31 Ιουλ 2010

Καλό "Βακχικό" Καλοκαίρι

Συνέντευξη του Τρέβορ Τζόουνς... (ή Κάθε ταινία είναι ένα μικρό σύμπαν)

Στον Νέστορα Πουλάκο
npoulakos@apogevmatini.gr


Στις αρχές Ιουλίου κι ενώ όλα τα βλέμματα ήταν στραμμένα στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου της Νοτίου Αφρικής, ένας σημαντικός καλλιτέχνης της χώρας αυτής βρισκόταν στην Ελλάδα. Ο ερχομός του Τρέβορ Τζόουνς στη Θάσο για λογαριασμό του 2ου Φεστιβάλ Κινηματογραφικής Μουσικής ΕΜΜΑ 2010 (με καλλιτεχνική διευθύντρια την Κορίνα Βουγιούκα), που πραγματοποιήθηκε στα Παλαιά Μεταλλεία Λιμεναρίων του νησιού από τις 2 έως τις 7 Ιουλίου, μπορεί να πέρασε στα ψιλά του Τύπου, μολαταύτα πρόκειται για ένα γεγονός σημαντικό.

Ο Τρέβορ Τζόουνς είναι ένας συνθέτης παγκοσμίου φήμης με μια καριέρα τριάντα χρόνων, έχοντας γράψει μουσική για τουλάχιστον 80 κινηματογραφικές και τηλεοπτικές ταινίες, ενώ για δεκαετίες εργάστηκε στο Χόλιγουντ. Πολλές από τις συνθέσεις του θα σας είναι στα σίγουρα γνωστές : στο «Εξκάλιμπερ» του Τζον Μπούρμαν, στον «Τελευταίο των Μοϊκανών» του Μάικλ Μάν, στο «Μια βραδιά στο Νότινγκ Χιλ» του Ρότζερ Μίτσελ, στο «Δαιμονισμένο Άγγελο» και το «Μισσισσιπής καίγεται» του Άλαν Πάρκερ, στο «Εις το όνομα του Πατρός» του Τζιμ Σέρινταν και τη «Σκοτεινή πόλη» του Άλεξ Πρόγιας, στο «Τρένο της μεγάλης φυγής» του Αντρέι Κοντσαλόφσκι κ.ά

«Πάντοτε συζητούσα πολλές ώρες με όλους αυτούς τους σπουδαίους σκηνοθέτες όπως λες ώστε να καταλάβω το τι ακριβώς ήθελαν, τι ήταν αυτό που ζητούσαν από μένα στις ταινίες τους», μου εξηγεί ο κ. Τζόουνς, ο οποίος μίλησε στην «Α» κατά το σύντομο πέρασμά του από τη χώρα μας. «Ταυτοχρόνως βέβαια μελετούσα επί ώρες το θέμα, έψαχνα πληροφορίες, διάβαζα ατελείωτα, προκειμένου να καταφέρω να μπω στον κόσμο που έχει φτιάξει στο κεφάλι του, και κάποιες φορές στο χαρτί, ο σκηνοθέτης για την ταινία του, η οποία όπως καταλαβαίνεις είναι ένα μικρό σύμπαν για τον ίδιο», μου λέει ο 61χρονος Νοτιοαφρικανός συνθέτης, αφού έχω μείνει έκπληκτος από το εύρος και τη βαρύτητα των συνεργασιών του.

Παρολαυτά ο Τρέβορ Τζόουνς, όσο και να σας φανεί περίεργο, δεν έχει πάρε ούτε Όσκαρ ούτε κάποιο μεγάλο κινηματογραφικό βραβείο. «Να σου πω την αλήθεια δεν με νοιάζουν και πολύ όλα αυτά. Αυτό που με ενδιαφέρει πάντα είναι να γράφω μουσική για ιστορίες που έχουν συναισθηματισμό και υποβλητική ατμόσφαιρα, ώστε να καταφέρνει η σύνθεσή μου να υπεισέρχεται στην ψυχή του θεατή, καθώς βλέπει την ταινία», και συνεχίζει, «αυτά τα τριάντα χρόνια δίνω πάντα βάση στις ιστορίες για τις οποίες συνθέτω, επιδιώκω πάντα να έχουν κέντρο βάρους την ανθρώπινη σχέση, ένα επικό φόντο, μια ταραχώδη κατάσταση, προκειμένου η μουσική μου να παίρνει μια διαφορετική διάσταση, μια άλλη μορφή, και να γίνεται σημαντική σε αυτό που βλέπει στην οθόνη ο σινεφίλ».

Παρά το γεγονός ότι αυτή την περίοδο ο κ. Τζόουνς δουλεύει πάνω σε δυο ταινίες νοτιοαφρικανικής παραγωγής, μια που γυρίζεται από τον σκηνοθέτη Κραιγκ Φόστερ και θα συνθέσει για πρώτη φορά με επιτελείο από τη χώρα του και μια που θα γυριστεί στην Ολλανδία, βρήκε και πάλι χρόνο ν’ ασχοληθεί με νέους καλλιτέχνες, αυτή τη φορά στο ΕΜΜΑ 2010 στη Θάσο, όπου μεταπτυχιακοί φοιτητές μουσικής δούλεψαν συνθέσεις πάνω σε ταινία. «Θεωρώ χρέος μου να έρχομαι σε επαφή με νέους δημιουργούς, αφού τόσο τις γνώσεις όσο και τις ευκαιρίες που έχω λάβει οφείλω, κατ’ εμέ, να τις μεταλαμπαδεύσω στην επόμενη γενιά», τονίζει ο κ. Τζόουνς. «Για να μη σου μιλήσω το τι σου προσφέρουν αυτοί οι νέοι καλλιτέχνες», μου λέει, «είναι τόσο όμορφο και επικερδές συνάμα να μπαίνεις, να βλέπεις και να μαθαίνεις πράγματα από τον κόσμο της νέας γενιάς, είναι κι αυτό ένα μάθημα ζωής».
Ελληνικές…

…συμμετοχές που αποτελούν συνάμα και επιτυχίες στο 67ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας (1-11 Σεπτεμβρίου). Μπορεί να μην υπήρχε μυρωδιά ελληνική φέτος τόσο στο Βερολίνο όσο και στις Κάννες, στην επικειμένη Μόστρα όμως, το τρίτο σημαντικότερο φεστιβάλ της ηπείρου, η Ελλάδα θα έχει τέσσερις εκπροσώπους. Μεγάλη επιτυχία είναι η συμμετοχή της Αθηνάς Ραχήλ Τσαγγάρη με το «Attenberg» στο Διεθνές Διαγωνιστικό Μεγάλου Μήκους (διανομή Feelgood Entertainment, το χειμώνα). Στο αντίστοιχο τμήμα στις Μικρού Μήκους, θα βρίσκεται ο Γιώργος Ζώης με το «Casus Belli», μια ταινία που έχει συμπεριληφθεί και στο επικείμενο Φεστιβάλ Δράμας (20-25 Σεπτεμβρίου).


Στην Εβδομάδα…

…Κριτικής της Μόστρα, θα προβληθεί σε παγκόσμια πρεμιέρα η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του Σύλλα Τζουμέρκα «Χώρα προέλευσης» (διανομή το χειμώνα). Παράλληλα στο τμήμα «Ημέρες Βενετίας» θα παρουσιαστεί εκ νέου η βραβευμένη «Ακαδημία Πλάτωνος» (περυσινής παραγωγής) του Φίλιππου Τσίτου, με τον Αντώνη Καφετζόπουλο, μαζί με τη Γερμανική «Die Fremde» του Feo Aladag και τo «Illegal» (παραγωγή Βελγίου-Γαλλίας-Λουξεμβούργου) του Olivier Masset-Depasse, οι οποίες θα διαγωνιστούν για το βραβείο LUX του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ο νικητής θα ανακοινωθεί στις 24 Νοεμβρίου σε σχετική εκδήλωση).

Εν τέλει…


…πραγματοποιήθηκε η Γενική Συνέλευση του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου τη Δευτέρα 26 Ιουλίου, μετά την παρέμβαση του Πρωτοδικείου και με παρουσία αστυνομικής δύναμης (!). Βρέθηκα εκεί, είχε πολύ κόσμο από τον χώρο, σ’ ένα κλίμα νοσηρό. Το λέω χύμα και ειλικρινά. Ήταν άρρωστη η ατμόσφαιρα. Μακριά από μένα αυτά... Η εικόνα : ένας Γιώργος Παπαλιός (πρόεδρος του Ε.Κ.Κ., παρότι η θητεία του έχει λήξει) σε αναβρασμό (πηγαινοερχόταν συνέχεια), σύσσωμα τα σωματεία εναντίον του, κάποιοι φορείς υπέρ του (Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, Ταινιοθήκη της Ελλάδας κτλ), ο ίδιος όμως ανήσυχος. Πάντως, τη γλίτωσε τόσο στον οικονομικό όσο και στο διοικητικό απολογισμό (παρά τρίχα, εδώ), φαίνεται όμως ότι η κατάσταση έχει ζορίσει –εν γένει- για τον ίδιο. Για να δούμε τι θ’ αποφασίσει ο Γερουλάνος...

Εντύπωση…

…μου προκάλεσε τόσο η απουσία των «Κινηματογραφιστών στην Ομίχλη» («μέλη» τους ούτε καν ψηφίστηκαν στο νέο Δ.Σ.) όσο και η ωσεί παρούσα Εταιρεία Σκηνοθετών Παραγωγών Ελληνικού Κινηματογράφου (πληροφορίες που μου έχουν φτάσει, μιλούν ότι το σωματείο -που έχει απαρτιστεί πλέον από τους «Ομιχλιστές»- έχει γίνει μαλλιά κουβάρια). Μάλιστα, πριν από τη Γ.Σ. είχε κυκλοφορήσει ηλεκτρονικό μήνυμα νεαρής σκηνοθέτριας, κόρης γνωστής οικογένειας του χώρου, που ζητούσε να διαλυθεί (!) η συνέλευση. Κάτι σαν το «Να καεί να κάει το … η Βουλή», δηλαδή.

Ισχυρή…


…στις εκλογές για το νέο Δ.Σ. όμως βγήκε η Διασωματειακή Επιτροπή για τον Κινηματογράφο, οι συνδικαλιστές πολέμιοι του Παπαλιού δηλαδή. Τα τέσσερα νέα μέλη που ψηφίστηκαν (αναμένονται άλλοι τρεις, που διορίζονται από το Υπουργείο Πολιτισμού) είναι οι : Τάκης Σπυριδάκης (Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών), Γιώργος Γλέζος (Ένωση Μουσικοσυνθετών-Στιχουργών Ελλάδας), Νίκος Σέκερης (Σωματείο Ελλήνων Παραγωγών Τηλεόρασης Βίντεο), Αλέξανδρος Κακκαβάς (Ένωση Σεναριογράφων Ελλάδας). Ο τελευταίος βρίσκεται σε δικαστική διαμάχη με το Ε.Κ.Κ. για την αποπομπή του από το δίκτυο Eurimages (φταίει ο Παπαλιός, λέει), κάτι που αρνείται το Κέντρο δείχνοντας προς Υπουργείο μεριά. Πάντως, αν δεν παρέμβει με ένα νέο κινηματογραφικό νόμο ο Παύλος Γερουλάνος, η παραπάνω άρρωστη κατάσταση που σας περιγράφω, θα γίνει χαοτική.


*Η συνέντευξη και τα σχόλια δημοσιεύτηκαν στη στήλη Στοπ Καρέ της Σαββατιάτικης Απογευματινής (φύλλο 31-7).

30 Ιουλ 2010

Σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα στο μικροσκόπιο

Του Νέστορα Πουλάκου
nespoulakos2000@yahoo.gr

Το σύνθημα της φετινής διοργάνωσης του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου «Ιπποκράτης» της Κω, είναι «Να ξαναρθεί το χαμόγελο στα χείλη μας». Σαφώς πρόκειται για ένα μήνυμα αισιόδοξο, ιδίως όταν το φεστιβάλ έχει σκοπό να εξετάσει μέσα από την τέχνη του κινηματογράφου μερικά από τα πλέον σημαντικά ζητήματα του χώρου της υγείας, είτε σε επίπεδο θεσμικό είτε σε επίπεδο ασθενών και νοσημάτων. Και φυσικά, όπως καταλαβαίνετε, πολλά από αυτά έχουν προεκτάσεις κοινωνικές καθώς αγγίζουν ευρύτερα στρώματα της χώρας στην οποία ζούμε, επηρεάζοντας ταυτόχρονα συμπεριφορές και κουλτούρες. Τονίζω τα παραπάνω διότι έχω επιλέξει για να σας παρουσιάσω στο MOV. δυο σκληρά ντοκιμαντέρ που αφορούν θέματα υγείας και, κυρίως, κοινωνικής ευαισθησίας, και τα οποία θα προβληθούν στην επικείμενη 2η διοργάνωση του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου «Ιπποκράτης» της Κω, που θα διεξαχθεί από τη 1 έως τις 6 Σεπτεμβρίου.

«Η περίπτωση Ευρυδίκη»

Το ζήτημα των ναρκωτικών και η δύναμη της θέλησης. Σε αυτή την πρόταση συνοψίζεται το 74λεπτο ντοκιμαντέρ του έμπειρου σκηνοθέτη Φρέντυ Βιανέλλη, το οποίο παρουσιάζει την εξής ιδιαιτερότητα : εξετάζει το θέμα της εξάρτησης και την προσπάθεια της απεξάρτησης από τις ουσίες μέσα από πλάνα της ομώνυμης θεατρικής παράστασης που σκηνοθέτησε η Όλια Λαζαρίδου και ανέβηκε στο Θέατρο Μεταξουργείο την περίοδο 2008-9, από «δύσκολες» εικόνες των δρόμων του κέντρου της Αθήνας (Ομόνοια, Μουσείο, Σοφοκλέους κ.ά), και σκηνές fiction που συμπληρώνουν με τρόπο ωμά ρεαλιστικό, αδυσώπητα σκληρό, το μωσαϊκό αυτού του κοινωνικού φαινόμενου και του καθημερινού αγώνα που δίνουν οι χρήστες για την επιβίωσή τους.


