8 Νοε 2010

ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ (1981)

Είναι μια ταινία που κινείται στα λεπτά όρια του ιστορικού και του ποιητικού. Μια επικίνδυνη ισορροπία στην οποία -άλλωστε- στηρίζεται όλο το έργο του Λάκη Παπαστάθη. Αυτό μπορείς να το εξακριβώσεις και στην τέταρτη ταινία του, το "Ταξίδι στη Μυτιλήνη", που θα βγει στις αίθουσες στις 18 Νοεμβρίου.

Η ελληνικότητα του Παπαστάθη είναι αδιαμφισβήτητη. Το ίδιο και η ποιητική του οπτική. Στον "Καιρό των Ελλήνων", την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, γυρνάει στα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους (μετά την επανάσταση), ανακατεύεται με τη λαϊκή και θρησκευτική παράδοση του λαού μας, και αποδομεί τις εντελώς ξεκάθαρες ταξικές διαφορές των «πρώτων» κατοίκων της μικρής -τότε- χώρας.

Διαφορετική η θέαση της ταινίας, τότε και τώρα. Και ενώ στη σοσιαλιστική (και αριστερή στην κουλτούρα της) δεκαετία του ’80 άπαντες τάχθηκαν στο πλευρό του ληστή της πλουτοκρατίας (σε μια έξοχη ερμηνεία ο σκηνοθέτης Αλέξης Δαμιανός), σήμερα δεν θα παραξενευόμουν αν έβλεπα θεατές να συμπάσχουν με τον Έλληνα αριστοκράτη, τον αρχαιολάτρη, τον εθνικόφρονα. Χωρίς βέβαια να αποκλείεται και τώρα η «αριστερή» ματιά.

Μιλάω για όλα αυτά, διότι πολύ απλά ο "Καιρός των Ελλήνων" είναι μια βαθιά πολιτική ταινία. Ένα σχόλιο των τάξεων. Και κοινωνική τη λες, αλλά στιγματίστηκε από την εποχή παραγωγής και προβολής της. Είναι, επίσης, μια ταινία με όλα εκείνα τα θετικά και αρνητικά συμπτώματα του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου. Ποιητική, από τη ρίζα της νοηματική, γεμάτη παραβολές και συμβολισμούς.

Μια πλειάδα γνωστών ηθοποιών αλλά και ανθρώπων του σινεμά έπαιξε στην πρώτη ταινία του Παπαστάθη, ενώ ο ίδιος είχε ήδη μια πορεία 15 χρόνων με μικρού μήκους ταινίες, ντοκιμαντέρ και τηλεόραση (εκπομπή «Παρασκήνιο»). Πλέον σημαντική, όμως, είναι η συμβολή του Δαμιανού σε όλα τα σημεία της παραγωγής πέρα από τον πρωταγωνιστικό του ρόλο.

*Το κείμενο γράφτηκε από τον Νέστορα Πουλάκο και δημοσιεύτηκε στη στήλη Hellas Film του κινηματογραφικού portal www.sevenart.gr (3-11).