25 Αυγ 2009

Συνέντευξη του Νικολά Σαντά..


Συνέντευξη στον Νέστορα Πουλάκο
npoulakos@apogevmatini.gr

Το κινηματογραφικό έργο του Νικολά Σαντά δεν θα μπορούσε να έχει άλλη χροιά από εκείνη του νουάρ. Γνωστός κριτικός κινηματογράφου στα ιστορικά και διαχρονικά “Τετράδια του Σινεμά” στο Παρίσι (το περιοδικό-σύμβολο του γαλλικού Νέου Κύματος πίσω στη δεκαετία του 1960) για περισσότερα από 15 χρόνια, ο Σαντά πρώτα αναμείχθηκε με το σενάριο (σε σινεμά και τηλεόραση) και στη συνέχεια με τη σκηνοθεσία. Με εμφανείς επιρροές από το αστυνομικό κινηματογραφικό έργο του Ζαν-Πιερ Μελβίλ, τις σκληροπυρηνικές γκανγκστερικές και κατασκοπευτικές ταινίες του γαλλικού σινεμά της δεκαετίας του '70 με τον Ζαν-Πολ Μπελμοντό και τον Αλέν Ντελόν, αλλά και βαθύς γνώστης του κλασικού φιλμ νουάρ του αμερικάνικου κινηματογράφου λίγο μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν θα μπορούσε να πράξει τίποτε άλλο από το να αποτυπώσει αυτές του τις λατρείες στη φιλμογραφία του. Θιασώτης του κινήματος του νέο-νουάρ, που έχει βγάλει αριστουργήματα κυρίως στη λογοτεχνία και λιγότερο στο σινεμά (παραμένει κορυφαίο δείγμα το “Λος Άντζελες Εμπιστευτικό”), προχώρησε στην πρώτη του σκηνοθετική απόπειρα με το “(Κατά)σκοπεύοντας”. Μια σύγχρονη περιπέτεια, με τον μοναχικό κι απεγνωσμένο ήρωα να μπλέκεται άθελα του σε μια δίνη διπλωματικής κατασκοπείας, και να αφήνεται να τυλιχτεί στα δίχτυα μιας γοητευτικής femme fatale. Εμπεριέχοντας μια κριτική και συνάμα πικρή ματιά για το σύγχρονο τρόπο που κυβερνούν τα κέντρα εξουσίας παγκοσμίως κάνει ταυτόχρονα ένα σχόλιο για την προσωπική ευθύνη όλων μας στη δημιουργία τερατογένεσεων αντί πολιτικής. Έτσι, τοποθετεί στο επίκεντρο τον ταλαντούχο ηθοποιό Γκιγιόμ Κανέ, προσδίδοντας του ένα μετά-ηρωικό προφίλ, που μαζί με την μούσα του σκηνοθέτη Ζεραλντίν Παισα εκπέμπουν έναν τόνο φρεσκάδας στην ταινία. Με την εξίσου καλή ερμηνεία του Αλεξάντερ Σίντιγκ (“Συριάνα”) στο ρόλο του τρομοκράτη, καθώς και την υπέροχη μουσική του Κλίφ Μαρτίνεζ (“Traffic”), το “(Κατά)σκοπεύοντας” που εκτυλίσσεται σε Αγγλία και Γαλλία έχει όλα τα στοιχεία ενός περιπετειώδους θρίλερ. Ο Νικολά Σαντά, που τιμήθηκε για τη σκηνοθεσία του στο Φεστιβάλ της Βαλένθια, βρέθηκε στην Αθήνα για την προώθηση της ταινίας του, εξηγώντας στην “Α” πως ένας φανατικός σινεφίλ έγινε σκηνοθέτης.


Για τους κριτικούς κινηματογράφου υπάρχει ένας αστικός μύθος που λέει ότι πάντα θα επιθυμούσαν να γίνουν σκηνοθέτες αλλά απέτυχαν. Κατά τη γνώμη σας αλλά και στη δική σας περίπτωση, τι ισχύει;
Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου ήθελα να κάνω ταινίες. Από 14-15 χρονών ήθελα να γίνω σκηνοθέτης ή ζωγράφος, δηλαδή ν' ασχοληθώ με την τέχνη εν γένει. Παρακολουθούσα ταινίες μανιωδώς γι' αυτόν ακριβώς το λόγο : κάποια μέρα να κάνω τη δική μου όσο καλύτερα μπορούσα. Η συνεργασία μου με τα “Τετράδια του Σινεμά” προέκυψε απρόοπτα, και την προχώρησα για δύο λόγους : πρώτον για να γράφω για τις ταινίες που αγαπούσα και δεύτερον για να μιλώ (να παίρνω συνέντευξη) από τους δημιουργούς τους. Αυτό είναι όλο. Άλλωστε δεν απέτυχα ακόμη, έκανα ταινία!

Πως σας φαίνεται που είστε εσείς τώρα στη θέση του κρινόμενου δημιουργού;

(γέλια) Όλα μες στο παιχνίδι είναι. Δεν αισθάνομαι κάπως περίεργα. Άλλωστε, έχω την ανάγκη ν' ακούσω ή να διαβάσω μια καλή κριτική. Από έναν δημοσιογράφο έμπειρο, μορφωμένο και με στιβαρή άποψη για το έργο που έχει παρακολουθήσει. Εν ολίγοις θέλω μια σωστή κριτική. Ξέρετε τι έλεγε ο Γκοντάρ κάποτε, αν και δε συμφωνώ πλήρως μαζί του; “Δεν βρίσκω καμιά διαφορά ανάμεσα σε ένα καλό κείμενο για μια ταινία και στην ίδια την ταινία!”.

Το κινηματογραφικό είδος του νουάρ ήταν αγαπημένο του Γαλλικού Νέου Κύματος. Δεδομένης και της ανάμειξης σας με τα “Τετράδια του Σινεμά”, έχετε επηρεαστεί καθόλου απ' αυτήν τη φουρνιά δημιουργών;

Το λατρεύω το αστυνομικό είδος του νουάρ. Και προσπάθησα, ξέρετε, να μην αντιγράψω τίποτα και κανέναν. Όντως λάτρεψαν αυτό το είδος και τα μέλη του Νέου Κύματος, αλλά δεν σημαίνει ότι οι μεταγενέστεροι τους όσο και να έχουν επηρεαστεί από εκείνους θα κάνουν τις ίδιες ταινίες. Για παράδειγμα, πολλοί δημοσιογράφοι των “Τετραδίων του Σινεμά” έχουν κάνει ταινίες αστυνομικές, όπως κι εγώ, όλες εντέλει είναι διαφορετικές μεταξύ τους. Σίγουρα, πάντως, είμαι επηρεασμένος από τον Τρυφώ ή τον Γκοντάρ και θεωρώ ότι κατάφεραν να δημιουργήσουν την καλύτερη -μέχρι σήμερα- περίοδο του γαλλικού κινηματογράφου.


Η ταινία του Νικολά Σαντά “(Κατά)σκοπεύοντας” θα κάνει πρεμιέρα στις ελληνικές αίθουσες στις 3 Σεπτεμβρίου.


*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στη "Σαββατιάτικη Απογευματινή" (φύλλο 22-8).