13 Φεβ 2009

"Σαν το λίγο το νερό" - Σωτήρης Δημητρίου (2008)

Είδα το χωριό μου και τα συκαρμαθιασμένα γειτονικά χωριά, πριν ακόμη περιχαρακωθούν στο κράτος, και θαύμασα το σφριγηλό πολιτισμό τους. Τα πιο πολλά πράγματα –με δυσκολία, βέβαια– τα έφτιαχναν μόνοι τους. Αλλά αυτή η δυσκολία τούς έμαθε να ξεχωρίζουν το σημαντικό και το απαραίτητο και ενστάλαζε στα αντικείμενα αφοσιωμένον χρόνο. Στα οικιακά σκεύη αλλά και στις λαμπρές φορεσιές τους ήταν έκδηλη η καλαισθησία, που δεν γινόταν ποτέ φανταχτερή και ξεχωριστή γιατί την ισορροπούσε η παράλληλη χρηστικότης.

Κ. Κατσουλάρης : Στο τελευταίο του βιβλίο, «Σαν το λίγο το νερό», ο Δημητρίου σκαλίζει και πάλι τις πληγές του, την αθεράπευτη νοσταλγία του για το «χαμένο κέντρο» της παιδικής του ηλικίας – που στην περίπτωσή του είναι το χωριό Πόβλα, της Ηπείρου. Ο ήρωάς του, ο ίδιος ο συγγραφέας κατά κάποιο τρόπο, πεθαίνει, κι αφού η ψυχή του περιφέρεται για ένα διάστημα άσκοπα, επιστρέφει τελικά στον γενέθλιο τόπο, κι αφήνεται στην αγαπημένη του συνήθεια, να κάθεται και να αφουγκράζεται τις γυναίκες του χωριού να συζητάνε, να λένε ιστορίες από το παρελθόν που σημάδεψαν τη ζωή τους. Οι σκέψεις του Δημητρίοτ, ακόμη κι αν τους στερήσει κανείς την αξίωση της οικουμενικότητας, διαθέτουν κρυστάλλινη διαύγεια και στέρεη πατημασιά, και διατηρούν το βάρος τους ακόμη κι έξω από το ιδεολογικό-βιωματικό πλαίσιο που τις γέννησε. Αναμφίβολα, ένας συγγραφέας που δεν σου επιτρέπει να τον αγνοήσεις.

Ν.Ι. Πουλάκος : Toυ είπα ότι ο ήρωας του μοιάζει με τον ήρωα του Ναμπόκοφ στο "Μάτι". Ότι κινείται, συμπεριφέρεται και λογομαχεί σαν τον χαρακτήρα του Ντοστογέφσκι στο "Υπόγειο". Μου απάντησε ποιητικά : "Διαβάσματα υπάρχουν. Πρωτόγενες δεν είναι τίποτα. Αλλά όλα κατέβηκαν από το δικό μου το μυαλό χωρίς κανένα πρότυπο". Δεκτό. Τέσσερα διηγήματα. Μπλέξιμο καθομιλουμένης και ηπειρώτικου ιδιωματισμού. Λέξεις - στίχοι σαν σε δημοτικό τραγούδι. Κατάδυση το πυθμένα της νοστάλγιας. Ανάδυση στη σφαίρα του φανταστικού. Προσγείωση στην ψύχρα του εμφυλίου. Εισχώρηση στον κόςμο του ουμανιστικού ερωτισμού. Μια ποιητική συλλογή μετράει. Επτά πεζογραφήματα. Το ένα ταινία έγινε από τον Γκορίτσα. Το τελευταίο ετοιμάζεται από τον Παναγιωτόπουλο. Πετυχημένος στο δικό του κόσμο. Χωρίς πρόσβαση στη "δικαιοσύνη του διαδικτύου", "τον κόσμο του ίντερνετ", κι άλλα τέτοια κουραφέξαλα που ακούμε από διάφορους απομονωμένους τυχάρπαστους. Και ελάχιστη σχέση με κινητά και τεχνολογίες. Έτοιμος συγγραφέας από τα γενοφάσκια του χωρίς πτυχίο πανεπιστημίου και δάφνες μορφώσεως. Αυτά.

Ποιος είναι ο Σωτήρης Δημητρίου : Γεννήθηκε το 1955 στη Θεσπρωτία. Διηγήματά του έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο και στο θέατρο και έχουν περιληφθεί σε ξενόγλωσσες ανθολογίες ελληνικού διηγήματος. Έχει εκδώσει την ποιητική συλλογή «Ψηλαφήσεις», τις συλλογές διηγημάτων «Ντιάλιθ’ ιμ, Χριστάκη» (Ύψιλον 1989), «Ένα παιδί απ’ τη Θεσσαλονίκη» (Κέδρος 1989) «Η φλέβα του λαιμού» (Εκδόσεις Πατάκη, 1998) «Η βραδυπορία του καλού» (Εκδόσεις Πατάκη, 2001) και το μυθιστόρημα «Ν’ ακούω καλά τ’ όνομά σου» (Κέδρος 1993). Το 2005 κυκλοφόρησε επίσης, από τις Εκδόσεις Πατάκη το αφήγημά του «Τα οπωροφόρα της Αθήνας».