30 Αυγ 2010

ΝΟΣΤΑΛΓΙΕΣ

Εντελώς τυχαία πριν από λίγα λεπτά στο google βρήκα αυτό το κείμενο του καλού μου φίλου Γιώργου Ίκαρου Μπαμπασάκη. Είναι από τα Χριστούγεννα του 2008 όταν και είχαμε περάσει όμορφες στιγμές στη βραδυνή εκπομπή του στο Κανάλι Ένα 90,4 fm. Μιλάγαμε για τη συλλογή διηγημάτων μου, που μόλις είχε κυκλοφορήσει, ενώ οι έτεροι φίλοι μας, ο συγγραφέας Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος και ο σκηνοθέτης Στέργιος Νιζήρης, είχαν φτιάξει μια εκρηκτική ατμόσφαιρα μες στο studio. Τι ωραίες στιγμές... Έτσι να τις ξαναζείς μέσα από μια φωτογραφία και από ένα καλογραμμένο κείμενο. (Νέστορας Πουλάκος)

"Radiokiller
Αφού τους κατέστρεψε εξόντωσε τσάκισε διέλυσε, και τους τρεις κυρίους της φωτογραφίας, ο Ολέθριος Μπαμπασάκης, τους έβγαλε στην εκπομπή του «Ο Αφρός των Ημερών», στο Σάββατο 20 Δεκεμβρίου, για να τους ρίξει ακόμα πιο βαθιά στην άβυσσο της αφροσύνης του, αναγκάζοντάς τους να μιλήσουν για το φρέσκο cult βιβλίο «Μικρές Αθηναϊκές Ιστορίες» (ο Νέστωρ Πουλάκος), για τον ογκώδη τόμο «70 Χρόνια Φαγούρα» του Τσαρλς Μπουκόφσκι (το οποίο και μετέφρασε ανεπίληπτα, ο Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος), καθώς και να αφιερώσουν τραγούδια, να στείλουν μηνύματα αγάπης, να ακούσουν ωραίες μουσικές. Ο τρίτος εικονιζόμενος, ο σκηνοθέτης Στέργιος Νιζήρης δεν κατάφερε να σαμποτάρει την έκρηξη φιλίας που διήρκεσε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, και αναμένεται να διαρκέσει μερικές δεκαετίες αργότερα. Και δεν τα κατάφερε, για τον βδελυρό λόγο ότι απλούστατα αυτός την άναψε!

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΕ ΟΛΕΣ ΚΑΙ ΟΛΟΥΣ ΕΚΕΙ ΕΞΩ!!!"

28 Αυγ 2010

Η επέλαση των Ελλήνων

Του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Είμαι πολύ ενθουσιασμένος με τις ελληνικές ταινίες, που θα ταξιδέψουν σε λίγες ημέρες στο 67ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας (1-11 Σεπτεμβρίου). Στη φετινή διοργάνωση της ιταλικής Μόστρας, του τρίτου και τελευταίου (της χρονιάς) σημαντικότερου κινηματογραφικού φεστιβάλ της Ευρώπης, έχουμε την τιμητική μας. Συνολικά τέσσερις ταινίες μας μπορούν να διεκδικήσουν επί ίσοις όροις τα αντίστοιχα βραβεία, των οποίων η ύπαρξη και μόνο θα τονώσει την πληγωμένη ντόπια κινηματογραφία.


Διότι όσα και να ακούω περί άνθισης του ελληνικού σινεμά την τελευταία διετία, άνθιση δεν βλέπω. Και όσο και να γράφεται ότι εμφανίστηκε το «νέο αίμα» του κινηματογράφου μας, μόνο αίμα, δάκρυα και ιδρώτα παρατηρώ. Φωνάζοντας επίμονα για ένα νέο κινηματογραφικό νόμο (ο ισχύων βαστά 25 χρόνια!), με το χώρο διασπασμένο και τις όποιες παραγωγές να βρίσκονται στον αέρα εξαιτίας της απουσίας κρατικού χρήματος, τι μας έχει απομείνει λέτε; Κάποιες μεμονωμένες «φωνές» σκηνοθετών, οι οποίες αποδεικνύουν ότι μπορεί κινηματογραφική παιδεία να μην έχει η χώρα κι οι περισσότεροι να σπουδάζουν στο εξωτερικό όμως υπάρχει δύναμη, θέληση, και πάθος να γίνουν ταινίες και μάλιστα πολύ καλές.


Από το 2004 και το «Delivery» του Νίκου Παναγιωτόπουλου έχει η Ελλάδα να εκπροσωπηθεί στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Μεγάλου Μήκους Ταινίας της Βενετίας. Φέτος η Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη με την πρώτη της ελληνική ταινία, το «Attenberg», διεκδικεί επάξια το Χρυσό Λιοντάρι από άλλες 22 παραγωγές σκηνοθετών όπως ο Ντάρεν Αρανόφσκι, ο Τακάσι Μίικε, ο Τομ Τύκβερ, ο Φρανσουά Οζόν, ο Τζουλιάν Σνέιμπελ, ο Γέρζι Σκολιμόφσκι, η Κέλι Ράιχαρντ, η Σοφία Κόπολα, ο Βινσέντ Γκαλό, ο Αμπντελατίφ Κεσίς κ.ά.


Ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος και η δουλειά του προέδρου της κριτικής επιτροπής Κουέντιν Ταραντίνο δύσκολη, όμως η Τσαγγάρη δεν έχει να φοβάται τίποτε. Η ίδια αποκαλεί το «Attenberg» -του οποίου ο τίτλος προέρχεται από ένα λεκτικό μπέρδεμα που δεν σας αποκαλύπτω- «ένα σύγχρονο αστικό western». Προσωπικά θεωρώ ότι η Τσαγγάρη επιχειρεί με δυναμική μια διαλεκτική πάνω στο ανθρώπινο αρχέγονο, το ένστικτο της επιβίωσης, μια εξερεύνηση στην προέλευση του είδους μας.


Εν ολίγοις, η ταινία περιστρέφεται γύρω από έναν πατέρα και την κόρη του, με την περιέργεια της τελευταίας έντονη προκειμένου ν’ ανακαλύψει τον κόσμο, τον έρωτα, τον συνάνθρωπό της. Πρωταγωνιστεί η Αριάν Λαμπέντ, καθώς και οι Βαγγέλης Μουρίκης, Ευαγγελία Ράντου, Γιώργος Λάνθιμος. Ο σκηνοθέτης του «Κυνόδοντα», που είναι και συμπαραγωγός στο «Attenberg», δέχτηκε να παίξει για πρώτη φορά σε ταινία, η οποία μάλιστα είναι αισθητικά (ακόμη και στη σκηνοθετική και σεναριακή προσέγγιση του θέματος της) πολύ κοντά στη δική του περυσινή επιτυχία. Το «Attenberg» θα βγει στις αίθουσες μες στο χειμώνα από τη Feelgood Entertainment.


Από τους πιο φρέσκους και ταλαντούχους σκηνοθέτες της εποχής μας είναι ο Σύλλας Τζουμέρκας. Με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, τη «Χώρα προέλευσης», επιλέχθηκε να συμμετάσχει στην Εβδομάδα Διεθνούς Κριτικής της Βενετίας. Για το βραβείο Luigi de Laurentis θα διαγωνιστεί ανάμεσα σε 9 ταινίες πρωτοεμφανιζόμενων σκηνοθετών, με πρόεδρο κριτικής επιτροπής τον Φατίχ Ακίν.

Στη «Χώρα προέλευσης» ο Τζουμέρκας αφηγείται μια οικογενειακή τραγωδία, βυθισμένη στα πολλά ένοχα μυστικά και τα ποικίλα ψυχολογικά σκαμπανεβάσματα της, υπό το πρίσμα της πολιτικής και κοινωνικής ιλαροτραγωδίας που διατρέχει την Ελλάδα διαχρονικά (εξετάζει τη Μεταπολεμική και Μετεμφυλιακή περίοδο, τη Μεταπολίτευση, και τη χώρα στον 21ο αιώνα). Ο 32χρονος σκηνοθέτης συνδέει αλλά και παραλληλίζει ταυτοχρόνως την πτώση μιας χαρακτηριστικής ελληνικής οικογένειας με την παρακμή της χώρας. Παρεμβάλλοντας επίκαιρα της τελευταίας πενηντακονταετίας, δυναμιτίζει, φορτίζει το κλίμα συναισθηματικά.


Στην ταινία πρωταγωνιστούν σημαντικοί ηθοποιοί όπως η Αμαλία Μουτούση, ο Ερρίκος Λίτσης, ο Θάνος Σαμαράς, η Ιωάννα Τσιριγκούλη, ο Χρήστος Πασσαλής, η Δέσποινα Γεωργακοπούλου, ο Γιώργος Βαλαής, η Μαρία Καλλιμάνη, η Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου κ.ά. Θα κυκλοφορήσει στις αίθουσες στις 21 Οκτωβρίου από τη Nutopia.


Βέβαια πέρα από αυτές τις δυο σημαντικές ελληνικές συμμετοχές στη 67η Μόστρα, ακόμη δυο εγχώριες ταινίες θα βρίσκονται στη Βενετία. Αφενός η μικρού μήκους «Casus Belli» του Γιώργου Ζώη, που θα διαγωνιστεί στο τμήμα Ορίζοντες. Η ταινία θα προβληθεί επίσης στο διαγωνιστικό τμήμα του 33ου Φεστιβάλ Δράμας (20-25 Σεπτεμβρίου), όπου και θα τη δω. Αφετέρου η περυσινή επιτυχία (στο φεστιβάλ του Λοκάρνο) «Ακαδημία Πλάτωνος» του Φίλιππου Τσίτου, που θα προβληθεί στις «Ημέρες Βενετίας» και θα διεκδικήσει το βραβείο LUX του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την καλύτερη ταινία της χρονιάς στην ήπειρο. Να ευχηθώ σε όλους καλή επιτυχία και πάντα νίκες.

Στην Κω…

…θα διεξαχθεί για δεύτερη χρονιά το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου για θέματα υγείας «Ιπποκράτης», από τη 1 έως τις 6 Σεπτεμβρίου. Καλλιτεχνική διευθύντρια είναι η σκηνοθέτις Λουκία Ρικάκη. Το φετινό πρόγραμμα περιλαμβάνει 102 ταινίες μεγάλου, μεσαίου και μικρού μήκους, από 27 χώρες, μεταξύ των οποίων και 18 ελληνικές παραγωγές. Επίσης θα υπάρχουν παράλληλα δρώμενα, εκθέσεις φωτογραφίας και γλυπτικής, δημόσιες συζητήσεις και βιβλιοπαρουσιάσεις, συναυλίες και θεματικά αφιερώματα όπως αυτό για το νοσοκομείο Σωτηρία. Καλεσμένοι στο νησί του Αιγαίου θα είναι γνωστές προσωπικότητες από τους χώρους του κινηματογράφου και της ιατρικής.