Η ιστορία του ντοκιμαντέρ του Βιανέλλη είναι πραγματική. Μιλάει για την περίπτωση της νεαρής Ευρυδίκης, χρήστρια επί δέκα χρόνια, και τον προσωπικό αγώνα που έδωσε για την απεξάρτησή της. Μέσα από τα γράμματα και την αλληλογραφία που είχε με την ψυχοθεραπεύτρια της Κατερίνα Μάτσα κατά την περίοδο της παραμονής της στη μονάδα 18 ΑΝΩ (1991-92), και τα οποία εκδόθηκαν σε βιβλίο από την γιατρό μαζί με κείμενα δικά της για την κλινική της τοξικομανίας (κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα), παρακολουθούμε την ιστορία ενός κοριτσιού που περιπλανήθηκε στον κόσμο των ναρκωτικών για χρόνια, βίωσε την οδύνη σε όλες τις εκφάνσεις της και κατάφερε μέσα από τη θεραπεία να κάνει μια νέα αρχή.

Το βιβλίο έγινε θεατρική παράσταση και εν συνεχεία ντοκιμαντέρ από τον Φρέντυ Βιανέλλη, μια καταγραφή που συγκλονίζει στη θέαση της, τόσο για τον επίπονο αγώνα της απεξάρτησης όσο και για τις δύσκολες συνθήκες στις οποίες ζει η περιθωριοποιημένη κοινωνική ομάδα των τοξικομανών.
Το ντοκιμαντέρ του Φρέντυ Βιανέλλη παρουσιάστηκε και στις δυο εκδηλώσεις των Κινηματογραφιστών στην Ομίχλη, το Νοέμβριο του 2009 στην «Έλλη» και τον Μάρτιο του 2010 στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας. Απείχε από το 11ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, ως αντίδραση στην ανυπαρξία κινηματογραφικού νόμου στη χώρα μας, και θα προβληθεί στην Κω, στο 2ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου για θέματα υγείας, στην κατηγορία ταινιών μεγάλου μήκους, όπου και αποτελεί τη μοναδική ελληνική συμμετοχή για το μεγάλο βραβείο της διοργάνωσης.

Για το τρέιλερ της ταινίας ανατρέξτε στο http://www.youtube.com/watch?v=L5BvHePDON0.

«Πάμε να φύγουμε από εδώ»


Ο σκηνοθέτης Σταύρος Ψυλλάκης, μπορεί να διακρίθηκε πριν λίγους μήνες με το Βραβείο Ντοκιμαντέρ της νεοσύστατης Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου για το ιστορικό «Άλλος δρόμος δεν υπήρχε», όμως έναν χρόνο νωρίτερα είχε ολοκληρώσει μια πολύ σημαντική έρευνα για την κατάσταση των ψυχιατρικών κλινικών στα Χανιά, τη γενέτειρα πόλη του. Το 35λεπτο «Πάμε να φύγουμε από εδώ» εισέρχεται στο –κλειστό πια- Ψυχιατρείο Χανίων, ανασύροντας μνήμες, εικόνες, καταγράφοντας μαρτυρίες και στηλιτεύοντας την αναχρονιστική πολιτική του Ασύλου, όπως αυτή επικράτησε στη χώρα μας από τη δεκαετία του ’70 κι έπειτα (θυμηθείτε μόνο την περίπτωση του Ψυχιατρείου της Λέρου).


«Ψυχιατρείο Χανίων. Ένα ολοπαγές ίδρυμα που είχε χάσει το θεραπευτικό του ρόλο. Θεραπεία στο Άσυλο σήμαινε αλλοτρίωση, αποξένωση, απώλεια της αυτονομίας και της ελεύθερης ζωής και δράσης. Σήμαινε εγκατάλειψη από το κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον. Η Σούδα είχε γίνει συνώνυμο του εγκλεισμού, της τιμωρίας, της αποκοπής από την κοινωνία», τονίζει ο σκηνοθέτης στο περιθώριο της ταινίας του. Οι καταγραφές της κάμεράς του, σου βγάζουν τόσο συγκίνηση και λύπη όσο και θυμό. Το Ψυχιατρείο Χανίων έκλεισε το 2006, και μια νέα ψυχιατρική μεταρρύθμιση εφαρμόζεται από τότε στο νησί της Κρήτης. Το πρόγραμμα «Ψυχαργώς» αναπτύσσει μονάδες ψυχικής υγείας σε κάθε νομό, υποκαθιστώντας τη λειτουργία του Ψυχιατρείου.


Όπως σημειώνει ο Σταύρος Ψυλλάκης, «Ήταν ένα απαράδεκτο καθεστώς, που όχι μόνο δεν είχε καμία σχέση με τη θεραπεία, αλλά αποτελούσε σε μεγάλο βαθμό καταπάτηση δικαιωμάτων και προσωπικών ελευθεριών. Ήταν η ιδρυματική ψυχιατρική που κάλυπτε και νομιμοποιούσε κάθε καταπάτηση δικαιώματος, ονομάζοντας τη θεραπεία. Αυτή η βαρβαρότητα που αποτελούσε Βατερλώ της ψυχιατρικής και των ψυχιάτρων, έπρεπε να αλλάξει. Σιγά, σιγά αναπτύχθηκε ένα κίνημα στο χώρο των επαγγελματιών που αμφισβήτησε τις αρχές της ιδρυματικής ψυχιατρικής. Το ψυχιατρείο Χανίων έπρεπε να κλείσει και έκλεισε».


Να τονίσω εδώ, ότι λίγα χρόνια πριν ένα τεράστιο σκάνδαλο είχε ξεσπάσει αναφορικά με ζητήματα κακοποίησης, βασανισμού και κακομεταχείρισης ασθενών στο Ψυχιατρείο Χανίων. Το ντοκιμαντέρ του Σταύρου Ψυλλάκη θα προβληθεί στην κατηγορία Πανόραμα του 2ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Κω.

Το Φεστιβάλ


Τη δεύτερη χρόνια του διανύει το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου για θέματα υγείας, το μοναδικό που πραγματοποιείται παγκοσμίως με αυτή τη θεματική και λαμβάνει χώρα στο νησί της Κω (1-6 Σεπτεμβρίου). Καλλιτεχνική διευθύντρια είναι η σκηνοθέτρια Λουκία Ρικάκη, που διοργανώνει με επιτυχία τα τελευταία δέκα χρόνια και το φεστιβάλ οικολογικού κινηματογράφου στη Ρόδο. Στη φετινή διοργάνωση θα προβληθούν περισσότερες από 100 ταινίες από πολλές χώρες του κόσμου, κατά κύριο λόγο ντοκιμαντέρ χωρίς να εκλείπουν οι ταινίες μυθοπλασίας, ενώ στις 18 ανέρχονται οι ελληνικές συμμετοχές, αριθμός που δείχνει αν μη τι άλλο ότι η εγχώρια φιλμογραφία αναπτύσσεται και σε θέματα που αγνοούσε έως τώρα. Επιπλέον, υπάρχουν παράλληλες εκδηλώσεις, έκθεση φωτογραφίας σε συνεργασία με το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, καθώς και συζητήσεις με τους σκηνοθέτες των ταινιών, που σκοπό έχουν την ανάπτυξη των σοβαρών θεμάτων, στα οποία επικεντρώνονται οι ταινίες τους.


*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 5 του διμηνιαίου περιοδικού κόμικς "MOV." (Αύγουστος - Σεπτέμβριος 2010).

29 Ιουλ 2010

Οι σφαίρες πέφτουν βροχή στη Μασσαλία

του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


22 σφαίρες

Αστυνομική, γαλλικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Ρισάρντ Μπερί, με τους Ζαν Ρενό, Καντ Μεράντ, Ζαν-Πιερ Νταρουσέν.

O Σαρλί Ματέι, που στο παρελθόν ζούσε στην παρανομία, έχει πια γυρίσει σελίδα. Εδώ και τρία χρόνια περνάει μια ήσυχη ζωή, αφοσιωμένος στη γυναίκα και τα δύο του παιδιά. Ένα χειμωνιάτικο πρωινό, όμως, τον βρίσκουν στο πάρκινγκ του παλιού λιμανιού της Μασσαλίας με είκοσι δύο σφαίρες στο σώμα του. Όλοι περίμεναν πως δεν θα τα καταφέρει, όμως αυτός δεν θα πεθάνει...

Επέμεινα στην ερώτηση μου στον Ρισάρντ Μπερί, όταν τον συνάντησα τον περασμένο Απρίλιο στο Λυκαβηττό στη διάρκεια του 11ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου, όταν και πραγματοποίησε την πανελληνία πρεμιέρα της η ταινία «22 σφαίρες». «Δεν κάνω σινεμά τύπου Χόλιγουντ», μου είπε ο δημοφιλής Γάλλος ηθοποιός και νεόκοπος σκηνοθέτης (επιτυχία του θεωρείται η «Τέχνη της αποπλάνησης», παραγωγής 2001). «Η ταινία έχει δράση, μπόλικη αστυνομική όπως και γκανγκστερική βία, δηλαδή κλασικά στοιχεία ταινιών των Η.Π.Α., όμως προσωπικά εμβαθύνω στους ανθρώπινους χαρακτήρες, επικεντρώνομαι στον ψυχισμό, βάζω πολύ ανθρωπιά, πως αλλιώς να στο πω», συνέχισε ο Μπερί. Βέβαια δεν συμφωνώ μαζί του. Οι «22 σφαίρες» είναι ένα ασταμάτητο πιστολίδι, ένα θορυβώδες ποδοβολητό, με κυνηγητό, εκατοντάδες σφαίρες να εκτοξεύονται ένθεν κακείθεν, μπόλικο αίμα να κυλάει, και τα μπινελίκια να ακούγονται σωρηδόν. Κλισέ, κλισέ, και πάλι κλισέ. Άλλοι το αποκαλούν στροφή στην παραδοσιακή αστυνομική ταινία, όμως προσωπικά το λέω φτηνό b-movie, που έχει υποτυπώδες στόρι και άπαντα καλύπτονται από έναν διαρκή θόρυβο. Τώρα αν οι πινελιές οι συναισθηματικές, οι οικογενειακές, και οι ποικίλες αμπελοφιλοσοφίες αποκαλούνται «ανθρωπιά και εμβάθυνση στον ψυχισμό», δεν παίρνω θέση. Στον ψυχολόγο, παρακαλώ. «Είναι η καλύτερη ταινία που έχω πρωταγωνιστήσει μετά το “Λεόν”», μου τόνισε την ίδια μέρα στο ίδιο μέρος την ίδια περίοδο ο Ζαν Ρενό, μια συνέντευξη που δημοσιεύτηκε στην «Α» στα τέλη Απριλίου. Περί ορέξεως κολοκυθόπιτα, θα σχολιάσω όμως, μια και ο δημιουργός ή ο ηθοποιός -εν προκειμένω- έχει πάντα δίκιο, αλλά όχι, κύριε Ρενό, δεν είναι η καλύτερη σου. Έχω να σου παραθέσω τουλάχιστον δέκα. Ενδεικτικά : «Πέρα από τα σύννεφα», «Επικίνδυνες αποστολές», «Ρόνιν», «Πορφυρά ποτάμια», «Ο τίγρης και το χιόνι». Βέβαια, αν αυτή η αποστροφή του σημαντικού Γάλλου ηθοποιού είναι συναισθηματική, πάω πάσο. Όπως και να ‘χει, θα δείτε ένα θορυβώδες αστυνομικό με την τυπική έννοια του είδους, και ως τέτοιο μόνο αξίζει η ταινία. Διαδραματίζεται σε μια Μασσαλία βρώμικη και βουτηγμένη στη μαφία, αν και καλύτερα την είχε φιλμάρει ο Γκεντιγκιάν πρόπερσι.

Ο τελευταίος σταθμός

Βιογραφική, γερμανικής/ ρωσικής/ βρετανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Μάικλ Χόφμαν, με τους Τζέιμς ΜακΑβόι, Κρίστοφερ Πλάμερ, Έλεν Μίρεν, Πολ Τζιαμάτι.

Ο τελευταίος χρόνος στη ζωή του σπουδαίου Ρώσου συγγραφέα, Λέοντα Τολστόι. Μια αληθινή ιστορία για δυο έρωτες, που βασίζεται στα αρχέγονα θέματα του πάθους, της αγάπης, της οικογένειας, της απληστίας, της δολοπλοκίας, της σύγκρουσης και της επανάστασης.

Από την αρχή ως το τέλος της, αυτή η ταινία εποχής βασίζεται στις ερμηνείες των Κρίστοφερ Πλάμερ και Έλεν Μίρεν, δυο -έτσι κι αλλιώς- σπουδαίων ηθοποιών που ερμηνεύουν ενστικτωδώς τους Λέοντα και Σοφία Τολστόι. Προτάθηκαν για Όσκαρ, για Χρυσές Σφαίρες, η δε Μίρεν απέσπασε το βραβείο καλύτερης ηθοποιού στο περυσινό φεστιβάλ της Ρώμης, που είναι ολοκαίνουριο και πολύ γκλάμορους στην εποχή μας. Κατά τα άλλα, τι θα δείτε; Μια –ίσως- αληθινή ιστορία που διαδραματίζεται στο τέλος της ζωής του συγγραφέα του «Πόλεμος και Ειρήνη», γεμάτη δολοπλοκίες, ίντριγκες, πάθη και συμμαχίες. Μια σαπουνόπερα σε φόντο ιστορικό, όπως την έπλασε ο συγγραφέας Τζέι Παρίνι βασιζόμενος σε ιστορικά στοιχεία, υπό τις μελωδίες του grand maestro Σεργκέϊ Γεφτουσένκο. Βέβαια, η συντηρητική σκηνοθεσία του –πάντοτε- αδιάφορου Χόφμαν («Η λέσχη των αυτοκρατόρων») κρατάει σε επίπεδα χαμηλά την υπόθεση, παρά τα όποια καλά ψήγματα έχει η ιστορία.

