,αυτό θεωρείς ελευθερία;ναι,αυτή την αρένα

Για να ξεφύγεις χάνεσαι μέσα σε παραμύθια
κυνηγάς δράκους κ αναζητάς μυθικές πριγκήπισες
ζείς σ' ένα κόσμο που έχεις πλάσει εσύ,για να ξεφύγεις από τον πραγματικό
δε θες να σηκώσεις το κεφάλι,ν' ανοίξεις τα μάτια προς την αλήθεια

Γίνεσαι κ εσύ ένας απ' αυτούς,τρέχεις μανιασμένος όλη μέρα
γίνεσαι ένα με τον όχλο εκείνο,εξαφανίζεσαι μέσα του γεμάτος δειλία
νοιώθεις σιγουριά κ ασφάλεια,όλα όμως προκατασκευασμένα κ ψεύτικα
περνάς το χρόνο σου υπνωτισμένος μπροστά από αυτό που κάποιοι έφτιαξαν για να σε "ψυχαγωγεί"

Ναι,πέσε λίγο ν' αποκοιμηθείς το θάνατο να ξεγελάσεις
Ναι,γι' άλλη μια φορά κλείσε τα μάτια
φτιάξε το δικό σου κόσμο,τη δική σου πραγματικότητα ελπίζοντας πως θα ξεφύγεις
Ξαναζήσε το ψέμα σου.Η αυριανή μέρα σε περιμένει.

3 Νοε 2006

" Δυο Σκηνές " - Στράτος Π. (03/11/2006)

Ήρθε η στιγμή,οι ποιητές έχασαν την έμπνευσή τους
οι Μούσες χάθηκαν στο χάος της πόλης
οι αοιδοί άδειασαν από πάθος και αγάπη
όλοι πια βουβοί,άδειοι,σιωπηλοί

Μια φωνή ακούστηκε να με ρωτάει,
πες μου τί φοβάσαι σαν τρελός
την αδράνεια...τρομάζω όταν το μυαλό δεν ταξιδεύει
όταν δεν ανοίγει μακρυνούς ορίζοντες,όταν είναι κολλημένο στο τώρα

Ο Θάνατος;όχι;
όχι,όχι για μένα.Η αρχή κ το τέλος είναι γνωστά
γεννιέσαι-πεθαίνεις
αυτο που είναι στη μέση πρέπει να γεύεσαι και να ζεις

Κάθεσαι ακίνητος στην έρημη παραλία
κοιτάς το απέραντο της θάλασσας,δε μιλας
ακούς τη μουσική του ηλιοβασιλέματος
τη μουσική που αναδύεται απο τα βάθη της
καθώς ο ήλιος πέφτει κ τη χαί΄δεύει απαλά

Το ταξίδι σ'αυτό το πλοίο φαίνεται ατελείωτο τώρα πια
η θαλασσα μαύρη,αφρισμένη
ο ουρανός λάμπει από το ματωμένο φεγγάρι.
Μη χαραμίσεις ποτέ την αυγή

2 Νοε 2006

" Άγγελος Στα Μαύρα " - Στράτος Π. (02/11/2006)

Ήρθες πάλι χθές σε είδα εκεί
ήρθες να σκιάσεις τα λευκά μου όνειρα
ντυμένος στα μαύρα όπως πάντα
στεκόσουν εκεί,χωρίς ψυχή,μόνο παρακολουθούσες

Δε σε άκουσα ποτέ,μονο σε αισθάνθηκα
καθώς καθόσουν στη γωνιά κ με κοιτούσες
με τα ύγρα σου μάτια γεματα μελαγχολία
ζητούν απελπισμένα να καταλάβεις για μια στιγμή όσα εγώ

Το μεγάλο σου δώρο η αθανασία
το δικο μου μικρό,ταπείνο,το αναζητάς
νοιώθω,αγγιζω,ερωτεύομαι,γεύομαι το τώρα
ενώ εσυ,απλός παρατηρητής,έρχεσαι κ φεύγεις

Ψυχή και θυσία,κατάρες,σοφία
σιχάθηκα να σε ξέρω
μπορείς να ανοίξεις τοίχους μυστηρίου
λόγια,δύναμη,εξούσια-χαμένα κελιά

Ο Φόβος,ένας παλιός φίλος
ποιός τον κάλεσε πάλι εδώ σήμερα
μπορώ να συγχωρέσω τα τραύματά μου στ΄όνομά σου
θυσιάζω την ψυχή μου στο βωμό της σιωπής

1 Νοε 2006

"Ταξίδι Στην Ιταλία" - Ν.Ι. Πουλάκος (31/10/06)






Tα Μυστικά Του Δρ. Τάβερνερ (Ντίον Φόρτιουν)