Τα βλέμματα…


…όλων, όμως, θα είναι στραμμένα στη Βενετία για την 67η διοργάνωση της διάσημης Μόστρας (1-11 Σεπτεμβρίου). Ο καλλιτεχνικός διευθυντής Μάρκο Μίλερ έχει καταφέρει για μια ακόμη φορά να συγκεντρώσει πολυαναμενόμενες πρεμιέρες και σημαντικές προσωπικότητες του χώρου. Φετινός πρόεδρος της κριτικής επιτροπής είναι ο Κουέντιν Ταραντίνο και άπαντες αναμένουν να παρακολουθήσουν τις νέες ταινίες του Ντάρεν Αρανόφσκι, των αδελφών Άφλεκ, του Τομ Τύκβερ, του Ρόμπερτ Ροντρίγκεζ, της Τζούλι Τέιμουρ, του Τζον Τορτούρο κ.ά. Πέρα από τα καθιερωμένα τμήματα, την Εβδομάδα Κριτικής, τους Ορίζοντες, τις Ημέρες Βενετίας, τις ταινίες Εκτός Συναγωνισμού και το Ιταλικό σινεμά, το μεγάλο αφιέρωμα του φεστιβάλ είναι στις ιταλικές κωμωδίες από το 1910 έως το 1988, από τον Τοτό έως τον Μονιτσέλι και τον Ρίζι δηλαδή.


Στην Πάτρα…


…θα διοργανωθεί και πάλι το Διεθνές Φεστιβάλ Ανεξάρτητων Δημιουργών Κινηματογράφου & Πολιτισμού. Διανύει τη 12η χρονιά του –να θυμίσω ότι έχει ξεκινήσει από τη Θεσσαλονίκη και έχει περάσει από την Αθήνα- με τις 176 ταινίες από 44 χώρες που περιλαμβάνει το πρόγραμμά του να προβάλλονται από τη 1 έως τις 9 Οκτωβρίου στον κινηματογράφο ΙΝΤΕΑΛ. Επιπλέον θα διεξαχθούν τρία αφιερώματα, στα ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου και του Γιώργου Αυγερόπουλου καθώς και στην οικονομική και βιομηχανική ανάπτυξη της πόλης της Πάτρας στις αρχές του 20ου αιώνα. Καλλιτεχνικός διευθυντής είναι ο Παναγιώτης Χιονίδης.


*Το κείμενο και τα σχόλια δημοσιεύτηκαν στη στήλη Στοπ Καρέ της Σαββατιάτικης Απογευματινής (φύλλο 28-8).

27 Αυγ 2010

ΠΟΙΗΣΕΙΣ Η'..

Ό,τι έχεις σ' αυτόν τον κόσμο
Είναι η φωνή που σου απόμεινε


(Φώφη Κορίδη, Δημόσια Γραφή, Εκδόσεις Ιωλκός, 2009)


*


Σε κρίσιμη κατάσταση τα μάτια

σύννεφα μαύρα νοσηλεύουνε ειδήσεις


(Γιάννης Πατίλης, Ακτή Καλλιμασιώτη και άλλα ποιήματα, Εκδόσεις Ύψιλον, 2009)


*


Θλιβερή αλαζονεία
να θρηνείς
σε κάθε κηδεία

και το δικό σου θάνατο


(Ηρώ Νικοπούλου, Μη με ψάχνετε εδώ, Εκδόσεις Πλανόδιον, 2009)

*


Η μεθυστική σου αύρα

μια θύμηση από το μέλλον

που με συντροφεύει


(Χρήστος Αθ. Κουτσοκλένης, Κρυστάλλινες σκιές, Εκδόσεις Έρεισμα, 2009)

*


Ήσουν το καλοκαίρι που τελείωνε,

η ακρογιαλιά με τα υπαίθρια σινεμά

και τα εξοχικά κεντράκια.


(Γιάννης Καρατζόγλου, Πηγαίος κώδικας, Εκδόσεις Ίκαρος, 2009)

26 Αυγ 2010

"Ονειρεμένες" σκηνές δράσης

του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Inception


Επιστημονικής φαντασίας, αμερικανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Κρίστοφερ Νόλαν, με τους Λεονάρντο Ντι Κάπριο, Τζόζεφ Γκόρντον-Λέβιτ, Έλεν Πέιτζ, Τομ Χάρντι, Τομ Μπέρεντζερ, Μάικλ Κέιν, Μαριόν Κοτιγιάρ.


Ο Ντομ Κομπ είναι ένας επιδέξιος ληστής και άσσος στην τέχνη της εκμαίευσης : μπορεί να κλέψει μυστικά από τα βάθη του υποσυνείδητου τη στιγμή που το θύμα του κοιμάται βαθιά και το πνεύμα του είναι πάρα πολύ ευάλωτο. Ο Κομπ δέχεται μια τελευταία δουλειά που θα του χαρίσει πίσω τη χαμένη του ζωή αρκεί να καταφέρει το αδύνατο – τη γένεση. O Κομπ και η ομάδα του πρέπει να καταφέρουν το αντίθετο απ' ότι έκαναν ως τώρα. Στόχος τους πλέον δεν είναι να κλέψουν μια ιδέα, αλλά να καλλιεργήσουν μια καινούργια…


Αν μπερδευτήκατε από την υπόθεση που σας έγραψα παραπάνω μη χολοσκάτε. Άλλωστε θα περάσουν ακόμη 15 λεπτά από την έναρξη της ταινίας για να καταλάβετε τι ακριβώς γίνεται και να βάλετε τα γεγονότα και τα λοιπά στοιχεία σε μια σειρά στο μυαλό σας.
Και για να μην τρομοκρατήστε : δεν πρόκειται για μια ταινία μπερδεμένη, ούτε επιτηδευμένη, ούτε αγκιστρωμένη στο περίεργο σενάριο της. Ιδίως στην ουσία της σεναριακής πλοκής της. Πρόκειται για ένα ακόμη ευφυές τρικ του άλλοτε τρομερού παιδιού του παγκόσμιου σινεμά. Ο Κρίστοφερ Νόλαν μεγάλωσε, άγγιξε τα 40 άλλωστε, εκτόξευσε τη δημοφιλία των ταινιών Μπάτμαν έπειτα από χρόνια, σκηνοθέτησε σκοτεινά αστυνομικά μυστήρια («Insomnia») και ανεξερεύνητα δράματα με μάγους («The Prestige»), και πλέον έχει όλη την πολυτέλεια να παρασέρνει την κινηματογραφική πιάτσα και το φιλοθεάμον κοινό στα προσωπικά του οράματα. Όνειρο μέσα σ’ όνειρο είναι το «Inception», όπως κάλλιστα λέει το ποίημα του Πόε. Η συμπλεγματική πλοκή του, που διανθίζεται από ακαταλαβίστικες ορολογίες και επεξεργασμένους αχρονικά ρυθμούς δράσης, θα σας παρασύρει σε μια καταβύθιση 150 λεπτών σκηνών δράσης, φορτικού συναισθηματικού σύμπαντος και φαντασιακών ονείρων που ξεπερνούν την οποιαδήποτε λογική. Η κάθε ταύτιση με το «Matrix» είναι εντελώς άκυρη. Πολύ γρήγορα όμως ο πολυεπίπεδος δημιουργικός κόσμος του Νόλαν μου θύμισε τα πρώτα του σκηνοθετικά διαμάντια, την εγγλέζικη «Παρακολούθηση» και το αξεπέραστο «Memento». Από τότε ο αριστοτέχνης Λονδρέζος έδειξε δείγματα εργασίας για το τι θα παρακολουθήσουμε σε δέκα χρόνια. Κάτι το οποίο φάνηκε στο «Inception». Με πιο απλά λόγια : η ταινία του Νόλαν, με το παίξιμο του Ντι Κάπριο να θυμίζει το ερμηνευτικό του βάρος στο «Νησί των Καταραμένων» του Σκορσέζε που είδαμε φέτος, είναι μια ταινία καθ’ όλα δύσκολη. Θέλει προσοχή, συγκέντρωση, ο μυαλό σας επικεντρωμένο στην οθόνη και να μην ταξιδεύει. Είναι επίσης έντονη στη δράση της και δυναμική στην αφήγηση της. Είναι ένα ευφυέστατο μπλοκμπάστερ, εν ολίγοις.

Ευτυχώς που είμαι γυναίκα


Κομεντί, ισπανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Μιγκέλ Αλβαλαδέχο, με τις Αδριάνα Οθόρες, Πέτρα Μαρτίνεθ.


H Φλόρα είναι μια 72χρονη γεροντοκόρη. Μένει σε ένα μικρό χωριό και έχει περάσει όλη της τη ζωή προσέχοντας τους συγγενείς της. Η μόνη σωτηρία της είναι η Πουρίτα, η οποία της έχει σταθεί τόσα χρόνια και τη θεωρεί μέλος της οικογένειας. Έτσι αποφασίζει να την παντρευτεί.


Όμορφη κομεντί, που δεν είναι ούτε σινεφίλ ούτε mainstream, αλλά κυρίως δεν είναι ούτε κωμωδία ούτε δράμα. Εκεί που θα θέλετε να γελάσετε με τα παράδοξα της ιστορίας, εκεί θα προβληματιστείτε. Εύπεπτη, ανάλαφρη, δροσερή, ευρηματική τη λέω επίσης για την απρόσμενη τροπή που παίρνει η υπόθεση. Δεν είναι εκείνη η ταινία που θα σας ξετρελάνει, είναι όμως μια ελαφρώς art house παραγωγή ενός έμπειρου Ισπανού σκηνοθέτη του Αλβαλαδέχο, που έχει μια αξιοπρόσεκτη σκηνοθετική πορεία τα τελευταία είκοσι χρόνια. Η υφέρπουσα ομοφυλοφιλία της ιστορίας των δυο γυναικών δεν καπελώνει ούτε σταμπιλάρει τις σχέσεις εξάρτησης που σχηματίζονται μέσα από τα ποικίλα κωμικά και κυρίως ιλαροτραγικά γκαγκ του σεναρίου. Θα σας αρέσει, πιστεύω.


