16 Ιουν 2008

Συνέντευξη της Σώτης Τριανταφύλλου...

Δεν έχω σχέση με τα τέρατα και τα λαμόγια της δημοσιογραφίας»

Με τη Σώτη Τριανταφύλλου συναντηθήκαμε «διαδικτυακά» στα πλαίσια μιας επικείμενης κινηματογραφικής μας συνεργασίας. Με αφορμή αυτή, μου μίλησε για τα πράγματα που την απασχολούν αλλά και για αυτά που την ιντριγκάρουν, τη μαγνητίζουν και την υποκινούν να ασχοληθεί μαζί τους, με οποιοδήποτε τρόπο. Στη συζήτηση που ακολούθησε μου έδωσε και κατάλαβα, τόσο τον δυναμισμό που διαθέτει, όσο και εκείνα τα στοιχεία που την έχουν κάνει γνωστή στο συγγραφικό κι όχι μόνο χώρο. Μάλιστα, η συνέντευξη ξεκίνησε κάπως απροσδόκητα, όταν μου… επιτέθηκε (δικαιολογημένα), για μια δική μου παρανόηση, αναφορικά με τη σχέση της με τις Η.Π.Α. (αποδίδεται αυτούσια παρακάτω).

- Καλησπέρα Σώτη.
- Γεια σου Νέστορα.
- Καταρχάς μίλησε μου για τις συχνές ταξιδιωτικές σου εμπειρίες στην Αμερική; Πόσο τελικά σ’ αρέσει αυτή η χώρα; Με τι σε γεμίζει και σε τραβάει συνεχώς κοντά της;
- Νέστορα, προφανώς δεν με ξέρεις. Δεν έχουμε συναντηθεί. Κρίμα που σου έχω δώσει την εντύπωση ότι κάνω «ταξίδια» στην Αμερική. Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική: περνάω πολύ χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, διεκπεραιώνοντας διάφορες δουλειές που σχετίζονται με τις σπουδές γύρω από την αμερικανική ιστορία και τον πολιτισμό τις οποίες έχω κάνει και οι οποίες δεν τελειώνουν ποτέ. Δεν μπορώ λοιπόν να απαντήσω όπως μια ταξιδιώτισσα. Είμαι ιστορικός, συγγραφέας και δημοσιογράφος. Βλέπω τις ΗΠΑ ως ένα αντικείμενο της επιστήμης και των συναφών ενασχολήσεων. Το γιατί σπούδασα αμερικανική ιστορία είναι ένα πολύ παλιό ζήτημα. Από μικρή ήμουν δίγλωσση (για λόγους που δεν χρειάζεται να εξηγήσω εδώ) και αυτή η διγλωσσία με έφερε κοντά στον αγγλο-αμερικανικό πολιτισμό. Όπως με έφερε και το ροκ εντ ρολ. Έτσι, έγινα, ας πούμε, ειδική στις αμερικανικές υποθέσεις.
- Απότομη η προσγείωση στην ελληνική πραγματικότητα, όπως συνήθως λένε οι ταξιδευτές, ή έχει και αυτή τα καλά της;
- Η ελληνική πραγματικότητα ελάχιστα διαφέρει από την αμερικανική. Η Ελλάδα μοιάζει με αμερικανική επαρχία. Το έχω πει άπειρες φορές. Έτσι, δεν προσγειώνομαι απότομα. Εξάλλου, είμαι πολύ μεγάλη για να θεωρώ οτιδήποτε απότομο. Κατανοώ βαθύτερα τον κόσμο μέσα στον οποίον ζούμε. Η ζωή είναι δύσκολη παντού.
- Ας μιλήσουμε για το «Λος Άντζελες». Κείμενα από τα πρώτα σου βιβλία, με τις φωτογραφίες του Πέτρου Νικόλτσου. Τι γεύση σου άφησε το βιβλίο; Μήπως είδες με άλλο μάτι πλέον, τα τότε κείμενά σου;
- Όσο παλιότερα είναι τα κείμενα, τόσο χειρότερα. Δεν είμαι από τους ανθρώπους που αποθεώνουν τον εαυτό τους, που δεν μετανιώνουν για τίποτα κτλ. Έχω διανύσει μακρύ δρόμο, και ελπίζω ότι άλλο τόσο θα διανύσω. Το βιβλίο «Λος Άντζελες» προέκυψε επειδή ο Πέτρος Νικόλτσος αναζητούσε κείμενα για να συνοδέψουν τις φωτογραφίες του. Από όσο ήξερε, κι από όσο ήξερα κι εγώ, δεν υπήρχε άλλος Έλληνας συγγραφέας που να έχει ασχοληθεί με το Λος Άντζελες. Έτσι χρησιμοποιήσαμε αποσπάσματα από το «Εναέριο τρένο στο Στίλγουελ» και το «Άλφαμπετ Σίτυ»...Ανόητοι κριτικοί έγραψαν πως πρόκειται για τα καλύτερα κείμενά μου «με διαφορά»...Όταν ακούω κάτι τέτοια μού έρχεται να μπήξω τις φωνές. Το τι ηλιθιότητες και προχειρότητες λέγονται...Ό,τι κατεβαίνει στον καθένα...
- Πολυγραφότατη συγγραφέα σε έχουν χαρακτηρίσει. Επίσης δημοσιογράφο, μεταφράστρια, δοκιμιογράφο κινηματογραφικών και πολιτικών/ κοινωνιολογικών κειμένων. Επαγγελματίας γραφιάς απαντάς. Τι σε ελκύει τελικά σε αυτή τη δουλειά; Όλα τα παραπάνω ή κάποιο κομμάτι ξεχωρίζεις ιδιαίτερα;
- Ζούσα και ζω από το γράψιμο. Δεν θυμάμαι να έχω χαρακτηρίσει τον εαυτό μου «γραφιά». Αυτή τη λέξη την χρησιμοποιεί ο Κωστής Παπαγιώργης, όχι εγώ. Είμαι επαγγελματίας σίγουρα. Και συγγραφέας σίγουρα. Επίσης είμαι δημοσιογράφος, συνήθως μαχόμενη, αν και όχι στη γραμμή του πυρός. Τέλος, μεταφράζω, όταν μπορώ και θέλω, από τέσσερις γλώσσες. Άλλοτε καλά, άλλοτε λιγότερο καλά...καμιά φορά πολύ καλά...πιθανότατα έχει συμβεί να μεταφράσω χάλια...
- Τα περισσότερα από τα διηγήματα και μυθιστορήματά σου διαδραματίζονται στην Αμερική, την Αγγλία, την Αφρική, την Ελβετία, τη Ρωσία. Πιθανότατα επειδή θα έχεις κουραστεί να σου τονίζουν συνεχώς την κοσμοπολίτικη πτυχή των βιβλίων σου γιατί η Αθήνα ή γενικά η Ελλάδα βρίσκονται στο στόχαστρο σου ολοένα και λιγότερο;
- Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά, όπως έλεγε απειλητικά ένας καθηγητής μας στο σχολείο. Ωστόσο, το χωριό μου είναι ο κόσμος. Δεν είναι ο κόσμος το χωριό μου. Εξάλλου, κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να ξέρει όλα όσα γράφω. Γράφω πολλά με σκηνικό την Ελλάδα...όσα της αντιστοιχούν...
- Λύσε μια απορία πολλών συνδαιτυμόνων σε μπαρ και ταβερνεία: γιατί μας άφησες μια πικρή, περίεργη γεύση με το τέλος των «Κινέζικων Κουτιών» (Πατάκης, 2006) ;
- Γιατί έτσι.
- Γιατί η ενασχόληση σου με την πολιτική σκηνή ως θεωρία; Ως ιστορικός, ως αγωνίστρια της αριστεράς, ως σκεπτόμενη πολίτης και διανοούμενης; Τι σε τράβηξε να γράψεις τα πολιτικό-κοινωνιολογικά βιβλία με τον Ηλία Ιωακείμογλου; (σημ. «Αριστερή τρομοκρατία, δημοκρατία και έθνος» (Πατάκης, 2003), «Για τη σημαία και το έθνος» (Μελάνι, 2007))
- Έχω καμιά δεκαριά πολιτικά δοκίμια στο κεφάλι μου. Αν δεν τα γράψω θα σκάσω. Υπάρχουν πολλά ζητήματα που πρέπει να αναλυθούν και να συζητηθούν. Αγωνίστρια της αριστεράς δεν είμαι: δεν συμφωνώ με κανένα «αγωνιστικό» κόμμα: είμαι ένας πολίτης μόνος του.
- Ενισχύοντας την άποψη ότι το τοπίο της ελληνικής παιδικής λογοτεχνίας σιγά σιγά αλλάζει, τα κατά καιρούς ταξίδια σου στο παιδικό βιβλίο ικανοποιούν κάποιο εσωτερικό βαθύτερο αίσθημα, το οποίο φαίνεται ότι σε συναρπάζει;
- Γράφω πού και πού «για τα παιδιά», για να μην έχουν να διαβάζουν μόνο για κοτούλες και γατούλες. Όχι ότι όλοι οι συγγραφείς παιδικών βιβλίων γράφουν για κοτούλες και γατούλες...Αλλά ο διδακτισμός καραδοκεί παντού...Για να δούμε λοιπόν πώς τα σημερινά παιδιά θα γίνουν ελεύθεροι και ανυπότακτοι άνθρωποι...
- Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε ιστορίες σου να διανθίζονται εικαστικά από καλλιτέχνες όπως ο σχεδιαστής Βουγιουκλής («Ιστορίες απόγνωσης»), οι ζωγράφοι Χαλυβοπούλου («Ιστορίες του σώματος») και Αδαμάκης («Πέντε ζωγράφοι ζητούν συγγραφέα»), ο φωτογράφος Νικόλτσος («Λος Άντζελες»); Έχει ανάγκη το αναγνωστικό κοινό το πάντρεμα της λογοτεχνίας με τη ζωγραφική, τη φωτογραφία, το σχέδιο και κατά πόσο αυτό επηρεάζει το αυτό καθ’ αυτό το λογοτέχνημα;
- Για μένα ήταν ευκαιρίες να συνεργαστώ με φίλους μου καλλιτέχνες. Ωστόσο, προτιμώ να διατηρώ πλήρη ανεξαρτησία ως συγγραφέας και να αναλαμβάνω μόνη μου την ευθύνη του κάθε βιβλίου.
- Διάλεξε το αγαπημένο σου βιβλίο από τα δικά μου αγαπημένα βιβλία σου : «Άλφαμπετ Σίτυ», «Σάββατο βράδυ στην άκρη της πόλης», «Φτωχή Μάργκο», «Εργοστάσιο μολυβιών», «Κινέζικα κουτιά». Και εξήγησε μου, φυσικά.
- Όλα αυτά τα βιβλία αποτελούν χρονικά της ίδιας οριακής αποτυχίας.
- Ας πάμε στα δικά μας, τα κινηματογραφικά. Σου αρέσει το σινεμά. Να διδάσκεις, να γράφεις γι’ αυτό. Δε σου γεννήθηκε ποτέ η επιθυμία να γυρίσεις μια ταινία, έστω μικρού μήκους;
- Δεν μου αρέσει το σινεμά όπως «αρέσει» σε διάφορους κριτικούς ή κινηματογραφόφιλους. Μεγάλωσα με τον κινηματογράφο, τα βιβλία και το ροκ εντ ρολ. Δεν είναι λοιπόν το ίδιο. Θα έλεγα μάλιστα ότι ΔΕΝ μ’ αρέσει το σινεμά, ότι είμαι δύσκολος θεατής. Όσο για τη σκηνοθεσία, δεν μου πέρασε ποτέ από το μυαλό. Κάνω αυτό που ήθελα να κάνω: γράφω βιβλία. Δεν έχω απωθημένα και ματαιωμένα όνειρα.
- Αποκαλείς τον εαυτό σου δημοσιογράφο; Επίκαιρη ερώτηση δύσκολων καιρών.
- Είμαι συγγραφέας και δημοσιογράφος. Αλλά δεν έχω την παραμικρή σχέση – ούτε είχα ποτέ για όποιον με γνώρισε όταν εργαζόμουν στις εφημερίδες – με τα τέρατα και τα λαμόγια της δημοσιογραφίας. Ήμουν ένας έντιμος, φιλόπονος, φιλόδοξος και αξιοπρεπής επαγγελματίας.
- Τελικά Σώτη, θα συνεχίζεις να ζεις και να περιπλανιέσαι στο κέντρο της πόλης ή κάποια στιγμή θα κάνεις «μπαμ» και θα πας στις αγαπημένες σου ξένες χώρες;
- Δεν έχω αγαπημένες ξένες χώρες. Ζω ανάμεσα στην Αθήνα, το Παρίσι και τη Νέα Υόρκη. Καμιά φορά εξερευνώ και άλλες πόλεις. Έχω δυο «σπίτια», υπό την έννοια του home: ένα στα Εξάρχεια και ένα κοντά στο μετρό Blanche στο Παρίσι. Οι συνοικίες αυτές έχουν ομοιότητες μεταξύ τους. Μπαμ κάνω παντού. Ο Σαρκοζί, για παράδειγμα, μού προκαλεί μπαμ. ΘΑ ΚΑΝΩ ΜΠΑΑΑΑΜ!
- Σε ευχαριστώ για την κουβέντα.
- Καλή επιτυχία στο περιοδικό.

