26 Μαρ 2010

Ψηλά στον ουρανό... άγγιξε τον θεό!

του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Σε τεντωμένο σχοινί


Ντοκιμαντέρ, βρετανικής/ αμερικάνικης παραγωγής, σε σκηνοθεσία Τζέιμς Μαρς.


Το 1974, ένας νεαρός Γάλλος, ο Φιλίπ Πετίτ, ταχυδακτυλουργός και καλλιτέχνης του δρόμου, ισορρόπησε πάνω σε ένα σχοινί, το οποίο αιωρείτο ανάμεσα στους δίδυμους πύργους της Νέας Υόρκης. Για 45 ολόκληρα λεπτά, περπατούσε, χόρευε και γονάτιζε πάνω στο τεντωμένο σχοινί. Κατόπιν, συνελήφθη και κλείστηκε σε μια υπόγεια φυλακή.


Εν τέλει πως η ζωή η ίδια αποκτά το νόημά της; Πως το αλατοπίπερο, που λένε, πέφτει πάνω της και δίνει ενδιαφέρον, βάζει ουσία στην καθημερινή επικοινωνία των ανθρώπων;
Όλα είναι ένα τρυκ, όπως και τίποτε δεν είναι αληθινό, αν ξαναδιαβάσουμε τους Ασασίνους. Στο μυαλό είναι τα πράγματα, από την καρδιά βγαίνουν και γίνονται πράξεις. Όπως ακριβώς αυτό το «θαύμα», που έκανε ο Γάλλος ο τρελάρας ο Πετίτ στη Νέα Υόρκη το 1974. Στους «φρέσκους» -τότε- Δίδυμους Πύργους έκανε το καπρίτσιο του, κατέπληξε τον κόσμο όλο και, προπάντων, τον ίδιο του τον εαυτό. Πάνω σε ένα σύρμα, περπάτησε, χόρεψε, κάθισε, ξάπλωσε, χαμογελούσε, για τρία ολόκληρα τέταρτα ο αθεόφοβος. Και από κάτω το απόλυτο κενό. Ολόκληρο, ατόφιο, έτοιμο να τον κατασπαράξει. Όμως εκεινού το έλεγε η καρδούλα του. Και το πίστευε και το ήθελε. Γιατί ήταν αναρχικός της ζωής, ένας αντιεξουσιαστής χωρίς μολότωφ, ένας ατίθασος νέος που δεν δούλευε αλλά έκλεβε για να ζήσει, που δεν έκανε ποτέ τέχνη υψηλή στα θέατρα και τις σκηνές, αλλά κόλπα μαγικά και φιγούρες αισθαντικές στους δρόμους και τα πάρκα. Και μια μέρα το πήρε απόφαση. Έβαλε τη ζωή του σε κίνδυνο, να τρεμοπαίζει «σε τεντωμένο σχοινί». Το ρίσκο το απόλυτο. Αυτό που φοβόμαστε όλοι και θέλουμε να ζούμε ήσυχα και απλά, μακριά από τυμπανοκρουσίες και άλλα τινά. Δεν λέω ποιος είναι ο σωστός τρόπος ζωής. Ο καθείς κάνει ότι του κατέβει σε τούτο τον κόσμο. Όμως… Όποιος έχει τα κότσια ας δοκιμάσει αυτό το κόλπο το εκστατικό, το αδρεναλινικό και να τον παραδεχτώ. Γιατί το ντοκιμαντέρ του Μαρς και καλοφτιαγμένο είναι, και δουλεμένο άρτια το έχει, και μπράβο του που πήρε το Όσκαρ ντοκιμαντέρ, και βραβείο BAFTA και άλλα 25 σε όλο τον κόσμο, αλλά… Το θέμα του είναι όλα τα λεφτά και αυτός ο δαίμονας ο Πετίτ μπορεί να κάνει τα πάντα μετά α’ αυτό. Δεν χρειάζεται να προσπαθήσει για πολλά. Περπάτησε στον ουρανό, άγγιξε τον θεό, μπλέχτηκε με τα σύννεφα, μίλησε με τα πουλιά και μετά κατέβηκε για να ζήσει μαζί μας. Τι άδικο!

4 μαύρα κουστούμια


Κωμωδία, ελληνικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Ρένου Χαραλαμπίδη, με τους Ρένο Χαραλαμπίδη, Δημήτρη Πουλικάκο, Άλκη Παναγιωτίδη, Τάκη Σπυριδάκη, Γιάννη Ζουγανέλη.


Τέσσερις χρεοκοπημένοι νεκροθάφτες οργανώνουν την αρπαχτή που θα τους δώσει την ευκαιρία να αλλάξουν τη ζωή τους εγκαταλείποντας το επάγγελμα - που αρχικά ξεκίνησαν σαν προσωρινή λύση, αλλά έμειναν σε αυτό μία ζωή.


