8 Ιουν 2009

Συνέντευξη του Δήμου Αβδελιώδη..


Συνέντευξη στον Νέστορα Πουλάκο
npoulakos@apogevmatini.gr

Μιλώντας για ελληνικό κινηματογράφο και κοιτώντας την πρόσφατη ιστορία του, με σιγουριά και πείσμα πρέπει να παραδεχθούμε ότι λίγοι είναι εκείνοι οι δημιουργοί που έχουν δικαιώσει την έννοια “ευαισθητοποιημένος καλλιτέχνης” κι έχουν αποδώσει στο κινηματογραφικό πανί με τρόπο ατόφιο, πλούσια συναισθήματα, μηνύματα και προβληματισμούς, ευαισθησίες και φιλοσοφικές υπαρξιακές αναζητήσεις. Για να είμαστε ειλικρινείς ο Δήμος Αβδελιώδης μας έχει λείψει από τον κινηματογράφο, από τον οποίο απέχει δέκα χρόνια τώρα. Άρα η προσπάθεια που κάνει η εταιρεία διανομής New Star το 2009 να επαναφέρει στη μνήμη όλων τις λίγες αλλά αξέχαστες δημιουργίες του, μόνο χαρά μπορεί να προκαλέσει στους απανταχού σινεφίλ της χώρας μας. Έτσι την Πέμπτη που μας πέρασε, στις αρχές του καλοκαιριού, επανήλθαν στα θερινά σινεμά τόσο η πρώτη ταινία του “Το δέντρο που πληγώναμε”, παραγωγής 1987, που κέρδισε βραβεία στα φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, Βερολίνου και Νέου Δελχί, συμμετέχοντας επίσης σ' εκείνο των Καννών, όπου περιγράφεται η φιλία, οι σκανταλιές και τα έντονα συναισθήματα δυο αγοριών της Δ' Δημοτικού το καλοκαίρι του 1960 σ' ένα γραφικό χωριό της Χίου. Όσο και η πρωτοποριακή ταινία μικρού μήκους “Αθέμιτος συναγωνισμός”, παραγωγής 1983, που βραβεύτηκε και αποθεώθηκε στη Δράμα και θεωρείται η πλέον χαρακτηριστική Ελληνική ταινία μπουρλέσκ σινεμά, με σαφείς επιρροές από Τσάρλι Τσάπλιν και Μπάστερ Κίτον. Ο Δήμος Αβδελιώδης μίλησε στην “Α” για όλα τα παραπάνω, την ενασχόλησή του με το θέατρο, τα σχέδια του για το μέλλον αλλά και για τον κινηματογράφο, εν γένει.


Μαθαίνω ότι αυτή την περίοδο είστε σε συνεχείς αναζητήσεις θεατρικής στέγης για την επόμενη σεζόν. Δεδομένου και των σχετικών δυσκολιών που συνάντησε η κουβέντα μας, έχω την εντύπωση ότι δεν συνάδει η ταχύτητα και οι αγωνίες της ζωής σας με την κινηματογραφική ηρεμία των ταινιών σας;

Μα αυτό είναι το μυστικό της δημιουργίας. Κατά τη γνώμη μου στηρίζεται στην ειδοποιό διαφορά μεταξύ τέχνης και ζωής. Προκειμένου να κατακτήσεις την απλότητα και την “ηρεμία” στην τέχνη σου, πρέπει να πασχίσεις στον αληθινό σου χρόνο, όπως αυτός κυλά. Πρέπει, αν θέλετε, να υπάρχουν αντίβαρα για να εξισορροπούνται τα δεδομένα της οποιαδήποτε πλευράς. Τα πάντα, επίσης, έχουν ένα τίμημα. Και αυτό πρέπει να υπηρετείται πιστά για να αποκτήσεις αυτό που πραγματικά που θες.

Πρόσφατα διαβάσαμε τα δυσάρεστα γεγονότα της παραίτησης του Νικήτα Τσακίρογλου στο ΚΘΒΕ. Βάση και της δική σας ενασχόλησής μ' έναν “κρατικό” φορέα, ως καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βορείου Αιγαίου, πως αντιμετωπίζετε παρόμοια προβλήματα όταν τ' αντικρίζετε;

Καταρχάς τα δεδομένα δεν είναι τα ίδια με την περίπτωση του ΚΘΒΕ γιατί εδώ μιλάμε για ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχει μια εξάρτηση από το κράτος. Όμως, δεν μπορώ να πάρω μέτρα απέναντι σε τερτίπια και σε οικονομικές ασυνέπειες. Κι αυτό γιατί δεν υπάρχει απλώς μια οικονομική κρίση αλλά και μια κρίση αξιών, τόσο στη ζωή όσο και στην τέχνη. Η απαξίωση είναι γενικευμένη, κι έχει μπει στα “σπίτια” όλων. Αυτό πρέπει να μας προβληματίσει περισσότερο.

Ας περάσουμε στον κινηματογράφο, κε Αβδελιώδη. Λείπετε δέκα χρόνια. Φταίει η επιτυχία της “Εαρινής σύναξης των αγροφυλάκων” ή η τύχη τα 'φερε έτσι;

Η επιτυχία της συγκεκριμένης ταινίας έφερε περισσότερη όρεξη για σινεμά, να ξέρετε. Θα σας πω, μάλιστα, ότι την τελευταία μέρα των γυρισμάτων είχα πει “θέλω να κάνω καινούρια ταινία τώρα!”. Όμως όπως γνωρίζετε κι ενώ θα ξεκινούσα γυρίσματα για νέα ταινία το 2003 αποσύρθηκε ο Θανάσης ο Βέγγος, πάνω στον οποίον στηριζόταν όλο το πρότζεκτ. Από κει και μετά έχασα τη σειρά μου. Δεν μπορούσα να μπω πάλι στο παιχνίδι. Συγκυρίες, λοιπόν. Και κακή τύχη, επίσης. Κάτι μου λέει, όμως, ότι μες το 2010 θα υπάρξει κάτι καινούριο.

Στο “Δέντρο που πληγώναμε” πήρατε τη θέση του Τρυφώ για τα ελληνικά δεδομένα. Στον “Αθέμιτο συναγωνισμό” βάλατε το λιθαράκι σας στο σινεμά του Τσάπλιν. Λαογραφία, διδακτική του ήθους, συναισθηματική φόρτιση. Πρωτοπορείτε και πρωτοτυπείτε...

... Προσπαθώ να μιλήσω για τη ζωή, τοποθετώντας αρχέτυπα ως εργαλεία επαναπροσδιορισμού των αξιών μας. Το κάνω εσκεμμένα. Βάζοντας μοντέλα τόπου και ήθους προσπαθώ να συνομιλήσω με το κοινό για εκείνα που τον απασχολούν. Στο “Δέντρο που πληγώναμε” η σχέση των παιδιών είναι άξονας ανάπτυξης προβληματικής πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις. Δεν ήθελα να κάνω σινεμά πάνω στην παιδική ηλικία όπως ο Τρυφώ. Στον “Αθέμιτο συναγωνισμό” προσπάθησα ν' αναμετρηθώ με τον δάσκαλό μου, τον Τσάπλιν. Όταν είχα πρώτο-δει το “Χαμίνι” αρρώστησα από τη ζήλια μου. Ήθελα να πετύχω αυτή την παιγνιώδη σύλληψη πάνω στον κινηματογραφικό καμβά. Και το προσπάθησα...

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στη "Σαββατιάτικη Απογευματινή" (φύλλο 6-6).