Επανεκδόσεις


Το «Γεράκι της Μάλτας» σε σκηνοθεσία Τζον Χιούστον, αμερικανικής παραγωγής του 1941, με τους Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Μέρι Άστορ, Πήτερ Λόρε, είναι από τα πλέον χαρακτηριστικά φιλμ νουάρ του παγκόσμιου κινηματογράφου, κατά πολλούς το καλύτερο όλων των εποχών, το σίγουρο είναι όμως ότι έχει αφήσει τη δική του ιστορία και έχει επηρεάσει εις βάθος ένα ολόκληρο κινηματογραφικό είδος. Ο Σαμ Σπέιντ είναι ένας σκληρός ντετέκτιβ του Σαν Φρανσίσκο, που μπλέκει σε μια σκοτεινή υπόθεση λαθρεμπορίου πολύτιμων λίθων μετά το θάνατο του συνεταίρου του. Μια γοητευτική γυναίκα, ένας Ανατολίτης μπράβος και ένας πιστολάς, ο επιχειρηματίας που θέλει το εμπόρευμα και η τοπική αστυνομία, μπλέκονται στην υπόθεση που ερευνά. Δεν θα μπορούσε να έχει καλύτερο σκηνοθετικό ντεμπούτο ο σπουδαίος σκηνοθέτης Τζον Χιούστον από αυτή την ταινία. Το «Γεράκι της Μάλτας», το αστυνομικό μυθιστόρημα του Ντάσιελ Χάμετ, μεταφέρθηκε αριστοτεχνικά στο σινεμά από τον πρωτάρη –τότε- Χιούστον, με τον Μπόγκαρτ να δίνει μια συγκλονιστική ερμηνεία. Ο τρόπος με τον οποίο ξετυλίγεται το νήμα του μυστηρίου, οι χαρακτήρες που έγιναν κλασικοί και τους βρίσκουμε σε κάθε μεταγενέστερο φιλμ νουάρ, τόσο ώστε να είναι αναγνωρίσιμοι ακόμη και στην κοινωνία, συνθέτουν το παζλ μιας εκ των πιο σημαντικών ταινιών όλων των εποχών από καταβολής κινηματογράφου.
Το «Φάντασμα της ελευθερίας» σε σκηνοθεσία Λουίς Μπουνιουέλ, γαλλικής/ ιταλικής παραγωγής του 1974, με τους Ζαν Κλωντ Μπριαλί, Μόνικα Βίτι, Πολ Φρανκέρ, Μισέλ Πικολί, είναι ένα ακόμη σουρεαλιστικό κατασκεύασμα της ύστερης περιόδου του αξεπέραστου Ισπανού δημιουργού. Μια σειρά γεγονότων τόσο του 18ου αιώνα όσο και της σύγχρονης εποχής απεικονίζουν το «σκοτεινό» πρόσωπο της ελευθερίας... Στην τελευταία δεκαετία της σκηνοθετικής καριέρας του και αμέσως μετά τη μεγάλη επιτυχία της «Διακριτικής γοητείας της μπουρζουαζίας», ο Μπουνιουέλ -και πάλι με τον Ζαν Κλοντ Καριέρ στο σενάριο- σουρεαλίζει πρόσωπα και καταστάσεις της ιστορίας αλλά και της δικής του πραγματικότητας, καυτηριάζοντας διαταξικά τα «επικίνδυνα» δυσδιάκριτα όρια της ελευθερίας. Τα ήθη, οι θεσμοί, τα οικογενειακά έθιμα και τα χαρακτηριστικά κοινωνικά προσωπεία, μπαίνουν στο στόχαστρο του Ισπανού σκηνοθέτη δίνοντας μια διαφορετική πτυχή των πραγμάτων που απασχολούν κάθε σύγχρονη κοινωνία του δυτικού κόσμου.


Inception ****

Το γεράκι της Μάλτας (1941) ****

Το φάντασμα της ελευθερίας (1974) ***

Ευτυχώς που είμαι γυναίκα ***


*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα Απογευματινή (φύλλο 26-8).

25 Αυγ 2010

"Τα πάντα ρή-τος / This history of music and poetry : Around the World in a Tea Daze" - No 67

Performed by Shpongle

Μια αναπάντεχη κραυγή
ακούστηκε μέσα από το δάσος,
ξεπήδησε κι ένα δελφίνι
από τα βάθη της θάλασσας.

Ένα τεράστιο πουλί πετούσε
κρατώντας στο ράμφος του
ένα πανέμορφο κορίτσι.

Μια αγκαλιά λουλούδια
έπεσαν στα κεφάλι μου ξαφνικά,
καθώς κοιμόμουν στο λιβάδι.

Μια σχισμή στο έδαφος
άνοιξε κι φάνηκε ο ήλιος
και μέσα στον ήλιο
αντίκρισα μια προσδοκία,
ένα μεγάλο μαχαίρι
κι ένα αστέρι, μια ηλιαχτίδα
και μια νεράιδα,
μπορεί να την έλεγαν ελπίδα
ή αγάπη!

Η σκουριά που είχε το έδαφος,
έφυγε με το φύσημα ενός ποταμού
γέλωτα που ξέσπασε
απ' τα μάτια μου.

Μέσα από ένα πηγάδι
σκαρφάλωσα κι βγήκα
στην επιφάνεια.

Άνοιξα τα μάτια του
κι αντίκρισα τον παράδεισο
της θλίψης!

Γύρω μου μόνο ελπίδες,
σαν κρεμασμένοι καθρέφτες
στους μαύρους τοίχους!

Παράξενο Παραμύθι
(Από την επερχόμενη νέα ποιητική συλλογή του Τάσου Ρήτου)

Σαν σήμερα – 25 Αυγούστου

1635: Γεννιέται ο Βρετανός καπετάνιος πειρατικού πλοίου Σερ Χένρι Μόργκαν.

1718: Ιδρύεται η Νέα Ορλεάνη στη Λουιζιάνα των ΗΠΑ.

1875: Ο Μάθιου Γουέμπ, γίνεται ο πρώτος άνθρωπος, που διέσχισε κολυμπώντας τη Μάγχη.

1926: Κάνει πρεμιέρα η ταινία "Beau Geste" με πρωταγωνιστή τον Γουίλιαμ Πάουελ.

1954: Γεννιέται ο Ντέκλαν Πάτρικ ΜακΜάνους, Βρετανός ρόκερ με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Έλβις Κοστέλο.

1958: Γεννιέται ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος, γνωστός και ως ο "παραμυθάς του Χόλιγουντ", Τιμ Μπάρτον.

1971: Πεθαίνει ο μουσικός της τζαζ Τεντ Λιούις.

1981: Ο δολοφόνος του Τζον Λένον, Μαρκ Τσάπμαν, καταδικάζεται σε φυλάκιση 20 ετών.

2002: Πεθαίνει, σε ηλικία 80 ετών, ο ηθοποιός Γιάννης Γκιωνάκης.

23 Αυγ 2010

Συνέντευξη του Νίκου Αλευρά... [ή Ο Ηλίας δίνει μαθήματα ζωής]

Του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr

Με το σχόλιο, «η αποστολή του καλλιτέχνη είναι να παίρνει το καθημερινό, αυτό το οποίο δεν έχει το χρόνο να σκεφτεί ο εργαζόμενος ή ο επιστήμονας εν προκειμένω, και να το πηγαίνει κάπου αλλού, να το συνδέει με τρόπο φιλοσοφικό, να βρίσκει την άκρη του, από πού έρχεται δηλαδή», ο πολύ ιδιαίτερος σκηνοθέτης Νίκος Αλευράς, ένας κινηματογραφιστής που έχει αφήσει τη δική του εποχή και το προσωπικό του στίγμα στη ντόπια κινηματογραφία (θυμηθείτε μόνο τις μεγάλου μήκους ταινίες «Πέφτουν οι σφαίρες σαν το χαλάζι» - 1977, και «Ερωτικά μαθήματα για επαναστατική δράση» - 2007), μου συνόψισε την ουσία της μικρού μήκους πραγματείας του «Το αρχαίον Όστρακον».


Μόλις 22 λεπτά, αυτό το ντοκιμαντέρ είναι ένα μάθημα ζωής. Ο νεαρός Ηλίας, τελειόφοιτος Νομικής, με αγάπη για το λαϊκό τραγούδι και το ποδόσφαιρο, δίνει τη δική του σκληρή μάχη με τη ζωή. «Γνώρισα τον Ηλία όπως και τους γονείς του από τον νευροχειρουργό Γιώργο Στράντζαλη», μου εξηγεί ο κ. Αλευράς, «και ειλικρινά έμεινα έκπληκτος τόσο με το θαύμα που μπορεί να κάνει η επιστήμη όσο και με το θάρρος και τη θέληση ζωής που έχει το παιδί». Ο Ηλίας είχε ένα σοβαρό αυτοκινητιστικό ατύχημα προς διετίας, το οποίο του προκάλεσε κρανιοεγκεφαλικό οίδημα. Οι γιατροί δώσανε μάχη για να τον κρατήσουν στη ζωή αλλά, κυρίως, για να τον επαναφέρουν στην πραγματικότητα. Η επισκευή, αν μπορώ να το πω έτσι, του εγκεφάλου του μ’ ένα ανθεκτικό υλικό φτιαγμένο από κεραμικό, ψημένο πηλό δηλαδή, το οποίο με την πάροδο του χρόνου μετατράπηκε σε κόκαλο, ήταν η σωτηρία του. Αυτή τη στιγμή ο Ηλίας ζει, συναναστρέφεται, μιλάει, προσπαθώντας ν’ ανταπεξέλθει στα προβλήματα (κυρίως κινητικά) που του έχει αφήσει το ατύχημα.


«Το συγκλονιστικό είναι ότι στην ταινία τα εγχειρητικά πλάνα είναι αληθινά, ενώ παιδευτικό είναι και το γεγονός ότι με την κάμερα μου εισχώρησα στον “Ευαγγελισμό” και κατέγραψα την όλη διαδικασία», τονίζει ο σκηνοθέτης. Βέβαια την περίπτωση του Ηλία την πήγε παραπέρα, σε μονοπάτια που μπορεί μόνο ένας καλλιτέχνης να βαδίσει, όπως είχε πει στην αρχή. «Εκείνο, όμως, που μου κίνησε την περιέργεια είναι το υλικό με το οποίο σώθηκε ο Ηλίας», μου λέει, «διότι προέρχεται από τη γη, το χώμα, και εξηγεί την όλη διαδικασία από καταβολής κόσμου. Τα πάντα ανακυκλώνονται, και το κυριότερο, ο άνθρωπος είναι χώμα, από κει προέρχεται και εκεί καταλήγει αν το καλοσκεφτείς», συνεχίζει ο κ. Αλευράς.


Για να καταλάβετε, το «Αρχαίον Όστρακον» εξηγεί ότι το ανθρώπινο κόκαλο, το οποίο και μόνο βρίσκεται σε αρχαιολογικές ανασκαφές ταφών όπως θα έχετε παρατηρήσει, κατάγεται από το χώμα, που μπορεί να είναι σωτήριο όπως στην περίπτωση του νεαρού Ηλία. «Μες στην ταινία πέρα από την ιατρική άποψη, μιλούν και άνθρωποι που ασχολούνται με τον πηλό και μου εξηγούν τη διαχρονική και σε κάθε περίπτωση χρησιμότητα του», συνεχίζει ο δημιουργός.