Άλλες ταινίες

Η «Baaria Η πόλη του ανέμου» σε σκηνοθεσία Τζουζέπε Τορνατόρε, ιταλικής/ γαλλικής παραγωγής, με τους Φραντσέσκο Σιάνα, Μαργκαρέτ Μαντέ, Μόνικα Μπελούτσι, είναι μια ταινία εποχής, που διατρέχει την ιταλική ιστορία του 20ου αιώνα, επικεντρωμένη κυρίως στη μουσολινική περίοδο. Τρεις γενιές Σικελών ξετυλίγονται σε μια λαϊκή ιστορία φιλίας, έρωτα, πάθους, πολιτικής. Η νοσταλγία είναι το κυριότερο όπλο στην κινηματογραφική καριέρα του Τορνατόρε. Την έχει κάνει μανιέρα, άλλες φορές παντιέρα, πλέον όμως καταντά αφόρητη. Η «Baaria» απέχει παρασάγγας από την εποχή τόσο του «Σινεμά ο παράδεισος» όσο και της «Μαλένα» και του «Θρύλου του 1900». Είναι μια υπερπαραγωγή λαϊκή, που θυμίζει από τον «Θίασο» (του Αγγελόπουλου) έως το «Peppermint» ή το «Uranya» (του Καπάκα). Λυρική μουσική του Μορικόνε, ένα βραβείο στην περυσινή Βενετία, και μπόλικη σεσιλιάνικη τρέλα που σου παίρνει τ’ αφτιά. Αυτή είναι η αυτοβιογραφική, παρεμβατικά πολιτική ταινία του Τορνατόρε, που καταντά ανυπόφορη.
Το «Μπόνι & Κλάϊντ» σε σκηνοθεσία Άρθουρ Πεν, αμερικανικής παραγωγής του 1967, με τους Γουόρεν Μπίτι, Φέι Ντάναγουεϊ, Τζιν Χάκμαν, Μάικλ Πόλαρντ, Έστελ Πάρσονς, Τζιν Γουάϊλντερ, είναι ένα ερωτικό και συνάμα γκανγκστερικό road movie, η αποθέωση του αντισυμβατικού έρωτα, ένας ύμνος στην απελευθέρωση του γυναικείου ψυχισμού, το χαρακτηριστικό φτύσιμο στο κατεστημένο, που βγάζει γλώσσα στον καθωσπρεπισμό της καθημερινότητας και στο συντηρητισμό του τυπικού ανδρόγυνου της εποχής. Το πιο θρυλικό δίδυμο ληστών στη δεκαετία του ’30, ένας μεγάλος έρωτας δυο νέων ανθρώπων, αντισυμβατικών, κυνικών, που έζησαν επικίνδυνα ξεπερνώντας τη μικροαστική καταγωγή τους. Δυο Όσκαρ και άλλα 18 βραβεία για την ταινία που έγινε σύμβολο στα επαναστατικά ‘60s, τότε που άπαντες διψούσαν για ήρωες αντίστασης μακριά από στεγανά και άλλα τινά χαυνωτικά. Από τα αρτιότερα κινηματογραφικά αναρχικά διαμάντια, που θα έχετε δει.
Το «Πνεύμα του μελισσιού» σε σκηνοθεσία Βίκτορ Ερίθε, ισπανικής παραγωγής του 1973, με τους Φερνάντο Φερνάν Γκόμεζ, Τερέζα Γκιμπέρα, Άνα Τόρεντ, είναι μια σκοτεινή, μυστικιστική ταινία πάνω στον παιδικό ψυχισμό, μια σπάνια «παιδική» παραγωγή, που έχει να προβληθεί στη χώρα μας από το 1978 (το 2004 παρουσιάστηκε το έργο του Ερίθε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης). Η εξάχρονη Άννα υποβάλλεται από την μορφή του Φρανκεστάιν. Αναζητά το πνεύμα του και πιστεύει πως το ξαναβρίσκει ζωντανό στο πρόσωπο ενός παράνομου που κρύβεται στην περιοχή. Κλασική art house ταινία, που παίζει με τις σιωπές, επικεντρώνεται στο μυστηριακό στοιχείο των χρωμάτων, και πάλλεται από την εικονοκλαστική αβάν γκαρντ τεχνική του Ερίθε. Καλύτερη ταινία στο Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν, διατρέχεται από τον κινηματογραφικό «Φρανκεστάιν» του Καρλόφ.

Baaria Η πόλη του ανέμου *
Ο τελευταίος σταθμός **
22 σφαίρες **
Μπόνι & Κλάϊντ (1967) *****
Το πνεύμα του μελισσιού (1973) ***

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 29-7).

24 Ιουλ 2010

Μην "αγγίζετε" το Μουσείο

Του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Το λέω ευθύς εξαρχής. Και όχι για κανέναν άλλο λόγο, αλλά γιατί όταν έγραφα το κινηματογραφικό απολογισμό του 2009 για την «Α», τον περυσινό Δεκέμβριο, ένα πράγμα είχα τονίσει : την επιτυχία της ανακαίνισης και της ολοκλήρωσης τόσο του Μουσείου Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης όσο και της Ταινιοθήκης της Ελλάδας, δυο έργων που μόνο θετικά συμβάλουν στον πολιτισμό της χώρας και που επιτέλους πραγματοποιήθηκαν.

Όμως λίγους μήνες μετά έρχεται το νομοσχέδιο του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Θόδωρου Πάγκαλου μετά τη δημόσια διαβούλευση : το Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης πρέπει να συγχωνευθεί με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, του οποίου έτσι κι αλλιώς αποτελεί τμήμα αλλά αυτοτελές, πετώντας ταυτόχρονα το μπαλάκι στον Υπουργό Πολιτισμού Παύλο Γερουλάνο να αποφασίσει εκείνος την οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια του ή μη. «Αν το Μουσείο συγχωνευθεί εντέλει», μου λέει ο διευθυντής του Βασίλης Κεχαγιάς, «πρέπει να διασφαλισθεί τουλάχιστον η οικονομική του αυτονομία, αφού πρόκειται για έναν οργανισμό υγιή χωρίς κανένα χρέος, στο τονίζω αυτό, και με επάρκεια από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για μελλοντική επιδότηση, που σημαίνει ότι αν το ταμείο του γίνει ένα με το υπερχρεωμένο ταμείο του Φ.Κ.Θ, τότε ποιος αρνείται μελλοντικά ελλείμματα ή ενδεχόμενη εγκατάλειψη και απαξίωση του;».

Οι εισηγήσεις του κ. Πάγκαλου για συγχωνεύσεις ή καταργήσεις αφορούν οργανισμούς χρεωμένους. Άρα είναι απορίας άξιο γιατί έχει συμπεριλάβει το Μ.Κ.Θ. Με ετήσιο προϋπολογισμό 270 χιλιάδες ευρώ, σημαντικό εκπαιδευτικό έργο και 40 χιλιάδες ευρώ ετήσια έσοδα, το μοναδικό Μουσείο Κινηματογράφου της χώρας απασχολεί πέντε υπαλλήλους (3 μόνιμους, 1 συμβασιούχο, 1 φύλακα), τον διευθυντή του και ένα δ.σ. (με τον πρόεδρο Γιώργο Μυλωνά να έχει υποβάλει την παραίτησή του η οποία δεν έχει γίνει δεκτή). «Η συγχώνευση αυτή τη στιγμή γλιτώνει στον οργανισμό 2 χιλιάδες ευρώ, τα έξοδα παράστασης δηλαδή του δ.σ.», συνεχίζει ο κ. Κεχαγιάς, «αν γλιτώσει και τον συμβασιούχο του, τότε θα γελάσουμε διότι όσο και να φανεί περίεργο είναι ο μοναδικός μουσειολόγος σε αντίθεση με τους μόνιμους».

Με αυτά τα ελληνικά παράλογα, ο κ. Κεχάγιας τονίζει ότι «εμείς συνεχίζουμε το έργο μας κανονικά στο Μουσείο, έχουμε κλείσει ήδη εκδηλώσεις για το φθινόπωρο και αναμένουμε το νέο νόμο και τις αποφάσεις που μας αφορούν». Και για να μιλήσω, επίσης, περί διοικητικής αυτοτέλειας, εξηγώντας τη θέση του διευθυντή, η οποία είναι υπό αίρεση φυσικά, να σας πω ότι Μουσείο χωρίς διεύθυνση δεν γίνεται, χρειάζεται έναν ιθύνοντα, ένα συντονιστή, άρα γλιτώνει και τη θέση του διευθυντή η συγχώνευση ή όχι; Η θητεία του Βασίλη Κεχαγιά τελειώνει το φθινόπωρο επίσημα, υπενθυμίζοντας ότι επί των ημερών του συντελέστηκε και ολοκληρώθηκε ένα έργο που είχε απαξιωθεί για τουλάχιστον δέκα χρόνια.

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι ο κ. Πάγκαλος εισηγήθηκε αρνητικά για δυο πολιτιστικούς οργανισμούς (ο έτερος είναι ο Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού), που αποτέλεσαν δημιουργήματα του σημερινού Υπουργού Εθνικής Άμυνας Ευάγγελου Βενιζέλου. Μήπως έχουμε να κάνουμε με μια ενδοοικογενειακή κόντρα, που γίνεται στις πλάτες των εργαζομένων και του πολιτισμού;
Στα χαρακώματα…

…για ένα ακόμη καλοκαίρι βρίσκεται ο χώρος του κινηματογράφου. Και αυτό γιατί όσο αργεί ο περιβόητος νέος νόμος (σας υπενθυμίζω ότι ακόμη βαστά εκείνος της Μελίνας Μερκούρη, από το 1986), τόσο θα πληθαίνουν οι διάφορες φωνές και οι ποικίλες επιδιώξεις για το μοίρασμα της πίτας. Προς το παρόν, ο Υπουργός Πολιτισμού Παύλος Γερουλάνος δεν έχει τηρήσει καμιά από τις χρονικές υποσχέσεις που έχει δώσει από τον περασμένο Οκτώβριο, με αποτέλεσμα να μην τσουλάει τίποτε πουθενά, αφού άπαντες περιμένουν : επιχορήγηση, διορισμό, υπουργική απόφαση, μια εντολή, κατιτί τελοσπάντων.


Κακοδιαχείριση…


…σπατάλη χρήματος και κακή πολιτική. Γι’ αυτά κατηγορείται η παρούσα διοίκηση του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου υπό τον Γιώργο Παπαλιό από τη Διασωματειακή Επιτροπή για τον Κινηματογράφο, και δη την Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών υπό τον Χάρη Παπαδόπουλο (ανανεώθηκε η θητεία του τον Απρίλιο για 5η συνεχή φορά). Με αφορμή το απίστευτο περιστατικό της αναβολής της Γενικής Συνέλευσης του Κέντρου τον Ιούνιο (που ορίστηκε προφορικά για Σεπτέμβριο, μια απόφαση που εντέλει ακυρώθηκε από το Πρωτοδικείο!), και η οποία θα γίνει μεθαύριο –αναμένεται χαμός σύμφωνα με πληροφορίες- (26/7), η Διασωματειακή κατηγορεί το Ε.Κ.Κ. για χρέη 6 εκ. ευρώ σε ταινίες, και μια επιχορήγηση της τάξης των 33 εκ. ευρώ στην 5ετή θητεία του, που αντί να εξαλείψει τα χρέη τα διόγκωσε. Η απάντηση του Ε.Κ.Κ. σε όλα αυτά είναι η… σιωπή, ενώ εκκρεμεί η ανανέωση ή μη της θητείας του κ. Παπαλιού, μια και έχει λήξει κοντά ένα μήνα.


Στο χορό…


…έχει μπει και η ΕΣΠΕΚ, το έτερο σωματείο των σκηνοθετών-παραγωγών, με καινούρια διοίκηση τη Λάγια Γιούργου (πρόεδρος) και την Κατερίνα Ευαγγελάκου (αντιπρόεδρος). Εκείνου τα πυρά στρέφονται προς το Υπουργείο Πολιτισμού, μιλώντας για ένα χρέος 4 εκ ευρώ προς τις ταινίες καθώς και το αναίτιο μπλοκάρισμα της επιστροφής του φόρου προς τους παραγωγούς, κατηγορώντας «μαλακά» επίσης το Ε.Κ.Κ. Προαναγγέλλει κινητοποιήσεις.

Πάντως…


…και, επειδή, άκρη δεν βγαίνει ας δούμε τι λένε οι δημιουργοί. Σε προηγούμενη συνέντευξη που είχα με τον σκηνοθέτη Στέργιο Νιζήρη, μου είχε πει τα εξής : «Η πατρίδα ήταν πάντα “λίγα σπίτια, κακό χωριό”. Η μνησικακία και οι συμμαχίες σε παρέες (ενάντια στις άλλες) περίσσεψαν και οργάνωσαν μια μη αξιοκρατική παραγωγή στο χώρο μας. Άνθρωποι με αμφίβολο έργο σε διοικητικές θέσεις καμαρώνουν σα γύφτικα σκεπάρνια ενώ κανονικά θα ‘πρεπε να έχουν χάσει τον ύπνο τους αφού αποφασίζουν για μια ολόκληρη χώρα.

Τα σωματεία…

…αντί να είναι οπισθοφυλακή στα εργασιακά ήθελαν να μοιράζουν το παιχνίδι. Κι αν μου επιτρέπεις, δικαίως πολλοί παραπονιούνται για μια επετηρίδα σκηνοθετών που αγαπούν το σινεμά και επιμένουν – ενώ εκείνο δεν τους αγαπά. Στη λίγη Ελλάδα που μας απόμεινε, γνωριζόμαστε. Και τα αρνιά και οι λύκοι στο ίδιο τραπέζι τρώγαμε για χρόνια. Θα πρέπει ο καθένας μας να κοιτάει πολλές ώρες κάθε μέρα τον καθρέφτη. Ίσως έτσι, με λιγότερη έπαρση, δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε να διεκδικήσουμε κάποτε συλλογικά το αυτονόητο οξυγόνο για να αναπτυχθούν ισόνομα και τα μέτρια και τα εξαιρετικά έργα που αναλογούν σε κάθε εποχή».

*Το ρεπορτάζ και τα σχόλια δημοσιεύτηκαν στη στήλη Στοπ Καρέ της Σαββατιάτικης Απογευματινής (φύλλο 24-7).

22 Ιουλ 2010

Οι "Μεγάλοι" γίνονται πάλι παιδιά..

του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Οι μεγάλοι


Κωμωδία, αμερικανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Ντένις Ντάγκαν, με τους Άνταμ Σάντλερ, Σάλμα Χάγεκ, Ρομπ Σνάϊντερ, Στηβ Μπουσέμι, Κρις Ροκ, Μαρία Μπέλο, Κέβιν Τζέιμς.


