8 Νοε 2009

Κινηματογράφος εν δήμω..

Εκείνη, που έχουμε αμελήσει πια στο σύγχρονο κινηματογράφο, είναι την έννοια της συλλογικής δουλειάς. Και αυτό γιατί πρώτα το σινεμά του δημιουργού κι έπειτα το σινεμά του παραγωγού έχουν μετατρέψει ένα μέσο συλλογικής αναμόχλευσης σε παράσταση για έναν άνθρωπο. Βέβαια, θα μου πείτε χαρακτηριστικά ότι σε μια ομάδα, κοινωνική ή καλλιτεχνική, πάντα πρέπει να υπάρχει ένας ιθύνων νους προκειμένου να φέρει σε πέρας την εργασία ευκολότερα. Δεν πραγματοποιούνται πλέον ή εν μέρει παραγωγές τύπου κολεκτίβας. Οράματα απατηλά που μπορούσαν κάποτε να γίνουν. Τώρα πια, όμως, στους ταχύτατους ρυθμούς του σύγχρονου σινεμά η ανάγκη φέρνει την ολοένα και πιο άμεση δημιουργία του ενός. Όποιος κι αν είναι αυτός.
Έτσι λοιπόν, τι καλύτερο από το να παρακολουθείς ερασιτέχνες σινεφίλ με μεγάλη αγάπη για το μέσο ν' ανακατεύονται με τα “πίτουρα” της παραγωγής. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν πρόκειται επ' ουδενί να τους “φαν' οι κότες”. Και όλα γίνονται συλλογικά, εν προκειμένω. Τέτοιες οάσεις μαζικής δημιουργικότητας μπορείς, πλέον, να συναντήσεις μόνο σε μικρές και ορεξάτες κινηματογραφικές ομάδες.
Σαν και αυτή του Δήμου Αθηναίων, που ανέβηκε στην πρόσφατη διοργάνωση του digi του 32ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας, και πήρε το μεγάλο “ψηφιακό” βραβείο με το καλαίσθητο ντοκιμαντέρ “Μεταξουργείο”. “Για τη συλλογική δουλειά”, τόνισε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της επιτροπής και γνωστός κριτικός κινηματογράφου Βασίλης Κεχαγιάς, “που δίνει μιαν άλλη πνοή στο σύγχρονο αυτό μέσο”.

