10 Οκτ 2010

Η αγάπη πατέρα-γιου είναι... "Μέλι"

Του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Σε κανέναν δεν έκανε έκπληξη ο νικητής της Χρυσής Άρκτου στο φετινό Φεστιβάλ του Βερολίνου. Στην παγωμένη πόλη της Γερμανίας, το πρώτο σημαντικό κινηματογραφικό φεστιβάλ της χρονιάς γέμισε –χωρίς ίχνος υπερβολής- με τη γλύκα ενός παιδιού και τη ζεστασιά της αγάπης μιας πολύ ουσιαστικής σχέσης εντελώς αρχετυπικής : του πατέρα με τον γιο.

Το «Μέλι» του Σεμίχ Καπλάνογλου δείχνει ότι και το τούρκικο σινεμά είναι το επόμενο σημείο αναφοράς της παγκόσμιας κινηματογραφίας (μετά τη μεγάλη άνοδο αλλά και πτώση του ρουμάνικου) και ο ίδιος ο σκηνοθέτης είναι απλώς στην αρχή μιας καριέρας που από τον ίδιο και μόνο εξαρτάται αν θα γίνει τόσο σπουδαία όσο του συμπατριώτη του Νουρί Μπιλγκέ Τσεϊλάν («Κλίματα αγάπης», «Τρεις πίθηκοι»).

Ο Γιουσούφ είναι μοναχοπαίδι και ζει με τους γονείς του σε μια απομονωμένη ορεινή περιοχή. Για το νεαρό αγόρι, το γειτονικό δάσος είναι ένα μέρος μυστηρίου και περιπέτειας όπως το ζει ενώ συνοδεύει τον πατέρα του στη δουλειά καθημερινώς. Ο πατέρας του ο Γιακούπ είναι μελισσοκόμος και έχει τοποθετήσει τις ειδικώς κατασκευασμένες κυψέλες του στην κορυφή των πιο ψηλών δέντρων του δάσους. Ο Γιουσούφ και ο Γιακούπ έχουν μια πολύ δυνατή σχέση, μοιράζονται τα ίδια όνειρα και έχουν τα δικά τους μυστικά. Από την άλλη μεριά, στο σχολείο ο Γιουσούφ έχει μια πολύ δυσάρεστη σχέση με τους συμμαθητές του λόγω της δυσλεξίας που τον κάνει να ντρέπεται την ώρα των μαθημάτων. Κι ενώ οι ανησυχίες του για τα μαθήματα εξακολουθούν, ο πατέρας του πρέπει να ταξιδέψει σε ένα μακρινό δάσος για μια ριψοκίνδυνη αποστολή.

Ο Καπλάνογλου παίζει με τις σιωπές των πρωταγωνιστών του, με τους ήχους του δάσους και των άγριων ζώων. Κινηματογραφεί μινιμαλιστικά την οικογενειακή ζωή στο απόμερο μέρος. Κυριολεκτικά κεντάει στη διάρκεια των μαθημάτων. Οι νευρικές κινήσεις του νεαρού Γιουσούφ, το απλανές μεν αχόρταγο δε βλέμμα του, η αγάπη που εκχυλίζει θαυμασμό και μπόλικη φροντίδα στον πατέρα του.

Η εξαιρετική ερμηνεία του νεαρού Μπορά Αλτάς στο «Μέλι», φέρνει στο νου μου δυο άλλες εξίσου χαρακτηριστικές, από ταινίες του πρόσφατου παρελθόντος. Του Τζόναθαν Τσανγκ στην ταινία «Και ένας και δυο οικογενειακοί ρυθμοί» του Έντουαρντ Γιανγκ, που κέρδισε το 2000 το Χρυσό Φοίνικα Σκηνοθεσίας στις Κάννες. Και του Γιώργου Καραγιάννη στην ταινία «Δύσκολοι αποχαιρετισμοί : ο μπαμπάς μου» της Πέννυς Παναγιωτοπούλου, που στο φεστιβάλ του Λοκάρνο το 2002 απέσπασαν βραβεία τόσο ο μικρός πρωταγωνιστής όσο και η σκηνοθέτιδα.

Οι παραπάνω ταινίες έχουν ευθεία αναφορά το «Μέλι» όχι μόνο για τις πλέον χαρακτηριστικές ερμηνείες των νεαρών αγοριών αλλά και για την έντονη και δυνατή σχέση που αναπτύσσουν με τους πατεράδες τους. Μια σχέση αντλημένη από την πραγματική ζωή σφυρηλατημένη με το πιο δυνατό υλικό αγάπης και συντοφικότητας, που μόνο δυο άντρες ξέρουν και κατέχουν.

Το «Μέλι» ολοκληρώνει την «Τριλογία του Γιουσούφ», που ξεκίνησε το 2007 με το «Αυγό» και συνεχίστηκε το 2008 με το «Γάλα». Σ’ αυτή την πέμπτη ταινία του, ο Καπλάνογλου κέρδισε στη φετινή Μπερλινάλε τόσο τη Χρυσή Άρκτο όσο και το Ειδικό Βραβείο της Οικουμενικής Επιτροπής. Επιπλέον, είναι η επίσημη πρόταση της Τουρκίας για τα βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου και τα Όσκαρ.

Στις ελληνικές αίθουσες η ταινία βγαίνει στις 22 Οκτωβρίου από την ΑΜΑ Films. Μια μέρα νωρίτερα, ανοίγει το 23ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου του Νίνου Φένεκ Μικελίδη, παρουσία του σκηνοθέτη στην Αθήνα.