Πέντε παιδικοί φίλοι αποφασίζουν να βρεθούν για πρώτη φορά μετά από τριάντα ολόκληρα χρόνια, με αφορμή το θάνατο του αγαπημένου τους προπονητή μπάσκετ στο σχολείο.


Ότι ακριβώς σας έλεγα την περασμένη εβδομάδα για τις «Επικίνδυνες παρέες» των Τομ Κρουζ-Κάμερον Ντίαζ, εδώ δεν ισχύει. Και αυτό διότι οι «Μεγάλοι» είναι από εκείνες τις χολιγουντιανές κωμωδίες, αυτές τις μπλοκμπαστερ-ιές, όπως λέμε στην κινηματογραφική πιάτσα, που διαθέτουν όλα εκείνα τα στερεότυπα μιας τυπικής κωμωδίας του είδους : χοντροκομμένα αστεία, σκετσάκια στα όρια της φάρσας (κάτι που δεν είναι απαραίτητα κακό), περιττές ηθικοπλαστικές σκηνές και πλοκές σεναριακές, επιτηδευμένη νοσταλγική διάθεση, γελοίες παραδοξότητες.
Τα παραπάνω τα συναντάς αμέσως στην ταινία του Άνταμ Σάντλερ, διότι για σενάριο του ιδίου πρόκειται, ενός κωμικού που έχει κάνει καριέρα σε ένα μάτσο τέτοιες ταινίες (είναι επίσης από τους συνεργάτες του Τζαντ Απάτοου, άλλου βασικού κινηματογραφάνθρωπου του είδους). Στη σκηνοθεσία βρίσκεται ο φίλος του Ντένις Ντάγκαν, με τον οποίον γύρισαν το προπέρσινο «Ζόχαν : Πράκτορας υψηλής κομμωτικής», που αν δεν το θυμάστε δεν πειράζει διότι δεν βλεπόταν. Ο Ντάγκαν, επίσης, είναι ο σκηνοθέτης και μερικών άλλων «αριστουργημάτων» όπως η «Εκδίκηση των loosers» και ο «Νίντζα του Μπέβερλι Χιλς». Προσέξτε, δεν στέκομαι με ειρωνική διάθεση πάνω στην ταινία. Άλλωστε, η κεντρική ιδέα αν και καθόλου πρωτότυπη, δεν είναι κακή : Πέντε φίλοι κάνουν διακοπές με τις οικογένειες και τους δεσμούς τους στη διάρκεια της αμερικανικής εθνικής εορτής της 4ης Ιουλίου, θυμούμενοι τα εφηβικά χρόνια και την παρέα τους, εξιστορώντας τις ζωές που έχουν περάσει και συζητώντας, κάνοντας πλάκα και σατιρίζοντας το παρόν και το μέλλον τους. Μια ιστορία ανθρώπινη, που συμβαίνει, δεν είναι εξωπραγματική δηλαδή, αφήστε που ευχόμαστε να τύχει και σε εμάς στο μέλλον, με τη δική μας εφηβική παλιοπαρέα. Εκεί που χαλάει το γλυκό, όμως, είναι στην εκτέλεση. Τα κλισέ και τα τετριμμένα δεν λένε να αποφευχθούν από το μυαλό και την μπαγκέτα των συντελεστών της –Σάντλερ και Ντάγκαν-, οι οποίοι τα ακολουθούν πιστά, χωρίς κανένα ίχνος πειραματισμού ή πρωτοτυπίας. Τα ίδια και τα ίδια δηλαδή. Σε μια καλοκαιρινή –κατά τα άλλα- κωμωδία, που θα μπορούσε να είναι πολύ καλύτερη στα χέρια –ίσως- άλλων δημιουργών.

25 καράτια


Περιπέτεια, ισπανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Πάτσι Αμεζκούα, με τους Φραντσέσκ Γκαρίντο, Άϊντα Φολκ.


Ο Άμπελ είναι μοναχικός τύπος. Δουλειά του είναι να παίρνει πίσω δανεικά, χρησιμοποιώντας όποια μέθοδο κρίνει κατάλληλη. Η Κέι κλέβει αυτοκίνητα και κάνει μικροληστείες, συνήθως μαζί με τον πατέρα της. Όλοι μπουχτισμένοι με τη ζωή τους, όλοι με την ελπίδα μιας τελευταίας μεγάλης δουλειάς. Μια τσάντα γεμάτη κοσμήματα είναι ίσως ότι χρειάζονται.


Αυτό το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Αμέζκουα, δεν διαφέρει πολύ από τις αντίστοιχες αμερικανικές παραγωγές του είδους. Δηλαδή, b-movie περιπέτεια, με διεφθαρμένους μπάτσους, γκάνγκστερ, αλλά και μικροληστές, και γενικά ανθρώπους της βρώμικης πλευράς της πόλης. Τώρα αν βρωμίζεται η κατά τα άλλα χαρωπή Βαρκελώνη (κι όχι η γνωστή και μη εξαιρετέα Νέα Υόρκη), ποσώς με ενδιαφέρει. Βραβευμένη σε φεστιβάλ της χώρας της, η ταινία του Αμέζκουα είναι μια περιπέτεια δεύτερης διαλογής και τίποτε παραπάνω. Ούτε συμβολισμοί, ούτε εξτραβαγκάντσες, ούτε άλλα τινά, που θα την ξεχωρίσει από το σωρό. Γι’ αυτό άλλωστε και βγαίνει στις αίθουσες τώρα, μες στο καλοκαίρι, δυο χρόνια μετά την κυκλοφορία της. Κατευθείαν στο dvd καλύτερα.


Επανεκδόσεις


Τα «Κόκκινα παπούτσια» σε σκηνοθεσία Μάικλ Πάουελ & Έμερικ Πρεσμπέργκερ, βρετανικής παραγωγής του 1948, με τους Μάριους Γκόρινγκ, Μόιρα Σίρερ, Τζιν Σορτ, Άντον Γουόλμπρουκ, είναι μια χαρακτηριστική μουσική ταινία, που ανέδειξε τον κλασικό χορό, όντας παράλληλα ένας ύμνος στην τέχνη εν γένει. Η νεαρή Βίκυ χορεύει τον κεντρικό ρόλο στην παράσταση-μεταφορά του παραμυθιού του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν «Τα Κόκκινα Παπούτσια», με την οποία τα Μπαλέτα Λερμοντόφ κάνουν μια εξαιρετικά επιτυχημένη πρεμιέρα στο Μόντε Κάρλο. Υπό τη μέθη της επιτυχίας και του ειδυλλιακού τοπίου, η Βίκυ ερωτεύεται τον Τζούλιαν, το νεαρό συνθέτη της μουσικής της παράστασης. Αυτή η ταινία δεν είναι ένα τυπικό μιούζικαλ, αλλά μια ιστορία πάθους : για τον έρωτα και την τέχνη. Ο Μάικλ Πάουελ, ο σημαντικός Βρετανός σκηνοθέτης (με περισσότερες από 60 ταινίες), και ο Ούγγρος σεναριογράφος Πρεσμπέργκερ (μέντορας του ο Αλεξάντερ Κόρντα, με τον οποίον και έγραψε το αρχικό σενάριο των «Κόκκινων Παπουτσιών» το 1937), έκαναν αυτή την αθάνατη μουσική ταινία, που σημάδεψε με το τεχνικολόρ της τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Αληθινοί χορευτές σταρ της εποχής, πρωτότυπες χορογραφίες, δυο Όσκαρ (μουσικής και σκηνικών), Χρυσή Σφαίρα (σάουντρακ), ένα δράμα που θα σας συγκλονίσει, και ταυτόχρονα αγαπημένη ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε, που χάρη στην αποκατάσταση της κόπιας από μέρους του, προβάλλεται στη χώρα μας το καλοκαίρι.
Η «Γυναίκα της διπλανής πόρτας» σε σκηνοθεσία Φρανσουά Τρυφώ, γαλλικής παραγωγής του 1981, με τους Ζεράρ Ντεπαρντιέ, Φανί Αρντάν, είναι μια ερωτική ιστορία, ένα δράμα χαρακτήρων με τραγική κατάληξη, ένα νοσηρό αριστούργημα αρχετυπικής προέλευσης. Η παράνομη σχέση μεταξύ του Μπερνάρντ και της Ματίλντ, ενόσω η γειτνίαση των οικογενειών τους εξακολουθεί ομαλά, θα τους οδηγήσει σε παράτολμες κινήσεις, αδιέξοδες συμπεριφορές. Προτελευταία ταινία του Τρυφώ, του ανθρώπου που έχτισε τη Nouvelle Vague, το επαναστατικό Νέο Κύμα στο σινεμά το ’60. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, έχοντας κρατήσει ελάχιστα από τα στοιχεία της κίνησης αυτής, γυρίζει ένα ερωτικό δράμα κλασικού τύπου, πολύ συγγενικό στο αντίστοιχο αμερικανικό σινεμά. Το δίδυμο Αρντάν-Ντεπαρντιέ συνθέτει ένα από τα πλέον ερωτικά ζευγάρια του παγκόσμιου σινεμά διαχρονικά, με μια ιστορία άρρωστου πάθους, που εξακολουθεί να συγκινεί και να ριγεί τους απανταχού σινεφίλ.


Οι μεγάλοι **
25 καράτια **
Τα κόκκινα παπούτσια (1948) ****

Η γυναίκα της διπλανής πόρτας (1981) ****


*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 22-7).

19 Ιουλ 2010

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Από σήμερα Δευτέρα, 19 Ιουλίου, έως την Παρασκευή, 23 Ιουλίου, ο Νέστορας Πουλάκος προτείνει τηλεοπτικές και κινηματογραφικές ταινίες στην εκπομπή των Νίκου Μπαρδούνια και Αγγελικής Δημοπούλου, κάθε μεσημέρι 1 με 2, στο Κανάλι Ένα Πειραιάς - 90,4 fm.

Κινηματογραφική μυσταγωγία!

Του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr

Το νέο ότι από φέτος το καλοκαίρι το νησί της Πάτμου θα έχει το δικό του κινηματογραφικό φεστιβάλ, το πληροφορήθηκα στα τέλη Μαΐου. Αμέσως αναζήτησα και εντέλει μίλησα με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του φεστιβάλ και σκηνοθέτη, στο επάγγελμα, Στιβ Κρικρή, ο οποίος μου εξήγησε τα… ανεξήγητα : Πως, δηλαδή, μες σε αυτό το κλίμα μιζέριας και κατήφειας, μια καλλιτεχνική ομάδα με έδρα το Παπάγου, που κύριο μέλημα της είναι να φτιάχνει ταινίες, αποφάσισε να πραγματοποιήσει ένα φεστιβάλ κινηματογράφου, και μάλιστα διεθνές, σε ένα νησί που διατείνεται για τη θρησκευτική μουσική του κι όχι για το κινηματογραφόφιλα αισθήματα του.

«Αγαπάμε το νησί πολύ», μου εξήγησε ο Στιβ Κρικρής, «γι’ αυτό ρίξαμε την ιδέα πέρυσι στους τοπικούς φορείς που την βρήκαν ενδιαφέρουσα», συνεχίζει, «άλλωστε βασικό μέλημα μας είναι να γίνει το φεστιβάλ με σχετικά χαμηλό κόστος, βασιζόμενο σ’ ένα μικρό και ευέλικτο πρόγραμμα ταινιών, που θα δίνεται έμφαση στην παραγωγή κινηματογραφίας». Πράγματι, ανατρέχω στο πρόγραμμα του 1ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Πάτμου, που ξεκινά τη Δευτέρα 19 και ολοκληρώνεται την Κυριακή 25 Ιουλίου, και σταχυολογώ:

- 46 μόλις ταινίες, σε τρία τμήματα, που κανένα δεν είναι διαγωνιστικό. Ανάμεσα τους περιλαμβάνονται 10 ταινίες μεγάλου μήκους, μεταξύ των οποίων το «Arcadia lost» του Φαίδωνα Παπαμιχαήλ, γνωστού διευθυντή φωτογραφίας στο Χόλιγουντ, με πρωταγωνιστή τον Νικ Νόλτε, η ελληνοβρετανική παραγωγή «Opa» του Udayan Prasad, παραγωγής 2005, που γυρίστηκε στην Πάτμο και θ’ ανοίξει το φεστιβάλ τη Δευτέρα, η ταινία «Αυτή η νύχτα μένει» του Νίκου Παναγιωτόπουλου εν είδει ρετροσπεκτίβας, με τον σκηνοθέτη να δίνει το παρών στο φεστιβάλ.
- Στην κατηγορία ταινιών μικρού μήκους (30 συμμετοχές), θα λάβει μέρος με επιλογή ταινιών του το διεθνές φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους Psarokokalo.
- Επίσης, θα πραγματοποιηθεί αφιέρωμα στον ποιητή Ρόμπερτ Λαξ. Και το σημαντικότερο, θα γίνει ένα 3ήμερο εργαστήρι παραγωγής και μοντάζ cross-media από την ομάδα Watergun TV.

Οι προβολές των ταινιών και τα δρώμενα θα πραγματοποιηθούν σε δυο χώρους. Στη Νέα Μαρίνα στο λιμάνι της Πάτμου, όπου έχει φτιαχτεί ένας χώρος προβολής από την αρχή, καθώς και στο Παλιό Σχολείο στη Χώρα. Δηλαδή, δεν υπάρχει αίθουσα επί της ουσίας. Και αυτό είναι πράγματι ένας άθλος. Καθώς η ομάδα του Στιβ Κρικρή προσπαθεί να διοργανώσει ένα κινηματογραφικό φεστιβάλ εν τη γένεση του. Με μηδέν υποδομές, μηδέν χρήματα τόσο από το Υπουργείο Πολιτισμού όσο και από την Τοπική Αυτοδιοίκηση (η βοήθεια της είναι υλική και ηθική), και με κάποια συνεισφορά από ιδιώτες χορηγούς. Το κόστος του φεστιβάλ, που είναι μικρό, έχει καλυφθεί από τις τσέπες της ομάδας και τη συνδρομή του μεγάλου χορηγού του φεστιβάλ, που δεν είναι κρατικός ή τοπικός φορέας. Κατά τα άλλα… Καλή επιτυχία, τι άλλο;
Φεστιβάλ…

…συνέχεια για τη χώρα μας. Μπορεί να έχουμε καλοκαίρι και να ασχολούμαστε με τα κινηματογραφικά φεστιβάλ των νησιών όπως της Πάτμου, που γράφω παραπάνω, ή της Κω, που θα γίνει στις αρχές του Σεπτέμβρη, ή με ποικίλα αφιερώματα που πραγματοποιούνται γενικώς (παράδειγμα, η ελληνική εβδομάδα κινηματογράφου στην Ικαρία), αλλά τα πρώτα νέα για τις αντίστοιχες (και πιο δημοφιλείς) γιορτές του φθινοπώρου καταφτάνουν.

