10 Δεκ 2009

Μαθήματα ζωής για εφήβους..

του Nέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Μια κάποια εκπαίδευση


Δραματική, βρετανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Λόνε Σέρφινγκ, με τους Πίτερ Σάρσγκααρντ, Κάρι Μάλιγκαν, Άλφρεντ Μολίνα, Ρόζαμουντ Πάικ, Έμα Τόμσον, Σάλι Χόκινς.

Στο Λονδίνο των αρχών της δεκαετίας του '60, εκεί όπου η Τζένι μεγαλώνει, παίζει τσέλο, λατρεύει τη Ζιλιέτ Γκρεκό αλλά και κάθε τι γαλλικό. Η γνωριμία της με τον σαφώς μεγαλύτερό της playboy Ντέιβιντ και με τον κόσμο στον οποίο θα την εισάγει, θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την περαιτέρω ενηλικίωσή της.

Τα εφηβικά τα χρόνια δεν τα αλλάζεις με τίποτα. Ότι κι αν γίνει, όσα κι αν περάσεις, όπου κι αν είσαι. Το σχολείο, τα μαθήματα, τα φλερτ, οι διαπληκτισμοί, τα αστεία, τα πειράγματα, τα καρδιοχτύπια, οι ατασθαλίες και οι μικρές αλητείες. Τι την θες, λοιπόν, την πρόωρη ενηλικίωση; Το χρόνιο ερώτημα. Όλοι βιαζόμαστε να μεγαλώσουμε ώστε τότε, που θα νιώσουμε μεγάλοι (και τρανοί), να επιθυμούμε να... μικρύνουμε. Να επιστρέψουμε στην ηλικία την εφηβική, στο σχολείο και στο πρωτοβρόχι του έρωτα, εκείνον τον κεραυνοβόλο, τον αθώο, τον τρυφερό. Το αέναο ερώτημα, θυμάμαι, όλων των αγοριών στις τελευταίες τάξεις του λυκείου ήταν “γιατί οι συμμαθήτριες μας προτιμούν τα μεγαλύτερα αγόρια, τα εξωσχολικά, τους άντρες;”. Τις γοητεύουν, φαίνεται, οι μεγάλοι και μοιραίοι. Που έχουν υπερπηδήσει την εφηβεία, έχουν αλλάξει μυαλά και ζουν στον κόσμο των ενηλίκων με όλα τα συν αυτώ τεχνάσματα και κολπάκια. Κάπως έτσι την “πατάει” και η Τζένι, της ιστορίας του πετυχημένου συγγραφέα Νικ Χόρνμπι (“About Elly”, “High Fidelity”). Τη μαγεύει ο -κατά 14 χρόνια- μεγαλύτερος της Ντέιβιντ, ο οποίος την γυρίζει και την βολτάρει, της κάνει δώρα και την ταΐζει σε ακριβά εστιατόρια, την πηγαίνει ταξίδια και την χορεύει σε μαγευτικά νυχτερινά κέντρα. Η λάμψη η απατηλή ορθώνεται μπροστά της, νιώθει ήδη μεγαλύτερη και πιο διαφορετική από τις φίλες της, τις συμμαθήτριες της, τον περίγυρο της. Το παιχνίδι, όμως, το έχει χάσει... Και ας έχει βγει πλουσιότερη σε εμπειρίες. Θα πρέπει να ζήσει τη ζωή της όπως πρέπει. Αλλά το παρελθόν της θα το κουβαλά. Και θα την έχει ήδη μεγαλώσει. Στο βλέμμα, στον τρόπο αντίληψης, στην έκφραση του προσώπου της, στα ίδια της τα λόγια. Η -κάποτε μέλος του Δόγματος '95- Λόνε Σέρφινγκ, εκ Δανίας προερχόμενη, δομεί μια κομεντί ενηλικίωσης στη Βρετανία των '60s. Με στυλ, μπρίο και έντονο ταμπεραμέντο, κυρίως, με το ξεχωριστό “μουτράκι” της Κάρι Μάλιγκαν και το ατίθασο παίξιμο του Πίτερ Σάρσγκααρντ, αφηγείται μια ιστορία πάθους και ένα μάθημα λάθους! Προς ναυτιλομένους οι οδηγίες, διασκεδάστε το και μάθετε να χειρίζεστε τα μικρά πράγματα της ζωής με περίσσια σοβαρότητα.

Brothers


Δραματική, αμερικανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Τζιμ Σέρινταν, με τους Τζέικ Γκίλενχαλ, Νάταλι Πόρτμαν, Τόμπι Μαγκουάιρ, Σαμ Σέπαρντ.


Όταν ένας παρασημοφορημένος πεζοναύτης αγνοείται στο Αφγανιστάν, ο αδελφός του και μαύρο πρόβατο του σπιτιού, παίρνει υπό την προστασία του την οικογένεια του πρώτου, με συνέπειες που την ταράζουν συθέμελα.


