27 Ιουν 2009

To πάθημα που δεν έγινε... μάθημα!


Του απεσταλμένου μας στη Ρόδο
Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr

«Είδα πουλιά που δεν είχα ξαναδεί ποτέ και ελάφια να τρέχουν στο δρόμο», έλεγε και ξανάλεγε η Λουκία Ρικάκη, καλλιτεχνική διευθύντρια του Ecofilms 09, κατά το 9λεπτο ντοκιμαντέρ «Φωτιές στη Ρόδο 2008», το οποίο θα κλείσει το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών και Εικαστικών Τεχνών Ρόδου το ένατο συνεχόμενο που διεξάγεται από τις 23 έως τις 28 Ιουνίου με ιδιαίτερη επιτυχία στο μεγάλο νησί των Δωδεκανήσων.
Παρακολουθώντας σε ιδιωτική προβολή την ταινία τεκμηρίωσης της κ. Ρικάκη αναφορικά με την πύρινη λαίλαπα που «τύλιξε» το νησί της Ρόδου το περασμένο καλοκαίρι ξύπνησαν μέσα μας αμέσως οι μνήμες από την καταστροφή δασών και περιοχών της χώρας μας το καλοκαίρι του 2007. Όπως ανέφερε αποκλειστικά η διακεκριμένη σκηνοθέτιδα στην «Α» : «Αποφάσισα να τραβήξω αυτά τα πλάνα από τις περυσινές πυρκαγιές στη Ρόδο ακριβώς γιατί στο τέλος του Ecofilms 08 είχαμε βραβεύσει την ταινία που αναπαριστούσε τα καμένα της Ηλείας. Διαπίστωσα αμέσως ότι δεν κατλάβαμε το μάθημα. Κι ειδικώς για ένα νησί που φιλοξενεί το ελληνικό οικολογικό φεστιβάλ το πλήγμα ήταν μεγάλο. Δεν είχα κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο. Απλώς κατέγραψα τα γεγονότα. Και το φετινό χειμώνα επανήλθα στη Ρόδο διότι πληροφορήθηκα τα αντιπλημμυρικά έργα του νησιού, τα οποία μπορούν να σώσουν από παρόμοιες καταστάσεις, Εν ολίγοις πρόκειται για μια ταινία μνήμης για γεγονότα που δεν πρέπει να ξεχάσουμε». Ενώ συμπλήρωσε τονίζοντας την ανάγκη επαγρύπνησης της κοινωνίας σε παρόμοιας τραγικής υφής ζητήματα : «Τα τραύματα που αθροίζει πάνω στο σώμα του ο πλανήτης, το σπίτι μας, απαιτούν τη δική μας εγρήγορση, πρόληψη και ριζική αλλαγή συμπεριφοράς ώστε να μπορέσουμε ν’ απολαύσουμε τη γενναιόδωρη ομορφιά της φύσης. Ο προσανατολισμός μας σε αλόγιστη ανάπτυξη και κατανάλωση είναι ένας «αλκοολισμός» από τον οποίο πρέπει άμεσα ν/ αποτοξινωθούμε για να είμαστε καλά».
Στο φετινό Ecofilms διαγωνίστηκαν περισσότερες από 120 ταινίες, προερχόμενες από 42 χώρες από όλον τον κόσμο, με τις περισσότερες να διεκδικούν τα 8 βραβεία της διοργάνωσης. Στην τελετή έναρξης του φεστιβάλ προβλήθηκε η γερμανική παραγωγή «Το Σύστημα» των Πωλ Σμάσνι και Μαρία Στοντμέιερ, η οποία περιγράφει τη σημαντική δυνατότητα του εκπαιδευτικού συστήματος της Βενεζουέλας να παίρνει νεαρά παιδιά από τις φτωχογειτονιές της χώρας και να τα μετατρέπει σε σπουδαίους μουσικούς. Η παράδοση της Βενεζουέλας είναι τόσο μεγάλη, η μουσική παραγωγή της τόσο ποιοτική και δημοφιλής σε όλο τον κόσμο, ώστε ο κατάμεστος θερινός κινηματογράφος «Ρόδον» να έχει μείνει έκπληκτος από το θέαμα που παρακολούθησε επί της μεγάλης οθόνης. Μάλιστα, η παρουσία των σκηνοθετών εκεί πρόσφερε τη δυνατότητα για μια πλούσια συζήτηση εν συνεχεία.
