3 Φεβ 2009

"Theo Angelopoulos : Making of "Dust of Time"" - Ισίδωρος Ιωάννης Λεοντής (2009)

Στις ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου, τα πρόσωπα, τα τοπία, ο χρόνος, η περιδιάβαση διαμέσου των κοινωνιών, όλα διαπνέονται από μια αίσθηση γλυκιάς μελαγχολίας. Σύμφωνα με τον συγγραφέα και τακτικό σεναριογράφο του έλληνα σκηνοθέτη, Πέτρο Μάρκαρη, η «Σκόνη του χρόνου» είναι huzun, σε ελεύθερα ελληνικά «γλυκιά μελαγχολία». Έτσι την έχτισε την ταινία του ο Αγγελόπουλος οργώνοντας με το συνεργείο του δυο ηπείρους κι έξι χώρες. Στο ίδιο τέμπο την βίωσε ο σκηνοθέτης και φωτογράφος Ισίδωρος Ιωάννης Λεοντής, με το επιτελείο του, που ακολούθησε τα γυρίσματα της «Σκόνης του χρόνου», αποτυπώνοντας τις εμπειρίες του στο ντοκιμαντέρ «FILMING DREAMS».
Οι εμπειρίες του Λεοντή, μάλιστα, αποτυπώθηκαν σε ένα πολυτελές λεύκωμα που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μίλητος, με τον τίτλο «Theo Angelopoulos, The Making of “Dust of Time”».
Σε 250 σελίδες συνολικά, παρατίθενται φωτογραφίες – αριστουργήματα, που μοιάζουν με πίνακες ζωγραφικής και εικαστικά δρώμενα τεχνίτη με μεράκι. Τα κείμενα επιμελήθηκαν τόσο ο ίδιος ο Λεοντής όσο κι ο Πέτρος Μάρκαρης, ο Γιώργος Μεντής, η σεναριογράφος Mary Linda McNeely κι η Μαρία Μπιρμπίλη.
Η κάμερα του συνεργείου του Ισίδωρου Ιωάννη Λεοντή ακολούθησε τον Θόδωρο Αγγελόπουλο στους περισσότερους εκ των προορισμών του : στο Νίζνι Νόβγκοροντ, στη συμβολή των ποταμών Οκά και Βόλγα, στη Ρωσία, με τα απέραντα βιομηχανικά τοπία εν μέσω του χιονιού και του παγετού. Στην πόλη Τεμιρτάου του Καζακστάν, που ο χρόνος μεταφέρεται στο μακρινό Μάρτη του 1953, με το άγαλμα του Στάλιν στην κεντρική πλατεία (θυμίζοντας τη μεταφορά της προτομής του Λένιν στο «Βλέμμα του Οδυσσέα») και την πόλη σημαιοστολισμένη με σοβιετικές «φορεσιές».
Η φωτογραφία του Ανδρέα Σινάνου απλώνεται στο φιλόξενο Βερολίνο, είτε αυτό κινηματογραφείται σε γκράφιτι τοπία, είτε στα κρύα σοκάκια και τις μεγάλες λεωφόρους, όπου η ερμηνευτική ιδιοφυΐα του Μπρούνο Γκανζ θυμίζει τον διάσημο ρόλο του στα «Φτερά του έρωτα» του Βέντερς.
Ο φακός του Λεοντή και του συνεργείου του συνέχισε ν’ ακολουθεί τον Αγγελόπουλο ακόμη και στην Αθήνα. Όταν η Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ σύμπραξε με την Ελένη Καραΐνδρου στο Μέγαρο Μουσικής, συνθέτοντας παράλληλα μια ακόμη ονειρική μελωδία που απογειώνει την ταινία. Βέβαια, το δέος από τα στούντιο της Τσινετσιτά στη Ρώμη, με έντονη τη μυρωδιά Φελίνι ακόμα, ήταν κάτι παραπάνω από υπαρκτό. Η φιγούρα του πρωταγωνιστή Γουίλιεμ Νταφόε να κινείται ανάμεσα σε μισό-ερειπωμένα αριστοκρατικά σπίτια μιας άλλης εποχής, είναι έντονη στις φωτογραφίες. Το τέλος του ταξιδιού είναι η Κολονία. Από τις παλαιότερες πόλεις της Ευρώπης, γνωστή για τη γαλήνη της και την αρχιτεκτονική της, ξεδιπλώνει σκηνές βίας και επιθετικότητας, με τα γυρίσματα να πραγματοποιούνται στον παλιό Βασιλικό Σιδηροδρομικό Σταθμό, στις όχθες του Ρήνου.
Τα making of της «Σκόνης του χρόνου» είναι αποκαλυπτικά. Ο Λεοντής πέτυχε τον σκοπό του : να εισάγει τον θεατή – αναγνώστη, όσο πιο ατμοσφαιρικά μπορεί, στη «ζεστασιά» και τη «θαλπωρή» της νέας ταινίας του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Μιας παραγωγής που σε ταξιδεύει διαμέσου των δεκαετιών, στις παρυφές της ιστορίας.

Νέστορας Πουλάκος
npoulakos@apogevmatini.gr

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 3-2).