24 Αυγ 2009

Συνέντευξη των Αντώνη Καφετζόπουλου και Φίλιππου Τσίτου..



Συνέντευξη στον Νέστορα Πουλάκο
npoulakos@apogevmatini.gr


Τη φετινή χρονιά ο ελληνικός κινηματογράφος γιορτάζει! Δεν ξέρουμε αν αυτό το γεγονός είναι πρόσκαιρο ή αν δείχνει το δρόμο για την ανάκαμψη του εγχώριου σινεμά. Κι αυτό το λέμε γιατί ενώ η κόντρα των κινηματογραφιστών και των ανθρώπων του χώρου με το Υπουργείο Πολιτισμού και το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης καλά κρατεί, υπάρχουν δημιουργοί που σηκώνουν την ελληνική σημαία τρόπον τινά, ψηλά σε διοργανώσεις του εξωτερικού σαν άλλοι αθλητές του στίβου ή της άρσης βαρών παλιότερα. Το σαββατοκύριακο που μας πέρασε τιμήθηκε η χώρα μας στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λοκάρνο, έναν από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς φορείς σινεμά μαζί με εκείνους της Ρώμης, του Ρότερνταμ, του Λονδίνου και του Καρλόβι Βάρι, που απλώς δεν έχουν τη λάμψη της Βενετίας, του Βερολίνου ή των Καννών, για να γίνουν ευρέως γνωστοί. Η “Ακαδημία Πλάτωνος”, η καινούρια παραγωγή του γερμανοθρεμμένου σκηνοθέτη Φίλιππου Τσίτου, με πρωταγωνιστή των Αντώνη Καφετζόπουλο, τιμήθηκε με τρία βραβεία και κέρδισε την απόλυτη αποδοχή του κοινού : τη Χρυσή Λεοπάρδαλη Καλύτερης Ανδρικής Ερμηνείας για τον Αντώνη Καφετζόπουλο, το Βραβείο Οικουμενικότητας και το Βραβείο Νεότητας. Η ταινία διηγείται την ιστορία του Σταύρου, που είναι ψιλικατζής κι έχει γι' αγαπημένη του ασχολία να σχολιάζει τους μετανάστες της γειτονιάς του, Κινέζους κι Αλβανούς, και τις ασχολίες τους. Έτσι περνά την ώρα του, χαλαρά και διασκεδαστικά, μέχρι που μια μέρα ένας περαστικός Αλβανός αναγνωρίζει στη μητέρα του Σταύρου την δική του χαμένη μητέρα.
Ο Φίλιππος Τσίτος και ο Αντώνης Καφετζόπουλος μίλησαν στην “Α” για την... έκπληξη του Λοκάρνο και την... ελληνικότητα της “Ακαδημίας Πλάτωνος”.

Φίλιππος Τσίτος

Έγινε πολύς λόγος για την αποδοχή της ταινίας σας από το κοινό του Φεστιβάλ του Λοκάρνο, Τι συνέβη;
Πραγματικά ήταν κάτι πρωτόγνωρο. Η “Ακαδημία Πλάτωνος” είχε τρεις προβολές στη διάρκεια του Φεστιβάλ, οι οποίες ήταν sold out. Η αποδοχή στην αίθουσα ήταν πάρα πολύ θερμή έως κι ενθουσιώδης θα έλεγα. Να φανταστείτε ότι μας σταματούσαν στον δρόμο για να μας συγχαρούν. Αυτή η συμπεριφορά του κοινού ήταν το καλύτερο βραβείο μας, σίγουρα.

Γιατί αλλάξατε τον πρώτο τίτλο της ταινίας (“Δεν θα γίνεις Έλληνας ποτέ”) πριν βγει στις αίθουσες; Ήταν θέμα marketing ή ήταν πολύ ακραίος;

Ακριβώς. Με προλάβατε. Ήταν υπερβολικά ακραίος ο τίτλος εκείνος. Θύμιζε γήπεδο, κλωτσομπουνίδι, ξύλο, και άλλα παρόμοια, ειδικώς στο κοινό που δεν έχει δει την ταινία. Γιατί ο θεατής που την έχει παρακολουθήσει, καταλαβαίνει τη σημασία του “Δεν θα γίνεις Έλληνας ποτέ”. Αλλιώς γίνεται παρεξηγήσιμος και αρκετά ειρωνικός.


