10 Ιαν 2008

"Visuals Poets : Julian Schnabel : Le Scaphandre et le Papillon (2007)" - Ιωάννα Κουτζούκου

Το Α' και το Β' μέρος εδώ : http://vakxikon.blogspot.com/2007/12/visuals-poets-julian-schnabel-before.html

Γ' Μέρος

Πρόκειται για την αληθινή ιστορία του αρχισυντάκτη του Elle, Jean-Dominique Bauby (Mathieu Amarlic), ο οποίος, το 1995 σε ηλικία 43 ετών, υπέστη εγκεφαλικό που τον αφήνει παράλυτο, με μία σπάνια πάθηση το lock-in σύνδρομο. Αυτή είναι η ιστορία του από την οπτική του αριστερού ματιού του, το μόνο μέρος του σώματός του που μπορούσε να κινήσει. Χρησιμοποιώντας μόνο το μάτι του ο Bauby “υπαγορεύει” τα απομνημονεύματά του, περιγράφοντας τις πλευρές του εσωτερικού του κόσμου και το πώς είναι να είναι κάποιος παγιδευμένος στο σώμα του.

Πρωταγωνιστούν: Mathieu Amarlic, Emmanuelle Seigner, Marie-Josee Croze/ Σκηνοθεσία: Julian Schnabel/ Σενάριο: Jean-Dominique Bauby, Ronald Harwood/ Διάρκεια: 112’/Κέρδισε τα βραβεία “Best Director” και καλύτερης τεχνικής “Technical Grand Prize” στο φεστιβάλ των Κανών και προτάθηκε για Χρυσό Φοίνικα.

Ο Julian Schnabel καταφέρνει από τα πρώτα λεπτά της ταινίας να μας υποβάλει στην ατμόσφαιρα και να μας προετοιμάσει για το τι θα ακολουθήσει. Αυτό επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό από τη γωνία της κάμερας που δεν είναι άλλη από αυτή του αληθινού ματιού του Bauby. Έτσι τα πρώτα 20 λεπτά βλέπουμε μόνο ό,τι βλέπει ο Bauby, αλλά καθώς η κάμερα σιγά σιγά αλλάζει γωνία τον βλέπουμε αντικειμενικά. Πρώτη φορά, πιστεύω, παρουσιάζεται ο εσωτερισμός ενός χαρακτήρα τόσο βαθιά και πιστά, χρησιμοποιώντας σε τέτοια αρμονία όλα τα ηχητικά κι οπτικά μέσα.

Ο Mathieu Amalric υποδύεται το Bauby με τέτοια πειθώ κι αυθεντικότητα που είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς πια τον ίδιο από τον αληθινό χαρακτήρα. Οπωσδήποτε πρέπει να αναφερθούν οι δύο χαρακτήρες που μετέφεραν τις λέξεις του Bauby στο χαρτί. Η υπομονή κι η ευαισθησία τους ερμηνεύονται υπέροχα από τις Marie Josee Croze(Henriette Durand) και Anne Consigny(Claude).

Φεύγοντας από την ταινία αυτό που σου μένει είναι η αίσθηση του χιούμορ με την οποία ο Bauby βλέπει τον κόσμο. Παραμένει ευδιάθετος και σκέφτεται ξεκαρδιστικά σχόλια ακόμη και στην πιο επώδυνη κατάσταση της ύπαρξής του.

Παρασκήνιο:

Αρχική επιλογή για τον πρωταγωνιστικό ρόλο ήταν ο Johnny Depp, αλλά τελικά δεν μπορούσε να την συνδυάσει με τις άλλες ταινίες για τις οποίες είχε ήδη δεσμευτεί, ανοίγοντας δρόμο για τον Mathieu Amarlic.
Το σενάριο, του Ronald Harwood, ήταν αρχικά στα αγγλικά. Όμως ο Julian Schnabel επέμεινε και τελικά έπεισε το στούντιο, Pathé, να γυριστεί η ταινία στα γαλλικά, ώστε να αποδίδεται καλύτερα η ζωή κι η ιστορία του Bauby.
Πριν από το εγκεφαλικό επεισόδιο, ο Bauby έγραφε μία διασκευή του “Κόμη Μοντεχρίστο”, στο οποίο υπάρχει ένας ήρωας ο Νουαρτιέ ντε Βιλφόρ που είναι ολοκληρωτικά παράλυτος κι επικοινωνεί μόνο με τα μάτια. Γι’ αυτό κι ο Bauby συνήθιζε να λέει: “ο Δουμάς με τιμώρησε”.
O Jean-Jacques Beineix γύρισε ένα ντοκιμαντέρ για την περίπτωση του Bauby. Τον παρακολούθησε να φλερτάρει την Claude με τα μάτια, να γράφει και να επιμένει: ακόμα κι η ακινησία μπορεί να γίνει πηγή απόλαυσης. Το φιλμ (“Assigné à residence”/1997)προβλήθηκε στη γαλλική τηλεόραση στις 14 Μαρτίου, μέρα κυκλοφορίας του βιβλίου.

Τέλος, για τους βιβλιόφιλους, το βιβλίο του Jean-Dominique Bauby “Το Σκάφανδρο και η πεταλούδα” κυκλοφορεί και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Extras

- Lou Reed’s Berlin(2007)

Διάρκεια 85’/ ντοκιμαντέρ/ Μία ζωντανή συναυλία του Lou Reed το 2006, βασισμένη στο άλμπουμ του, του 1973, “Berlin”. Γυρίστηκε μέσα σε πέντε νύχτες στο St. Ann Warehouse, στο Brooklyn της Νέας Υόρκης.