9 Οκτ 2010

ΕΡΙΚ ΡΟΜΕΡ

Γεννήθηκε το 1920 και πέθανε στις 11 Γενάρη του 2010 στο Παρίσι. Εκείνη τη Δευτέρα ήταν μουντός ο καιρός στην Αθήνα, ζούσα μια παροξυμμένη στιγμή που δεν έχει νόημα ν’ αναφέρω αυτή τη στιγμή, θα πω επίσης ότι μιλούσα με έναν άλλοτε συνάδελφο σίγουρα όμως σκηνοθέτη για τη μεταφορά της «Πράσινης Αχτίδας» στα ελληνικά, σε μια γκέι εκδοχή της. Ο Ερίκ Ρομέρ έκανε ταινίες από το 1950 αδιάκοπα. Ήταν ο ιθύνων νους του γαλλικού Νέου Κύματος σε όλες τις εκφάνσεις του, κι ας μην έγινε τόσο γνωστός όσο ο Τρυφώ και ο Γκοντάρ, τόσο γλαφυρός στη σκηνοθεσία του όσο ο Σαμπρόλ. Ήταν πιο απλός, μινιμάλ, έπαιζε με τους φυσικούς ήχους, και οι ταινίες του ήταν όλες μας όλες ένα αυτοτελές φιλοσοφικό, υπαρξιστικό δοκίμιο.

Αυτό το κείμενο δεν είναι ένας ακόμη επικήδειος. Σας το γραφώ γιατί ο Ερίκ Ρομέρ ανάμεσα στις πάμπολλες ταινίες του, έκανε δυο που με άγγιξαν, που με έκαναν να αγαπήσω κι άλλο τον κινηματογράφο. Άλλωστε το σινεμά παρόλο που έχει γίνει δουλειά είναι υπόθεση προσωπική, καθαρά υποκειμενική.

Το 1972 γυρίζει το «Έρωτας το απόγευμα», με μια υπέροχη Ζουζού (Χλόη) να αποπλανά κάθε απόγευμα έναν όμορφο άντρα, σωστό σύζυγο και οικογενειάρχη, άψογο επαγγελματία, και συνάμα έναν φιλήσυχο πολίτη. Κάθε απόγευμα μετά τη δουλειά, ή κατά το διάλειμμα για γεύμα, η Ζουζού ήταν η Σειρήνα του Μπερνάρ Βερλεΐ (Φρεντερίκ), ένα όνειρο, μια φαντασία, κάθε άνδρα που έχει στρώσει την καθημερινότητα του και ζει τη ρουτίνα του. Η ζωή ρέει, λένε. Και όχι πάντα εύκολα και απρόσκοπτα, λέω.

Το 1986 γυρίζει την «Πράσινη αχτίδα». Το καλοκαίρι στην πόλη είναι μελαγχολικό, είναι μοναχικό, γεμίζει με σκέψεις το μυαλό, με εικόνες ανεκπλήρωτες την ψυχή, με όνειρα τη φαντασία. Στο Παρίσι μες στο κατακαλόκαιρο έχει απομείνει η Ντελφίν (Μαρί Ριβιέρ), μια νεαρή, όμορφη, πανέξυπνη και συνάμα μορφωμένη γυναίκα που δεν καταδέχεται συμβατικές διακοπές, πρόχειρες λύσεις, δεν τα βρίσκει ούτε με τους φίλους ούτε με το σύντροφό της. Περιπλανιέται σε άλλες πόλεις και θέρετρα, γνωρίζει ανθρώπους, τσαντίζεται, κλαίει, γελά, στο τέλος όμως ένας ξένος και η πράσινη αχτίδα που διαφαίνεται στον ορίζοντα αλλάζουν τα δεδομένα. Τρία βραβεία στη Μόστρα της Βενετίας, για μια ταινία που στα αγγλικά μεταφράστηκε ως «Summer», μεταξύ των οποίων το Χρυσό Λιοντάρι, διότι πολύ απλά κατάφερε ο Ρομέρ να αποτυπώσει στην αστική περιπλάνηση τη μελαγχολία.

*Το κείμενο γράφτηκε από τον Νέστορα Πουλάκο και δημοσιεύτηκε στο τεύχος 10 του μηναίου free press "Move it" (Οκτώβριος 2010).