Κοντά στο μαγικό κόσμο του σινεμά

Αμέσως μετά το φεστιβάλ της Δράμας και τη βράβευση της κινηματογραφικής ομάδας του Δήμου Αθηνών αναζητήσαμε τους “υπαίτιους” αυτού του εγχειρήματος ώστε να μας ανοίξουν τα μάτια... Πως μπορεί να πραγματοποιηθεί μια ταινία με απλά μέσα, μακριά από πανάκριβες και μεγαλόστομες εταιρείες παραγωγής και, κυρίως, με μικρό κόστος;
“Θέληση και, αν θες. όνειρο μας είναι να διδάξουμε σινεμά σε παιδιά αλλά και μεγάλους με όρεξη για το μέσο στο ελάχιστο κόστος”, μας λέει ο Γιώργος Πουλίδης, βασικός υπεύθυνος του πρότζεκτ “Κοντά στο μαγικό κόσμο του σινεμά”, που “τρέχει” από το 2001.
Πρόκειται για ένα κινηματογραφικό πρόγραμμα, αποτελούμενο από επτά βασικούς καθηγητές, έξι έκτακτους και μερικούς επισκέπτες που παραδίδουν masterclasses, το οποίο έχει προσεγγίσει την τοπική αυτοδιοίκηση πιστεύοντας στην τεράστια δυναμική που αυτή έχει. “Από τον αρχή, πριν εννιά χρόνια δηλαδή, τρέξαμε αυτό το πρόγραμμα στους δήμους κυρίως γιατί θέλαμε ν' αξιοποιήσουμε όλους εκείνους τους ανθρώπους-δημότες που αγαπούν το σινεμά αλλά για χίλιους-δυο λόγους δεν μπορούν ν' ασχοληθούν μ' αυτό”, μας εξηγεί ο κ. Πουλίδης. “Γι άλλους είναι τα υπέρογκα χρήματα μιας ιδιωτικής σχολής, άλλοι δεν έχουν πολύ χρόνο λόγω εργασίας και προσωπικών υποχρεώσεων, όπως υπάρχουν κι εκείνοι που έρχονται στα μαθήματά μας από περιέργεια και μόνον”.
Πράγματι, το συγκεκριμένο πρόγραμμα, το οποίο στηρίζεται από την Poulidis Production για την πραγματοποίηση της ταινίας του έτους, προσφέρει κινηματογραφικά μαθήματα ενός χρόνου με σκοπό την ολοκλήρωση μιας ταινίας μικρού μήκους, fiction ή ντοκιμαντέρ. Μαθήματα παραδίδουν γνωστοί άνθρωποι του χώρου όπως οι σκηνοθέτες Άγγελος Κοβότσος, Νίκος Απυρανθίτης, ο μοντέρ Γιώργος Διδυμιώτης, ο μουσικός Γιώργος Παπαδάκης, ενώ εκτάκτως παρευρίσκονται οι Ροβήρος Μανθούλης, Λευτέρης Ξανθόπουλος και Βασίλης Δούβλης.
“Η τέχνη του σινεμά οφείλει και πρέπει να έρθει σε επαφή με το κοινό της. Να μην είναι ελιτίστικη δηλαδή. Γι' αυτό στηρίζουμε τη συλλογική εργασία, άλλος ν' ασχολείται με το σενάριο, άλλοι με την υποκριτική και τη σκηνοθεσία, κάποιοι με το μοντάζ και τα γυρίσματα. Όχι όμως πάντα μόνοι τους αλλά με τη συνεχή βοήθεια των υπολοίπων”, τονίζει ο Γιώργος Πουλίδης, και συνεχίζει “φαντάζεστε τη δυσκολία του εγχειρήματος, το αποτέλεσμα όμως δικαιώνει τους κόπους όλων”.
Όπως είναι φυσικό η μάχη του προγράμματος όλα αυτά τα χρόνια είναι συνεχής. Με όλους και με όλα. “Δίνουμε καθημερινή μάχη τόσο με τις δημοτικές αρχές όσο και με τους εαυτούς μας αλλά και τους μαθητές μας. Πρέπει συνεχώς να πείσουμε όπως και να πειστούμε οι ίδιοι ότι αξίζει να συνεχίσουμε. Γι' αυτό οι βραβεύσεις όπως οι τελευταίες του “Μεταξουργείου” σε Δράμα και Χαλκίδα μας ωθούν στο να κάνουμε ένα βήμα παραπέρα”.
Το πρόγραμμα “Κοντά στο μαγικό κόσμο του σινεμά” έχει συνεργαστεί με τους Δήμους Βριλησσίων (7 χρόνια) και Ζωγράφου (2 χρόνια), ενώ όλα αυτά τα χρόνια συνεχίζεται η άψογη συγκατοίκηση του με τον Δήμο Αθηναίων και τα τελευταία 2 με τον Δήμο Κηφισιάς. Συνολικά έχουν πραγματοποιηθεί 14 μικρού μήκους ταινίες που έχουν συμμετάσχει σε 12 κινηματογραφικά φεστιβάλ, έχοντας αποσπάσει 8 βραβεία, τιμητικές διακρίσεις και εύφημους μνείες (στα φεστιβάλ Νύχτες Πρεμιέρας, Δράμας, Χαλκίδας, Ολυμπίας).

Η Νατάσα και το όνειρο του κινηματοθεάτρου

Από την Κινηματογραφική Ομάδα του Δήμου Αθηναίων μιλήσαμε με την 31χρόνη Νατάσα Ξύδη. Σκηνοθέτις θεάτρου προερχόμενη από μια γνωστή πειραματική ομάδα (Device), με σπουδές και πτυχία θεάτρου και σινεμά στην Αγγλία και την Πράγα, επέστρεψε δριμύτερη και της... καλογυάλισε η πετυχημένη δουλειά της ομάδας του Δήμου Αθηναίων.
“Είχα γυρίσει στην Ελλάδα και ψαχνόμουν επαγγελματικά. Έπεσα κυριολεκτικά πάνω στο πρόγραμμα του Δήμου Αθηναίων. Μου άρεσε τόσο πολύ η ιδέα, που μπήκα και στα δυο τμήματα, του fiction και του ντοκιμαντέρ”, μας λέει χαμογελαστά η Νατάσα. “Είναι αληθινά καταπληκτικό αυτό που συμβαίνει. Γινόμαστε όλα τα παιδιά μια παρέα, ψαχνόμαστε, συζητάμε, ρίχνουμε ιδέες. Γινόμαστε φίλοι και εν τέλει... φτιάχνουμε μια ταινία. Τι καλύτερο!”.
Η Νατάσα δεν αλλάζει με τίποτε άλλο αυτή την εμπειρία του ενός χρόνου. “Δεν συγκρίνεται ούτε με ιδιωτικές σχόλες και άλλα σφιχτά ακαδημαϊκά προγράμματα. Ετερόκλητοι άνθρωποι οι περισσότεροι εντελώς άσχετοι με το χώρο μπαίνουν σε μια συλλογική διαδικασία που στηρίζει τη δημιουργία και την αίσθηση της συντροφικότητας. Και συνεχίζει, “απλώς οφείλω να σας μεταφέρω ένα αίτημα πολλών από εμάς προς τους υπεύθυνους και τις δημοτικές αρχές : είναι κρίμα που γίνεται μόνο για έναν χρόνο. Απλώς να ξέρατε πόσοι θέλουν να συνεχίσουν...”.
Η Νατάσα συμμετείχε στην δημιουργική διαδικασία του ντοκιμαντέρ “Κυψέλη” και της μικρού μήκους ταινίας “Αφετηρία-τέρμα”. Επιθυμεί πλέον να δουλέψει σκληρά ώστε να “παντρέψει” όσο καλύτερα μπορεί το θέατρο με τον κινηματογράφο.

