27 Μαΐ 2007

"Πορτραίτα Και Κειμήλια" - Ρώμος Φιλύρας (Ανέκδοτα Ποιήματα 1930-1936)

Δεν είχα στη ζωή μου, άλλο πορτραίτο θείο,
που λίκνισ' η Λατίνα φυλή σ' ένα ειρμό,
θυμόσοφο, ανοικτίρμον, αιματηρό και λείο,
από του Πιερρότου το μάγο καγχασμό.

Λευκός, σαν ότι μένει από φίδι, ράσο,
πουκάμισο, ιερότης, του βρυκολάκου αδρή,
η ατέρμωνματαιότης, το φάντασμα, να πλάσω,
μιαν ανθρώπινη εικόνα, σαν τάχα πονηρή.

Μια μολιέρεια φάτσα, ένα προφίλ μοιραίο,
τριτέρατο ένα σχήμα, μια κάτοψι φτενή,
ονειρεμένο μέθυ, χαζό και τεταρταίο
μια της Σατύρας φάσι, σαν όγδοοι ουρανοί.

Κάτι που λέει για τάχα ανώδυνη ειμαρμένη,
γκλίν-γκλίν, τα κουδουνάκια παρντέτζες που μηνούν
μια νίκη Δονκιχώτεια, την τέφρα, που απομένει,
ενώ, τυφλά τα πλήθη για κάπου ξεκινούν.

(Πιερρότος, 27/7/30)

Πως σ' αγαπούσα, όσο ποτέ μεσ' στης ορμής τη δίνη,
δε στάθηκα να στοχαστώ, τ' ήσουν για μένα η μόνη,
που μου νανούρισες χαρές και λύπες κι η οδύνη
πως εύρισκεν ανάπαυσι ναν τήνε βαλσαμώνει.

Έτσι ρητά σαν πάντοτε, μα πειό πολύ, σε λίγο,
θα βαυκαλίζη η ολόπαλη φωνή σου την ψυχ΄΄η μου.
κι έτσι που λείπω σήμερα, ποτέ πια δε θα φύγω
και στη χαρά μου απ' το πλάι σου και μεσ' στη στοναχή μου.

(Πως σ' Αγαπούσα, 26/10/31)

*Ρώμος Φιλύρας, ένας παραξηγημένος ποιητής της γενιάς του '20, "ο λυρικός ποιητής της χαμηλής φωνής" όπως μας τον παρουσίασε στην περίφημη ανθολογία του(για τις γενιές των '20 και '30) στα 1990 ο Μανόλης Αναγνωστάκης(με 10 ποιήματά του, παρακαλώ). Στα 1981 οι Εκδόσεις Κισσός, σε επιμέλεια του ποιητή και επιμελητή λογοτεχνίας Ναπολέοντα Παπαγιώργη, παρουσιάζει τις δύο ανέκδοτες ποιητικές συλλογές του Φιλύρα "Πορτραίτα" και "Κειμήλια" καθώς και 4 άδημοσίευτα πεζά του. Όλα αυτά συγκεντρωθηκαν από τον επιμελητή Παπαγιώργη στα 1936, όταν και του δόθηκαν από τον κλινήρη στο ψυχιατρίο Φιλύρα, στα πλαίσια μιας συνέντευξης του, για το βραχύβιο λογοτεχνικό περιοδικό "Λόγος".

Βιογραφικό Ρώμου Φιλύρα
(από το site www.sarantakos.com)

Στο Δερβένι της Κορινθίας γεννήθηκε το 1888, ο Ιωάννης Β. Οικονομόπουλος, ο οποίος έγινε γνωστός με το φιλολογικό ψευδώνυμο Ρώμος Φιλύρας. Την μόρφωσή του την πήρε κάτ' οίκον από τον ίδιον τον πατέρα του.Σε ηλικία 14 χρόνων η οικογένειά του εγκαθίσταται στην Αθήνα. Στην πρωτεύουσα ο ποιητής άρχισε να εργάζεται σε αθηναϊκές εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Παράλληλα άρχισε να γράφει ποιήματα αλλά και μερικά πεζογραφήματα. Άρχισε ωστόσο να εκφράζει πολλές ψυχικές διακυμάνσεις, που συχνά χαρακτήριζαν άμεσα την ίδια την συμπεριφορά του. Αυτές οι ψυχικές του διαταραχές επηρέασαν τα γραφόμενά του και τον οδήγησαν όταν ήταν στο στρατό σε μία απόπειρα αυτοκτονίας. Ήδη από το 1920 άρχισε να παρουσιάζει συμπτώματα τρέλας, προερχόμενη από σεξουαλικό νόσημα. Με τον καιρό η κατάστασή του επιδεινώθηκε. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι μία μέρα εμφανίστηκε στην οδό Σταδίου ως βασιλιάς Ρωμανός Β' . Ωστόσο στην περίοδο της ασθένειάς του, είχε πολύ ήρεμες εκδηλώσεις. Το 1927 μπήκε στο "Δρομοκαϊτειο". Εκεί συνέχισε να γράφει ποιήματα, εκ των οποίων πολλά χαρακτηρίζονται άρτια, για άλλα όμως εύκολα διαφαίνεται, ότι αποτελούν αποκυήματα της σκοτισμένης φαντασίας του.Πέθανε το 1942, στις 9 Σεπτεμβρίου, στο "Δρομοκαϊτειο" Θεραπευτήριο. Ο Φιλύρας συνεργάστηκε στα περιοδικά "Ακρίτας", "Ηγησώ", "Οικογένεια", "Μπουκέτο", "Νουμάς", "Νέα Εστία", "Παναθήναια" κ.α. Εξέδωσε έξι ποιητικές συλλογές. Την συγκέντρωση των ποιημάτων του και την τακτοποίηση του συγγραφικού έργου του επιμελήθηκε ο ποιητής Τάσος Κόρφης με τη μελέτη του "Ρώμος Φιλύρας" που εξέδωσε το 1974.

Βιβλία του :

1911 : Ρόδα στον Αφρό
1919 : Γυρισμοί
1919 : Ο Θεατρίνος της Ζωής (πεζογράφημα)
1920 : Οι Ερχομένες
1921 : Κλεψύδρα
1922 : Πιερρότος
1923 : Θυσία
1939 : Άπαντα Ρώμου Φιλύρα, επιμ. Αιμ. Χαρμούζιος, Εκδ. Γκοβόστη* Ν.Ι.Π.