23 Μαΐ 2009

Καλοκαιρινές νύχτες με παλιό καλό σινεμά..


του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr

Κι ενώ είχαμε χάσει τα ίχνη της, ξάφνου επανεμφανίστηκε. Κι ενώ, πάνω-κάτω, είχαμε πληροφορηθεί τον προγραμματισμό των ταινιών-επανεκδόσεων αυτού του καλοκαιριού, ήλθε και πάλι στο προσκήνιο για να ταράξει τα νερά με παλιό καλό σινεμά των μέσων του 20ου αιώνα. Σαν το κλασικό γαλλικό κρασί, για να φανταστείτε.
Περί ου ο λόγος για την Art Free Films. Που απείχε για ένα σεβαστό χρονικό διάστημα από την κινηματογραφική διανομή, επανεμφανίστηκε στις αρχές του χρόνου με το ανεξάρτητο “The Visitor” του οσκαρικού ηθοποιού Ρίτσαρντ Τζένκινς, για να εγκατασταθεί για τα καλά το φετινό καλοκαίρι του 2009 με μια σειρά σημαντικών επανεκδόσεων του παγκόσμιου, κυρίως ευρωπαϊκού, κινηματογραφού. Η αρχή, βέβαια, έγινε αυτή την εβδομάδα, στα μέσα του Μαΐου, με δυο σπουδαίους σκηνοθέτες του ευρωπαϊκού σινεμά, σε διαφορετικές περιόδους τους. Παρακολουθούμε, λοιπόν, τον Σουηδό σκηνοθέτη Ίνγκμαρ Μπέργκμαν στην πρώτη δημιουργική περίοδό του, με το γυναικείο δράμα “Στο κατώφλι της ζωής”, που γυρίστηκε το 1958, ένα χρόνο μετά τις επιτυχημένες ταινίες “Άγριες φράουλες” και “Έβδομη σφραγίδα”, την ίδια χρονιά με τον αριστουργηματικό “Άνθρωπο με τα δύο πρόσωπα”. Με την ταινία αυτή, ο Μπέργκμαν διεκδίκησε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, κέρδισε το αγαλματίδιο της σκηνοθεσίας, όπως και την αντίστοιχη κατηγορία α' γυναικείου ρόλου οι τέσσερις πρωταγωνίστριες του, Εύα Ντάλμπεκ, Ίνγκριντ Τούλιν, Μπίμπι Άντερσον και Μπάρμπρο Χιορτ αφ Όρνας. Επίσης απολαμβάνουμε τον Ιταλό σκηνοθέτη Λουκίνο Βισκόντι στη δύση της καριέρας του, με την εστέτ “Γοητεία της αμαρτίας”, παραγωγής 1974, με πρωταγωνιστές τον Μπαρτ Λάνκαστερ, την Σιλβάνα Μαγκάνο και τον Χέλμουτ Μπέργκερ. Η ταινία, που γυρίστηκε δυο χρόνια πριν τον θάνατο του Βισκόντι και το κύκνειο άσμα του με τον “Αθώο”, επίσης δυο χρόνια μετά το ατμοσφαιρικό “Λυκόφως των Θεών”, κέρδισε συνολικά 13 βραβεία σε φεστιβάλ της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Ιαπωνίας.
Η λάμψη των επανεκδόσεων, όμως, δε σβήνει εδώ. Η ίδια εταιρεία μες το καλοκαίρι, θα μας (ξανά)σερβίρει Βισκόντι με το “Μπελίσιμα” του 1951, όπου πρωταγωνιστεί η Άννα Μανιάνι. Επίσης, το μενού διαθέτει : Μικελάντζελο Αντονιόνι και την “Κυρία χωρίς τις καμέλιες” (1953), Ρομπέρ Μπρεσόν επί δύο, αφού θα δούμε τόσο τον “Πορτοφολά” (1959) όσο και το μεταγενέστερο “Χρήμα” (1983), Φρανσουά Τριφώ και τις “Δυο Αγγλίδες στην Ευρώπη” (1971), ενώ θα θυμηθούμε τη σειρά “Είμαι περίεργη” του Βίλγκοτ Σιόμαν, με τα επεισόδια “Κίτρινη” και “Μπλε” (1967-8).

“Στο κατώφλι της ζωής” (1958)

Τρεις διαφορετικές γυναίκες συναντιούνται σε μαιευτήριο της Στοκχόλμης και μοιράζονται δυσκολίες και συναισθήματα, η κάθε μία μέσα από την δική της ιστορία. Συνδέονται παρά τα εμπόδια που προκύπτουν και ξεπερνούν μαζί τραυματικές εμπειρίες όπως η άμβλωση και η αποβολή. Μια από τις πιο ευαίσθητες ταινίες του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, που κατατάσσεται στη “γυναικεία” φιλμογραφία του, μια έντονη και συνάμα πλούσια παραγωγή στιγματισμένη από την “Περσόνα”. Η ταινία ανήκει στην εποχή που αντικείμενο του Σουηδού σκηνοθέτη ήταν η ανθρώπινη ύπαρξη και ειδικά η γυναικεία ψυχοσύνθεση. Γυρισμένη σε μαιευτήριο της Στοκχόλμης, η ταινία έχει έντονη θεατρικότητα και πλούσιες ερμηνείες όχι μόνο από τις πρωταγωνίστριες αλλά και από τους Έρλαντ Γιόζεφσον και Μαξ Φον Σίντοου. Μία ταινία που θεωρήθηκε πως συμπληρώνει νοηματικά την “Έβδομη σφραγίδα”, συνδέοντας τον θάνατο με την γέννηση.

“Η γοητεία της αμαρτίας” (1974)

Ένας καθηγητής, αμερικανικής καταγωγής, αναγκάζεται να νοικιάσει μέρος της βίλας του στη Ρώμη στη μεσόκοπη Μαρκησία Μπιάνκα Μπρουμόντι, τον εραστή της, την κόρη της και τον φίλο της κόρης της. Συζώντας με την ιδιότυπη αυτή οικογένεια σταδιακά αλλάζει η ζωή του. Τα αμαρτωλά μυστικά που ανακαλύπτει τον αναστατώνουν και τον εμπλέκουν σε μοιραίες συγκρούσεις με τον ίδιον του τον εαυτό και τους παράξενους φιλοξενούμενους του. Πρόκειται για χαρακτηριστικό δείγμα του κλασικού έργου του μεγάλου Ιταλού σκηνοθέτη που ξαφνιάζει με την εξέλιξή του και εντυπωσιάζει με την ατμόσφαιρά του. Σκοτεινό και μεγαλοπρεπές, γυρισμένο στο εσωτερικό ενός πλούσιου σπιτιού, γεμάτου έργα τέχνης, γοητεύει με υπέροχες ερμηνείες που συμπληρώνουν το βισκοντικό σύμπαν. Η ταινία δημιούργησε τον δικό της μύθο στην ιστορία του κινηματογράφου, αν και πρόκειται για μία από τις λιγότερο προβεβλημένες του Λουκίνο Βισκόντι.

*To κείμενο δημοσιεύτηκε στη "Σαββατιάτικη Απογευματινή" (φύλλο 23-5).