23 Ιουλ 2008

"Τα Πορτρέτα της Ωριμότητας" - Γιάννης Γκούμας (2007)

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ

Η συλλογή αυτή που θα διαβάσετε
δεν είναι τέχνασμα για τη στήριξη τραυμάτων.
Δεν τρέφεται από το ευαγγέλιο
αυτοσυνείδησης και αυτοεκτίμησης.
Δεν επιθυμεί να δημιουργήσει ένα χαρακτήρα
που ελέγχει τον εαυτό του
σε μια αίθουσα όλο καθρέφτες
κάθε φορά που κάτι σκέπτεται ή νιώθει.
Την κάθε λέξη τη βαραίνει ο πόθος
για γιατρειά και όχι πλήγωμα.
Τώρα αν ο ποιητής φαίνεται να έχει ξεμείνει
παρά τη θέλησή του σε μια αιώνια παιδική ηλικία
είναι γιατί όταν γεννήθηκε
είπαν: «Είναι αγόρι».
Κι αυτό ήταν όλο.

ΔΟΥΛΕΙΑ

Πλένω τα πιάτα
που έπλενε η μητέρα μου
και η μητέρα της πριν απ’ αυτήν.
Τα σκουπίζω καλά καλά
και τα τοποθετώ πίσω
στο ντουλάπι.
Πηγαίνω στο παράθυρο
και γέρνω το κεφάλι.
Η παραλία πέρα γυαλίζει
σαν κολλητική ταινία.
Με λύπη σκέφτομαι: ποιος θα υπάρξει
να συνεχίσει τούτη τη δουλειά;

H EΠΙΣΚΕΨΗ

Χτύπησε το κουδούνι της πόρτας.
Με καρδιά προβαρισμένη για τον ήχο,
βάδισα μέσα από πέπλα μνήμης
και άνοιξα την πόρτα σ’ έναν τέταρτο αιώνα
απουσίας, είκοσι-πέντε χρόνια ανακωχής
με πλάτη και μήκη.
Δακρυσμένοι πέσαμε ο ένας στην αγκαλιά του άλλου.
Φιληθήκαμε, λες και φιλούσαμε εικόνα.
Σταθήκαμε μετά λίγο πίσω να δούμε πόσο νωχελικά
μεγάλωσαν τα χρόνια προς το τώρα.
Αυτό ήταν πράξη πρώτη. Πράξη δεύτερη θα μπορούσε να ’ταν
μια πρόβα τζενεράλε γδυσίματος, εάν το ρόλο που κάποτε παίζαμε
δεν τον σερβίραμε ως κρασί στα ποτήρια μας.

[Σημείωμα του επιμελητή της συλλογής Σπύρου Αραβανή, φιλόλογου, δημοσιογράφου και συν-εκδότης της Επιθεώρησης Ποιητικής Τέχνης "Ποιείν"]

Ο Γιάννης Γκούμας, αγγλόφωνος ποιητής –με εκδόσεις σε σημαντικούς αγγλικούς εκδοτικούς οίκους– και μεταφραστής των περισσότερων παλαιότερων και σύγχρονων Ελλήνων ποιητών, στα Πορτρέτα της ωριμότητας αποφασίζει για πρώτη φορά ο ίδιος να μεταφράσει τον εαυτό του. Τι σημαίνει αυτό; Πως για πρώτη φορά αισθάνεται έτοιμος να μιλήσει στη μητρική του γλώσσα, ικανός να εξομολογηθεί στην πατρική του διάλεκτο, ώριμος να γνωστοποιήσει τη γονική του ιδιόλεκτο. Κι αυτό γιατί αντιλαμβάνεται πως έφτασε πια η (ποιητική) ώρα να πάρει επιτέλους κάποιος το νήμα από τα χέρια του Σοφοκλή και να ξετυλίξει αλλιώς τον οικογενειακό μύθο, εκπροσωπώντας έτσι όσους δεν τόλμησαν ποτέ να ομολογήσουν πως ο Οιδίποδας ήταν ο παιδικός τους ήρωας…
Βαθύτατα ειρωνικός και γενναία αυτό-αναφορικός μιλά με γλώσσα κοφτερή για πρόσωπα κοντινά του αλλά και για χαρακτήρες γειτονικούς, για καταστάσεις καθημερινές αλλά και για αισθήματα διαχρονικά, για τις επικαιρικές τέχνες αλλά και για την απανταχού παρούσα και τα πάντα πληρούσα ποίηση. Έτσι φτάνει στο τέλος του ποιητικού δρόμου, εξαγνισμένος και νικητής, γνωρίζοντας πως όσο φως και αίμα ξόδεψε στη διαδρομή της ζωής προς αναζήτηση της εσώτερης και εξώτερης αλήθειας, όλα αποκαθίστανται στην ποίηση…

*Ο Γιάννης Γκούμας είναι μια σπουδαία όσο και ενδιαφέρουσα περίπτωση στα ελληνικά ποιητικά χρονικά. Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για το "Βακχικόν" που του παραχώρησε τρια ανέκδοτα ποιήματά του για το τρέχον τεύχος (.. Νο 2) αλλά και μια αποκλειστική συνέντευξη, που θα δημοσιευτεί στο επικείμενο τεύχος του Σεπτεμβρίου (... Νο 3). Ο Γκούμας με τα "Πορτρέτα της Ωριμότητας" έφτασε -κυριολεκτικώς- στο ποιητικό του απόγειο. Σαφώς η καλύτερη και ποιοτικότερη ελληνόφωνη ποιητική συλλογή του, πολλά βέβαια οφείλονται στον επιμελητή Σπύρο Αραβανή για την επιλογή των ποιημάτων μέσα από ένα ογκωδέστατο αρχείο ανέκδοτων ποιημάτων πολλών ετών, περιλαμβάνει ποιήματα από όλο το κοινωνικό/ χρονικό/ συναισθηματικό φάσμα του ποιητή, μα πάνω απ' όλα, άνθρωπου Γκούμα. Η σχέση με τον πατέρα του, τη μητέρα του, τους συγγενείς αλλά και τους εραστές του, κυριώς όμως η σχέση του με τον κόσμο και η αντίληψή του για αυτόν. Ο Γιάννη Γκούμας με την τελευταία του ποιητική συλλογή, που κυκλοφόρησε από τις νεοσύστατες Εκδόσεις Heteron σε επιμέλεια εξωφύλλου του εικαστικού Στράτου Φουντούλη (εκδότης του περιοδικού Στάχτες), μας ζητάσει -προφανώς- να διαβάσουμε κι άλλα κι άλλα κι άλλα ποιήματά του..

Διαβάστε για τον Γιάννη Γκούμα, τη ζωή και το έργο του, στο "Βακχικόν" :

- "Tρία Οκτασέλιδα του Μπιλιέτου (1998 - 2005) " : http://vakxikon.blogspot.com/2007/09/blog-post_29.html
- "Η Σιωπή των Άλλων (1997)" : http://vakxikon.blogspot.com/2008/06/1997.html *Ν.Ι.Π.