Με το «Αρχαίον Όστρακον» ο Νίκος Αλευράς θα συμμετάσχει στο διαγωνιστικό τμήμα μικρού μήκους ταινίας του 2ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου για θέματα υγείας «Ιπποκράτης», που θα διεξαχθεί στην Κω από 1 έως 6 Σεπτεμβρίου υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Λουκίας Ρικάκη. Εν συνεχεία, βέβαια, η ταινία θα προβληθεί τόσο στο ψηφιακό τμήμα του 33ου Φεστιβάλ Δράμας (20-25 Σεπτεμβρίου) όσο και του 4ου Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ της Χαλκίδας (5-10 Οκτωβρίου).
Σε τεντωμένο…

…σχοινί εξακολουθεί να έχει τον κινηματογραφικό χώρο ο Υπουργός Πολιτισμού Παύλος Γερουλάνος. Πρώτα παραθέτει γεύμα στους βραβευθέντες και διακρινόμενους κινηματογραφιστές της τελευταίας διετίας, εν συνέχεια τους διαμηνύει ότι λεφτά δεν υπάρχουν όμως έδωσε κάποια στις ελληνικές ταινίες που θα διαγωνιστούν στη Βενετία (της Τσαγγάρη και του Τζουμέρκα) μη γίνουμε και διεθνώς ρεζίλι αφού δεν είχαν ολοκληρωθεί, ταυτοχρόνως αφήνει να εννοηθεί ότι θα δώσει το παρών στη Μόστρα όπου και θα εξαγγείλει τις κινηματογραφικές καινοτομίες του, μια και το προσχέδιο νόμου είναι έτοιμο -θα βρίσκεται προς δημόσια διαβούλευση στις αρχές Σεπτέμβρη (είναι η τέταρτη ημερομηνία που δίνει!). Τότε, όμως, θα είναι Υπουργός;

Καινοτόμος…

…φάνηκε επίσης στο διορισμό του νέου διοικητικού συμβουλίου του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Με την ετικέτα «προσωρινό» (!) διατήρησε στη θέση του προέδρου τον Γιώργο Παπαλιό, διόρισε αντιπρόεδρο και μέλος τους σκηνοθέτες Μάρκο Χολέβα και Λάγια Γιούργου, εξισορροπώντας με αυτό τον τρόπο την επικράτηση της Διασωματειακής με την εκλογή τεσσάρων μελών της στις αντίστοιχες αιρετές θέσεις του Δ.Σ. του Ε.Κ.Κ. (Σέκερης, Γλέζος, Σπυριδάκης, Κακκαβάς). Άλλωστε οι διορισμένοι του Υπουργού ανήκουν –κατά διαβολική σύμπτωση- στους Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη και την Ένωση Σκηνοθετών Παραγωγών Ελληνικού Κινηματογράφου, αποχωρήσαντες – ανταγωνιστές – εχθροί - κοινώς στα μαχαίρια κινηματογραφιστές με τους συνδικαλιστές της Διασωματειακής. Επιπλέον συμπορευόμενοι με τον Πρόεδρο του Ε.Κ.Κ.

Φεστιβάλ…


…κινηματογραφικά ανακοινώνονται συνεχώς. Το 13ο Φεστιβάλ Μεσογειακού Ντοκιμαντέρ θα πραγματοποιηθεί στο Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου μεταξύ 27 και 30 Αυγούστου προβάλλοντας 31 ταινίες τεκμηρίωσης (το διοργανώνουν η Ε.Σ.Π.Ε.Κ. και ο Νίκος Κανάκης). Το 3ο Διεθνές Φεστιβάλ + Φόρουμ Κινουμένων Σχεδίων (animasyros) θα διεξαχθεί στη Σύρο από τις 30 Σεπτεμβρίου έως και τις 3 Οκτωβρίου (το διοργανώνει η εταιρεία Πλατφόρμα). Το 4ο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Θεσσαλονίκης (aza) πραγματοποιείται στις 25-26 Σεπτεμβρίου και 1-3 Οκτωβρίου, όπου θα παρουσιάσει 150 ταινίες (το διοργανώνει ο Γιάννης Ζαχόπουλος). Ενώ οι Νύχτες Πρεμιέρας στη 16η διοργάνωσή τους, που θα διεξαχθεί μεταξύ 15 και 26 Σεπτεμβρίου, ανακοίνωσαν ότι έχουν ετοιμάσει αφιερώματα στον Βέλγο σκηνοθέτη Ολιβιέ Σμόλντερς και τη γαλλική εταιρεία παραγωγής Autour de Minuit.

Ελληνικό…


…σινεμά θα προβάλλει μεταξύ 2 και 8 Σεπτεμβρίου στον κινηματογράφο ΙΝΤΕΑΛ στην Αθήνα η εταιρεία Feelgood Entertainment, που έχει μπει δυναμικά στο παιχνίδι διανομής και παραγωγής της ελληνικής ταινίας. «Ημέρες Ελληνικού Σινεμά» θα λέγεται αυτό το ταινιόραμα και το πρόγραμμα περιλαμβάνει 8 παραγωγές των Παναγιωτόπουλου, Μαρκετάκη, Λάνθιμου, Καπάκα, Καραμαγγιώλη, Ξανθόπουλου.


*Η συνέντευξη και τα σχόλια δημοσιεύτηκαν στη στήλη "Στοπ Καρέ" της καθ. εφημερίδας "Απογευματινή" (φύλλο 23-8).

22 Αυγ 2010

"Θα συναντήσεις έναν ψηλό μελαχρινό άνδρα" στις... Νύχτες Πρεμιέρας

Του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Σας παρουσιάζω σήμερα στην «Α», σε αποκλειστικότητα, την ταινία λήξης της 16ης διοργάνωσης του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας ή διαφορετικά Νύχτες Πρεμιέρας, όπως είναι γνωστό στους σινεφίλ της πόλης όλα αυτά τα χρόνια. Το φεστιβάλ, που θα πραγματοποιηθεί φέτος μεταξύ 15 και 26 Σεπτεμβρίου σε κεντρικούς κινηματογράφους της Αθήνας, στηρίζεται στο πρόγραμμα του κατά κύριο λόγο σε μεγάλες παραγωγές πρώτης προβολής που θα προβληθούν μες στο χειμώνα στις αίθουσες, πραγματοποιώντας την πανελλήνια πρεμιέρα τους.

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, στην τελετή λήξης του φεστιβάλ όπου θ’ απονεμηθούν και τα χρηματικά βραβεία του, μια grande παραγωγή θα ρίξει την αυλαία. Η μπίλια αυτό το Σεπτέμβριο κάθεται στον Γούντι Άλεν και τη ρομαντική κωμωδία του «Θα συναντήσεις έναν ψηλό μελαχρινό άνδρα».

Αν και πρόκειται για παραγωγή Η.Π.Α. και Ισπανίας, ο 75χρονος σκηνοθέτης (ο οποίος δεν παίζει πια στις ταινίες του, όπως είχε δηλώσει μετά το «Scoop» το 2006) επανέρχεται στο Λονδίνο μετά το δίχρονο διάλειμμα στη Βαρκελώνη («Vicky Christina Barcelona») και τη Νέα Υόρκη («Κι αν σου κάτσει»). Θυμίζω, ότι στην Αγγλία έχουν γυριστεί το «Match Point», το «Scoop» και το «Όνειρο της Κασσάνδρας», όταν και «απέδρασε» μετά από δεκαετίες από τη Νέα Υόρκη, ενώ αυτή την περίοδο γυρίζει την πρώτη του ταινία στο Παρίσι («Μεσάνυχτα στο Παρίσι» - μ’ ένα πλούσιο καστ, όπου μεταξύ άλλων βρίσκεται η Κάρλα Μπρούνι, σύζυγος του Γάλλου Προέδρου Νικολά Σαρκοζί).

Στην ιστορία της κωμωδίας «Θα συναντήσεις έναν ψηλό μελαχρινό άνδρα», δύο ζευγάρια, ο Άλφι με την Έλενα και η κόρη τους Σάλι με το σύζυγό της Ρόι, οδηγούνται σε μπερδέματα κυριευμένοι από πάθη, φιλοδοξίες και ανησυχίες. Ο Άλφι εγκαταλείπει την Έλενα προκειμένου ν’ αναζητήσει τη χαμένη νεανική περιπέτεια μέσω ενός κολ-γκερλ. Η Έλενα, από την άλλη μεριά, παγιδεύεται στις παρανοϊκές προφητείες μιας αλλοπρόσαλλης μέντιουμ, η οποία προμηνύει την έλευση ενός ψηλού μελαχρινού άνδρα στη ζωή της...

Παράλληλα, η Σάλι ερωτεύεται τον ιδιοκτήτη της γκαλερί που εργάζεται ο σύζυγός της, ενώ την ίδια στιγμή ο Ρόι, ο οποίος είναι και συγγραφέας, γοητεύεται παράφορα από την Ντία, μια γυναίκα μυστήριο που αιχμαλωτίζει το βλέμμα του από το απέναντι παράθυρο.

Μέσα σ’ αυτό το παρανοϊκό αλενικό σύμπαν, που τα πάντα μπερδεύονται αλλά η τελική τους λύση μοιάζει λυτρωτική, πρωταγωνιστούν σημαντικά ονόματα του παγκόσμιου κινηματογράφου : Άντονι Χόπκινς, Γκέμα Τζόουνς, Ναόμι Γουότς, Τζος Μπρολίν, Λούσι Πάντς, Φρίντα Πίντο, Αντόνιο Μπαντέρας κ.ά

Όπως αναφέρεται στο σημείωμα της ταινίας, «με τίτλο δανεισμένο από τα πρώτα λόγια των μέντιουμ κατά τις προφητείες τους, το “Θα συναντήσεις έναν ψηλό μελαχρινό άνδρα” καταγράφει με απίστευτα σαρκαστική διάθεση το πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να παρασυρθεί από μια ψευδαίσθηση».

Η ταινία του Γούντι Άλεν πρωτοπαρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ των Καννών το Μάιο που μας πέρασε, ενώ στις ελληνικές αίθουσες θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τη Village Films. Προηγουμένως, θα προβληθεί στο εθνικό φεστιβάλ της Φινλανδίας (τον Αύγουστο) και στις Η.Π.Α. στις 22 Σεπτεμβρίου.
Συναρπαστικό…

…είναι το ταξίδι στα θερινά σινεμά, εν τη γενέσει του. Στα 90 χρόνια παρουσίας τους στην ελληνική κοινωνία, έχουν μεγαλώσει γενιές και γενιές Ελλήνων, έχουν σημαδέψει δεκαετίες σαν κι εκείνη του ’80 –όπως σας την παρουσίασα πριν λίγες εβδομάδες βάσει του λεξικού-εγκυκλοπαίδειας των Εκδόσεων Το Πέρασμα-, και κυρίως έχουν συμβάλει στην εικόνα της διασκέδασης μιας χώρας, που διαθέτει έτσι κι αλλιώς μια ιδιόμορφη ποικιλία.

Το λεύκωμα…

…που κυκλοφορεί εδώ και κάμποσες εβδομάδες στα βιβλιοπωλεία όλης της χώρας αναδεικνύει το αληθινό και συνάμα υπαρκτό πρόσωπο των θερινών κινηματογράφων. Οι έμπειροι φωτογράφοι Ιωάννης Ασημακόπουλος και Δημήτρης Τσεβάς συμπράττουν σε ένα φωτογραφικό άλμπουμ, στο οποίο τόσο η όψη των ίδιων των κινηματογράφων όσο και οι στιγμές της ανθρωπογεωγραφίας που τους επισκέπτεται παίρνουν μορφή ακραία νοσταλγική.