Το αυτοκαταστροφικό όπως και το χαμερπές είναι, ανέκαθεν, στοιχεία χαρακτήρων που προσέλκυαν την τέχνη αλλά και τη ζωή, που γοήτευαν ανθρώπους καθημερινούς αλλά και δημιουργούς. Ο τύπος του «looser» τραβάει όπως και διώχνει κάποιον από τους γύρω του. Πάντοτε όμως θα είναι κεντρικός ήρωας σε μια ταινία-παρωδία, με μαύρο χιούμορ και μπόλικη σάτιρα. Όπως και σε πάμπολες ταινίες των αδελφών Κοέν, ο «χαμένος τα παίρνει όλα». Ειρωνικό είναι αυτό για τα επί του πρακτέος, αληθινό για την ίδια τη ζωή. Στην τέταρτη ταινία μεγάλου μήκους του, ο Ρένος Χαραλαμπίδης τοποθετεί και πάλι χαρακτήρες του περιθωρίου στο προσκήνιο, παίζει με τα εμμονικά πιστεύω τους, προσπαθώντας να διακωμωδήσει το παράδοξο φαινόμενο της ζωής! Παρά τα πολλά προβλήματα στην ανάπτυξη των χαρακτήρων του και με ένα αλλοπρόσαλλο (!) μοντάζ, τα «4 μαύρα κουστούμια» βάζουν τη δική τους «μαύρη» πινελιά στη γκρίζα καθημερινότητα μας.


Άλλες ταινίες


To «T 4 Trouble» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αθυρίδη, ελληνικής παραγωγής, είναι ένα ντοκιμαντέρ για τη ζωή του Τέρρυ Παπαντίνα, άλλοτε ροκ σταρ της δεκαετίας του ’70 στην Ελλάδα. O Τέρρυ Παπαντίνας είναι 56 χρονών, ζει στη Θεσσαλονίκη, είναι μουσικός και ψάχνει απεγνωσμένα για δουλειά. Μεγαλωμένος στη Νέα Υόρκη, επέστρεψε για να μεσουρανήσει στην ανεξάρτητη ροκ σκηνή της Ελλάδας του΄70. Οι φημισμένες, ακραίες αλλά και αυτό-καταστροφικές στιγμές ενός ροκ σταρ δίνουν τη θέση τους στη σύγχρονη, σκληρή πραγματικότητα στην οποία ζει. Ο Παπαντίνας είναι από μόνος του, ως προσωπικότητα, ένας ρόλος, και ο Αθυρίδης με μεστή ντοκιμαντερίστικη διάθεση πετυχαίνει να θυμίσει, να νοσταλγήσει όπως και να προβληματίσει, να τσιτώσει τους θεατές μ’ αυτό που παρακολουθούν.
Τα «Παιδία δεν παίζει» σε σκηνοθεσία Άγγελης Ανδρικοπούλου & Αργύρη Τσεπελίκα, ελληνικής παραγωγής, είναι ένα ντοκιμαντέρ για τη θέληση, τα πιστεύω και το πείσμα των παιδιών για παιχνίδι. Μια μικρή παρέα από την Πάτρα αποφασίζει να ζητήσει από τον Δήμαρχο έναν ελεύθερο χώρο για παιχνίδι. Με το βλέμμα μας στραμμένο στη δύσκολη πραγματικότητα των μεγαλουπόλεων, μια παρέα παιδιών από την Πάτρα απαιτεί ένα γήπεδο για να παίζει. Και δίνει αγώνα για να το πετύχει. Όπως κι έγινε! Ενδιαφέρουσα η καταγραφή αυτής της αναζήτησης, με προβλήματα η κινηματογράφηση, ένα μεγάλο μπράβο για το θέμα.
Η «Νικαριά μου» σε σκηνοθεσία Σπύρου Τέσκου, ελληνικής παραγωγής, είναι ένα ντοκιμαντέρ για τη ζωή και τα έθιμα των κατοίκων της Ικαρίας. Καταγράφεται ο ιδιαίτερος τρόπος ζωής και σκέψης των κατοίκων της Ικαρίας, πώς διαμορφώθηκε αυτός δια μέσου των αιώνων και πώς υφίσταται ακόμα και σήμερα. Με αφορμή το έθιμο του Μνημόσυνου μαθαίνουμε τα της Ικαρίας, σε ένα φιλμ καθαρά τηλεοπτικών προδιαγραφών.
Δεν είδα (ελέω του 12ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης) : τη νεανική κομεντί «Νιάτα σ’ έξαψη» του Μιγκέλ Αρτέτα, αμερικανικής παραγωγής. Το οικογενειακό δράμα «Όταν έρχονται τα σύννεφα» του Ετόρ Ντάλια, με τον Βενσάν Κασέλ, βραζιλιάνικης παραγωγής. Και το θρίλερ επιστημονικής φαντασίας «2019 : Νέα φυλή» των Μάικλ & Πίτερ Σπίριγκ, με τους Ίθαν Χοκ, Γουίλεμ Νταφόε, αυστραλέζικης παραγωγής.
Ακόμη : Από τις 25 έως τις 29 Μαρτίου θα διεξαχθεί στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας, «Διπλό αφιέρωμα στους Γιόρις Ίβενς & Κριστόφ Κισλόφσκι», με αφορμή τη ρετροσπεκτίβα ντοκιμαντέρ τους, που προβλήθηκε στο 12ο ΦΝΘ.


Σε τεντωμένο σχοινί ***

Νιάτα σ’ έξαψη -

Όταν έρχονται τα σύννεφα -

2019 : Νέα φυλή -

Νικαριά μου *

Τα παιδία δεν παίζει **

4 μαύρα κουστούμια **

Τ 4 Trouble ***


*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 24-3).