7 Οκτ 2010

Η πιο γευστική βόλτα στην πόλη

του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Τα οπορωφόρα της Αθήνας

Κωμωδία, ελληνικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Νίκου Παναγιωτόπουλου, με τους Λευτέρη Βογιατζή, Νίκο Κουρή, Αλεξία Καλτσίκη.

Τι σχέση έχει η Βουδαπέστη με τη Λεωφόρο Συγγρού και τα ολόγλυκα σύκα με το Κολωνάκι και τη Νεάπολη; Το Φάληρο είναι ο ευλογημένος τόπος της πόλης, με ρόδια, τζίτζιφα και μανταρίνια. Στην παραλιακή βρίσκεις φραγκόσυκα και σε όλη την Αθήνα διάσπαρτες μουριές. Ο καλύτερος τρόπος να γνωρίσεις την πόλη είναι να την περπατήσεις. Σε κάθε βήμα ανακαλύπτεις τους ήχους, τα αρώματα και τις γεύσεις της, δοκιμάζεις όλα τα φρούτα της και συναντάς στις περιπλανήσεις του τους πιο απίθανους χαρακτήρες. Οδηγός σε αυτές τις διαδρομές, ο συγγραφέας της ιστορίας που συντροφεύει τον ηρώα του σε κάθε του βήμα.

Εντέλει, με ότι και να καταπιαστεί ο Νίκος Παναγιωτόπουλος θα είναι πάντοτε εκείνος ο ιδιαίτερος δημιουργός που κάνει μόνο ιδιαίτερες ταινίες. Με αυτό το δοκίμιο περί κωμωδίας, όπως το αποκαλεί ο ίδιος, που βασίστηκε στο πετυχημένο και σαρκαστικό/ ειρωνικό/ νοσταλγικό μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου, μου δίνει την αίσθηση ότι επιστρέφει στο γαλλικό, μετά νουβέλ βανγκ, στυλ που είχε δομήσει στις πρώτες του ταινίες («Τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας», «Μελόδραμα;», «Βαριετέ»). Τα «Οπορωφόρα της Αθήνας» εξελίσσονται σε δυο επίπεδα : αφενός στις περιπλανήσεις του Νίκου Κουρή ως άλλου μισότρελου τύπου σε όλη την Αθήνα. Αυτό είναι και το πιο δυνατό κομμάτι της ταινίας. Αυτό που σε γεμίζει αισιοδοξία, ένα κλίμα ευφορίας, μια χαρούμενη διάθεση. Αφετέρου στο «περίεργο» σπίτι ενός συγγραφέα, του Λευτέρη Βογιατζή εν προκειμένω, που τσαμπουνάει συνεχώς φιλοσοφίες και εξυπνάδες σε μια ξένη οικιακή βοηθό που δεν καταλαβαίνει τίποτα (ούτε εσύ θα καταλάβεις στα σίγουρα). Φυσικά, αυτό είναι το πλέον αδύναμο (αποτυχημένο, θα έλεγα) κομμάτι της ταινίας του Παναγιωτόπουλου, με έναν Βογιατζή εντελώς παράταιρο με το όλο κλίμα. Για μια ακόμη ταινία, με αυτή μάλιστα κλείνει και μια άτυπη τριλογία για την Αθήνα («Πεθαίνοντας στην Αθήνα» το 2006, «Αθήνα-Κωνσταντινούπολη» το 2008), ο Παναγιωτόπουλος έχει όρεξη για παιχνίδι, διάθεση να σαρκαστεί, να ειρωνευτεί, να αποδομήσει κάθε δαιδαλώδες κοινωνικό και ανθρώπινο στοιχείο, ώστε να κάνει πλάκα. Και δεν εννοώ χαβαλέ. Απλώς του αρέσει να παίζει, να φτιάχνει ανέκδοτα, να ελαφραίνει τη βαριά ατμόσφαιρα. Εδώ, της πόλης την ατμόσφαιρα τη βαριά, δείχνοντας την άλλη της πλευρά, τη χαρούμενη και αισιόδοξη και σκερτσόζα.

Buried

Θρίλερ, ισπανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Ροντρίγκο Κορτές, με τους Ράιαν Ρέινολντς, Ρόμπερτ Πάτερσον.

Ο Πολ Κονρόι, οδηγός φορτηγού και οικογενειάρχης, ξυπνά και είναι θαμμένος ζωντανός, μέσα σε μία παλιά ξύλινη κάσα. Δίχως να ξέρει ποιος μπορεί να τον έχει εγκλωβίσει εκεί, η μόνη του ευκαιρία να ελευθερωθεί από αυτόν τον εφιάλτη είναι ένα κινητό τηλέφωνο. Το αδύναμο σήμα, μία μπαταρία που τελειώνει και η έλλειψη οξυγόνου είναι οι χειρότεροι εχθροί του σε ένα αγώνα δρόμου με το χρόνο. Ο Πολ έχει μόνο 90 λεπτά στη διάθεσή του για να σωθεί.

