3 Απρ 2009

Συνέντευξη του Κώστα Γαβρά..

Συνέντευξη στον Νέστορα Πουλάκο
npoulakos@apogevmatini.gr

Ο διεθνούς φήμης Έλληνας σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς είχε, μόλις, επιστρέψει στο γραφείο του, στο Παρίσι, από το Τόκιο. Ετοιμαζόταν σε λίγες ώρες να μεταβεί στο Λονδίνο. Στα καθήκοντά του ως πρόεδρος της Γαλλικής Ταινιοθήκης καθώς και στην προώθηση της τελευταίας του ταινίας «Παράδεισος στη Δύση», που μιλά για τις περιπέτειες ενός μετανάστη που από τα βάθη της Ανατολής βρέθηκε στη σύγχρονη Ευρώπη, ήλθε να προστεθεί η επανέκδοση σε νέες κόπιες της θρυλικής του ταινίας “Ζ”. Εκείνου του φιλμ, που το 1969 τον έκανε γνωστό παγκοσμίως, του χάρισε το Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας, Όσκαρ σεναρίου, Χρυσή Σφαίρα, BAFTA (Βρετανική Ακαδημία Κινηματογράφου), βραβεία στις Κάννες, σε ενώσεις Κριτικών, σε φεστιβάλ σε όλο τον κόσμο. Ήταν, άλλωστε, η ταινία που του έδωσε τον τίτλο του «σκηνοθέτη των πολιτικών ταινιών», αφού στη συνέχεια ασχολήθηκε με τα αυταρχικά και δικτατορικά καθεστώτα στην Τσεχοσλοβακία, την Ουρουγουάη, τη Χιλή, τη διαμάχη Ισραήλ-Παλαιστίνης, τα ναζιστικά εγκλήματα, τα φασιστικά γεγονότα, τα ανθρώπινα δικαιώματα. Σήμερα, σαράντα χρόνια μετά την πρώτη προβολή του “Ζ”, που αναφέρεται στη δολοφονία του βουλευτή Λαμπράκη στα μέσα της δεκαετίας του ’60, μιλά στην «Α» για την ταινία και την επαναπροβολή της στις ελληνικές αίθουσες.

- Γιατί αποφασίσατε να ξαναβγάλετε το «Ζ» στις αίθουσες, σαράντα χρόνια μετά;
- Καταρχάς έχω να σας πω ότι δεν αποφάσισα τίποτε εγώ! Τόσο στην Ελλάδα όσο και στις Η.Π.Α. μου πρότειναν να βγει η συγκεκριμένη ταινία σε επανέκδοση για να την ξαναδεί ο κόσμος. Γεγονός το οποίο με τιμά ιδιαίτερα.
- Στις Η.Π.Α. η ταινία προβλήθηκε; Τι εντυπώσεις λάβατε;
- Πριν λίγες μέρες επέστρεψα από τη Νέα Υόρκη και η προβολή της, εκεί, πήγε πολύ καλά. Είμαι χαρούμενος που παραβρέθηκα γιατί υπήρχε ενθουσιασμός με το «Ζ».
- Τι αισθάνεστε τώρα που το ξαναβλέπετε στις αίθουσες; Πως κρίνετε αυτή την κίνηση;
- Πάνω απ’ όλα είναι πολύ συγκινητική. Γιατί πρόκειται για ένα φιλμ μιας συγκεκριμένης ιστορικής και πολιτικής περιόδου, που μπορεί να σταθεί στα πόδια του σαράντα χρόνια μετά, φαίνεται πως έχει ενδιαφέρον και προσελκύει τον κόσμο. Είναι μια ταινία, που παρατηρώ ότι μένει στην αιωνιότητα, αν μπορώ να το πω αυτό.
- Θεωρείτε ότι η ταινία έχει ένα ειδικό βάρος για το ελληνικό σινεφίλ κοινό;
- Αδιαμφισβήτητα. Είναι μια ταινία που αφορά τους Έλληνες. Που μιλά γι’ αυτούς. Και για ένα γεγονός που συγκλόνισε τη χώρα, τη στιγμάτισε. Πάνω απ’ όλα αποτελεί κομμάτι της ιστορίας της. Θεωρώ όμως ότι έχει και παγκόσμιο ενδιαφέρον, γιατί πολλοί λαοί είδαν κάτι από τη δική τους πολιτική ιστορία τότε.
- Πιστεύετε ότι η δολοφονία Λαμπράκη έχει «ξεπεραστεί» ιστορικά από τους Έλληνες;
- Αυτό δεν το ξέρω. Άλλωστε ζω στο εξωτερικό όλα αυτά τα χρόνια. Παρολαυτά νομίζω ότι δύσκολα μπορεί να «ξεπεραστεί» ένα τέτοιο γεγονός.
- Γιατί επιλέξατε να κάνετε το «Ζ» εκείνη την περίοδο;
- Εμείς, οι Έλληνες του εξωτερικού, την περίοδο της δικτατορίας έπρεπε κάτι να κάνουμε για τη χώρας μας. Προσωπικά ξέρω να κάνω σινεμά. Και χρησιμοποίησα αυτή την ικανότητά μου. Πιάστηκα από τη δολοφονία Λαμπράκη, όπως ήταν δοσμένη μέσα από το βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού, και την ανέπτυξα στον “πανί”. Ήταν, αν προτιμάτε, η συμβολή μου ως διαμαρτυρία στην κατάσταση στην Ελλάδα.
- Αυτή την εποχή θα επιχειρούσατε να κάνετε ταινία ανάλογου ύφους;
- Αν ανακαλύψω ότι στον κόσμο γίνονται παρόμοια γεγονότα, γιατί όχι; Βέβαια, πιστεύω ότι οι πολιτικές και κοινωνικές καταστάσεις έχουν πλέον εξομαλυνθεί σε σύγκριση με το παρελθόν.
- Ετοιμάζετε κάτι καινούριο αυτή την περίοδο;
- Νομίζω ότι είναι ακόμη νωρίς. Άλλωστε ο «Παράδεισος στη Δύση» είναι πάρα πολύ νωπός.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 1-4).