3 Δεκ 2010

ΜΠΟΡΝΤΕΛΟ

Μπορντέλο, του Νίκου Κούνδουρου (1985)

Υπάρχει ένα εικαστικό διφορούμενο στην ταινία. Το τοπίο αποπνέει ζόφο. Έχει όμως και την ομορφιά της ελληνικότητας και τη ζέση του πολυπολιτισμικού. Το φόντο, η ιστορία μυρίζουν θάνατο. Αποτυπώνουν, όμως, και την όρεξη για ζωή, για μια συνέχεια μακριά από τη σκλαβιά προς την ένωση με τη μαμά Ελλάδα. Το κλίμα έχει διαπλοκές, προδοσίες, συνομωσίες, σκοτωμούς. Διάχυτο, βέβαια, είναι το σεξ, ο έρωτας, το τρυφερό άγγιγμα, το πιο αγνό βλέμμα.

Το "Μπορντέλο" είναι ένα ακόμη κομμάτι της διαρκούς σύγκρουσης του Κούνδουρου με τον Κούνδουρο. Του καλλιτέχνη που μάχεται σε έναν κόσμο σάπιο εδώ και πενήντα χρονιά αλλά παραμένει ακλόνητος, βράχος, επιβλητικός και διαχρονικά θρασύς. Και του καλλιτέχνη που οσμίζεται το τρυφερό, βλέπει το όμορφο, ακούει το μελωδικό. Εις το διηνεκές, άπαντα.

Στην ταινία του Κούνδουρου, δεύτερη της τριλογίας της Ιστορίας του (τα έτερα είναι, το "1922" [1978] και ο "Μπάιρον, μπαλάντα για ένα δαίμονα" [1992]), υπάρχει συνάντηση πολιτισμών και ταυτόχρονη σύγκρουσή τους. Στην Κρήτη της «αυτονομίας» υπάρχουν Έλληνες, Οθωμανοί, Άγγλοι - Γάλλοι - Ρώσοι, όλοι τους στο μεγάλο χωνευτήρι του έρωτα και του θανάτου. Στο μπορντέλο της Μαντάμ Ορτάνς και των εταίρων της (που υπήρχε, όντως), όλα επιτρέπονται, όλα γίνονται, και όλα θα συμβούν στο απόλυτο.

Οι ήχοι του Μαμαγκάκη προσδίνουν στην ταινία το βαρύτονο τέμπο της ματαιότητας. Γιατί εκεί οδηγούνται εντέλει οι καταστάσεις μετά τις εφήμερες απολαύσεις.

Σημαντικοί ηθοποιοί (όπως ο Άρης ο Ρέτσος) και σπουδαίοι άνθρωποι του κινηματογράφου (όπως ο Νίκος ο Καβουκίδης) δούλεψαν άρτια για έναν από τους καλύτερους σκηνοθέτες του ελληνικού σινεμά.

Προσωπικά, γράφω αυτό το κείμενο γιατί ο Κούνδουρος μου έμαθε κινηματογράφο.

Νέστορας Πουλάκος

*Το κείμενο γράφτηκε για τη στήλη Hellas Film στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (1-12-10).