11 Δεκ 2008

Κινηματογραφικές Πρεμιέρες 11ης Δεκεμβρίου..


Τρεις Πίθηκοι ***1/2

Η καλή, η κακή κι… η άσχημη πλευρά της ζωής

Δραματική, τουρκικής/ γαλλικής/ ιταλικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Νουρί Μπιλγκέ Τσεϊλάν, με τους Γιανούζ Μπινγκόλ, Χατίς Ασλάν, Ριφάτ Σουνγκάρ, Ερτσάν Κενσάλ.

Ο πατέρας, η μητέρα κι ο γιος συνθέτουν μια «τυπική» μικροαστική οικογένεια της Τουρκίας, όπου τα μικρά μυστικά εξελίσσονται σε μεγάλα ψέματα, όμως όλοι αρνούνται να τα παραδεχτούν. Κανένα μέλος δεν ανοίγεται καθαρά στην αλήθεια για να μείνει η οικογένεια ενωμένη.

Μπρος στο χρήμα και την εξουσία όλοι υποτάσσονται, σιωπούν και σκύβουν το κεφάλι. Ο Τσεϊλάν «αρπάζει» τον γιαπωνέζικο μύθο των τριών πιθήκων και τον τοποθετεί στη σύγχρονη Τουρκία, σε μια οικογένεια της μεσαίας τάξης, που έχει γαλουχηθεί και ζει στον φόβο, το ψέμα και την υποτακτικότητα.
Την εποχή που ο τουρκικός κινηματογράφος απελευθερώνεται από τα απολυταρχικά δεσμά της στρατιωτικής ηγεσίας, έρχεται ο Τσεϊλάν, ο οποίος με τον λυρισμό της κάμεράς του και με το βλέμμα του στα εσώψυχα του ανθρώπου, καταφέρνει να περάσει βαθιά κοινωνικά μηνύματα, με πολιτικές προεκτάσεις και όρους ψυχολογικής δικαιοσύνης.
Καρικατούρες της νέας τουρκικής κοινωνίας του Ερντογάν, στο μεταίχμιο της στρατοκρατίας και του ακραιφνούς εξευρωπαϊσμού, τα τρία μέλη μιας οικογένειας γίνονται έρμαια ενός ανερχόμενου υποψήφιου βουλευτή, ο οποίος σαν κακός δαίμονας φέρνει τα πάνω κάτω κι έπειτα.. αποχωρεί. Πριν όμως διψασμένοι από το χρήμα, τον έρωτα και την εξουσία, σαν άλλοι μπλεγμένοι στα κακά θανάσιμα αμαρτήματα, καταμαρτυρούν την ανθρώπινη αδυναμία μπρος στο «μήλο της Εδέμ».
Η ουμανιστική προσέγγιση του Τσεϊλάν και η εμμονή του στην ποιητικότητα των τοπίων του χάρισε τον Χρυσό Φοίνικα σκηνοθεσίας στις Κάννες του 2008, ενώ τα πολλά «μπράβο» και το παρατεταμένο χειροκρότημα στην αίθουσα του Ολύμπιον στο 49ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, είναι οι καλύτερες ενδείξεις ενός ιδιοφυούς σκηνοθέτη.

Η Σιωπή της Λόρνα ***

Στην καπιταλιστική κοινωνία τα πάντα επιτρέπονται

Δραματική, βελγικής/ γαλλικής/ αγγλικής/ ιταλικής/ γερμανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Ζαν Πιερ και Λυκ Νταρντέν, με τους Άρτα Ντομπροσί, Ζέρεμι Ρενιέ, Φαμπρίτσιο Ροντζιόνε, Άλμπαν Ουκάι, Μοργάν Μαρίν.

Η Λόρνα είναι μια μετανάστρια από την Αλβανία που ζει στην Λιέγη κι ονειρεύεται ν’ ανοίξει κάποια μέρα ένα μαγαζί με τον άντρα που αγαπάει. Έτσι έρχεται σε επαφή με την αλβανική μαφία της περιοχής, η οποία της προτείνει να κάνει λευκό γάμο μ’ ένα ναρκομανή και να βγάλει χρήματα. Βάσει του σχεδίου ο ναρκομανής δολοφονείται, η κατάσταση όμως έχει ήδη πάρει άλλη τροπή..

Ο νεορεαλισμός της κινηματογραφικής μηχανής των πολυβραβευμένων αδελφών Νταρντέν συναρπάζει τα τελευταία δέκα χρόνια τους ευρωπαίους σινεφίλ, κι εκείνοι με τον πλούσιο πολιτικό ακτιβισμό και την στάση τους δίπλα στην ευρωπαϊκή εργατική τάξη, κάνουν σινεμά του δημιουργού με άποψη και κοινό ατόφιο πολιτικοποιημένο.
Στη «Σιωπή της Λόρνα», η αφηγηματικότητα έχει το πρωτεύον ρόλο, αφήνοντας στην άκρη την ελλειπτική σκηνοθεσία, κάτι το οποίο τους διέκρινε μέχρι τώρα. Η ιστορία, με αρχή – μέση – τέλος, σε συνδυασμό με την πολύ καλή ερμηνεία της Ντομπροσί, είναι οι δυο βασικοί πυλώνες της ταινίας. Έτσι, λοιπόν, οι Νταρντέν αφηγούνται μια ιστορία σκληρής πραγματικότητας των σύγχρονων αστικών μεγαλουπόλεων και την ζωή, γεμάτη δουλειά αλλά κι όνειρα, των μεταναστών από τις πρώην κομμουνιστικές χώρες. Μαφία, ναρκωτικά, κομπίνες, δολοφονίες, μαύρο χρήμα και στη μέση οι οικονομικοί μετανάστες αποτελούν το ωμό ρεαλισμό του 21ου αιώνα.
Για την στροφή τους στην επίπεδη αφήγηση, οι Ζαν Πιερ και Λυκ Νταρντέν τιμήθηκαν με τον Χρυσό Φοίνικα Σεναρίου στις τελευταίες Κάννες, ενώ πρόσφατα παρέλαβαν το βραβείο LUX του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ως καλύτερη ταινία της χρονιάς στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Roman Polanski : Wanted and Desired **1/2