Πολυτελής…


…αυτή η έκδοση των δυο φωτογράφων, περιέχει 30 φωτογραφίες –προσέξτε διότι έχει σημασία, ασπρόμαυρες-, παρολαυτά όμως το άλμπουμ στα υπόλοιπα μέρη του είναι έγχρωμο, ενώ τα κείμενα και οι λεζάντες του είναι σε τρεις γλώσσες : ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά. Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Τεθλασμένη. Οι φωτογραφίες είναι χωρισμένες σε δύο μέρη. Σε εκείνες που απεικονίζουν τους κινηματογράφους («Χώροι»), από τον Ιωάννη Ασημακόπουλο, και σε εκείνες που απαθανατίζουν ανθρώπινες στιγμές εντός τους («Άνθρωποι»), από τον Δημήτρη Τσεβά.


Η έκδοση…


…συνοδεύεται, επιπλέον, από τα εισαγωγικά σημειώματα τριών, πολύ χαρακτηριστικών, ανθρώπων του χώρου (κινηματογράφου, φωτογραφίας). Τον σκηνοθέτη, θεωρητικό και υπεύθυνο των Εκδόσεων Αιγόκερως, Γιάννη Σολδάτο, ο οποίος θεωρεί ότι «για τους δυο φωτογράφους το φαινόμενο των θερινών σινεμά πέρασε στην περιοχή της μνήμης». Την ακαδημαϊκό (στο Πάντειο) και συγγραφέα Άννα Λυδάκη, κατά την οποία οι θερινοί κινηματογράφοι είναι «τόπος συνάντησης φίλων το καλοκαίρι, τόπος-καταφύγιο για τους μοναχικούς που απέμειναν στο άδειο άστυ». Τέλος, την επίσης ακαδημαϊκό (στο Πανεπιστήμιο Πατρών) Πηνελόπη Πετσίνη, σύμφωνα με την οποία «οι ίδιες ιστορικές μας αναμνήσεις είναι ασπρόμαυρες και σε αυτό μετατρέπονται σταδιακά τα ελληνικά θερινά σινεμά : σε αναμνήσεις».


Τα θερινά…


…στη χώρα μας, ένα παγκόσμιο φαινόμενο που συναντάται σε ελάχιστα άλλα μέρη του πλανήτη και που ουσιαστικά ευδοκίμησε στη μεσογειακή λεκάνη, καταπώς φαίνεται ψυχορραγούν αν και υπάρχουν ακόμη κάποιοι νοσταλγικοί στην πρωτεύουσα κυρίως, στην επαρχία δευτερευόντως, που τα προτιμούν στη διασκέδασή τους. Αυτή την πεσιμιστική αν και όμορφα νοσταλγική εικόνα περνούν μέσα από το φακό τους οι δυο φωτογράφοι, έτσι όπως παρουσίασαν το έργο τους τόσο σε αυτό το λεύκωμα όσο και στην έκθεση φωτογραφίας που είχε προηγηθεί στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, τον περασμένο Μάιο.


*Το κείμενο και τα σχόλια δημοσιεύτηκαν στη στήλη "Στοπ Καρέ" της Σαββατιάτικης Απογευματινής (φύλλο 7-8).

19 Αυγ 2010

Έξι "μπρατσωμένοι" που κάνουν για 100

του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Οι αναλώσιμοι

Περιπέτεια, αμερικανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Σιλβέστερ Σταλόνε, με τους Σιλβέστερ Σταλόνε, Τζέισον Στάθαμ, Τζετ Λι, Ντολφ Λούντγκρεν, Έρικ Ρόμπερτς, Μίκι Ρουρκ, Μπρους Γουίλις, Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ.


Μια ομάδα έξι άψογα εκπαιδευμένων μισθοφόρων, γνωστή ως «The Expendables», προσλαμβάνεται από τον μυστηριώδη κύριο Τσερτς, με σκοπό να ανατρέψει τον δικτάτορα ενός νησιού, που βρίσκεται κοντά στη Βραζιλία. Στο κατόπι τους όμως βρίσκονται ένας πράκτορας της CIA, ο ψυχωτικός σωματοφύλακάς του και ένα πρώην μέλος της ομάδας που αναζητά εκδίκηση.


Τα ρετρό, άλλωστε, ήταν πάντοτε της μόδας. Πόσω μάλλον όταν επανέρχεται στο προσκήνιο η «περίεργη» δεκαετία του ’80, μια παρεξηγημένη, άκρως αμφισβητήσιμη και συνάμα χιλιοσυζητημένη περίοδος, η οποία τα τελευταία χρόνια αξιολογείται και ερευνάται ιστορικά, κοινωνικά, πολιτιστικά, τόσο στο εξωτερικό όσο και στη χώρα μας.
Αυτόν ακριβώς τον παλμό έπιασε ο πανέξυπνος 60-φεύγα Σταλόνε προκειμένου να τονώσει την καριέρα του ή να την κλείσει θεαματικά, ποιος ξέρει; Όπως ακριβώς την άνοιξε, δηλαδή : με πολιτική μεροληψία στα όρια του πατριωτισμού και του έθνους, με μπόλικο ξύλο, μπουνίδι, μαγκιά και τσίτα γκάζια, με το όπλο παρά πόδα και τις σφαίρες να πέφτουν σαν το χαλάζι. Τι έξυπνο σκέφτηκε ο Σταλόνε; Να μαζέψει κάποιους από τους ματσό σταρ των ‘80s (δεν του «έκατσαν» οι Ζαν Κλοντ Βαντάμ και Λορέντζο Λάμας), ηθοποιοί δηλαδή που πρωταγωνίστησαν στις αθάνατες προπαγανδιστικές αμερικανικές περιπέτειες εκείνης της δεκαετίας, να προσθέσει μερικά φρέσκα φιντάνια όπως οι Στάθαμ, Λι, Ρόμπερτς, και να πάνε να γαζώσουν τον κάθε κωλοπαιδαρά δικτάτορα στο όνομα της Αμερικής, της ανδρικής φιλίας, του έρωτα και της μισθοφορικής επιβίωσης. Ότι έκανε δηλαδή τρόπον τινά με το «Ράμπο», το «Κόμπρα» και το «Ρόκι», ότι γινόταν στο «Φονικό όπλο» και το «Πολύ σκληρός για να πεθάνει», και φυσικά στον «Εξολοθρευτή» κτλ κτλ Η ταινία είναι βαθιά μιλιταριστική, άλλωστε εκεί στήριξε τη διαφημιστική καμπάνια της, με επισκέψεις σε στρατόπεδα. Ήδη σκίζει στο αμερικανικό box office, ενώ στη χώρα μας ξεκίνησε να προβάλλεται από προχθές (17/8). Είναι επίσης τρελά χαβαλεδιάρικη και θα τη φχαριστηθείτε. Και αφήστε τους υπόλοιπους συνομωσιολόγους να σας μιλούν περί κακών προτύπων, πολιτικών αναχρονιστικών και άλλων τινών. Στο χρηματιστήριο του σινεμά πολλές φορές ο χαβαλές παίζει ρόλο. Στα σίγουρα αυτό είχε στο μυαλό του και μόνο ο Σταλόνε.

Σρεκ κι εμείς καλύτερα


Κινούμενο σχέδιο, αμερικανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Μάικ Μίτσελ, με τις φωνές των Κάμερον Ντιάζ, Αντόνιο Μπαντέρας, Έντι Μέρφι, Μάικ Μάγιερς, Τζούλι Άντριους, Τζάστιν Τίμπερλέϊκ.


Μετά τους έρωτες και τα μεγαλεία ο Σρεκ είναι πλέον υπόδειγμα οικογενειάρχη. Πολύ σύντομα όμως μπλέκει σε νέες περιπέτειες καθώς, αναπολώντας τις εποχές που ήταν ο φόβος και ο τρόμος στο βάλτο, έρχεται σε συμφωνία με έναν απατεώνα, τον Ραμπελστίλτσκιν.

Τέλος και για το «Σρεκ», το άκρως πετυχημένο κινούμενο σχέδιο της Dreamworks που έφτασε μέχρι τις υποψηφιότητες των Όσκαρ (πρώτο animation στα χρονικά) και είχε τρεις συνέχειες (άρα τα έβγαζε τα λεφτά του). Αυτή η τέταρτη και τελευταία ταινία με τις φωνές διάσημων ηθοποιών προβάλλεται σε 3D και αποτελεί στα σίγουρα ένα θεαματικό κλείσιμο της σειράς, μια και οι δυο προηγούμενες ταινίες έκαναν την κοιλιά τους -και μάλιστα λίγο μεγάλη- για να λέμε του στραβού το δίκιο. Στην ταινία του Μίτσελ, ο Σρεκ κάνει το comeback στις τρέλες του συνειδητοποιεί όμως γρήγορα ότι η ευτυχία είναι στην οικογένεια. Λίγο καθωσπρέπει αμερικανικό ως σύλληψη μου κάνει όμως η ταινία στο σύνολό της θα σας αρέσει. Συστήνεται ανεπιφύλακτα. Προβάλλεται μεταγλωττισμένη στα ελληνικά, και σε κανονική όπως και σε 3D εκδοχή όπως προανέφερα.