Μια πανέξυπνη ισπανική ιδέα (και παραγωγή συνάμα) με μια αμερικανικού στυλ σκηνοθετική εκτέλεση. Δεν λέω ότι αυτό είναι κακό, λέω απλώς ότι δεν είναι ευρωπαϊκό, σαν ο Κορτές δηλαδή να έχει ξεπηδήσει από τα σπλάχνα του ανεξάρτητου low budget Χόλιγουντ. Πέρα από όλα αυτά όμως, είναι όντως ευφυές και δύσκολο κινηματογραφικά και ερμηνευτικά, να κλείσεις μια ταινία σε ένα… φέρετρο. Σε όλη τη διάρκεια της παρακολουθείς στο εσωτερικό ενός φέρετρου τον αγώνα ενός άνδρα για την επιβίωση του και στη σωτηρία της οικογένειας του, επίσης. Που έχει πιαστεί αιχμάλωτος στο Ιράκ από αντάρτες που ζητούν λεφτά. Ένα μπράβο στον σκηνοθέτη, γι’ αυτό το κλειστοφοβικό, μαρτυρικό, αγωνιώδες, αγχώδες συναίσθημα που καταφέρνει και περνά στον θεατή. Η ταινία αν και «μικρή» είναι όλα τα λεφτά.

Άλλες ταινίες

Το «Δόλωμα γένους θηλυκού» σε σκηνοθεσία Τζον Κάραν, αμερικανικής παραγωγής, με τους Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Έντουαρντ Νόρτον, Μίλα Γιόβοβιτς, είναι ένα ηθικοπλαστικό δράμα χαρακτήρων, που στηρίζεται στις ανθρώπινες εμμονικές συμβάσεις, οι οποίες όμως δίνονται με τρόπο αφελή. Ένας καταδικασμένος εμπρηστής επιχειρεί να χειραγωγήσει τη δικαιοσύνη, σπρώχνοντας τη γοητευτική γυναίκα του στην αγκαλιά ενός αξιωματικού της αστυνομίας, σε μια προσπάθεια να επιτύχει την αποφυλάκισή του υπό όρους. Θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια αποθέωση του πολυδαίδαλου συμπεριφορικού του ανθρώπου, καταντά όμως μια φούσκα θρησκοληψίας και πονηρών σωτήριων δογμάτων. Από αυτό τον όλεθρο σώζεται μόνο η εξαιρετική ερμηνεία του Έντουαρντ Νόρτον.
Οι «Ευλογημένες ψυχές» σε σκηνοθεσία Άνα Κόκκινος, αυστραλιανής παραγωγής, με τις Φράνσις Ο’ Κόνορ, Βικτώρια Χαραλαμπίδου, είναι ένα ακόμη ηθικοπλαστικό δράμα (σώνει, πια!) που μιλά για τις σχέσεις των παιδιών με την πατρική τους εστία. Στη διάρκεια μιας μέρας και μιας νύχτας επτά παιδιά περιπλανώνται στους δρόμους σε μια αστική «οδύσσεια». Μόνο που δε θα βρουν όλα το δρόμο της επιστροφής. Το ξημέρωμα έρχεται και παρακολουθούμε την ίδια μέρα, αυτή τη φορά από την οπτική της κάθε μητέρας. Όταν την Κόκκινος τη συνάντησα στην Αθήνα, στο περιθώριο των 16ων Νυχτών Πρεμιέρας, κάναμε μια θαυμάσια κουβέντα για την επαναστατικότητα των νέων και τη μητρική (ή γονική) εγκατάλειψη στις δυτικές αστικές κοινωνίες. Βέβαια, οι απόψεις της δομημένες το σκηνοθετικό της αποτέλεσμα κούφιο. Και ανυπόφορο συνάμα. Το χτίσιμο των χαρακτήρων ανόητο, βάζει τρικλοποδιά στο σοβαρό του θέματος.
Tο «Βρικόλακες για κλάματα» σε σκηνοθεσία Τζέισον Φρίντμπεργκ & Άαρον Σέλτζερ, αμερικανικής παραγωγής, με τους Ματ Λάντερ, Τζεν Προσκ, είναι η παρωδία-σάτιρα της κινηματογραφικής επιτυχίας «Λυκόφως». Η έφηβη Μπέκκα βρίσκεται διχασμένη ανάμεσα σε δύο άντρες. Καθώς εκείνη και οι φίλοι της έρχονται αντιμέτωποι με αμέτρητα, απίστευτα ξεκαρδιστικά περιστατικά, όλα κορυφώνονται στη σχολική χοροεσπερίδα. Μια ταινία για κλάματα, μια κωμωδία με μη-χιούμορ, ένα κιτς κακό θέαμα, που είναι και μπανάλ. Από τους σκηνοθέτες άλλων παρωδιών όπως το «Date Movie», «Meet the Spartans» κ.ά.
Επίσης : Το «Eat pray love» σε σκηνοθεσία Ράϊαν Μέρφι, αμερικανικής παραγωγής, με τους Τζούλια Ρόμπερτς, Χαβιέ Μπαρδέμ, Τζέιμς Φράνκο, Βαϊόλα Ντέιβις, Ρίτσαρντ Τζένκινς, είναι ένα αισθηματικό δράμα που έχει βασιστεί στο μπεστ σέλερ της Ελίζαμπεθ Γκίλμπερτ.

Eat pray love -
Δόλωμα γένους θηλυκού *
Buried ***
Βρικόλακες για κλάματα *
Ευλογημένες ψυχές *
Τα οπορωφόρα της Αθήνας ***

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 7-10).