13 Απρ 2010

Προσκύνημα στη Λούρδη..

Προσκύνημα στη Λούρδη, μια ταινία της Τζέσικα Χάουσνερ

Η Κριστίν έχει σκλήρυνση κατά πλάκας και έχει περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της σε αναπηρική πολυθρόνα. Μαζί με άλλους ασθενείς και όχι μόνο πραγματοποιεί ένα προσκύνημα στη Λούρδη, στη νότια Γαλλία όπου συρρέουν χιλιάδες άνθρωποι περιμένοντας ένα θάυμα.Το προσκύνημα αυτό είναι κάτι σαν το αντίστοιχο δικό μας της Τήνου.Η Κριστίν δεν διακατέχεται από κάποιο ιδιαίτερο θρησκευτικό συναίσθημα αλλά κάνει αυτή την εκδρομή όπως και διάφορες άλλες για να ξεφεύγει από την απομόνωση και την μοναξιά της. Προτιμά εκδρομές με πολιτιστικό ενδιαφέρον όπως λέει η ίδια.

Η ταινία παρουσιάζει με πολύ ήσυχο τρόπο όλο το προσκύνημα αυτό, τις διάφορες επισκέψεις σε αγίους χώρους, λουτρά , παρεκκλήσια, εκκλησιαστικές ακολουθίες,τα μαγαζιά με τα τουριστικά προϊόντα κτλ.Με μόνη την εικόνα και με μια λεπτή ειρωνεία και χιούμορ η σκηνοθέτις μιλάει για την θρησκευτική προπαγάνδα, για το ξύλινο και εμπορικό κομμάτι της πίστης, το αποστεωμένο, αυτό που ενυπάρχει εν πολλοίς με εξουσιαστικό τρόπο και αποκομμένο από κάποια εσωτερικότητα. Είναι χαρακτηριστική η ερώτηση μιας προσκυνήτριας στον ιερέα της εκδρομής:Τι πρέπει να κάνω για να γίνει ένα θαύμα σε μενα.Ο ιερέας της απαντά λέγοντας για την εσωτερική ζωή σε σχέση με το θαύμα αλλά εκείνη στο τέλος ξαναρωτα:Ναι, αλλά εγώ τι πρέπει να κάνω;

Ζητά κάποια συνταγή για να γίνει καλά , για να γνωρίσει το θεο. Φρονώ πως η σκηνοθέτις βλέπει και με κάποια συμπάθεια αυτή την αγωνία και την άγνοια σε διάφορα θρησκευτικά θεολογικά ερωτήματα.

Όλοι περιμένουν το θαύμα, να γίνουν καλά ή να γίνει κάποιος δικός τους καλά.
Η κριστιν που εξυπηρετείται από μια νεαρή εθελόντρια , η οποία ξεχνά συχνά τα καθήκοντα της και ξενυχτά προσπαθώντας να κατακτήσει ένα νεαρό αξιωματικό, παίρνει μέρος σε όλα αυτά τα θρησκευτικά δρώμενα, αλλά δεν είναι ξεκάθαρη η στάση της. Αφενός είναι απόμακρη αλλά από την άλλη ίσως όχι αρνητική.

Μια μέρα το θαύμα γίνεται στην κριστιν και περπατά.Η ίδια το αντιμετωπίζει με ένα ισοπεδωτικό τρόπο χωρίς συναίσθημα, αν και ξεκινά να κάνει όνειρα να σκέφτεται πως μπορεί να κάνει οικογένεια και μάλιστα αρχίζει μια πιο στενή σχέση με τον νεαρό αξιωματικό που διεκδικεί και η συνοδός της. Όλοι αναρωτιούνται γιατί να συμβεί σε αυτή το θαύμα και όχι σε κάποιον άλλο ίσως πιο πιστο.Το θαύμα κοσμικοποιείται, διαπιστώνεται και εγκρίνεται από γιατρούς και επιτροπές, και στην κριστιν δίνεται το βραβείο του προσκυνητή της χρονιας.Μ' ένα τρόπο το θαύμα αναιρείται και ακυρώνεται, αφαιρείται οτιδήποτε ιερό και αν είχε.

Το τέλος της ταινίας είναι παράξενο.Η Κριστίν χορεύει με το νεαρό αξιωματικό και ξαφνικά πέφτει κάτω. Σηκώνεται όμως και στέκεται στον τοίχο .Ο αξιωματικός φεύγει και μια άλλη προσκυνήτρια της προσφέρει το παλιό αναπηρικό της καροτσάκι.Η Κριστίν λέει ότι δεν το χρειάζεται.Μετά από δέκα λεπτά όμως πηγαίνει μόνη της και κάθεται σε αυτό.

Το θαύμα ήταν αυτό και τελείωσε; Αποφάσισε μόνη της πως εκείνη η παλιά ζωή είχε ένα νόημα και δεν θέλει να παραιτηθεί από αυτό?Οι θεατές μένουν με την απορία. Οπως και να έχει ο θαύμα πια δεν εχει κανένα νόημα , όποια και να είναι η ερμηνεία της τελευταίας σκηνής.

Η ταινία δεν μπόρεσε να αποδώσει ένα ειλικρινές και βαθύ υπαρξιακό χαρακτήρα και σε μεγάλο μέρος έμοιαζε λίγο σαν ντοκιμαντέρ διατηρώντας όμως ένα ενδιαφέρον ακόμα και σε αυτό το επίπεδο. Αν όμως το κατάφερνε θα άγγιζε μια πολύ καλή κινηματογραφική στιγμή.

Ντάλιου Διονυσία
ddaliou@yahoo.gr