Επανεκδόσεις


Το «Τελευταίο ταγκό στο Παρίσι» σε σκηνοθεσία Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, ιταλικής/ γαλλικής παραγωγής του 1972, με τους Μάρλον Μπράντο, Μαρία Σνάϊντερ, Ζαν Πιερ Λεό, είναι μια εκ των πλέον ερωτικών ταινιών του παγκόσμιου κινηματογράφου, που άφησε εποχή τόσο για τις τολμηρές της σκηνές όσο και για τη σαγηνευτική ατμόσφαιρα που κατάφερε να προσδώσει στο παριζιάνικο γίγνεσθαι. Ένας μεσήλικας προσπαθεί να ξεπεράσει το θάνατο της γυναίκας του, δημιουργώντας μια σχέση καθαρά σαρκική με μια άγνωστη νεαρή, σε ένα άδειο διαμέρισμα στο κέντρο του Παρισιού. Η δύναμη της απώλειας, η αίσθηση της αυτοσυντήρησης, η καταβύθιση στο ατέρμονο ψυχισμό των εραστών, η σαγήνη της ακραιφνούς αποπλάνησης. Ρεσιτάλ μπρουτάλ ερμηνείας από τον Μπράντο. Σταμπιλαρισμένο μια για πάντα το σέξι βλέμμα της Σνάϊντερ. Βιρτουοζική η κοινωνική και ερωτική σύμβαση του Λεό. Με τη χαρακτηριστική τρομπέτα του Γκάτο Μπαρμπιέρι να μένει ακόμη ζωντανή πάνω από το Παρίσι, τα αεικίνητα πλάνα του Μπερτολούτσι περιγράψανε τον αδιέξοδο ανθρώπινο μαζοχισμό διαχρονικά. Αφορισμοί, απαγορεύσεις, αντιδράσεις, ενστάσεις και ποικίλες παρεμβάσεις για την ιστορία που άλλαξε τη ζωή των συντελεστών της.
Το «Έξυπνο μουτράκι» σε σκηνοθεσία Στάνλεϊ Ντόνεν, αμερικανικής παραγωγής του 1957, με τους Φρεντ Αστέρ & Όντρει Χέμπορν, είναι ένα χαρακτηριστικό τεχνικολόρ μιούζικαλ της χρυσής περιόδου του Χόλιγουντ, στο οποίο πρωταγωνιστούν ένας σπουδαίος χορευτής και μια αυθεντική σταρ της εποχής. Ο φωτογράφος Ντικ Εΐβερι ψάχνοντας ένα φρέσκο γυναικείο πρόσωπο για την επόμενη φωτογράφηση μόδας, ανακαλύπτει την πωλήτρια Τζο Στόκτον και τη μετατρέπει στο νέο μεγάλο αστέρι του χώρου. Ότι σας είχα γράψει για το «Τραγουδώντας στη βροχή» ισχύει και για εδώ. Το συγκεκριμένο χολιγουντιανό είδος δεν μου είχε αρέσει ποτέ, παρολαυτά το αναγνωρίζω ως ένα ρεύμα που επηρέασε το σινεμά εν γένει. Στη συγκεκριμένη απλοϊκή ιστορία τύπου Σταχτοπούτας (ξανά μανά τα ίδια), τα αστέρια της εποχής συναντιούνται σε ένα μιούζικαλ που είχε ανέβει στο Μπρόντγουεϊ 30 χρόνια νωρίτερα και πάλι με τον Φρεντ Αστέρ, χωρίς όμως η ιστορία να είναι ακριβώς η ίδια.
Η «Άγνωστη κυρία» σε σκηνοθεσία Μαξ Οφίλς, γαλλικής/ ιταλικής παραγωγής του 1953, με τους Σαρλ Μπουαγιέ, Ντανιέλ Ντοριέ, Βιτόριο ντε Σίκα, είναι ένα ρομαντικό δράμα, καυστικό σχόλιο για την κατάσταση της αριστοκρατίας του 19ου αιώνα. Η Λουίζ πουλάει τα πανάκριβα σκουλαρίκια που της χάρισε ο σύζυγός της για να καλύψει ένα χρέος της. Αυτά όμως αποκτούν μεγάλη συμβολική αξία καθώς μετακινούνται, χαρίζονται και μεταπωλούνται από συζύγους, συγγενής, εραστές και ενεχυροδανειστές. Όχι από τα κλασικά μελοδράματα του σπουδαίου Γερμανού σκηνοθέτη, ο οποίος στη δύση της καριέρας του κινείται σε διαφορετικά και πιο κοινωνικά μονοπάτια. Εξαιρετική η ερμηνεία του Ιταλού νεορεαλιστή σκηνοθέτη Βιτόριο ντε Σίκα.


Οι αναλώσιμοι ***

Σρεκ κι εμείς καλύτερα ***

Έξυπνο μουτράκι (1957) **

Το τελευταίο ταγκό στο Παρίσι (1972) *****

Η άγνωστη κυρία (1953) ***


*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 19-8).

18 Αυγ 2010

ΓΝΩΜΗ

Με αποκάλεσαν υπερβολικό, όταν από τις σελίδες της «Α» πριν λίγες εβδομάδες έγραφα ότι το κλίμα στην εγχώρια κινηματογραφία είναι νοσηρό (εξ αφορμής της καλοκαιρινής –ελέω Πρωτοδικείου- Γ.Σ. του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, με έντονη την παρουσία αστυνομίας). Αυγουστιάτικα, λόγω και της εξαχρείωσης του κινηματογραφικού προγράμματος (δεν εμπιστεύονται το μήνα οι διανομείς για τις ταινίες τους), λέω να ξαναπιάσω το θέμα αφού και εξελίξεις υπάρχουν και ανακοινώσεις περιφέρονται ένθεν κακείθεν και αποφάσεις με αντίκτυπο λαμβάνονται. Και το κυριότερο; Νέος νόμος δεν διαφαίνεται στη Βουλή προς το παρόν μήπως λυθούν μερικά σοβαρά θέματα (π.χ. χρήματα στην παραγωγή ταινίας), αν και ο σύμβουλος κινηματογραφίας του κ. Γερουλάνου συναντιέται με ανθρώπους του χώρου -σύμφωνα με πληροφορίες ένα προσχέδιο νόμου είναι έτοιμο, στο οποίο το χεράκι του φέρεται να έχει βάλει για τα καλά παραγωγός χαμηλών τόνων που πήρε βραβεία πέρυσι και αναμένεται ενισχυμένος. «Η άνοιξη του ελληνικού σινεμά κινδυνεύει να μετατραπεί σε βαρύ χειμώνα» λέει σε ανακοίνωσή της η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου, αναφερόμενη στις περυσινές επιτυχίες και τη φετινή 4πλή ελληνική εκπροσώπηση στη Μόστρα της Βενετίας σε αντιδιαστολή με τη θεσμική ακινησία. Δεν έχει κι άδικο, ίσως όμως θα έπρεπε και η ίδια να κινηθεί πιο δυναμικά αφού η έως τώρα παρουσία της βρίσκεται στον αέρα. Πιο συγκεκριμένα, η πρόταση της για την εκπροσώπηση της χώρας μας στα Όσκαρ του 2011, ο «Κυνόδοντας» δηλαδή, δεν φαίνεται να υιοθετείται ευθέως από το Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο –όπως λέγεται- θα σχηματίσει ειδική επιτροπή υπό τον Μισέλ Δημόπουλο (πρώην καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης) για να αποφασίσει ποια ταινία θα στείλει στην Αμερική! Και σε όλα αυτά ξανά μανά δικαστήρια, αυτή τη φορά ο Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Παραγωγών Οπτικοαουστικών Έργων (ΣΑΠΟΕ) –με τη βέβαιη στήριξη του Ε.Κ.Κ. κάτι που κάνει μπαμ στην επιστολή του- αμφισβητεί τα τέσσερα νέα μέλη του Δ.Σ. και τα βάζει με τους συνδικαλιστές της Διασωματειακής, οι οποίοι πάντως διατείνονται ότι «η Ελληνική Δικαιοσύνη για άλλη μια φορά δικαίωσε τους εκλεγέντες και απέρριψε το αίτημα του ΣΑΠΟΕ». Αχ, Θεέ μου, που πάμε; Που πάμε;

*Το άρθρο γράφτηκε από τον Νέστορα Πουλάκο και δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 12-8).

Ταινίες 12ης Αυγούστου

του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Η ιδανική λύση

Δραματική, σουηδικής/ φινλανδικής/ γερμανικής/ ιταλικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Γιόργκεν Μπέργκμαρκ, με τους Περνίλα Όγκαστ, Στίνα Έκμπλαντ, Μάγκνους Έρικσον, Ρολφ Λάσγκαρντ.


Ο Έρλαντ και ο καλός του φίλος Σβεν-Έρικ εργάζονται σε μια επιχείρηση ανακύκλωσης χαρτιού. Μετά από ένα πάρτι και αφού έχει πιει αρκετά, ο Έρλαντ υποκύπτει στην έλξη που νοιώθει για την Καρίν, τη νέα σύζυγο του Σβεν-Έρικ. Αυτή η ερωτική σχέση που αναπτύσσουν τούς γεμίζει ενοχές γεγονός που τους οδηγεί στο να εξομολογηθούν στους συντρόφους τους την απιστία τους.


Μπορεί να λέμε και να ξαναλέμε ότι στα μέσα του Αυγούστου σπάνια βγαίνουν στις αίθουσες καλές ταινίες, όμως για φέτος η διαφορά έγινε με αυτό το κωμικό δράμα που έρχεται από τη Σουηδία. Η «Ιδανική λύση» είναι μια αξιόλογη ταινία, που θα μπορούσε να σταθεί άνετα σε οποιαδήποτε εβδομάδα μες στο χρόνο, όμως η εταιρεία διανομής της, η Filmtrade, αποφάσισε να την «κάψει» (;) τώρα, αυτή την εποχή.
Στη συγκεκριμένη παραγωγή, σκηνοθετικό ντεμπούτο του πετυχημένου σεναριογράφου Γιόργκεν Μπέργκμαρκ («Ιστορίες της κουζίνας»), σημαντικό ρόλο έχει η ιστορία, και δη η ουσία της, το κύριο νόημά της. Δυο μεσήλικα ζευγάρια αποφασίζουν να συμβιώσουν, μια και δυο εκ των τεσσάρων συντρόφων ερωτεύτηκαν παράφορα και επειδή τρέφουν συναισθήματα σοβαρά για τους συζύγους τους δεν θέλουν να τους εγκαταλείψουν! Με αυτή την προοπτική, μια ζωή κοινοβιακή, ιδιαίτερη και συνάμα ιλαροτραγική, ανοίγεται μπροστά τους. Βασικός εμπνευστής αυτής της απίθανης ιστορίας είναι ένας ακόμη πετυχημένος Σουηδός κινηματογραφιστής, αυτή τη φορά σκηνοθέτης, ο Γενς Γιόνσον («Ο βασιλιάς του πινγκ πονγκ»). Να ξεκαθαρίσω εξαρχής ότι η ταινία του Μπέργκμαρκ δεν είναι κάτι το σπουδαίο. Είναι χαμηλών τόνων, με μέτριες ερμηνείες, σε κερδίζει όμως η απλότητα της κινηματογράφησης και η έξυπνη ιστορία της. Επίσης, έχει πολύ γούστο ο τρόπος με τον οποίον διαχειρίζεται αυτή την ιδιότυπη συγκατοίκηση τόσο ο σκηνοθέτης όσο και ο σεναριογράφος. Η «Ιδανική λύση» δεν είναι καμιά μεγάλη έκπληξη, στα σίγουρα όμως πρόκειται για ένα ευχάριστο διάλειμμα, αν και κωμικό δράμα θα τη χαρακτήριζα παρά κομεντί. Η ταινία του Μπέργκμαρκ απέσπασε τρία βραβεία : καλύτερης μουσικής στο φεστιβάλ της Γάνδης, και ακόμη δυο για τον Σουηδό σκηνοθέτη, ένα στο φεστιβάλ του Λιούμπιτς (στη Γερμανία), και ένα σε εκείνο του Ρότερνταμ, που έχει και τη μεγαλύτερη βαρύτητα.

Η νύφη της θάλασσας


Δραματική, ισραηλινής/ γαλλικής/ γερμανικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Κέρεν Γιεντάγια, με τους Ντάνα Ίβγκι, Μαχμούντ Σαλαμπί.


Στη Γιάφα, ένα προάστιο του Τελ Αβίβ, ο Ρέβεν έχει ένα γκαράζ. Η κόρη του Μάλι και ο γιος του Μέιρ δουλεύουν μαζί του, όπως και ο Τουφίκ και ο Χασάν, ένας νεαρός Παλαιστίνιος και ο πατέρας του. Κανείς δεν υποψιάζεται ότι η Μάλι και ο Τουφίκ είναι ερωτευμένοι από χρόνια. Καθώς οι δύο εραστές ετοιμάζονται μυστικά να παντρευτούν, η ένταση ανεβαίνει επικίνδυνα.