Το Πανόραμα…

…Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, που διοργανώνει για 23η χρονιά ο συνάδελφος κριτικός κινηματογράφου Νίνος Φένεκ Μικελίδης, για πολλά χρόνια υπό την αιγίδα της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία» και πλέον υπό τον Πολιτιστικό Οργανισμό του Δήμου Αθηναίων, θα διεξαχθεί μεταξύ 21 και 31 Οκτωβρίου. Για το έτερο σημαντικό φεστιβάλ της Αθήνας, τις Νύχτες Πρεμιέρας (16η χρονιά), σας είχα γράψει σε προηγούμενο φύλλο. Παράλληλα το διαγωνιστικό τμήμα (28 ταινίες), και εκείνα του digi (48 ταινίες) και των Ελλήνων του Κόσμου (6 ταινίες) του 33ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας (20 – 25 Σεπτεμβρίου) είναι κιόλας έτοιμα.

Πρεμιέρες…


…θα έχει και το Πανόραμα. Σε ειδική προβολή, το βράδυ της 20ης Οκτωβρίου, θα παρουσιαστεί η πολυαναμενόμενη νέα ταινία του Γιάννη Οικονομίδη, «Μαχαιροβγάλτης» (φωτογραφία). Με τον σκηνοθέτη έχω μιλήσει και σύντομα θα σας μεταφέρω εντυπώσεις για την ταινία αυτή. Επίσημη πρεμιέρα και ταυτοχρόνως πανελλαδική, θα κάνει το «Μέλι» του Τούρκου Σεμίχ Καπλάνογλου, στις 21 Οκτωβρίου, μια ταινία που απέσπασε την Χρυσή Άρκτο στη φετινή Μπερλινάλε, και την έφερε στη χώρα μας η AMA Films. Επίσης, ανάμεσα στις πρώτες προβολές σημαντικών ευρωπαϊκών παραγωγών που θα δείξει το Πανόραμα, βρίσκω το «Εγκεκριμένο αντίγραφο του Αμπάς Κιαροστάμι, με τη Ζιλιέτ Μπινός, και το «Chantrapas» του Οτάρ Ιοσελιάνι.


Αφιερώματα…

…με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον έχει επιμεληθεί ο Μικελίδης γι’ αυτή τη διοργάνωση. Μέχρι στιγμής έχουν ανακοινωθεί δυο : εκείνο για τον ελληνικό κινηματογράφο της δεκαετίας του ’80 (θα προβληθούν ταινίες των Τορνέ, Μαρκετάκη, Βαφέα, Παναγιωτόπουλου). Καθώς και το αφιέρωμα στο ιταλικό σπαγγέτι γουέστερν, με προβολή 10 χαρακτηριστικών ταινιών της εποχής.

*Το ρεπορτάζ και τα σχόλια δημοσιεύτηκαν στη στήλη Στοπ Καρέ της Σαββατιάτικης Απογευματινής (φύλλο 17-7).

15 Ιουλ 2010

Καλοκαιρινός περίπατος πάνω σε αγκάθινες προσευχές...

Από τα γαλάζια μάτια
βγαίνουν τα κορμιά,
στα απέραντα βάθη των ωκεανών
να βουτήξουν να χαθούν.

Ερωτικές πατούσες
ζωγραφίζονται ανάμεσα σε καλαμιές,
μέσα στα άπειρα χωράφια της νύχτας μου.

Σου φίλησα το γόνατο κάποτε,
τώρα ήρθες από μακριά να μου ζητήσεις
συγνώμη!
Τότε σε φίλησα στο στόμα
και σου ψέλλισα σ' αγαπώ,
μα είδα το ω! να χάνεται στο ορίζοντα!

Πέρα εκεί στην κορυφή του βουνού
κατοικεί και ένα βλαστάρι, ένα παιδί,
τόσο μα τόσο αγνό αλλά και τόσο μα τόσο άγριο!

Πήγαινε εκεί να το ημερώσεις,
πήγαινε δεν θα το μετανιώσεις.
ένα χάδι απλόχερα δώσε του και να δεις που η καλοκαιρινή βόλτα μέσα στις αγκαθιές θα είναι πανέμορφη κάτω από τα τρεμάμενα άστρα!

Που ξέρεις καμιά φορά ίσως και βρεις και το σ' αγαπώ που χάθηκε στον ορίζοντα!

Τάσος Ρήτος
15 Ιουλίου 2010
(πλατεία Ονείρου και Παραμυθιού γωνία)

Πράκτορας στα δίχτυα του έρωτα..

Του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr

Επικίνδυνες παρέες

Περιπέτεια, αμερικανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Τζέιμς Μάνγκολντ, με τους Τομ Κρουζ, Κάμερον Ντίαζ, Πίτερ Σάρσγκαρντ.


Ο μυστικός πράκτορας Ρόι γνωρίζεται με τη γοητευτική Τζουν στη διάρκεια μιας πτήσης. Ξαφνικά όλα θα αλλάξουν στις ζωές τους, καθώς μέσα από αναπάντεχες καταστάσεις και περιπετειώδεις στιγμές, ο ριψοκίνδυνος Ρόι θα βρεθεί μπλεγμένος στα δίχτυα του έρωτα και η Τζουν, αν και γυναίκα της διπλανής πόρτας, θα βιώσει τις πιο περίεργες καταστάσεις της ζωής της.


Εντέλει, το φετινό θερινό πρόγραμμα προβολών αποδεικνύεται ότι έχει 3-4 μπλοκμπάστερ, πραγματικά διαμάντια. Τελευταίο της σεζόν, αν και βρισκόμαστε στα μέσα του καλοκαιριού μόλις (από 20 Αυγούστου και μετά να περιμένετε κάτι αξιόλογο πάλι), αυτή η εξαιρετική σκρούμπολ περιπέτεια του Τζέιμς Μάνγκολντ, ενός σκηνοθέτη που τον γνωρίσαμε από τη βιογραφία του Τζόνι Κας και το γουέστερν «Τελευταίο τρένο για τη Γιούμα».
Σ’ αυτή την περιπέτεια με τα έντονα κωμικά στοιχεία, μερικά «αθάνατα» σκετσάκια και φυσικά κάποιες στιγμές κινηματογραφικές που θα σας μείνουν, όπως για παράδειγμα οι περιπλανήσεις της Ντίαζ όταν ναρκώνεται, ή οι «αλά επικίνδυνες αποστολές» ακροβατισμοί του Κρουζ, το δίδυμο το πρωταγωνιστικό δένει απίστευτα και είναι αυτό που λέμε «όλα τα λεφτά». Δυο ηθοποιοί, κάποτε must στην κινηματογραφική πιάτσα, που οι καριέρες τους έχουν δεχτεί ποικίλα χτυπήματα, κυρίως λόγω των χαρακτήρων τους, πραγματοποιούν ένα δυναμικό come back, με δυο πολύ καλές ερμηνείες, που ταιριάζουν απόλυτα, εξάγοντας ένα αποτέλεσμα που θα σας αποζημιώσει. Τρέξτε στα multiplex, η ταινία αξίζει, και δεν κάνω πλάκα. Για να ξεκαθαρίσω ακόμα : Όταν λέω σκρούμπολ περιπέτεια, εννοώ ότι η δράση έχει διανθιστεί με τέτοια πλάκα, που έχει γούστο και στυλ, και παράλληλα δεν ξεχνά τα τυπικά κλισέ μιας κλασικής περιπέτειας. Αυτό το μείγμα προσφέρει διασκέδαση αφειδώς, ευχάριστη και δροσερή, άλλωστε πολλές σκηνές έχουν γυριστεί σε εξωτικά μέρη, με παραλίες, τροπικά δάση και τα συναφή. Και όχι, δεν είναι καλύτερο το δίδυμο Τζολί-Πιτ στην ταινία «Mr. & Mrs. Smith» (2005). Προτιμώ καλύτερα εκείνο των Μοντγκόμερι-Λόμπαρντ στην αντίστοιχη του Χίτσκοκ (1941), άλλωστε η ταινία του Μάνγκολντ θυμίζει τις περιπέτειες της περιόδου, στη δομή της.

Υποψήφιος μάγος

Επιστημονικής φαντασίας, αμερικανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Τζον Τέρτελταουμπ, με τους Νίκολας Κέιτζ, Τζέι Μπάρουσελ, Άλφρεντ Μολίνα, Μόνικα Μπελούτσι.

O Μπαλτάζαρ Μπλέικ είναι ένας μάγος, που ζει στο σύγχρονο Μανχάταν και προσπαθεί να προστατεύσει την πόλη από τις σκοτεινές δυνάμεις. Επειδή όμως δεν τα καταφέρει μόνος του, προσλαμβάνει ένα μαθητευόμενο, τον Ντέιβ Στάτλερ, ένα φαινομενικά συνηθισμένο νεαρό που όμως διαθέτει μαγικές δυνατότητες.


Εντάξει, αυτή η νέα ταινία του πετυχημένου –εισπρακτικά- παραγωγού Τζέρι Μπρουκχάιμερ (έχει κερδίσει 6 Όσκαρ από 41 υποψηφιότητες!), είναι διασκεδαστική, έχει γούστο, έντονη δράση, μπόλικα εφέ και μάλιστα έντονα, αλλά ως συνήθως το σενάριο είναι για γέλια, σχεδόν παιδικό, άλλωστε σε τέτοιες ηλικίες απευθύνεται. Το ζήτημα είναι που θα τις βρει τις ηλικίες αυτές τέτοιες μέρες, που τα παιδιά είναι στη θάλασσα και τις κατασκηνώσεις; Δεν θα σας πω τίποτε απολύτως για το παίξιμο του Κέιτζ, είναι απλώς αδιάφορο, όμως αυτός ο πιτσιρικάς, ο Μπάρουσελ, είναι αληθινό διαμάντι, δουλεμένος στις κωμικές εκφράσεις του, με τα γκανγκ στοιχεία του άρτια, μπορεί να έχει σπουδαία συνέχεια (τον είδαμε πρόσφατα στο «Δεν είναι για τα μούτρα σου»).

Επανεκδόσεις


Το «Rififi» σε σκηνοθεσία Ζυλ Ντασέν, γαλλικής παραγωγής του 1955, με τους Ζαν Σερβέ, Καρλ Μένερ, Ρόμπερτ Μάνουελ, είναι ένα αριστουργηματικό φιλμ νουάρ, πολύ συγγενικό στο αντίστοιχο αμερικανικό είδος, που όμως κατάφερε μεταγενέστερα να φτιάξει τη δική του κινηματογραφική σφαίρα επιρροής. Ύστερα από πέντε χρόνια στη φυλακή, ο Τονί Στεφανουά συναντά τους αγαπημένους φίλους του, και μαζί με τη συμβολή κι άλλων «ειδικών» από την Ευρώπη, τους καλεί να ληστέψουν το χρηματοκιβώτιο κεντρικού κοσμηματοπωλείου. Τότε, ήταν η πιο βρώμικη κινηματογράφηση του Παρισιού. Υπόκοσμος, αλητεία και τσαμπουκάς, αλλά με κώδικα ηθικής, αυτά τοποθέτησε στη μανιέρα του ο διωγμένος από τη μακαρθική Αμερική Ζυλ Ντάσεν. Στο επίκεντρό της ιστορίας του μια αντροπαρέα και η βαθιά φιλία της, με σκοπό το ριφιφί, που θα την ξελασπώσει. Μια σκηνή 33 λεπτών, χωρίς διάλογο, που είναι αληθινό μάθημα κινηματογράφου, σκηνοθεσίας και δραματουργίας. Ο Ντασέν τιμήθηκε με τον Χρυσό Φοίνικα Σκηνοθεσίας στις Κάννες γι’ αυτό το αξεπέραστο νουάρ.
Ο «Τρελός Πιερό» σε σκηνοθεσία Ζαν-Λυκ Γκοντάρ, γαλλικής/ ιταλικής παραγωγής του 1965, με τους Ζαν-Πολ Μπελμοντό, Άννα Καρίνα, είναι ένα ερωτικό ποίημα τύπου Μπόνι και Κλάιντ, μια ιμπρεσιονιστική παλέτα με αναφοράς στους Βελάσκεθ, Ρενουάρ, Βαν Γκογκ. Εδώ και μερικά χρόνια, ο Φερντινάν βρίσκεται εγκλωβισμένος σε έναν γάμο που τον βοήθησε στην κοινωνική του ανέλιξη, αλλά τον έχει βυθίσει στην ανία. Η τυχαία συνάντησή του με τη Μαριάν Ρενουάρ, έναν παλιό του έρωτα, είναι η αφορμή που έψαχνε για να τα τινάξει όλα στον αέρα και να αποδράσει μαζί της προς άγνωστη κατεύθυνση. Στο απόγειο της ελευθεριότητας μιας γενιάς, στην έξαρση του πειραματισμού των τεχνών, ο αρχιερέας της Nouvelle Vague Γκοντάρ, κάνει και δεν κάνει ένα τυχοδιωκτικό road movie, δείχνει και δεν δείχνει τον απόλυτο έρωτα χωρίς συμβάσεις, με ένα σενάριο ποίημα, που λέγεται απνευστί, και με μια κινηματογράφηση σπασμένη, χίλια κομμάτια, βορά στον αισθητισμό της παραπλάνησης. Είναι αυτό κινηματογράφος; Ή απλώς ένα μάτσο σινεφίλ, λογοτεχνικές, και εικαστικές αναφορές πονηρά συνδεμένες από έναν ευφυή σκηνοθέτη;
Το «Τραγουδώντας στη βροχή» σε σκηνοθεσία Τζιν Κέλι & Στάνλει Ντόνεν, αμερικανικής παραγωγής του 1952, με τους Τζιν Κέλι, Ντόναλντ ‘Ο Κόνορ, Ντέμπι Ρέινολντς, είναι το πιο feel good μιούζικαλ στην ιστορία του κινηματογράφου, κατά τους ειδήμονες ότι καλύτερο χορευτικό γυρίστηκε ποτέ. Πρωταγωνιστικό ζευγάρι του βωβού κινηματογράφου, ο Ντον και η Λίνα, καλείται να περάσει με επιτυχία στον ομιλούντα, η απαίσια φωνή όμως της πρωταγωνίστριας, δίνει τη δυνατότητα στη νεαρή Κάθι να παίξει στο σινεμά. Αλλά προσωπικά δεν μου άρεσε ποτέ, όσες φορές κι αν το έχω δει. Και στην εποχή του δεν άρεσε, κι ας κέρδισε Χρυσή Σφαίρα, αλλά εκτιμήθηκε αργότερα και μπήκε στη σφαίρα της αιωνιότητας. Σπουδαίος χορευτής ο Τζιν Κέλι, με όνομα βαρύ σαν ιστορία, και με καριέρα σημαντική στο σινεμά, έκανε ένα μιούζικαλ που βασίζεται στο ομώνυμο τραγούδι του 1929. Κατ’ εμέ παλιομοδίτικο είναι, αλλά για να λένε οι ειδήμονες ότι «τα σπάει», εγώ περισσεύω.