Με κεντρικό θεματικό άξονα την ουμανιστική ματιά πάνω στην κοινωνική ανισότητα και την αποξένωση επί τη βάσει της δομής της κοινότητας, οι υπόλοιπες ταινίες μεγάλου μήκους του διαγωνιστικού τμήματος του φεστιβάλ ταξίδεψαν τους θεατές τόσο του «Ρόδον» όσο και του Δημοτικού Θεάτρου Ρόδου σε πολλές γωνιές της Γης. Οι φτωχές κοπέλες της Ινδίας που προσφέρουν τα πλούσια μαλλιά τους για τις ανάγκες του δυτικού πολιτισμού, ο δρόμος της επιβίωσης μιας μαθήτριας από τη Βολιβία στη Χιλή, οι ακτιβιστές της Alice Waters στις Η.Π.Α. που δημιούργησαν μια διατροφική αλυσίδα εκτός του συμβατικού συστήματος, η αυτοκριτική ενός 30χρονου Αυστριακού για την πορεία της ζωής του, η σημαντικότητα του ρινόκερου στις υπανάπτυκτες κοινότητες της Κένυας και της Ναμίμπιας, η καθημερινή… κουλτούρα των κατοίκων του νησιού Μιντέλο που ανήκει στο σύμπλεγμα του Πράσινου Ακρωτηρίου όπως κινηματογραφήθηκε από τον Έλληνα σκηνοθέτη Αλέξη Τσάφα, η βιογραφία του σημαντικότερου Ελβετού εικαστικού και αρχιτέκτονα Μαξ Μπιλ από τον πολιτικώς σκεπτόμενο Έρικ Σμιντ (ο οποίος παραχώρησε μια αποκλειστική συνέντευξη στην «Α») κ.ά
Στις υπόλοιπες ταινίες του προγράμματος συναντήσαμε τις οικολογικές ανησυχίες του τμήματος των μεσαίου μήκους παραγωγών, την εικαστική αναμόχλευση στις δημιουργίες μικρού μήκους «ψαγμένων» και ανήσυχων σκηνοθετών. Βέβαια, το φετινό Ecofilms εμπλουτίστηκε με πολλές παράπλευρες κινηματογραφικές προβολές : η ειδική παρουσίαση του «Μικρού Εγκλήματος» του Χρίστου Γεωργίου, η συνεργασία με το Πολεμικό Μουσείο της Αθήνας για την προβολή του αρχειακού οπτικού υλικού της πρόσφατης ιστορίας της Ελλάδας, το αφιέρωμα στον Έλληνα εικαστικό Στέφανο Τσιβόπουλο, η απονομή του EFFN Green Award 2009 στο ντοκιμαντέρ του Βέρνερ Χέρτζογκ «Συναντήσεις στο τέλος του Κόσμου».
Όπως ήταν αναμενόμενο το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών και Εικαστικών Τεχνών Ρόδου, με τις διαδραστικές συνεντεύξεις τύπου που διεξάγονται κάθε μεσημέρι κάτω από τον πλάτανο στην κεντρική πλατεία της πόλης της Ρόδου, ανανέωσε το ραντεβού του με το σινεφίλ κοινό του για το καλοκαίρι του 2010 με ακόμη περισσότερες ταινίες επικεντρωμένες στον άνθρωπο και το περιβάλλον.

*Το κείμενο με τη συνέντευξη δημοσιεύτηκε στη "Σαββατιάτικη Απογευματινή" (φύλλο 27-7).