16 Σεπ 2007

Η Ευτυχία Παναγιώτου μεταφράζει Άνν Σέξτον..


*Η ποιήτρια και μεταφράστρια Ευτυχία Παναγιώτου χαρίζει στις σελίδες του "Βακχικόν" δυο μεταφράσεις ποιημάτων της αμερικανίδας ποιήτριας Ann Sexton, από την συλλογή "Love Poems"(1969) που θα κυκλοφορήσει μέσα στο 2008 από τις Εκδόσεις Τυπωθήτω(Λάλον Ύδωρ).

Το να μ’ αγαπάς χωρίς παπούτσια

σημαίνει πως αγαπάς τις μακριές καφέ μου γάμπες,

γλυκές αγαπημένες, ελκυστικές σαν κουτάλια·
και τα πόδια μου· αυτά τα δυο παιδιά
αμολύθηκαν έξω να παίξουν γυμνά. Μπερδεμένοι κόμποι,
τα δάχτυλα των ποδιών μου. Τώρα πια λυμένα.
Κι ακόμη περισσότερο, δες νύχια ποδιών και
συλληπτήριες κλειδώσεις κλειδώσεων και
όλα τα δέκα στάδια, απ’ τη ρίζα­ρίζα.
Όλα πνευματώδη κι άγρια, αυτό το μικρό
γουρουνάκι πήγε στην αγορά κι αυτό το μικρό γουρουνάκι
έμεινε. Μακριές καφέ γάμπες και μακριά καφέ δάχτυλα ποδιών.
Πιο πάνω, λατρεία μου, η γυναίκα
φωνάζει τα μυστικά της, μικρά σπίτια,

μικρές γλώσσες που σου μιλάνε.

Δεν υπάρχει άλλος κανείς από μας
σ’ αυτό το σπίτι στην αμμώδη ξηρά επάνω.
Η θάλασσα φοράει ένα κουδούνι στον αφαλό της.
Και είμαι η ξυπόλυτη κοπέλα σου για μια
ολόκληρη βδομάδα. Σε ενδιαφέρει το σαλάμι;
Όχι. Δεν θα προτιμούσες το σκωτσέζικο ουΐσκι;
Όχι. Δεν πολυπίνεις. Πίνεις όμως
εμένα. Οι γλάροι σκοτώνουν ψάρια,
κλαψουρίζοντας σαν τρίχρονα.
Οι ήχοι του κύματος είναι ναρκωτικό, φωνάζοντας

υπάρχω, υπάρχω, υπάρχω
όλη νύχτα. Ξυπόλυτη,
παίζω ταμπούρλο πάνω-κάτω στην πλάτη σου.
Το πρωί τρέχω από πόρτα σε πόρτα
στην καμπίνα παίζοντας κυνήγησέ με.
Τώρα μ’ αρπάζεις απ’ τους αστράγαλους.
Τώρα κατεργάζεσαι το δρόμο σου προς τις γάμπες μου
κι έρχεσαι να με τρυπήσεις στο σημείο όπου πεινώ.

(Ξυπόλυτη)

Αυτό είναι το κλειδί που το ανοίγει.
Αυτό είναι το κλειδί που τ’ ανοίγει όλα.
Μονάκριβα.


Είμαι χειρότερη απ’ τα παιδιά του θηροφύλακα,
παραβιάζοντας για σκόνη και ψωμί την πόρτα.
Εδώ είμαι διατυμπανίζοντας άρωμα.

Άσε με να βυθιστώ στο χαλί σου,
στο αχυρένιο σου στρώμα — οτιδήποτε
γιατί το παιδί μέσα μου πεθαίνει, πεθαίνει.

Δεν είναι ότι είμαι ζώον προς βρώσιν.
Δεν είναι ότι είμαι κάποιου είδους δρόμος.
Αλλά τα χέρια σου με βρήκαν σαν αρχιτέκτονα.

Όσο χωράει μια στάμνα γάλα! Ήταν δικό σου χρόνια τώρα
όταν ζούσα στην κοιλάδα των οστών μου,
οστά νωπά στο βάλτο. Μικρά παιχνίδια.