Η Σώτη Τριανταφύλλου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1957. Ζει στην Αθήνα, το Παρίσι και τη Νέα Υόρκη. Σπούδασε φαρμακευτική και γαλλική φιλολογία στην Αθήνα, ιστορία και πολιτισμούς στο Παρίσι και ιστορία της αμερικάνικης πόλης στη Νέα Υόρκη. Είναι συγγραφέας, μεταφράστρια, δημοσιογράφος και διδάσκει κινηματογράφο σε σχολές. Έχει κυκλοφορήσει 19 βιβλία μυθιστορήματος και διηγημάτων, με τελευταία το «Λος Άντζελες» (Εκδ. Μελάνι, 2007) και το «Λίγο από το αίμα σου» (Εκδ. Πατάκη, 2008), δυο παιδικά μυθιστορήματα, δυο πολιτικό-κοινωνιολογικές μελέτες. Έχει συμμετάσχει σε 5 συλλογικά βιβλία διηγημάτων και έχει γράψει περίπου 7 βιβλία για τον κινηματογράφο για λογαριασμό των Εκδόσεων Αιγόκερως. Συνεργάζεται τακτικά με την εφημερίδα Athens Voice, το περιοδικό «Velvet» και τις Εκδόσεις Πατάκη.

*Η συνέντευξη παραχωρήθηκε στον Νέστορα Ι. Πουλάκο και δημοσιεύτηκε στο τεύχος 11 του περιοδικού "Bang" (Μάρτιος - Απρίλιος 2008).