Τίποτε το ιδιαίτερο. Μελόδραμα λαϊκού ύφους αλά Bollywood, που φορές σου φέρνει στο νου τη Βουγιουκλάκη στα ντουζένια της κάπως στο λιγότερο εξεζητημένο και μπρουτάλ. Στα σίγουρα η ισραηλινή κινηματογραφία έχει να καυχιέται για άλλες ταινίες κι όχι για δαύτη, η οποία προβλήθηκε πέρυσι στις Κάννες εκτός συναγωνισμού, και καλά έκανε τώρα που τα λέμε ο Φερμό. Γιατί και εκείνος (σαν κι εμένα) ίσως να θυμόταν την πρώτη ταινία της Γιεντάγια «Or – η χρυσαφένια», που έσκισε στις Κάννες με πέντε βραβεία τo 2004 και άρεσε σε πολύ κόσμο, Τον ντουβρουτζά του θα τον έπαθε βλέποντας αυτή την ταινία, σας το εγγυώμαι. Κι εγώ πάντως δεν την άντεξα. Τις έβλεπα μικρός τέτοιες ιστορίες στην κρατική και μάλιστα χωρίς τόσα close up και έχω πει να το ξεπεράσω αυτό το παιδικό τραύμα. Άλλωστε, ποιος νομίζετε ότι θα τη δει στην ημερομηνία που βγαίνει στις αίθουσες;


Η ιδανική λύση **

Η νύφη της θάλασσας *


*Η κριτική κινηματογράφου δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή".

Ταινίες 5ης Αυγούστου

του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr


Η περιφρόνηση

Δραματική, γαλλικής παραγωγής του 1963, σε σκηνοθεσία Ζαν Λυκ Γκοντάρ, με τους Μπριζίτ Μπαρντό, Μισέλ Πικολί, Τζακ Πάλανς, Φριτς Λανγκ.

Ο Αμερικανός παραγωγός Τζέρεμι Πρόκος προσλαμβάνει τον γνωστό Αυστριακό σκηνοθέτη Φριτς Λανγκ προκειμένου να μεταφέρει στον κινηματογράφο την Οδύσσεια του Ομήρου. Δυσαρεστημένος με την «καλλιτεχνική» προσέγγιση που ακολουθεί ο σκηνοθέτης, προσλαμβάνει τον Πωλ Ζαβάλ, συγγραφέα αστυνομικών ιστοριών και θεατρικών έργων, για να επεξεργαστεί το σενάριο.

Να ξεκαθαρίσω ευθύς εξαρχής κάποια πράγματα : στην πρακτική μου όσον αφορά το κύριο άρθρο της κριτικής κινηματογράφου, όπως θα έχετε καταλάβει, δεν περιλαμβάνεται επανέκδοση κλασικής ταινίας. Θεωρώ ότι αυτή η παραγωγή, αν και διαχρονική, ανήκει στο παρελθόν, έχει εκτιμηθεί από προκατόχους μου, επομένως δική μου δουλειά είναι οι καινούριες ταινίες, οι πρώτες προβολές που λέμε. Αυτή την πρακτική την καταστρατηγώ σήμερα για δυο λόγους, και ελπίζω να κατανοήσετε. Αφενός διότι δεν υπάρχει αξιόλογη πρεμιέρα ώστε να σας μιλήσω γι’ αυτή, αφετέρου διότι –όλος τυχαίως;- αυτή την εβδομάδα συνωστίζονται μερικά πραγματικά θαύματα του παγκόσμιου κινηματογράφου, στα οποία οφείλω την αγάπη μου για το σινεμά, και φυσικά το ίδιο σινεμά οφείλει την ύπαρξή του σε αυτά. Αρχικώς ήταν να γράψω για την αθάνατη «Περιπέτεια» του Αντονιόνι, αλλά τελευταία στιγμή βγήκε από το προγραμματισμό των αιθουσών. Έτσι, έπρεπε να επιλέξω μεταξύ Γκοντάρ και Μπουνιουέλ… Προτιμώ την «Περιφρόνηση», όχι γιατί είναι ανώτερη από το σουρεαλιστικό διαμάντι του Μπουνιουέλ, αλλά διότι είναι ένα ολοκληρωτικό κινηματογραφικό κατασκεύασμα. Καλοκαιρινή –διαδραματίζεται ως επί το πλείστον στο Κάπρι της Ιταλίας-, συγκέντρωσε κορυφαία αστέρια της εποχής –Μπαρντό, Πικολί, Πάλανς-, σε μια art house ιστορία του αρχιερέα της Nouvelle Vague Ζαν Λυκ Γκοντάρ, ο οποίος δεν έκανε μια υπερπαραγωγή όπως φαντάζονταν οι μεγαλοπαραγωγοί του –Πόντι, Λέβιν, De Beauregard-, αλλά ένα δυναμικό, ειρωνικό, καυστικό και συνάμα τραγικό σχόλιο στην κοινωνία του θεάματος, όχι αυτή του Ντεμπόρ αλλά αυτή του Χόλιγουντ, που δεν σέβεται τον δημιουργό και το –εν γένει- καλλιτεχνικό έργο. Στα πρώτα χρόνια της καριέρας του ο Γκοντάρ, με ήδη σημαντικό έργο και το γαλλικό Νέο Κύμα στα ντουζένια του, απέδωσε έναν φόρο τιμής στο σινεμά του δημιουργού, τοποθετώντας τον σπουδαίο Γερμανό σκηνοθέτη Φριτς Λανγκ («Νοσφεράτου», «Μ») στο ρόλο της ζωής του, στη δύση της καριέρας του, στα χρόνια που απολάμβανε τη φήμη του. «Το σινεμα υποκαθιστά έναν κόσμο που ανταποκρίνεται στις επιθυμίες μας», είχε πει ο Μπαζέν, το οποίο χρησιμοποιεί ο Γκοντάρ αυτούσιο, ενώ εναλλάσσει σε κόκκινο-κίτρινο-μπλε τη σεκάνς της ολόγυμνης Μπαρντό, επιδιδόμενος σε ατέλειωτα τράβελινγκ στο χώρο της Τσινετσιτά. Τέτοιες ταινίες αποδόμησης του σινεμά δεν ξαναβγαίνουν. Δυστυχώς!

Ειδικότης μας το έγκλημα

Αστυνομική, γαλλικής παραγωγής, σε σκηνοθεσία Πασκάλ Τομά, με τους Κατρίν Φροτ, Αντρέ Ντιζολιέ, Κλοντ Ρις, Κιάρα Μαστρογιάννι, Μελβίλ Πουπό.

Ο Μπελισάρ και η Προυντένς Μπέρεσφορντ περνούν ξεκούραστες μέρες στον μικρό τους πύργο που έχει θέα σε ολόκληρη τη λίμνη του Μπουρζέ. Ο Μπελισάρ νιώθει ευτυχισμένος, αλλά η δαιμόνια Προυντένς πλήττει. Όταν η Βελγίδα θεία τους, η Μπαμπέτ, γίνεται μάρτυρας ενός φρικτού εγκλήματος, η Προυντένς ξεκινάει με σκοπό να αναζητήσει το πτώμα.

Σήριαλ έχει γίνει η μεταφορά των ιστοριών της Αγκάθα Κρίστι στα γαλλικά, και ειδικώς ο Πασκάλ Τομά το έχει θέσει σε αυτοσκοπό του. Τρίτη μεταφορά αυτή, μετά το «Στα ίχνη του δολοφόνου» (2005) και το «Ώρα μηδέν» (2007), άπασες έχουν ένα κάποιο ενδιαφέρον. Για να εξηγηθώ : στην αισθητική, στην ατμόσφαιρα ο Τομά πετυχαίνει διάνα, όλα όμως χάνονται στις ερμηνείες, όχι ότι οι ηθοποιοί είναι κακοί αλλά πρόκειται γι’ αυτό το διαβολεμένο βρετανικό φλέγμα, εκείνη η πινελιά η νησιωτική που δίνει το κάτι διαφορετικό, το κάτι παραπάνω. Δηλαδή, δεν θα δείτε βρετανική κινηματογραφική ή έστω τηλεοπτική μεταφορά βιβλίων της Κρίστι που να είναι χειρότερη των ταινιών του Τομά. Οι τελευταίες όμως είναι μέτριες διότι δεν πιάνουν το πνεύμα. Κι έτσι η ταινία βγαίνει μες στο κατακαλόκαιρο, που θα την δουν ελάχιστοι, για να πάει στο dvd. Άλλωστε είναι παραγωγή διετίας, και στην Ελλάδα πρωτοπροβλήθηκε στο 10ο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου του 2009.

Επανεκδόσεις

Ο «Ωραίος και σέξι» σε σκηνοθεσία Χέρμπερτ Ρος, αμερικανικής παραγωγής του 1972, με τους Γούντι Άλεν, Ντάϊαν Κίτον, είναι μια αισθηματική κωμωδία, ευθεία αναφορά στην κλασική «Καζαμπλάνκα» και τον Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ. Ο Άλαν, ένας ντροπαλός κριτικός κινηματογράφου που έχει σοβαρό πρόβλημα στις σχέσεις του με τις γυναίκες, είναι εντελώς προσκολλημένος στη δουλειά του και στην αγαπημένη του ταινία, την «Καζαμπλάνκα». Μια σλάπιστικ κωμωδία, από τις επιτυχημένες του είδους, με έναν Γούντι Άλεν στο σενάριο (υπήρξε επίσης θεατρικό) και τον πρωταγωνιστικό ρόλο, να ξεδιπλώνει το αστείρευτο ταλέντο του με φόρα από την εποχή της stand up κωμωδίας, όπου μεσουρανούσε. Η ταινία του Ρος, ενός σκηνοθέτη με ποικίλο έργο (από μεταφορές των έργων του Νιλ Σάϊμον στο ποπ άσμα «Footloose»), είναι γεμάτη κινηματογραφικές αναφορές, σατιρίζοντας τρόπον τινά τη ζωή του κριτικού κινηματογράφου, ενός ακραιφνή σινεφίλ σε υπηρεσία δηλαδή. Κυρίως, όμως, καδράρει στην «Καζαμπλάνκα» του Μάικλ Κέρτις (1942), από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών, και δη στο σάουντρακ του, το Play it again Sam, που είναι και ο τίτλος της ταινίας του Ρος στα αμερικανικά.
Η «Κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας» σε σκηνοθεσία Λουίς Μπουνιουέλ, ισπανικής/ γαλλικής/ ιταλικής παραγωγής του 1972, με τους Φερνάντο Ρέι, Πολ Φρανκέρ, Ντελφίν Σεϊρίν, Ζαν Πιερ Κασέλ, Μισέλ Πικολί, είναι ένα από τα πιο διάσημα σουρεαλιστικά αριστουργήματα του σπουδαίου Ισπανού σκηνοθέτη, ο οποίος στην τελευταία δεκαετία της καριέρας του εξέπληξε τους πάντες. Μια παρέα έξι αστών προσπαθεί επανειλημμένα να συναντηθεί για φαγητό, αλλά τα σχέδια της συνεχώς ματαιώνονται. Κι ενώ αρχικά όλα μοιάζουν να είναι αποτέλεσμα μιας κακής συνεννόησης, τελικά τα εμπόδια που προκύπτουν μοιάζουν ολοένα και πιο περίεργα. Αυτό το ιδιόρρυθμο πλην όμως σκληρό κοινωνικό σχόλιο για τη σήψη και την παρακμή της μεγαλοαστικής τάξης των μέσων του 20ου αιώνα, έδωσε στον κορυφαίο Ισπανό σκηνοθέτη το Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας και άλλα πέντε βραβεία παγκοσμίως. Ταυτόχρονα ήταν ένα ακόμη σημάδι ότι θα μείνει στην κινηματογραφική αιωνιότητα, όπως κι έγινε άλλωστε.