Επικίνδυνες παρέες ****
Υποψήφιος μάγος **
Ο τρελός Πιερό (1965) ***

Τραγουδώντας στη βροχή (1952) **

Rififi (1955) *****


*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 15-7).

14 Ιουλ 2010

Συνέντευξη του Ζόαν Σφαρ.. [ή Όλα είναι αλήθεια και όλα είναι ψέματα] {new version of interview}

Στον Νέστορα Πουλάκο

Στα 39 του, ο Ζόαν Σφαρ κατάφερε να εξελίξει την πλέον πετυχημένη καριέρα του ως δημιουργός κόμικς (με περισσότερα από 150 άλμπουμ και δεκάδες διακρίσεις) με το να μπει πίσω από την κινηματογραφική κάμερα και να σκηνοθετήσει τη ζωή του εφηβικού του ινδάλματος, του ανθρώπου που τον επηρέασε όσο κανείς άλλος παρόλο που δεν πρόλαβε να τον γνωρίσει, τον Λουσιέν (Σερζ) Γκενσμπούρ.

«Το “Gainsbourg” είναι μια μουσική κωμωδία παρά ένα κλασικό biopic μιας καλλιτεχνικής ιδιοφυίας όπως υπήρξε ο Σερζ στη Γαλλία και σε όλο τον κόσμο το β’ μισό του 20ου αιώνα», μου εξηγεί ο Ζόαν Σφαρ κατά τη συνάντηση μας στον κινηματογράφο Αττικόν, λίγες ώρες πριν την επίσημη πρεμιέρα της ταινίας του στη χώρα μας τον περασμένο Απρίλιο (με την ταυτόχρονη έναρξη του 11ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου). «Χρόνια τώρα ήθελα να κάνω μια ταινία με μπόλικα τραγούδια, ωραίες γυναίκες και με έντονο το σεξουαλικό στοιχείο, επομένως τι καλύτερο από το να περιγράψω τη ζωή του Σερζ Γκενσμπούρ», συνεχίζει ο σκηνοθέτης που ήταν ιδιαίτερα ευδιάθετος και περήφανος, έχω να πω, για την ταινία που έκανε (άλλωστε, περισσότεροι από 1,5 εκ. θεατές έχουν δει το «Gainsbourg» στη Γαλλία).


Πειράζοντας με συνεχώς για το αν μου άρεσε περισσότερο η ταινία ή η Μπριζίτ Μπαρντό (την υποδύεται η Λετίσια Κάστα), επέμεινα δις ρωτώντας τον για ποιο λόγο εξωράισε κάπως τη σχέση του Γκενσμπούρ με τις γυναίκες, ειδικώς το τέλος που είχε μαζί τους. «Ο Σερζ είχε μια σχέση παιδική με τις γυναίκες. Παρά τη δεδομένη άσχημη συμπεριφορά του προς αυτές, δεν άλλαξε ποτέ το γεγονός ότι τις λάτρευε, τις αγαπούσε με τον τρόπο του. Γι’ αυτό κιόλας οι ίδιες ποτέ δεν τον ξέχασαν. Ήταν μοναδικός», μου απαντά ο Σφαρ, τονίζοντας τη φράση «στην ταινία μου όλα είναι αλήθεια και όλα είναι ψέματα», η οποία επεξηγεί εν γένει την ουσία του σεναρίου του.


Πάντως ο Ζόαν Σφαρ μόνο με την προσωπικότητα του Γκενσμπούρ θα αποφάσιζε να ξεκινήσει την ασχολία του με το σινεμά (όπως κι έγινε). «Δεν βρίσκω κανένα ενδιαφέρον με το να ασχοληθώ με μουσικούς όπως ο Μπρελ ή ο Πρεβέ γιατί ήταν τόσο ταυτισμένοι με την κλασική γαλλική κουλτούρα. Ενώ ο Γκενσμπούρ συνδύασε αυτή την κουλτούρα με κάτι το επιθετικά μοντέρνο που τον έκάνε ενδιαφέροντα και ελκυστικό συνάμα». Βέβαια, όπως μου εξηγεί, δεν ήθελε να τον ηρωοποιήσει απόλυτα (ο υπότιτλος της ταινίας είναι ειρωνικός : «Ηρωική ζωή»), αλλά θέλησε και να τον «βρωμίσει» κάπως. «Για τον γαλλικό λαό ο Σερζ ήταν μια αυθεντία αυτοκαταστροφική, εκεί που τον θαύμαζαν εκεί τους προκαλούσε στο ακέραιο. Επομένως δεν θα του ταίριαζε η απόλυτη εικόνα του ήρωα».


Με το «Gainsbourg» να είναι μια ταινία που ολοκληρώθηκε έπειτα «από ενδελεχή έρευνα», μα «γεμάτη συμβολισμούς δοσμένη στο κοινό», ο Ζόαν Σφαρ δεν ξέχασε την τέχνη του, το κόμικς, γι’ αυτό άλλωστε και ενυπάρχει στην ιστορία ως η «άλλη», η βρώμικη, η αλήτικη, η δεύτερη προσωπικότητα του Γκενσμπούρ. Ένα έξυπνο, ευφάνταστο τρικ, συμπληρώνω. Παρολαυτά, για την ταινία δεν έλειψαν οι αντιδράσεις.

Όπως μου είχε εκμυστηρευτεί η Τζέιν Μπίρκιν κατά τη συνομιλία μας στο Λυκαβηττό και πάλι στη διάρκεια του 11ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου, διαφωνεί απόλυτα με την ταινία του Ζόαν Σφαρ, θεωρεί ότι οι σκηνές που έχει με εκείνην (αλλά και κάποιες άλλες χωρίς να μου διευκρινίσει περαιτέρω) κι οι χαρακτήρες όπως έχουν χτιστεί δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα. Αυτά, βέβαια, πάντα υπήρχαν και θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν σε κινηματογραφικές βιογραφίες.


Το «Gainsbourg», έπειτα από την πρεμιέρα του στο 11ο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου, συνεχίζει να προβάλλεται στους θερινούς κινηματογράφους από την εταιρεία διανομής Filmopolis, έχοντας ήδη κόψει συνολικά 4.100 εισιτήρια. Αναμένεται κυκλοφορία σε dvd τον Σεπτέμβριο.


Για το τρέιλερ της ταινίας πατήστε http://www.youtube.com/watch?v=O0OzrJbZ8N4.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο τεύχος 8 του μηνιαίου fanzine "Move it" (Ιούλιος-Αύγουστος 2010), όπου και περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα για τον Σερζ Γκενσμπούρ.

13 Ιουλ 2010

12 Ιουλ 2010

ΣΙΝΕΜΑ ΕΝ ΔΗΜΩ

Όπως χαρακτηριστικά λέει ο ποιητής Γιώργος Δουατζής, «[…] / τα χρόνια περάσανε αστραπή/ για να σας παραδώσουμε έναν κόσμο σκληρό απάνθρωπο χωρίς οράματα / όπου οι ευαισθησίες ντροπή και η βία κυρίαρχη / όπου το χρήμα η αρπαχτή και ο τζόγος ιδεολογία / όπου το περιτύλιγμα σημαντικότερο του περιεχομένου / Ελένη / μπορείς να μας καταλογίσεις ότι θέλεις / λάθος στις εκτιμήσεις στις κινήσεις στις επιλογές στ’ αποτελέσματα / στην αξιολόγηση του χρόνου ως και του εαυτού μας του ίδιου / […] / αποτύχαμε γιατί το οικοδόμημα είχε σχεδιαστεί ερήμην μας / ερήμην σας / […] / κοιτάζουμε το σήμερα με την απορία στα μάτια / τόσο αφελείς; / τόσο / […]». Η ζούγκλα εκεί έξω, που περπατάμε καθημερινώς, μας περιμένει αχόρταγη.

*

Τ
ο όμορφο στο κινηματογραφικό τοπίο είναι ότι, ακόμη, υπάρχουν άνθρωποι που οραματίζονται ένα ελληνικό σινεμά γεμάτο γιορτές και μπόλικη χαρά και χιλιόμετρα σελιλόϊντ να ξετυλίγονται προς τέρψη και σκέψη του σινεφίλ κοινού. Ο σκηνοθέτης Στηβ Κρικρής και η ομάδα του, άνθρωποι νέοι με όρεξη καθώς φαίνεται, επιχειρούν μες σε αυτές τις συνθήκες έναν άθλο : Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Πάτμου, το οποίο θα πραγματοποιηθεί μεταξύ 19 και 25 Ιουλίου και κάνει την παρθενική του εμφάνιση, προκειμένου ν’ αφήσει το στίγμα του στον εγχώριο κινηματογραφικό χάρτη. Περιλαμβάνει αφιέρωμα στον ποιητή Ρόμπερτ Λαξ, προβάλλει το έργο του σκηνοθέτη Νίκου Παναγιωτόπουλου, κι επικεντρώνεται σε εργαστήρια παραγωγής και μοντάζ cross-media, έχοντας ένα λιτό πρόγραμμα 38 ταινιών. Τις ευχές μου.


*


«Οι “Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη” ανακοινώνουν την πρόθεσή τους να ιδρύσουν Πειραματική Σχολή Κινηματογράφου, με προγραμματισμένη έναρξη λειτουργίας τον Σεπτέμβριο του 2011. Η σχολή θα είναι δωρεάν φοίτησης, 3ετης και θα λειτουργήσει πιλοτικά, για μία φουρνιά σπουδαστών, με εθελοντική εργασία και προσφορά». Αυτή είναι η είδηση που βγήκε από την εκδήλωση που πραγματοποίησαν οι «Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη» στη διάρκεια του Φεστιβάλ Αθηνών, τον Ιούνιο. Τι να σχολιάσω… Μακάρι μια «ουτοπία» να πραγματοποιηθεί επιτέλους. Αν και η παραπάνω απόφαση μου ακούγεται κάπως μεγαλόσχημη βάζοντας τα κάτω στο πρακτικό κομμάτι. Είναι εφικτή; Γιατί προς το παρόν μια άλλη… ουτοπία, αυτή του νέου κινηματογραφικού νόμου, για την οποία μάχονται ακριβώς έναν χρόνο τώρα οι «ομιχλιστές», επιβεβαιώνει τον ορισμό της. Τι σημαίνει ουτοπία;

*

Τ
ο καθημερινό σήριαλ «Ελληνικό σινεμά»… Μπορεί το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης να έχει βρει το δρόμο του πλέον, με την τοποθέτηση του Δημήτρη Εϊπίδη στην καλλιτεχνική διεύθυνση, όμως : νέος νόμος δεν διαφαίνεται στο τούνελ, οι καινούριες παραγωγές κινούνται βραδέως, εξελίξεις ακόμη στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου δεν υπάρχουν, το Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης καταπώς φαίνεται θα το φάει η μαρμάγκα (κλείσιμο ή συγχώνευση με το ΦΚΘ)…


*


Τ
ρέξτε για μπάνιο τώρα, και σινεμά πάλι από Σεπτέμβρη!


*Η στήλη του Νέστορα Πουλάκου δημοσιεύτηκε στο τεύχος 8 του μηνιαίου fanzine "Move it" (Ιούλιος - Αύγουστος 2010).

11 Ιουλ 2010

EYXH

Πως το λέει εκείνο το καλοκαιρινό τραγούδι ο Βαγγέλης Γερμανός; «Κρουαζιέρα θα σε πάω/ Γιατί σε νοιάζομαι και σ' αγαπάω / Mύκονο και Σαντορίνη/ Σαν ερωτευμένοι πιγκουΐνοι». Ε, κάντε την πράξη, την κρουαζιέρα εννοώ, διότι και φέτος τα ελληνικά νησιά πέρα από παραλίες, δροσερά κοκτέιλ, μπαρ, όμορφα κορίτσια και αγόρια, διαθέτουν ένα τέτοιο πλούσιο και πλουραλιστικό πολιτιστικό πρόγραμμα, που θα ζήλευε και το Φεστιβάλ Αθηνών. Καλό καλοκαίρι.

Ν.Π.

*Δημοσιεύτηκε στο ένθετο "Φεστιβάλ Καλοκαίρι 2010" της Σαββατιάτικης Απογευματινής (φύλλο 10-7).

10 Ιουλ 2010

Συνέντευξη του Στέργιου Νιζήρη.. [ή Η ελπίδα γεννιέται στην Πόλη]

Του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Έχουμε συνηθίσει τα τελευταία χρόνια να βλέπουμε ταινίες σπονδυλωτές που αφορούν πόλεις του κόσμου, όπως τη Νέα Υόρκη και το Παρίσι, μικρές ιστορίες σημαντικών σκηνοθετών που λαμβάνουν χώρα παντοιοτρόπως, από κάθε άποψη, οπτική γωνία και με μεγάλο ενδιαφέρον. Λίγες εβδομάδες πριν, ανακοινώθηκε κι επίσημα ένα γεγονός που γνωρίζαμε καιρό : μια αντίστοιχη ταινία για την Κωνσταντινούπολη είναι στα σκαριά, και μεταξύ των έξι σκηνοθετών που θα επιχειρήσουν να δημιουργήσουν μια ιστορία μέσα σε αυτή την όμορφη και ζωηρή πολύπολιτισμική πόλη είναι ο Έλληνας Στέργιος Νιζήρης (Είναι ο Θεός μάγειρας;, 2003).