Έχω και ντοκιμαντέρ.. θα με αθωώσετε;

Ντοκιμαντέρ, αμερικανικής/ αγγλικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Μαρίνα Ζένοβιτς.
Το χρονικό της «σκοτεινής» υπόθεσης του σκηνοθέτη Ρόμαν Πολάνσκι, ο οποίος στα μέσα της δεκαετίας του ’70 έφυγε από την Αμερική σαν κυνηγημένος, όντας κατηγορούμενος για τον βιασμό και τον σοδομισμό μιας 13-χρονης κοπέλας. Η υπόθεση δεν διαλευκάνθηκε ποτέ.

Τι μπορείς να πεις γι’ αυτόν τον άνθρωπο; Ότι είναι σπουδαίος σκηνοθέτης με μια σημαντική γκάμα ταινιών; Ότι στα 3 του η μητέρα του «εξαερώθηκε» στο Άουσβιτς από τους ναζί κι εκείνος ζούσε περιπλανώμενος από οικογένεια σε οικογένεια; Ή ότι στις δυο του διαμονές στο Λος Άντζελες, οι μεγάλες επιτυχίες των ταινιών του («Το μωρό της Ροζμαρί» και «Τσάινατάουν») συνοδεύτηκαν από την δολοφονία της εγκυμονούσας συζύγου του Σάρον Τέιτ (από την συμμορία του Μάνσον) και, στη συνέχεια, την κατηγορία για βιασμό ανήλικης λολίτας;
Το ντοκιμαντέρ της ταλαντούχας Ζένοβιτς έρχεται για να ρίξει φως σε μια υπόθεση που έχει στιγματίσει τον Πολάνσκι και, μάλλον, δεν θα επιλυθεί ποτέ. Αν και μονόπλευρα τοποθετημένη, η Ζένοβιτς μίλησε με όλα τα πρόσωπα της υπόθεσης αλλά όχι με τον ίδιο τον σκηνοθέτη, ο οποίος αρνήθηκε να συμμετάσχει χωρίς από την άλλη να εμποδίσει το έργο. Με φλάσμπακ στη ζωή του σκηνοθέτη, με σκηνές από τις ταινίες του, η Ζένοβιτς χτίζει την προσωπικότητα του Πολάνσκι και, παράλληλα, καταβαραθρώνει το μιντιακό, δικαστικό και αστυνομικό σύστημα του Λος Άντζελες , που τότε είχε σταθεί απέναντι από τον καλλιτέχνη. Ντοκιμαντέρ ιστορικής σημασίας, με πλούσιο αρχειακό υλικό κι αρκούντως συναρπαστικό στη θέασή του.

Άλλες ταινίες

Χριστούγεννα στα Τέσσερα **


Επικίνδυνες καταστάσεις οικογενειακής τρέλας

Κωμωδία, αμερικανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Σεθ Γκόρντον, με τους Ρις Γουίδερσπουν, Βινς Βον, Γιον Βόϊτ, Ρόμπερτ Ντυβάλ, Σίσι Σπάσεκ.

Η Κέϊτ και ο Μπράντ είναι ένα νεαρό ζευγάρι, των οποίων οι γονείς έχουν χωρίσει κι έχουν ξαναπαντρευτεί. Όταν το χριστουγεννιάτικο ταξίδι τους αναβάλλεται, αποφασίζουν να περάσουν τις γιορτές και στα.. τέσσερα σπίτια των δικών τους, με τις καταστάσεις στο καθένα να ξεφεύγουν για τα καλά.

Οι «σκρούμπολ» κωμωδίες έχουν μεγάλη παράδοση στην Αμερική και το Χόλυγουντ τις αγαπά ιδιαίτερα μιας και.. τις αγαπά το κοινό και φέρνουν εισιτήρια. Οικογενειακές καταστάσεις σε φάσεις αλλοφροσύνης, με το μπάχαλο να έχει κύριο ρόλο και τα χονδροειδή αστεία ακόμα πιο σημαντικό. Το γέλιο βγαίνει αβίαστα, με τους θεατές να βλέπουν τους δικούς του συγγενείς στα πρόσωπα των πρωταγωνιστών. Το «Χριστούγεννα στα Τέσσερα» είναι ήδη πρώτο στο αμερικάνικο box office και προμηνύεται μια ανάλογη πορεία στη χώρα μας.

*Επίσης προβάλλονται η περιπέτεια φαντασίας «Όταν η γη σταματήσει» του Σκοτ Ντέριξον και το ντοκιμαντέρ «American teen» της Νανέτ Μπερστάιν.

Νέστορας Πουλάκος
npoulakos@apogevmatini.gr

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 11-12).