Ένα ξυλόφωνο ίσως με δέρμα
τεντωμένο πάνω του στενόχωρα.
Μόνο μετά κατάφερε να γίνει κάτι αληθινό.

Έπειτα αναμετρήθηκα με τους αστέρες του σινεμά.
Δεν αποδείχθηκα αντάξια. Υπήρχε κάτι ανάμεσα
στους ώμους μου. Δεν ήταν όμως ποτέ αρκετό.

Σίγουρα, υπήρχε ένα λιβάδι,
νεαρός κανείς όμως που να τραγουδάει την αλήθεια.
Τίποτα από το οποίο ν’ αναγνωρίζεις την αλήθεια.

Αδαής από άνδρες ακουμπώ πλάι στις αδερφές μου
και αναγεννώμενη από τις στάχτες κραύγασα

το φύλο μου θα καθηλωθεί!

Τώρα είμαι η μαμά σου, η κόρη σου,
το ολοκαίνουργιό σου αντικείμενο — ένα σαλιγκάρι, μια φωλιά.
Είμαι ζωντανή όταν είναι τα δάχτυλά σου.

Φοράω ρούχο από μετάξι –η κάλυψη προς αποκάλυψη–
γιατί το μετάξι είναι αυτό που θέλω να σκέφτεσαι.
Αλλά αποστρέφομαι το ρούχο. Είναι υπερβολικά απαιτητικό.

Γι’ αυτό πες μου οτιδήποτε απ’ το να με διασχίσεις σαν αναβάτης
γιατί εδώ είναι το μάτι, εδώ είναι το κόσμημα,
εδώ είναι η έξαψη που μαθαίνει η ρώγα.

Είμαι ανισόρροπη — αλλά δεν είμαι τρελή απ’ το χιόνι.
Είμαι τρελή όπως είν’ τα κοριτσάκια τρελά,
από μια προσφορά, μια προσφορά…

Καίγομαι όπως καίγονται τα χρήματα.

(Το στήθος)

*Η αμερικανίδα ποιήτρια Ανν Σέξτον, είναι μια λογοτεχνική προσωπικότητα για την οποία πρέπει να περηφανεύονται τα αμερικάνικα γράμματα, όπως και για εκείνη της υπέροχης Σύλβια Πλαθ άλλωστε. Γεννήθηκε στην Μασσαχουσέτη στα 1928, αυτοκτονώντας -όπως και η Πλαθ στα 1963- τον Οκτώβρη του 1974 ύπο το βάρος του ταλέντου, της ομορφιάς και της παραφροσύνης της. Χωρίς να θέλουμε να πούμε περισσότερα λόγια για την Σέξτον, κάτι τέτοιο άλλωστε θα κάνει η Παναγιώτου σε λίγο καιρό λογοτεχνικά, θα αναφέρουμε τις συλλογές που πρόλαβε να εκδώσει εν ζωή στα δεκατέσσερα εκδοτικά χρόνια(1960-1974) παρουσίας της στον χώρο : "To Bedlam and Part Way Back"(1960), "All My Pretty Ones"(1962), "Live or Die"(1966), "Love Poems"(1969), "Transformations"(1971), "The Book of Folly"(1972), "The Death Notebooks"(1974) και μετά θάνατον : "The Awful Rowing Toward God"(1975), "45 Mercy Street"(1976), "To Words for Dr. Y"(1978) και "Last Poems".

*Η Ann Sexton, μέχρι τις μέρες μας, παραμένει αμετάφραστη στην Ελλάδα. Παράλληλα με τη μεταφραστική προσπάθεια της Ευτυχίας Παναγιώτου, και ο έλληνας ποιητής και μεταφραστής Γιάννης Αντιόχου προτίθεται να κυκλοφορήσει τη μετάφραση "Ζήσε ή Πέθανε και άλλα Ποιήματα" από τις Εκδόσεις Μικρή Άρκτος μέσα στο 2008.