«Θέλω να κάνω μια ταινία ανθρωποκεντρική, γεμάτη μνήμες, εικόνες, που ο ήρωας ζει στα όρια, έχει έντονες στιγμές, και χωρίς να χάνει το χιούμορ του παρά τις αντιξοότητες και τα πάσης φύσεως προβλήματα που αντιμετωπίζει, προσπαθεί να ανταπεξέλθει και να δει, εντέλει, τη θετική πλευρά της ζωής, την οποία έως τότε αγνοούσε», μου εξηγεί ο Στέργιος Νιζήρης, που μίλησε στην «Α» εξ αφορμής της συμμετοχής του στη σπονδυλωτή «Do not Forget me – Istanbul» (Μη με ξεχνάς – Κωνσταντινούπολη). «Θα επιχειρήσω να γίνει μια κομεντί, με έναν ήρωα αστείο αλλά και πρόσωπο τραγικό συνάμα, που το μειδίαμα υπάρχει διάχυτο και κλείνει το μάτι συνεχώς στο θεατή», συνεχίζει ο Έλληνας σκηνοθέτης, ο οποίος έχει ολοκληρώσει το βασικό κορμό του σεναρίου του κατά την πρώτη φάση του workshop το οποίο ολοκληρώθηκε στην Πόλη στα μέσα Ιουνίου.

Με τίτλο εργασίας «Half moon strangers» (Ξένοι υπό το μισοφέγγαρο – πιθανολογώ μια αναφορά στην τουρκική σημαία), ο 45χρονος Βαγγέλης καταφτάνει στην Πόλη από τη Θεσσαλονίκη με σκοπό να ψωνίσει προϊόντα πρώτης ανάγκης σε χαμηλή τιμή. Με ήδη κακή διάθεση λόγω της αντιπάθειας του στην Τουρκία αλλά και εξαιτίας προσωπικών του ζητημάτων, βγαίνει εκτός εαυτού όταν τον ληστεύουν στη μέση της αγοράς. Η τύχη όμως του χαμογελά… Η συνάντηση και η περιπλάνησή με την 40χρονη Zeynep, μητέρα ενός εκ των δυο μικροληστών, τον προτρέπει να δει τα πράγματα διαφορετικά και ν’ αναθεωρήσει πολλές από τις απόψεις του.

«Κάτι από την ανθρωπιά του Γκιουνέϊ, τον ρεαλισμό του Λόουτς, το στυλιζάρισμα και την ατμόσφαιρα του Καουρισμάκι, δηλαδή από το σινεμά που έχω αγαπήσει, θέλω να δώσω στη μικρού μήκους ιστορία που θα σκηνοθετήσω», μου τονίζει ο Νιζήρης, «διότι η ελπίδα υπάρχει μέσα στον ήρωα παρόλο που έχει παραιτηθεί από τη ζωή καιρό τώρα, γι’ αυτό και οφείλει να ξαναθυμηθεί ότι είναι δυνατός και μπορεί να ξαναπάρει τα πάνω του».

Η σπονδυλωτή ταινία «Do not Forget me – Istanbul» είναι μια ιδέα του Τούρκου παραγωγού Χουσεΐν Καράμπει (από το 2007), και πλην του Στέργιου Νιζήρη συμμετάσχουν η Αΐντα Μπέγκιτς από τη Βοσνία (Χιόνι, 2008, βραβείο στις Κάννες), ο Παλαιστίνιος Χανί Αμπού Ασάντ (Παράδεισος τώρα, 2005, Χρυσή Σφαίρα Ξενόγλωσσης Ταινίας), ο Στέφαν Αρσένιεβιτς από τη Σερβία (Love and other crimes, 2008), o Αμερικανός Αρμένικης καταγωγής Έρικ Ναζαριάν (The blue hour, 2007) και ο Παλαιστίνιος γεννημένος στη Δανία Ομάρ Σαργκάουϊ (Πορεύσου εν ειρήνη Τζαμίλ, 2008). Στην επιμέλεια του σεναρίου βρίσκεται ο βραβευμένος Έλληνας συγγραφέας και σεναριογράφος Πέτρος Μάρκαρης, ο οποίος άλλωστε έχει γεννηθεί και μεγαλώσει την Πόλη. Η παραγωγή, που είναι τουρκική, θα κοστίσει περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ, ξεκινά γυρίσματα στα τέλη Αυγούστου, κι αναμένεται να είναι έτοιμη στις αρχές Δεκεμβρίου του έτους.
Εγκυκλοπαίδεια…

…για τη δεκαετία του ’80 είναι το «κοινωνικό, πολιτικό και πολιτισμικό λεξικό : Η Ελλάδα στη δεκαετία του ’80» (Εκδόσεις Το Πέρασμα). Σε επιστημονική επιμέλεια των ακαδημαϊκών Βασίλη Βαμβακά & Παναγή Παναγιωτόπουλου, περισσότεροι από 140 επιστήμονες, ερευνητές, πανεπιστημιακοί, δημοσιογράφοι και πολιτικοί, συμβάλουν στην ερμηνεία και κριτική απόδοση εκατοντάδων όρων, ορολογιών, λημμάτων καθώς και καθημερινών θεμάτων, που απασχόλησαν ολόκληρη τη δεκαετία, σε έναν τόμο περίπου 750 σελίδων.


Κινηματογραφικά…


…πλούσιο το λεξικό-εγκυκλοπαίδεια. Εξετάζονται όλα τα φαινόμενα που χαρακτήρισαν το ελληνικό σινεμά τη δεκαετία εκείνη. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος ως ο Έλληνας σκηνοθέτης με τη μεγάλη διεθνή αναγνώριση, ο Χρήστος Βακαλόπουλος και η επιρροή που άσκησε στη γενιά του τόσο με τα γραπτά όσο και με τις ταινίες του, η υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη με το κινηματογραφικό νόμο που θέσπισε (1986) να ισχύει έως σήμερα, ο αιρετικός και «οργισμένος» δημιουργός Νίκος Νικολαΐδης, ο σκηνοθέτης της πολιτικής σάτιρας Νίκος Περάκης, και ο σταρ της λαϊκής κωμωδίας Στάθης Ψάλτης.

Ταινίες…

…ορόσημα της περιόδου, πολλές. «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο», σε σκηνοθεσία Νίκου Τζήμα, μια πολιτική ταινία για τον αγωνιστή του ΚΚΕ Νίκο Μπελογιάννη, η «Ελένη», σε σκηνοθεσία Πήτερ Γέιτς, με το σάλο που δημιουργήθηκε από την πλευρά του κομμουνιστικού κόμματος, ανάλογο θόρυβο έκανε και ο «Τελευταίος πειρασμός» του Μάρτιν Σκορσέζε από τη μεριά της Εκκλησίας αυτή τη φορά, η κωμωδία «Μάθε παιδί μου γράμματα» του Θόδωρου Μαραγκού και οι ταινίες εποχής «Μπορντέλο» του Νίκου Κούνδουρου & «Ρεμπέτικο» του Κώστα Φέρρη, οι ταινίες για ισοβίτες που έγιναν λαϊκοί ήρωες όπως η «Παραγγελιά» του Π. Τάσσιου και ο «Άγγελος» του Γ. Κατακουζηνού, και τέλος οι ταινίες ψυχογραφήματα μιας γενιάς, η «Ρεβάνς» του Νίκου Βεργίτση και η «Φανέλα με το 9» του Παντελή Βούλγαρη.


Υπάρχουν και…


…θέματα κινηματογραφικά που στιγμάτισαν τη δεκαετία του ’80. Η βιντεοταινία ως μέσο παραγωγής και επιλογή οικιακής διασκέδασης, η έξαρση του σινεμά επιστημονικής φαντασίας, η προτίμηση στους θερινούς κινηματογράφους, και το σινεμά της κοινωνικής καταγγελίας (τσαντάκηδες, ναρκωτικά, χουλιγκανισμός, αλητεία κ.ά).


*Η συνέντευξη και η βιβλιοπαρουσίαση δημοσιεύτηκαν στη στήλη Στοπ Καρέ της Σαββατιάτικης Απογευματινής (φύλλο 10-7).

Move it Τεύχος 8 [Ιούλιος - Αύγουστος 2010] Κυκλοφόρησε..

9 Ιουλ 2010

Ποιήσεις Ζ'..

Α. Κάπου το 'χω ξανακούσει αυτό.
Β. Αδύνατο. Ινστρούχτορας, ίσως. Ινστρούχτορας είναι ο μηχανικός των ψυχών. Βιδολόγος δηλαδή. Ινστρουμέντο θα πει εργαλείο, όργανο.
Α. Η γλώσσα εργαλείο;

[Παναγιώτης Δ. Στάμος, Αγαπάτε καταλλήλους, Εκδ. Γαβριηλίδης, 2009]


*

Είχα ξαπλώσει στον καναπέ, η Βιόλα είχε κουλουριαστεί στα πόδια μου. Ένιωθα πολύ κουρασμένη - αυτό μου συμβαίνει όλο και πιο συχνά όσο γερνάω, προπαντός όσο η υγεία του Νίκου βελτιώνεται κι επιτρέπω στον εαυτό μου να αφεθεί στις συνέπειες από την καταπόνηση του περασμένου χρόνου.

[Έλλη Παππά, Η κάθοδος μου στον Άδη, Εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2009]

*

Μετάβαση
αλλά πού;
Η θλίψη έχει έρμα
η κόλαση έχει όνομα
η μάνα απηχεί μια βεβαιότητα.

[Αιμιλία Παπαβασιλείου, Στο κατώφλι, Εκδ. Γαβριηλίδης, 2009]

*

και μη γνωρίζοντας άλλη ερινύα ούτε ρήμα
από το μπόι σου να υψώνεται μίλια
άγριο χάδι χαράδρες άνοιγε
στο σώμα των βουνών με τη ρευστή επιφάνεια

[Γιώργος Τριανταφύλλου, Πυρόεσσα, Εκδ. Γαβριηλίδης, 2009]

*

Λιγαίνει, δεν προλαβαίνει.
Δισταγμοί κι αμφιβολίες
(η έκφραση μιας τέτοιας
κοστίζει όσο ένα σμήνος
αποδημητικών χαιρετισμών).

[Νίκος Τζώρτζης, Αποδελτιώσεις, Εκδ. Γαβριηλίδης, 2009]

8 Ιουλ 2010

"Αλλαγές" που φοβίζουν και σοκάρουν

του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


I love you Phillip Morris

Κομεντί, αμερικανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Γκλεν Φικάρα & Τζον Ρέκουα, με τους Τζιμ Κάρει, Γιούαν ΜακΓκρέγκορ.

Ο Στίβεν Ράσελ είναι ένας άνθρωπος καθ’ όλα συμβατικός και συνηθισμένος, ο οποίος μια μέρα αποφασίζει ν’ αλλάξει τη ζωή του σε πολλούς τομείς. Από αξιοπρεπής σύζυγος μεταμορφώνεται σε πολυμήχανο απατεώνα και, περνώντας από μια σειρά απίστευτων μεταμφιέσεων, θα προσγειωθεί στη φυλακή, όπου θα γνωρίσει τον έρωτα και την τέχνη της απόδρασης.

Καταρχάς, να ξεκαθαρίσω ότι η ταινία ουδεμία σχέση έχει με τη γνωστή και ομότιτλη μάρκα τσιγάρων. Άλλωστε, και επειδή αυτή η παραγωγή με τον Τζιμ Κάρεϊ ήταν διαδεδομένη εδώ και καιρό, υπήρχε στο χώρο ένα χαριτωμένο λογοπαίγνιο με τα τσιγάρα αυτά. Πραγματική είναι η ιστορία, ο Στίβεν Ράσελ ζει και βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό, όπως μας πληροφορούν οι τίτλοι τέλους της ταινίας. Μια ζωή, δηλαδή, καθ’ όλα μυθιστορηματική ή κινηματογραφική, εν προκειμένω, γι’ αυτό κιόλας έγινε ταινία άμεσα. Ένα παιδί νόθο, που από αστυνομικός και καλός οικογενειάρχης γίνεται ο μεγαλύτερος απατεώνας τη σύγχρονης Αμερικής, ο φόβος και ο τρόμος της οικονομικής υπηρεσίας κάθε επιχείρησης που –κακώς- τον εμπιστευόταν, που κατάφερε επιπλέον να απελευθερωθεί από την κρυμμένη ομοφυλοφιλία του και να ερωτευτεί, να ζει παραφόρως με τους εραστές του, ένας πανέξυπνος μα και πανούργος άνθρωπος που καμιά φυλακή δεν τον κρατούσε, κανένας μάγκας φυλακισμένος δεν τον τρομοκρατούσε… Μια προσωπικότητα μεγέθους και εκτοπίσματος, που ερμηνεύει εξαιρετικά ο Τζιμ Κάρει, σε έναν ρόλο που του πήγαινε από την αρχή. Αν δεν με απατά η μνήμη μου, έχω να δω τον Αμερικανό κωμικό σε τέτοια καλή ερμηνεία από την εποχή της «Αιώνιας λιακάδας ενός καθαρού μυαλού» (παραγωγής 2004). Από δίπλα του ο ΜακΓκρέγκορ, στον ρόλο του πιστού και πειθήνιου εραστή, τα καταφέρνει μια χαρά. Η παραγωγή, που διαπνέεται από το πνεύμα του ανεξάρτητου αμερικανικού σινεμά (αν και δεν είναι), είναι σπινταριστή και γρήγορη, γεμάτη αστεία, πανουργίες, τσιτάτα και χαλαρή διάθεση. Απατεωνιά και ομοφυλοφιλία μαζί, σπάνια έχω δει στον παγκόσμιο κινηματογράφο, κι εδώ, στην ταινία που ο Τζιμ Κάρει αγαπάει τον Phillip Morris, και ταυτοχρόνως σκαρφίζεται ότι υπεξαίρεση (σαν άλλος Κοσκωτάς) και απόδραση (σαν άλλος Ρωχάμης) μπορείτε να φανταστείτε, ταιριάζουν απόλυτα.

Σηκωτός για τη συναυλία

Κωμωδία, αμερικανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Νίκολας Στόλερ, με τους Τζόνα Χιλ, Ράσελ Μπραντ.