Πιστεύετε ότι η “Ακαδημία Πλάτωνος” μπορεί να γίνει παντιέρα αντί-ρατσισμού. κυρίως αυτή την περίοδο που έχει προκύψει το θέμα με τους μετανάστες στη χώρα μας;

Σε καμία περίπτωση μια ταινία δεν μπορεί να γίνεται παντιέρα. Πρόκειται απλώς για μια ιστορία, που διηγείται το απόλυτο “τίποτα” ενός ανθρώπου της διπλανής πόρτας και γι' αυτό βρίσκει απάγκιο στην ελληνικότητά του και μόνο. Είναι μια κωμωδία, με κοινωνικά μηνύματα και τίποτε άλλο. Διακωμωδεί μια ανθρώπινη κατάσταση, που μπορεί να συμβεί στον καθένα από εμάς. Έτσι, λοιπόν, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον αγώνα κατά του ρατσισμού. Δεν είναι αυτός ο σκοπός της.

Εν τέλει, ποιος, είναι ο σκοπός της ταινίας σας;

Να καταδείξει στο κοινό ένα υπαρκτό πρόβλημα : τον αποπροσανατολισμό του ανθρώπου από την πραγματικότητα, από την καθημερινότητά του αν θέλετε, με το να καταφεύγει σε πρακτικές και συμπεριφορές εντελώς λανθασμένες.

Αντώνης Καφετζόπουλος

Μετά την επιτυχία σας μπορούμε να μιλήσουμε για την “ανάσταση” του ελληνικού σινεμά, δεδομένου και της βράβευσης του Γιώργου Λάνθιμου στις Κάννες με τον “Κυνόδοντα”;
... και την παρουσία του Ντένη Ηλιάδη στο Χόλιγουντ και την επιτυχία του Χρίστου Γεωργίου με το “Μικρό Έγκλημα” στη Γερμανία, θα πρόσθετα. Πάντως δεν θα χρησιμοποιούσα μια τόσο μεγάλη έκφραση, όπως “ανάσταση”. Πάντα γίνονταν σημαντικά πράγματα από τους Έλληνες κινηματογραφιστές. Και τώρα γίνονται και, μάλιστα, με τρόπο συλλογικό. Γιατί αν βλέπουμε απλώς ατομικότητες κάνουμε λάθος. Υπάρχει μια σύμπνοια απόψεων και θέσεων. κι αυτό το βλέπουμε με την κίνηση που γίνεται τώρα ενάντια στα κρατικά βραβεία ποιότητας.

Θα σας ρωτήσω κάτι τετριμμένο : περιμένατε αυτές τις σημαντικές βραβεύσεις στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο;

Δεν ξέρω αν θα σας φανεί περίεργο, αλλά τόσο εγώ όσο κι ο παραγωγός Κωνσταντίνος Μωριάτης πιστεύαμε πολύ ότι “κάτι” θα γίνει στο Λοκάρνο. Είχαμε καλή ψυχολογία, όπως λένε και στο ποδόσφαιρο, ξέραμε τι έχουμε στα χέρια μας και πόσο καλό είναι. Απλώς η μεγάλη μας έκπληξη ήταν αυτή η θαυμάσια υποδοχή που μας επιφύλαξε το κοινό εκεί. Αυτό σίγουρα δεν το περιμέναμε!


Ο τίτλος “Ακαδημία Πλάτωνος” μας πηγαίνει πίσω στα αρχαία χρόνια και στις φιλοσοφίες του μεγάλου δασκάλου και των μαθητών του. Πως το συνδυάσατε με την ιστορία, που πρωταγωνιστείτε;

Όπως καταλαβαίνετε, ο τίτλος της ταινίας είναι ειρωνικά αλληγορικός. Έχει βέβαια μια σύνδεση με την τωρινή πραγματικότητα, μια και η περιοχή αυτή σήμερα κατοικείται από παλιούς Αθηναίους, μετανάστες διαφόρων φυλών, ρομά κ.ά Έχει περάσει απ' όλα τα στάδια της κοινωνικής αναμόχλευσης μεταξύ των ανθρώπων. Από τις πλέον ιστορικές περιοχές της Αθήνας, που συνδυάζει το φιλοσοφικό παρελθόν της με την εκάστοτε πραγματικότητα του ελληνικού κράτους. Αυτό τα λέει όλα.

Τι πιστεύετε ότι αντιπροσωπεύει ο “Σταύρος” που υποδύεστε;
Πολύ απλά καταδεικνύει αυτό το θρησκευτικό και φυλετικό “μπούχτισμα” της κοινωνίας μας για τη διαφορετικότητα. Δεν θα μιλήσω με όρους ρατσισμού ή κάτι παρόμοιο. Αλλά αποδοχής μιας μικρό-κοινωνίας για έναν “άλλον” άνθρωπο, ξένο προς αυτούς. Γιατί εν τέλει πρέπει να μας ξενίζει το διαφορετικό;

H “Ακαδημία Πλάτωνος” θα κάνει την ελληνική πρεμιέρα της στο 15ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθηνών ή Νύχτες Πρεμιέρας. Στις αίθουσες αναμένεται να κυκλοφορήσει μέσα στους επόμενους μήνες.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 19-8). **Καλό χειμώνα σε όλους!