Ειδικότης μας το έγκλημα **
Η περιφρόνηση (1963) ****
Ωραίος και σέξι (1972) ****
Η κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας (1972) ****

*Η κριτική κινηματογράφου δημοσιεύτηκε στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή".

17 Αυγ 2010

Έρωτας στο θερινό σινεμά

Του Νέστορα Πουλάκου
npoulakos@apogevmatini.gr

Ήσουν το καλοκαίρι που τελείωνε,
η ακρογιαλιά
με τα υπαίθρια σινεμα
και τα εξοχικά κεντράκια.

Γιάννης Καρατζόγλου, Πηγαίος Κώδικας, Εκδ. Ίκαρος

Το σινεμά είναι έρωτας κάτω από τον ήλιο. Όταν τα φώτα σβήνουν, η μηχανή παίρνει μπρος και το πρώτο φως απλώνεται στην αίθουσα. Στη θερινή αίθουσα, μάλιστα, που τα κορμιά πεθαίνουν από τη ζέστη, αν και έρχονται πιο κοντά, τρόπον τινά μια αντίδραση στην υπερθερμία της ατμόσφαιρας. Μια γλυκιά «έξαψη» σε κυριεύει, όταν απλώνεται μπροστά σου ένας κόσμος ατόφια ερωτικός, όπως ακριβώς είναι η σπάνια «πράσινη αχτίδα» λίγο πριν ο ήλιος σβήσει, η μέρα χαθεί και δώσει τη σειρά της στην ξέφρενη καλοκαιρινή νύχτα. Ένα «τσάι» δροσερό, χωρίς γεύση όμως αφού τα χείλη έχουν πλέον τον πρώτο λόγο, είναι αυτό που χρειάζεσαι. Το σύμπαν ολόκληρο βρίσκεται μπροστά στα μάτια σου, γεμάτο έρωτα και φαντασία.

Έξαψη, του 1981

Στην παραλία της Φλόριντα, ένα καλοκαιρινό βράδυ, όλα είναι αφάνταστα ζεστά και ο καθένας δροσίζεται με όποιον τρόπο βρίσκει. Ο αρρενωπός δικηγόρος Νεντ είναι σκληρός, γυναικάς και πάντα διαθέσιμος για γλέντι. Η εντυπωσιακή Μάτι, σύζυγος μεγαλοεπιχειρηματία της περιοχής, στέκεται στη γέφυρα και απλώς αφήνει τα αντρικά βλέμματα να την «αγγίζουν» και έπειτα να αποχωρούν ανικανοποίητα. Ο στόχος έχει ήδη βρεθεί, άλλωστε. Στη συγκεκριμένη ταινία η τζαζ διάθεση του Τζον Μπάρι εξάπτει τη φαντασία τοιουτοτρόπως. Οι Γουίλιαμ Χαρτ και Κάθλην Τέρνερ μπερδεύουν το πάθος με την εμμονή για χρήμα και εξουσία. Το αρχετυπικό ερωτικό δράμα του Λόρενς Κάσνταν είναι μια ευθεία αναφορά στην «Κολασμένη αγάπη» του Μπίλι Γουάιλντερ, εκείνο το εξαιρετικό φιλμ νουάρ με την Μπάρμπαρα Στάνγουϊκ που βασίζεται σε βιβλίο του Ρέιμοντ Τσάντλερ. Ταυτοχρόνως, αυτή η σπαρακτική σχέση του Νεντ και της Μάτι ήξερε να σκοτώνει καθετί το συντηρητικά συμβατικό.

Πράσινη αχτίδα, του 1986

Το καλοκαίρι στην πόλη είναι μελαγχολικό, είναι μοναχικό, γεμίζει με σκέψεις το μυαλό, με εικόνες ανεκπλήρωτες την ψυχή, με όνειρα τη φαντασία. Στο Παρίσι μες στο κατακαλόκαιρο έχει απομείνει η Ντελφίν (Μαρί Ριβιέρ), μια νεαρή, όμορφη, πανέξυπνη και συνάμα μορφωμένη γυναίκα που δεν καταδέχεται συμβατικές διακοπές, πρόχειρες λύσεις, δεν τα βρίσκει ούτε με τους φίλους ούτε με το σύντροφό της. Περιπλανιέται σε άλλες πόλεις και θέρετρα, γνωρίζει ανθρώπους, τσαντίζεται, κλαίει, γελά, στο τέλος όμως ένας ξένος και η πράσινη αχτίδα που διαφαίνεται στον ορίζοντα αλλάζουν τα δεδομένα. Ο μεγάλος «χαμένος» του 2010, ο Ερίκ Ρομέρ, κέρδισε τρία βραβεία στη Μόστρα της Βενετίας με αυτή την ταινία, που στα αγγλικά μεταφράστηκε ως «Summer», μεταξύ των οποίων το Χρυσό Λιοντάρι, διότι πολύ απλά κατάφερε να αποτυπώσει την αστική περιπλάνηση στη μελαγχολία.

Τσάι στη Σαχάρα, του 1990

Για την ακρίβεια, η ιστορία της Κιτ και του Πορτ Μόρεσμπι είναι ένα αποχαυνωτικό ναρκωτικό στη μεγαλομανή πραγματικότητα που τους περιέβαλε. Μεγαλοαστοί, καλλιτέχνες, ψάχνουν νέες εμπειρίες, αναζητούν την εξυψωτική διέγερση που θα τους συμπαρασύρει στο πυθμένα της φαντασίας. Η έρημος και οι Άραβες νομάδες θα είναι ο «τάφος» τους. Η βραβευμένη με Χρυσή Σφαίρα εξαιρετική, λυρική μουσική του Ραϊούτσι Σακαμότο σου πεθαίνει το μυαλό. Κυριολεκτικά. Η Ντέμπρα Γουΐνγκερ και ο Τζον Μάλκοβιτς αναζητούν τις καλύτερες ερμηνείες στις καριέρες τους. Ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι μετά από αυτή την ταινία έκλεισε το σκηνοθετικό του κύκλο, ολοκλήρωσε ως δημιουργός. Είχε φτιάξει τα πλέον αθάνατα ερωτικά διαμάντια στην ιστορία του κινηματογράφου (το έτερο είναι το «Τελευταίο ταγκό στο Παρίσι»). Το «Τσάι στη Σαχάρα» είναι ένα μαγευτικό ταξίδι προς το τέλμα.
Πολλές ταινίες…

…γυρίζονται αυτή την περίοδο, οι περισσότερες όχι με κρατικό χρήμα αλλά με ιδιωτική πρωτοβουλία. Είδαν και απόειδαν οι άνθρωποι του ελληνικού σινεμά και αποφασίζουν να ξεκινήσουν και όποιον πάρει ο χάρος. Αν κάτσω και σας απαριθμήσω πόσες περιπτώσεις δημιουργών γνωρίζω που έχουν πάρει δάνεια και έχουν βάλει υποθήκη τις περιουσίες τους προκειμένου να γυρίσουν τις ταινίες τους θα απορήσετε. Και πόσους ακόμα που κάνουν γυρίσματα ή τα έχουν μόλις τελειώσει βασιζόμενοι σε λεφτά του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, τα οποία ευελπιστούν να δουν σύντομα...


Ερωτική κωμωδία…

…ετοιμάζουν αυτή την περίοδο οι «Αργοναύτες» του Πάνου Παπαχατζή με την καινούρια εταιρεία διανομής «Filmopolis». Θα λέγεται «Το έτερον ήμισυ», σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Σεϊτανίδη («Αιώνιος φοιτητής»), με πρωταγωνιστές τους Κρατερό Κατσούλη, Βλαδίμηρο Κυριακίδη, Δάφνη Λαμπρόγιαννη, Κατερίνα Παπουτσάκη, Γιάννη Ζουγανέλη, Δημήτρη Σταρόβα κ.ά, όπου δυο ζευγάρια «συναγωνίζονται» ποιο είναι το πιο πετυχημένο ερωτικά μέσα από διάφορα κωμικά γκαγκ. Θα βγει στις αίθουσες τα Χριστούγεννα.

Τον Οκτώβριο…


…αναμένεται στους κινηματογράφους μια ακόμη ερωτική ιστορία, αυτή τη φορά του πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη Στάθη Αθανασίου. Λέγεται «DOS» και ακολουθεί δυο ζευγάρια σε δυο πόλεις, την Αθήνα και τη Βαρκελώνη. Πρωταγωνιστούν οι Σταύρος Γιαγκούλης, Μαρίνα Καλογήρου, Γιώργος Καραμίχος, Ντορέττα Παπαδημητρίου, Αλεξάνδρα Παυλίδου κ.ά. Είναι μια παραγωγή της Υβόνη Ρόμαν Φιλμς.

Στην Τουρκία…


…θα γυριστεί εξ ολοκλήρου η καινούρια ταινία της Φωτεινής Σισκοπούλου («Η ζωή ενάμιση χιλιάρικο»). Η «Πόλη των θαυμάτων», μια περιπλάνηση (και συνάμα μια χαρτογράφηση) στην Πόλη, αποτελεί συμπαραγωγή με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου. Το project παρουσιάστηκε πριν μερικές εβδομάδες με παρόντα τον Μηνά Χατζησάββα, που πρωταγωνιστεί. Ο έμπειρος ηθοποιός θα συμμετάσχει και στη νέα ταινία του Φίλιππου Τσίτου, «Άδικος κόσμος», μαζί με τον Αντώνη Καφετζόπουλο και τη Μαρία Ζορμπά. Ένα χρόνο μετά την επιτυχία του με την «Ακαδημία Πλάτωνος», ο Τσίτος αφηγείται τη διαλεύκανση ενός φόνου υπό το πρίσμα της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Στο Λοκάρνο…

…το δημοφιλές φεστιβάλ της Ελβετίας, που διεξάγεται αυτή την περίοδο (4-14 Αυγούστου) για 63η χρονιά, υπάρχει μια έστω αμυδρή ελληνική παρουσία. Η ταινία «Η περούκα» του Ταϊφούν Πιρσελίμογλου, που προβάλλεται στο διαγωνιστικό τμήμα, είναι Τουρκοελληνική παραγωγή (από την Ελλάδα συμμετέχει η εταιρεία GRAAL). Μάλιστα σε ανακοίνωσή της η εταιρεία ψέγει τόσο το Ε.Κ.Κ. όσο και την Ε.Ρ.Τ, που είναι απόντες από αυτή την ευκαιρία.

*Το κείμενο και τα σχόλια δημοσιεύτηκαν στην καθ. εφημερίδα "Απογευματινή" (φύλλο 16-8).