Ένας φιλόδοξος νέος, στέλεχος δισκογραφικής εταιρείας, αναλαμβάνει να συνοδεύσει έναν ατίθασο, αυτοκαταστροφικό κι αλαζόνα ροκ σταρ στο Greek Theatre του Λος Άντζελες, όπου θα λάβει χώρα η πρώτη συναυλία της περιοδείας επανόδου του.

Βλέποντας ταινίες σαν αυτή, καταλαβαίνω ότι βρίσκομαι στο θερινό πρόγραμμα προβολών. Μπλοκμπάστερ καφρίλας, ή αν προτιμάτε πιο κομψά χοντροκομμένης κωμωδίας, μια σχολή του Χόλιγουντ (μπορώ να την αποκαλώ σχολή;), που τα τελευταία τριάντα χρόνια έχει ανθήσει για τα καλά, γι’ αυτό άλλωστε και εξακολουθεί. Η κωμωδία «Σηκωτός για συναυλία» περιέχει : μεθύσια, ξερατά, σεξ, αστεία για το σεξ, αστεία με σεξ, γενικά τα πάντα γύρω από το σεξ (αθάνατε Γούντυ Άλλεν!), και πάλι μεθύσια, και πάλι ξερατά, εν γένει και για να μη μακρηγορώ σεξ. Από τον σκηνοθέτη του «Όταν με παράτησε η Σάρα» (ανάλογη κωμωδία του 2008), κυμαίνεται στα ίδια ικανοποιητικά επίπεδα (για εκείνους που τους αρέσουν αυτές οι ταινίες), στον ίδιο ρόλο ο Ράσελ Μπραντ (και κατ’ όνομα), με παρόμοιες γκριμάτσες ο Τζόνα Χιλ (όχι, δεν είναι σούπερ κωμικός). Γενικώς, μια από τα ίδια. Παρεμπιπτόντως, στο αμερικάνικο box office έσκισε.

Επανέκδοση

Η «Sabrina» σε σκηνοθεσία Μπίλι Γουάιλντερ, αμερικανικής παραγωγής του 1954, με τους Ώντρευ Χέμπορν, Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Γουίλιαμ Χόλντεν, είναι μια αισθηματική κομεντί των μεγάλων studios της εποχής, που είχε σημαντική εμπορική επιτυχία. Δύο αδέλφια, ο Λάινους και ο Ντέιβιντ Λάραμπι, κληρονομούν την τεράστια περιουσία του πατέρα τους. Ο μεν Λάινους αφοσιώνεται στις οικογενειακές επιχειρήσεις, ο δε Ντέιβιντ ενδιαφέρεται μόνο για τα γρήγορα αυτοκίνητα και τις όμορφες κοπέλες. Η Σαμπρίνα, κόρη του σοφέρ της οικογένειας, αν και ερωτευμένη από μικρή με τον Ντέιβιντ, όταν γυρίζει από τις σπουδές της στο Παρίσι εντυπωσιάζεται από τον Λάινους, ο οποίος αρχίζει να τη φλερτάρει. Η ταινία εισπρακτικά έσκισε τότε, άλλωστε σε ποια κοπέλα δεν αρέσει το παραμύθι της «μοντέρνας σταχτοπούτας», που βρίσκεται στα ξαφνικά από κόρη του φτωχού σοφέρ μιας πλούσιας οικογένειας σε αντικείμενο του πόθου των δυο γοητευτικών κληρονόμων; Εξαιρετική η Χέμπορν, σε έναν ακόμη ρόλο που της πήγε γάντι, και τον οποίον ανέδειξε, μια και η «Σαμπρίνα» έγινε διάσημη μεταγενέστερα τόσο στην τηλεόραση όσο και στο ομότιτλο ριμέικ σκηνοθεσίας Σίντνεϊ Πόλακ του 1995 (πρωταγωνιστούσαν οι Τζούλια Όρμοντ, Χάρισον Φορντ και Γκρεγκ Κίνεαρ). Βέβαια, μην ξεχνάμε και τις πολλές απομιμήσεις που υπήρξαν σε χώρες όλου του κόσμου. Η ιστορία, που έγραψε και σκηνοθέτησε ο Μπίλι Γουάιλντερ (στην καλύτερη δεκαετία της καριέρας του –θυμηθείτε : Λεωφόρος της Δύσης, 7 χρόνια φαγούρα, Μερικοί το προτιμούν καυτό, Η γκαρσονιέρα) είναι απλοϊκή : η είσοδος μιας νεαρής και φτωχής πλην όμορφης και τίμιας κοπέλας στα μεγάλα σαλόνια μέσω του έρωτα. Το σενάριο τιμήθηκε με Χρυσή Σφαίρα, Όσκαρ πήρε για τα κουστούμια της η ταινία, η οποία πάντως πάσχει σημαντικά στους ρόλους των ανδρών. Τόσο ο Χόλντεν όσο και (κυρίως) ο Μπόγκαρτ δεν πείθουν, βρίσκονται εκτός χρόνου, εντελώς άνευροι, με την στάρλετ Χέμπορν να είναι και πάλι one woman show. Η ταινία βασίζεται στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Σάμουελ Τέιλορ, κατά καιρούς σεναριογράφου του Άλφρεντ Χίτσκοκ (πιο γνωστή η συμμετοχή του στην ταινία «Δεσμώτης του ιλίγγου»). Γενικώς θα παρακολουθήσετε ένα παραμύθι νοσταλγικό, και ειδικώς τώρα πια που η ιστορία του κινηματογράφου έχει εξιδανικεύσει με την απόσταση του χρόνου τους χολιγουντιανούς σταρ και τις ταινίες της περιόδου, θα απολαύσετε μια ανάλαφρη, διασκεδαστική κομεντί, επιπέδου Αλίκης Βουγιουκλάκη (δεν είναι κακό αυτό, για να μην παρεξηγηθώ), στα δροσερά θερινά σινεμά. Να θυμίσω εδώ, ότι η ταινία είχε παιχτεί παλιότερα στην Ελλάδα με τον τίτλο «Γλυκιά μου Σαμπρίνα».

I love you Phillip Morris ***
Σηκωτός για τη συναυλία **
Sabrina (1954) **

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 8-7).

6 Ιουλ 2010

"Zatoichi"... Στον Νέστορα Ι. Πουλάκο

Από την ταινία Zatoichi, στα ελληνικά Ο Τυφλός Σαμουράι.

5 Ιουλ 2010

4 Ιουλ 2010

Τα "διαμάντια" του σινεμά έγιναν καλοκαιρινή συνήθεια

Του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Η μόδα των επανεκδόσεων κλασικών ταινιών είχε παρέλθει εδώ και χρόνια, ώσπου μια καινούρια φουρνιά σινεφίλ έδειξε καταφανώς ότι έχει την όρεξη να επανεκτιμήσει τα κινηματογραφικά διαμάντια του παρελθόντος. Κάπως έτσι καταλήξαμε στη «μπίζνα» της επανέκδοσης τα τελευταία τρία καλοκαίρια, όταν οι παλιές ταινίες έφτασαν να ξεπερνούν στον αριθμό τις πρώτες προβολές. Και, φυσικά, για να είμαι ειλικρινής δεν έχουμε να κάνουμε αποκλειστικά με αποκαταστημένες κόπιες στις θερινές αίθουσες, την ουσία δηλαδή της επανέκδοσης μιας ταινίας, αλλά και με επαναπροβολή των παλαιών και καταταλαιπωρημένων φιλμ, και παίξιμο των ταινιών σε dvd, μια πρακτική που όλο και συνηθίζεται πια και που πρόκειται για προφανέστατη απάτη εις βάρος σας, αφού πληρώνετε κανονικό κόστος για κάτι που μπορείτε να δείτε και στο σπίτι σας.


Ας μιλήσω, όμως, για ταινίες. Η φετινή θερινή σεζόν ξεκίνησε κάπως νωρίς. Και συγκεκριμένα στις 8 Απριλίου, μόλις δηλαδή αφήσαμε το Πάσχα, όταν και παίχτηκε στις αίθουσες η πρώτη επανέκδοση, το ντοκιμαντέρ «Nick’s film Αστραπή πάνω στο νερό» των Νίκολας Ρέυ και Βιμ Βέντερς. Μέχρι που γράφονται αυτές οι γραμμές έχουν προβληθεί συνολικά 19 επανεκδόσεις, δημιουργών όπως ο Γουόνγκ Καρ Βάι, οι Monty Python, ο Ζαν Κοκτώ, ο Άλφρεντ Χίτσκοκ, ο Ντέιβιντ Λιν, ο Ακίρα Κουροσάβα, ο Ζαν Βιγκό, ο Μπίλι Γουάιλντερ, ακόμη και σχετικά πρόσφατες ταινίες προβλήθηκαν των Ντέιβιντ Λιντς και Ζαν Πιερ Ζενέ. Συνυπολογίστε τα ρετρό αφιερώματα που πραγματοποιεί ο κεντρικός κινηματογράφος Άστυ, και έτσι δημιουργείται μια απέραντη Ταινιοθήκη στην καρδιά της Αθήνας.

Από δω και πέρα όμως τι θα δούμε; Η εταιρεία New Star Films, που έχει και τη μερίδα του λέοντος στη λίστα των επανεκδόσεων, αποφάσισε το εξής πρόγραμμα : η «Σαμπρίνα» του Μ. Γουάιλντερ στις 8/7, το «Ριφιφί» του Ζ. Ντασέν και ο «Τρελός Πιερό» του Ζ.-Λ. Γκοντάρ στις 15/7, τα «Παιδιά του παραδείσου» του Μ. Καρνέ στις 22/7, το «Ωραίος και σέξι» με τον Γ. Άλλεν στις 5/8, το «Νόημα της ζωής» των Monty Python στις 12/8, το «Έξυπνο μουτράκι» με την Ων. Χέμπορν και η «Άγνωστη κυρία» του Μ. Οφίλς στις 19/8, και τέλος η «Ηδονή» του Μ. Οφίλς στις 2/9. Υπάρχουν, βέβαια, ταινίες για τις οποίες δεν έχει οριστεί ημερομηνία προβολής όπως η «Περιφρόνηση» και το «Αλφαβίλ» του Ζ. Λ. Γκοντάρ, η «Μασσαλιώτιδα» του Ζ. Ρενουάρ, το «Φάντασμα της ελευθερίας», η «Κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας» και η «Ωραία της ημέρας» του Λ. Μπουνιουέλ, η «Ντίβα» του Ζ. Ζ. Μπενέξ, το «MASH» του Ρ. Άλτμαν, η «Έκλειψη» του Μ. Αντονιόνι κ.ά.

Η εταιρεία Seven Films έχει ακόμη στον προγραμματισμό της, το «Τραγουδώντας στη βροχή» του Τζ. Κέλι για τις 15/7, το «Μπόνι και Κλάιντ» του Αρ. Πεν στις 29/7 και το «Τελευταίο τανγκό στο Παρίσι» του Μπ. Μπερτολούτσι για τις 19/8. Επιπλέον, η εταιρεία Filmtrade θα προβάλλει στις 22/7 τα «Κόκκινα παπούτσια» των Μ. Πάουελ & Εμ. Πρέσμπουργκερ, η εταιρεία Art Free Cinema τη «Γυναίκα της διπλανής πόρτας» του Φρ. Τρυφώ την ίδια ημερομηνία, και την «Περιπέτεια» του Μ. Αντονιόνι στις 5/8. Τέλος, τον Σεπτέμβριο μεταφέρει τις προβολές των επανεκδόσεων της η εταιρεία Ama Films : η extended version του μιούζικαλ «Χορεύοντας στο σκοτάδι» σε σκηνοθεσία Λαρς Φον Τρίερ στις 2/9 και το «Πέρυσι στο Μάριενμπαντ» του Αλ. Ρενέ στις 16/9.
Νύχτες Πρεμιέρας…

…για 16η χρονιά φέτος, από 15 έως 26 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα. Πρώτες προβολές ταινιών που θα δούμε στις αίθουσες το χειμώνα, μουσικά ντοκιμαντέρ, art house ταινίες και μεταμεσονύχτιες προβολές αβάν γκαρντ παραγωγών, ένα αφιέρωμα στον Γερμανό σκηνοθέτη με θητεία στο Χόλιγουντ Ερνστ Λιούμπιτς, και ελληνικές παρουσίες σκηνοθετών όπως ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, ο Άγγελος Φραντζής, ο Στράτος Τζίτζης, η Χριστίνα Ιωακειμίδου. Στις αίθουσες Αττικόν, Απόλλων, Δαναός 1 & 2.

Συμμετοχή…

…στο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ του Μόντρεαλ (26/8-6/9) θα έχει η «Άπνοια» του Άρη Μπαφαλούκα σε πρώτη προβολή, που θα δούμε στις αίθουσες τον χειμώνα του 2011. Ενώ το «Μέσα στο δάσος» του Άγγελου Φραντζή προβάλλεται στο φεστιβάλ του Μονάχου (25/6-3/7). Στις αίθουσες αναμένεται στα τέλη Σεπτεμβρίου.

Ελληνικό…

…χρώμα έχει ο ανταγωνισμός για το Βραβείο LUX 2010, τη διάκριση που έχει καθιερώσει για την καλύτερη ταινία της χρονιάς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η «Ακαδημία Πλάτωνος» του Φίλιππου Τσίτου, με τον Αντώνη Καφετζόπουλο, είναι ανάμεσα στις δέκα υπό βράβευση ταινίες, με τον νικητή ν’ ανακοινώνεται στις 24 Νοεμβρίου στο Στρασβούργο.

Γενέθλια…

…έχει φέτος η t-short, που κλείνει 10 χρόνια παρουσίας στο χώρο του σινεμά. Η κινηματογραφική εταιρεία που δραστηριοποιείται στις μικρούς μήκους ταινίες, βρίσκεται πίσω από το πρόγραμμα «microγραφή», τα sites www.shortfilm.gr, www.bigbang.gr, www.shortfromthepast.gr, τον ετήσιο τόμο για τα σενάρια ταινιών μικρού μήκους, και την παραγωγή βραβευμένων ταινιών παγκοσμίως.

*Το ρεπορτάζ και τα σχόλια δημοσιεύτηκαν στη στήλη Στοπ Καρέ της Σαββατιάτικης Απογευματινής (φύλλο 3-7).

2 Ιουλ 2010