30 Ιουν 2008

"Bookworm" - Ν.Ι. Πουλάκος

«Ταξίδι στην άκρη της νύχτας» του Λουί Φερντινάν Σελίν

Μυθιστόρημα, μτφρ. Σεσίλ Ιγγλέση-Μαργέλλου, σελ. 638, Εκδόσεις Εστία, 2007

Στο Παρίσι του 1914, οι πολεμικές ιαχές του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου παρασέρνουν το νεαρό γιατρό Φερντινάν Μπαρταμού να καταταγεί στο στρατό και να πολεμήσει εναντίον των Γερμανών. Η πορεία του προς την ανθρώπινη εξαθλίωση και μιζέρια έχει μόλις αρχίσει. Το ταξίδι του θα είναι ένας φαύλος κύκλος αρνητικών καταστάσεων που αποκαλύπτει τη μικροψυχία και το σκοτεινό πρόσωπο της ανθρώπινης φύσης. Ο ήρωας θα βιώσει τον παραλογισμό, τη φρίκη και την ανοησία του πολέμου. Θα επιχειρήσει να ξεφύγει, να βγει από αυτόν τον πόλεμο, να φύγει μακριά. Λιποτάκτης, τραυματίας αναγκάζεται να επιστρέψει στο Παρίσι. Ταξίδι στην Αφρική, ένα σημείο καμπής της ζωής του, αφού θα βρεθεί μπροστά στην αθλιότητα της βαρβαρότητας των αποικιοκρατών. Βαριά άρρωστος μπαίνει σε ένα πλοίο και ταξιδεύει για τη χώρα των ονείρων του, την Αμερική. Εκεί όμως θα βιώσει τη μοναξιά και το ξεπεσμό, τη φτώχεια και τη βαναυσότητα του Νέου Κόσμου. Έρωτες και φίλοι δε θα μπορέσουν να γλυκάνουν τη ζωή του. Γυρίζει οριστικά στην Ευρώπη.
Πρωτόλειο μυθιστόρημα της πιο αμφιλεγόμενης προσωπικότητας των γραμμάτων του 20ου αιώνα, του Λουί Φερντινάν Σελίν, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1932, αποδεχόμενο ακόμη και σήμερα αντιφατικούς χαρακτηρισμούς. Αριστούργημα ή όχι, μηδενιστικό ή έκφυλο, ο Σελίν, ο άνθρωπος που χαρακτηρίστηκε μισάνθρωπος, αντισημίτης, φιλοναζί παραδίδει με περίσσιο θράσος και ωμό τρόπο ένα από τα συγκλονιστικότερα βιβλία της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

«Μικρός δακτύλιος» του Κώστα Κατσουλάρη

Διηγήματα, σελ. 179, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, 2007

Από την Πλατεία Μαβίλη μέχρι το Κολωνάκι (τη Βουκουρεστίου, τη Σκουφά, την Ηρακλείτου) και από την οδό Ευρυπίδου μέχρι τα σύνορα με το Παγκράτι. Η έκπληξη γίνεται με την Κυψέλη. Με επίκεντρο την περιοχή του Λυκαβηττού, τα φημισμένα στέκια όπως το «Φίλιον», το «Σκουφάκι», τη «Δεξαμενή» και το θέατρο της Οδού Κυκλάδων, ο συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας Κώστας Κατσουλάρης, με σπουδές στην Αθήνα (οικονομικά) και στο Παρίσι (κινηματογράφος) υπογράφει έντεκα νέες αθηναϊκές ιστορίες προσφέροντας και μια δωδέκατη ως… δώρο έκπληξη. Με ένα κοσμοπολίτικο στυλ γραφής και με φόντο το αστικό τοπίο που περιλαμβάνει ως ήρωες προσωπικότητες της περιοχής και της εποχής (όπως οι Κ.Τζούμας, Κ.Σημίτης, Κ.Λαλιώτης, Μ.Θεοδωράκης), κινεί τα νήματα σε μέρη που όλοι αγαπήσαμε, ερωτευτήκαμε, ζήσαμε έντονα και διασκεδάσαμε. Όπως και ο ίδιος ο συγγραφέας, ως φαίνεται, βιώνοντας στιγμές αναλόγου ύφους, ήθους και συναισθημάτων αποφάσισε να μας χαρίσει μερικά διηγήματα σε πρώτο πρόσωπο, τα όποια θα θρέψουν τη φαντασία μας ή θα μας υποκινήσουν, αν θέλετε, καθώς τα διαβάζουμε στο παγκάκι της πλατείας Κοραή να περπατήσουμε προς το Λυκαβηττό, να πιούμε ένα ποτό, να γελάσουμε με τους φίλους μας, να φιλήσουμε την καλή μας και να απολαύσουμε τη θέα όλης της Αθήνας, ανεβαίνοντας μια ακόμη φορά στο ιστορικό θέατρο.

«Η συνωμοσία εναντίον της Αμερικής» του Φίλιπ Ροθ

Μυθιστόρημα, μτφρ. Ηλίας Μαγκλίνης, σελ. 569, Εκδόσεις Πόλις, 2007

Ένα φανταστικό αλλά άκρως εφιαλτικό σενάριο κατασκευάζει ο σημαντικός αμερικανός συγγραφέας Φίλιπ Ροθ : Τι θα γινόταν αν στις εκλογές του 1940 κέρδιζε ο ρεπουμπλικάνος υποψήφιος Tσάρλς Λίντμπεργκ, ήρωας της αμερικανικής αεροπορίας και φανατικός απομονωτιστής, αντισημίτης και προσωπικός φίλος του Xίτλερ, τον Φραγκλίνο Ρούζβελτ; Ο Λίντμπεργκ, με ένα διάγγελμά του προς τον αμερικανικό λαό, κατηγορεί δημόσια τους εβραίους, ότι ωθούν την Αμερική ν' αναμειχθεί σ' έναν άσκοπο πόλεμο κατά της ναζιστικής Γερμανίας. Μόλις αναλαμβάνει τα καθήκοντά του ως 33ος Πρόεδρος των Η.Π.Α., υπογράφει ένα σύμφωνο «εγκάρδιας συνεννόησης» με τον Αδόλφο Χίτλερ, του οποίου οι κατακτητικές βλέψεις στην Ευρώπη καθόλου δεν δείχνουν να τον ενοχλούν. Με επίκεντρο τη φανταστική αυτή ιστορία, ο Φίλιπ Ροθ, ανασύρει από την παιδική του ηλικία μνήμες από εκείνη την περίοδο, όταν ο ίδιος και η οικογένειά του στο Νιούαρκ, όπως και πολλές άλλες εβραϊκές οικογένειες στην Αμερική, ζούσαν υπό το φόβο αυτής της απειλής. Ήρωας, το alter ego του, ο 7χρονος Φίλιπ, με την οικογένειά του. Ως μια πολιτική αλληγορία της σημερινής Αμερικής μπορεί να αναγνωσθεί το τελευταίο μυθιστόρημα του διεθνώς αναγνωρισμένου συγγραφέα Φίλιπ Ροθ, χαρίζοντας μια ακόμη λογοτεχνική τέρψη στους απανταχού φανατικούς αναγνώστες του.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 11 του περιοδικού Bang (Μάρτιος - Απρίλιος 2008).