18 Οκτ 2010

Κινηματογραφική κολεκτίβα

Του Νέστορα Πουλάκου
poulakos@sevenart.gr


Μ’ αρέσει να αφουγκράζομαι συλλογικότητες, να βλέπω κολεκτίβες. Θέλω να τις νιώθω. Δεν ξέρω βέβαια αν μπορώ να τις αγγίξω, να τις δοκιμάσω, καθότι η συστημική ιδέα που μου ‘χει καρφωθεί στο μυαλό μετά και το σοβιετικό φιάσκο του 20ου αιώνα, με έχει κάπως φοβίσει. Δεν πιστεύω στη δύναμη του ενός αλλά των πολλών. Μα αυτή είναι μια παλινδρομική ουτοπία… Και ταυτόχρονα, αποτελεί μια πραγματικότητα που βλέπω συνέχεια μπροστά μου, παρόλο που δεν την αντέχω.


Για τις επαναστατικές -συλλογικού τύπου- τομές της κινηματογραφικής υπεροχής έγραφα στην εφημερίδα «Αριστερά!» τον Ιούνιο του 2008. Για τις νεανικές κολεκτίβες της σύγχρονης Αθήνας έγραφα -συζητώντας και με τα παιδιά- στο περιοδικό «Γαλέρα» το Νοέμβριο του 2009. Τότε που η κινηματογραφική ομάδα του Πολιτιστικού Οργανισμού του Δήμου Αθηναίων κέρδισε και το 1ο βραβείο στο digi του 32ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας και τιμητική διάκριση στο 3ο Docfest της Χαλκίδας (με το ντοκιμαντέρ «Μεταξουργείο» και τις δυο φορές).


Ρίξτε μια ματιά στα παραπάνω λινκς, ειδικώς στο δεύτερο, για να πάρετε μια γεύση τι εννοώ. Μιλάω γι’ αυτό το δημιουργικό αναβρασμό που υπάρχει στην Αθήνα την τελευταία δεκαετία. Με τη σχολή Χατζίκου να έχει βάλει λουκέτο, το κινηματογραφικό τμήμα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης να δημιουργείται αυτά τα χρόνια και να κάνει τα πρώτα του δειλά βήματα, με τη σχολή Σταυράκου και κάποια ιδιωτικά κολλέγια να προσφέρουν τη μοναδική γνώση και με απούσα μια εκπαιδευτική Ακαδημία Κινηματογράφου, έπρεπε να βρεθεί λύση.


Ξεφύτρωσαν σε κάθε γωνιά της πόλης δημιουργικά σεμινάρια κινηματογράφου, θεωρητικά και κυρίως πρακτικά. Στις φοιτητικές λέσχες των πανεπιστημίων (όπως του Αθηνών), στα πολιτιστικά τμήματα των δήμων (της Πετρούπολης, της Αθήνας, της Ηλιούπολης, του Ζωγράφου, του Κορυδαλλού, της Κηφισιάς, των Βριλησσίων κ.ά.) και κυρίως σε καλλιτεχνικά στέκια ιδιωτικής πρωτοβουλίας (με χαρακτηριστικότερα παραδείγματα το Ash in Art και το Μικρό Πολυτεχνείο). Τα τελευταία πλέον έχουν γίνει δεκάδες και πιάνουν όλο τα φάσμα της τέχνης (κι όχι μόνο πια).


Τα παραπάνω που σας αναφέρω, στην αρχή τα αντιμετώπιζα με σκεπτικισμό για την ποιότητα που προσφέρουν. Στη συνέχεια τα δοκίμασα, πήρα τη γεύση, τα ζύγιασα τα καλά και τα κακά τους. Η αλήθεια είναι ότι έχουν και από τα δυο. Πλέον, όμως, βλέπω τα πρώτα αποτελέσματα τους και μόνο χαμόγελα μου δίνουν. Διότι πρέπει να υφίσταντο (και ας κάνουν αρπαχτές και ας κοροϊδεύουν τους πιτσιρικάδες κάποια από αυτά), καλά ‘καναν και γίνανε, διότι με λίγα χρήματα και προσαρμοσμένο χρόνο ο καθένας από όλους μας, ανεξαρτήτου ηλικίας, επαγγελματικού προσανατολισμού ή ενδιαφέροντος, μπορεί να πάρει μια μυρωδιά από τον καλλιτέχνη που έχει μέσα του, και -γιατί όχι;- να προχωρήσει βάσει αυτής.


Στο φετινό digi του 33ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας, πέρα από την ομάδα του Δήμου Αθηναίων, που συμμετείχε με το ντοκιμαντέρ «Κυψέλη» και τη μικρού μήκους «Αφετηρία - Τέρμα», ήταν και η ομάδα του Δήμου Κορυδαλλού. Έχω την αίσθηση ότι κι άλλες ομάδες από δήμους και ιδιωτικά εργαστήρια θα ξεφυτρώσουν στα φεστιβάλ τα επόμενα χρόνια.


Η κινηματογραφική ομάδα του Δήμου Αθηναίων πήρε και φέτος κάτι στη Δράμα. Ο Γιώργος Πουλίδης και οι μαθητές του έλαβαν τιμητική διάκριση για τη 15λεπτη μικρού μήκους ταινία «Αφετηρία - Τέρμα», για την πρωτοτυπία και αισιοδοξία της ιστορίας της. Το μεταμεσονύχτιο δρομολόγιο ενός λεωφορείου της γραμμής στο κέντρο της Αθήνας, μετατρέπεται σε μια μικρή κοινότητα ενός παράλληλου σύμπαντος μιας ιδιότυπης ανθρωπογεωγραφίας. Ενδιαφέρον πολύ είχε και το μισάωρο ντοκιμαντέρ «Κυψέλη», όπου παρουσιάζεται η σημερινή κατάσταση της άλλοτε μεγαλοαστικής, σήμερα μπουκωμένης οικιστικά πλην πολυπολιτισμικής περιοχής της Αθήνας, μέσα από τις ιστορίες μιας νεαρής γυναίκας, ενός μαύρου μετανάστη, και μιας παλιάς αστής που ζει με τις μνήμες του παρελθόντος της (συμμετείχε και στο Ecofilms ’10 της Ρόδου).


*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (4-10-10).