Η Νάσια, ο Μάνος και η χαρά του ηθοποιού


Η 25χρονη Νάσια Βλάχου είναι φυσικός. Ο 30χρονος Μάνος Αναγνωστάκης είναι φωτογράφος, οπερατέρ, κειμενογράφος. Αμφότεροι πρωταγωνιστούν στην ταινία μικρού μήκους “Ο εχθρός μου, εγώ”, που ολοκληρώθηκε πρόσφατα από την Κινηματογραφική Ομάδα του Δήμου Κηφισιάς και ξεκινά το ταξίδι της στα ελληνικά φεστιβάλ.
Και οι δυο κάνουν όνειρα για το μέλλον. Τους ενθουσίασε η εμπειρία που είχαν από την περυσινή χρονιά. “Από πάντα λάτρευα τις ταινίες αλλά δεν είχα σκεφτεί ποτέ ν' ασχοληθώ με το σινεμά εκ των έσω”, μας εξηγεί η Νάσια, “λόγω ελεύθερου χρόνου, προκειμένου να έχω ένα χόμπι, γράφτηκα στην κινηματογραφική ομάδα του δήμου. Ήταν μια χρονιά γεμάτη εμπειρίες δημιουργικές και συλλογικές. Ειδικώς η συμμετοχή μου μπροστά από τις κάμερες...”.
Από την άλλη μεριά ο Μάνος ήρθε στην ομάδα προς το τέλος κι έγινε... πρωταγωνιστής. “Έχω σπουδάσει σινεμά σε ιδιωτικές σχολές, κάτι όμως με τράβηξε σε αυτή την κίνηση που γινόταν πέρυσι όταν μου το είπε η Νάσια. Βέβαια, άργησα κάπως να παρακολουθήσω τα μαθήματα. Όμως αυτό που συνέβη μετά ήταν πραγματικά πρωτόγνωρο... Δεν ξέρω, έγραφα στην κάμερα, τους έκαναν τα χαρακτηριστικά μου και με έχρισαν πρωταγωνιστή της ταινίας”, μας λέει ενθουσιασμένος ο Μάνος, ο οποίος στο παρελθόν είχε γυρίσει τις δικές του μικρού μήκους παραγωγές.
“Η περυσινή εμπειρία με ώθησε στο να εξακολουθήσω στις ομάδες του Δήμου Κηφισιάς”, τονίζει η Νάσια, “για φέτος θέλω ν' ασχοληθώ με το ντοκιμαντέρ και παράλληλα ν' εξελιχθώ στη μουσική που τόσο αγαπώ. Αυτή τη συμμετοχική δημιουργία, πάντως, τη συνιστώ σε όλους”. Τα σχέδια, όμως, του Μάνου είναι ακόμη πιο έντονα, “καταρχάς σκέφτομαι να παρακολουθήσω κανονικά φέτος το πρόγραμμα, ενώ έχω βάλει ήδη μπροστά τη διαδικασία να κάνω μαθήματα υποκριτικής. Βέβαια μη φανταστείς, θέλω να κάνω ταινίες μικρού μήκους, να γράφω σε έντυπα, να κάνω ένα web radio... Μακάρι να τα προλάβω όλα!”.
Μακάρι όλα τα όνειρα να γίνουν πραγματικότητα. Και κυρίως τα συλλογικά. Γιατί καταδεικνύει την υγεία των μελών μιας κοινωνίας και την ανάπτυξη της ιδέας της συντροφικότητας. Καλή συνέχεια!

Νέστορας Πουλάκος
nespoulakos2000@yahoo.gr

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 49 του μηνιαίου περιοδικού "Γαλέρα" (Νοέμβριος 2009).