13 Απρ 2008

"Sunday Morning" - Wallace Stevens (1923)

Η απολαυστική γαλήνη της μέσα στο neglige
τα πορτοκάλια κι ο καφές, το ηλιόλουστο δωμάτιο
κι η ολοπράσινη ελευθερία του παπαγάλου
πάνω στο χαλί, διώχνουν μακριά
τις άφωνες σκιές του αρχαίου μαρτυρίου.
Όμως ξανά΄ονειροπολεί και τότε νιώθει μέσα της
ν’ απλώνεται το ρίγος της παλιάς καταστροφής
όπως όταν το πέλαγος έξαφνα σκοτεινιάζει.
Τα πορτοκάλια, ευωδιαστά, τα πράσινα λαμπρά φτερά
μοιάζουν ν’ ανήκουν σε μια ακολουθία νεκρών
που ξετυλίγεται πάνω από θάλασσα πλατιά και χωρίς ήχο.
Η μέρα είναι μια θάλασσα πλατιά και χωρίς ήχο
σταματημένη για να τη διασχίσει μέσα στ’ όνειρό της
και να ‘ρθει
στην Παλαιστίνη τη βουβή
τον τόπο του αίματος, τον τάφο.

*Από τους μεγαλύτερους αμερικανούς ποιητές του 20ου αιώνα, ο Γουάλας Στήβενς σημάδεψε με τον στίχο του πολλούς σύγχρονους του αλλά και μεταγενέστερους ποιητές της αμερικανό-αγγλικής ποίησης και όχι μόνο. To ποιήμα "Κυριακή Πρωί", από τα διασημότερα της βιβλιογραφίας της, δημοσιεύτηκε στην πρώτη συλλογή του Στήβενς, το "Harmonium" του 1923. Οι Εκδόσεις Άγρα, συνεχίζοντας τη "ζωντανή" σειρά ποιησής της, μεταφέρει το "Κυριακή Πρωί" στα ελληνικά, σε μετάφραση του ποιητή Στάθη Καββαδά. Η έκδοση, σελίδων 63, περιλαμβάνει το ποιήμα δίγλωσσο (αγγλικά - ελληνικά), υπόμνημα του μεταφραστή αλλά και ένα διαφωτιστικό επίμετρο του αμερικανού λογίου, διανοουμένου και ακαδημαϊκού Χάρολντ Μπλουμ για τον Στήβενς, όπως αυτό δημοσιεύτηκε στο βιβλίο του πρώτου "Wallace Stevens : The Poems of Our Climate" του 1977.

Ο Wallace Stevens γεννήθηκε το 1879 ατο Ρέντινγκ της Πενσυλβανίας. Σπούδασε στο Χάρβαρντ και στη Νομική Σχολή της Νέας Υόρκης. Έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του (1916-1955) στο Χάρτφορντ του Κοννέκτικατ, όπου ήταν νομικός σύμβουλος σε ασφαλιστική εταιρεία. Η ποίησή του αντλεί στοιχεία από τον Ουίτμαν, τον Έμερσον, τους Άγγλους ρομαντικούς και τους σύγχρονούς του εικονιστές. Η πρώτη δημιουργική περίοδος του Στήβενς ξεκινά γύρω στα 1914 και κλείνει το 1923, με τη δημοσίευση της πρώτης του ποιητικής συλλογής, του Αρμονίου . Το «Κυριακή πρωί», το πιο γνωστό του ποίημα, ανήκει σ’ αυτή την περίοδο. Η δεύτερή του δημιουργική περίοδος ξεκινά γύρω στα 1934 και φτάνει ως το τέλος της ζωής του, το 1955. Στα χρόνια αυτά έγραψε μεταξύ άλλων τα συνθετικά ποιήματα «Ο άνθρωπος με τη γαλάζια κιθάρα» (1937), «Σημειώσεις για έναν υπέρτατο μύθο» (1942), «Καταφάσεις του καλοκαιριού» (1946), «Σελαγισμοί του φθινοπώρου» (1947), «Μια συνηθισμένη βραδιά στο Νιού Χέηβεν» (1949) καθώς και μια σειρά δοκιμίων γύρω από τη θεωρία της ποίησης που συγκεντρώθηκαν σ’ έναν τόμο με τίτλο Ο αναγκαίος Άγγελος (1951). Τιμήθηκε με τα βραβεία Bollingen (1950) και Pulitzer (1955). *Ν.Ι.Π.