To έχουμε ξαναγράψει από αυτήν τη στήλη. Στον πόλεμο δεν υπάρχουν νικητές και ηττημένοι. Μόνο θύματα. Είτε αυτά πυροβολούνται στο σώμα είτε στην ψυχή και το μυαλό. Το χειρότερο, όμως, είναι ότι οφείλουμε να υπολογίζουμε και τις συν αυτώ “απώλειες”. Τις οικογένειες τους, τους φίλους τους. Τα αδέλφια και τους γονείς τους. Τις συζύγους και τα παιδιά τους. Η αμερικανική εξωτερική πολιτική της τελευταίας δεκαετίας απέτυχε στις στέπες του Αφγανιστάν και παράλληλα αυτοκτονεί τα παιδιά της. Τα οδηγεί στην τρέλα, στον παροξυσμό, στην παράνοια. Η ιστορία που διηγείται ο Ιρλανδός μετρ Τζιμ Σέρινταν (“Στο όνομα του πατρός”) είναι ένα συνηθισμένο αμερικανικό περιστατικό των τελευταίων χρόνων. Όπου κάποιο αγαπημένο πρόσωπο πρέπει να φροντίσει αυτούς που μένουν πίσω. Γιατί ο στρατιώτης, ο οποίος προηγουμένως ήταν ένας συνειδητοποιημένος οικογενειάρχης, δεν πρόκειται ποτέ να επανέλθει κοινωνικά. Κι ας επέζησε...


Άλλες ταινίες


Ο “Καπιταλισμός : Ιστορία ενός έρωτα” σε σκηνοθεσία Μάικλ Μουρ, αμερικανικής παραγωγής, είναι ένα ακόμη προβοκατόρικο, μα γεμάτο αλήθειες, ντοκιμαντέρ του πλέον ευφυούς σύγχρονου Αμερικανού σκηνοθέτη. Ο Μάικλ Μουρ τα λέει έξω από τα δόντια για τον καπιταλισμό εν τη γενέσει του, την ενηλικίωσή του και το τέλος (;) του στις ΗΠΑ. Αν και σε μεγάλο μέρος του είναι αστήρικτο ή λαϊκίστικο, αν θέλετε, αξίζει να ιδωθεί γιατί η πραγματικότητα όσο κι αν πονάει είναι σινεμά! Το “Στα όρια του ελέγχου” σε σκηνοθεσία Τζιμ Τζάρμους, αμερικανικής παραγωγής, με τους Μπιλ Μάρεϊ, Τζον Χαρτ, Τίλντα Σουίντον, Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ, είναι ένα υπαρξιακό φιλμικό δοκίμιο του σημαντικού εναλλακτικού σκηνοθέτη των Η.Π.Α., που θυμίζει τον προ 15ετίας “Νεκρό” του. Ένας μυστηριώδης και απόμακρος άντρας, περιπλανάται και επιδίδεται σε πράξεις που ξεφεύγουν από τα όρια του Νόμου. Σε αργόσυρτους ρυθμούς και με... λίγα λόγια ο Τζάρμους στοχεύει στο ατέρμονο της ανθρώπινης συνείδησης. Μόνο για σινεφίλ. Η “Γλυκιά έξαψη” σε σκηνοθεσία Αντρέι Βάϊντα, πολωνικής παραγωγής, είναι ένα καλαίσθητο αισθηματικό δράμα, βαθιά προσωπικό για τον μεγάλο σκηνοθέτη, που πρόσφατα τιμήθηκε με το ευρωπαϊκό FIPRESCI. Πολωνία, μετά από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Μάρτα, μια όμορφη και αξιοπρεπής μεσόκοπη γυναίκα, που πενθεί ακόμα τους δύο γιους που έχασε στον πόλεμο, συναντάει έναν νεαρό εργάτη τον οποίο ερωτεύεται. Ακόμη : Ο “Πόλεμος εκτός προγράμματος” σε σκηνοθεσία Αρμάντο Ιανούτσι, βρετανικής παραγωγής, είναι μια πανέξυπνη πολιτική σάτιρα για τον πόλεμο του Βιετνάμ και την αγγλική πολιτική στάση, που προέρχεται από την πετυχημένη τηλεοπτική κωμική θητεία του δημιουργού της. Βραβείο σεναρίου στις πρόσφατες Νύχτες Πρεμιέρας. Το ντοκιμαντέρ “Maradona” σε σκηνοθεσία Εμίρ Κοστουρίτσα, είναι ένα ολοκληρωμένο αλλά ανούσιο πορτρέτο του Αργεντινού ποδοσφαιριστή από τον πολυβραβευμένο Σέρβο σκηνοθέτη. Η επανέκδοση “Η μάχη του Αλγερίου” σε σκηνοθεσία Τζίλο Ποντεκόρβο, ιταλικής/ αλγερινής παραγωγής από τα 1966, είναι το βραβευμένο με Χρυσό Λιοντάρι φιλμ της αντίστασης πόλεως των Αλγερινών στους Γάλλους δυνάστες τους. Κλασικό. Δεν είδαμε : Την εμπορική ελληνική κωμωδία “Η κληρονόμος” σε σκηνοθεσία Παναγιώτη Φαφούτη, με τη Σμαράγδα Καρύδη, μια ιστορία έρωτα, μπάλας και... δολοπλοκίας, με στόχο τα εισιτήρια. Αν θυμάστε, το καλοκαίρι ήμασταν στο set visit και σας είχαμε μεταφέρει το κλίμα της ταινίας. Ελληνικό Χόλιγουντ πέρα για πέρα.


Μια κάποια εκπαίδευση ***

Γλυκιά έξαψη **
Maradona *
Καπιταλισμός : Ιστορία ενός έρωτα ***

Brothers ***
Πόλεμος εκτός προγράμματος **
Στα όρια του ελέγχου ***
Η μάχη του Αλγερίου (1966) ***
Η κληρονόμος -

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 10-12).