31 Οκτ 2010

ΤΣΑΡΛΣ ΜΠΟΥΚΟΦΣΚΙ

Βγήκα στη βεράντα. Μια αδέσποτη γάτα έκοβε βόλτες στην αυλή μου. Ήταν τεράστια, κεραμιδόγατα, με γυαλιστερή μαύρη γούνα και κίτρινα λαμπερά μάτια. Δεν με φοβόταν. Με πλησίασε και τρίφτηκε στα πόδια μου. Ήμουν καλός άνθρωπος και το ‘ξερε. Τα ζώα τα καταλαβαίνουν κάτι τέτοια. Έχουν ένστικτο. Μπήκα στο σπίτι και με ακολούθησε.

Τσαρλς Μπουκόφσκι, Γυναίκες, Μυθιστόρημα, μτφρ. Χρύσα Τσαλικίδου, Εκδόσεις Οδυσσέας, 1981.


*Από την πρώτη -φθαρμένη- έκδοση, ένα από τα αναγνώσματα του φετινού καλοκαιριού (δια χειρός Νίκου Μπίνου), από τη Μήλο στον Πόρο και τη Λευκάδα, , ενώ η Νάνσυ διάβαζε τις "Ιστορίες μιας θαμμένης ζωής" του..

30 Οκτ 2010

"Λακωνικά... Το χαμόγελο της Ωραίας Ελένης" - Νίκος Αλευράς (2010)

Του Νέστορα Πουλάκου
(poulakos@sevenart.gr)


Ο Νίκος Αλευράς δεν έφυγε ποτέ από το κινηματογραφικό προσκήνιο παρόλο που δεν υπήρξε στον αφρό του. Ο ίδιος δεν το ήθελε, φαντάζομαι, λόγω της ιδιοσυγκρασίας του. Τη φετινή χρονιά, με το μικρού μήκους ντοκιμαντέρ του "Το Αρχαίον Όστρακον", συγκίνησε στα φεστιβάλ της Κω, της Δράμας, της Χαλκίδας. Μεγάλου μήκους ταινία έχει να κάνει από τα πολύ ιδιαίτερα "Ερωτικά μαθήματα για επαναστατική δράση", το 2007.


Νέα ασχολία όμως βρήκε, εξόν από το πύργο του στη Μάνη, στον οποίο και καταφεύγει σε πολλές στιγμές μες στο χρόνο. Η εταιρεία του «λαλλούδα» και η «Ιδιομορφή», εκδοτικός οίκος από τη Σπάρτη, καταπιάνονται με τα παλαιότερα έργα του Αλευρά φτιάχνοντας όμορφες, πλουραλιστικές, ενδιαφέρουσες και σίγουρα πλούσιες εκδόσεις.


Κοντά στο Πάσχα, βγήκε σε βιβλίο (σενάριο-κριτικές-κείμενα-σημειώματα) με το dvd μαζί η θρυλική (για πολλούς λόγους) ταινία του "Πέφτουν οι σφαίρες σαν το χαλάζι και ο τραυματισμένος καλλιτέχνης αναστενάζει…" (παραγωγής 1977). Πριν λίγο καιρό, επίσης, κυκλοφόρησε μια ακόμη έκδοση, πολύ αξιόλογη και άκρως ενδιαφέρουσα.


Το booklet "Λακωνικά… Το χαμόγελο της Ωραίας Ελένης" προέρχεται καταρχάς από το ομώνυμο ωριαίο ντοκιμαντέρ του Νίκου Αλευρά που γυρίστηκε το 2004 για λογαριασμό της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λακωνίας, και χαρτογραφεί γεωγραφικά, τουριστικά, κοινωνικά, ανθρωπογεωγραφικά, ιστορικά το νομό Λακωνίας και, δη, τη Μάνη. Το ντοκιμαντέρ περιέχει μπόλικη ποίηση και πεζό (Καζαντζάκης, Κόντογλου, Μυριβήλης, Ρίτσος), σε απαγγελία Όλιας Λαζαρίδου, ενώ την οργάνωση παραγωγής είχε ο αείμνηστος ντοκιμαντερίστας Γιώργος Κολόζης.


Το πακέτο περιλαμβάνει μια καλαίσθητη δίγλωσση έκδοση με το σενάριο της ταινίας, ιστορικά στοιχεία, σημειώματα και πλούσιο φωτογραφικό υλικό. Επίσης, το dvd της ταινίας σε πέντε γλώσσες καθώς και ένα cd σε μουσική Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη με 14 τραγούδια (περιλαμβάνονται ποίηματα των Ρίτσου, Βρεττάκου, Πολυδούρη, σε απαγγελία Νίκου Αλευρά).


Η έκδοση κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία και -αν μη τι άλλο- έχει πολύ υλικό προς διερεύνηση. Προσωπικά, ακόμη τη μελετώ.


*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (11-10-10).

29 Οκτ 2010

Νόμος Γερουλάνου : Σχόλια για το νέο κινηματογραφικό νόμο

Του Νέστορα Πουλάκου
(poulakos@sevenart.gr)

Ο «Νόμος Μελίνα» θα δώσει τη θέση του στο «Νόμο Γερουλάνου». Το εκτόπισμα, το βάρος και η αξία των δύο ονομάτων δεν χωρούν συγκρίσεις. Το ζήτημα είναι ο «Νόμος Γερουλάνου» να διαρκέσει κι αυτός 24+ χρόνια, όταν ψηφιστεί (αύριο πάει στη Βουλή και αμέσως τίθεται προς δημόσια διαβούλευση).

Καταρχάς το θετικό είναι ότι ακούμε το πρώτο καρδιοχτύπι της εγχώριας κινηματογραφίας. Εντέλει, ζει. Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο και παρά τις διακρίσεις των ταινιών μας, ο ελληνικός κινηματογράφος είναι σε κακό χάλι. Αδιαφορία παρά τις ποικίλες επιτροπές που είχαν συστήσει από τους υπουργούς της Νέας Δημοκρατίας (Τατούλης, Βουλγαράκης, Σαμαράς, Λιάππης), καθυστερήσεις από τον Γερουλάνο (οι 100 μέρες έγιναν ένας χρόνος), άδεια ταμεία στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, άφαντη και η επιστροφή φόρου προς κάθε κατεύθυνση, ανύπαρκτο το 1,5 % των καναλιών (εντάξει, αυτό βαστά περισσότερα χρόνια), διχασμένος ο κινηματογραφικός κόσμος (σε πόλεμο το ΕΚΚ, η Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών και η Διασωματειακή Επιτροπή, οι Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη, η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου, και ένας σωρό άλλος κόσμος).

Μόλις σήμερα έγιναν γνωστές οι βασικές αρχές του νέου κινηματογραφικού σχεδίου νόμου. Σε λίγες ημέρες θα τον ξέρουμε και ολόκληρο ώστε να τον κρίνουμε καλύτερα και πιο σφαιρικά. Ακούω φωνές δυνατές και οσμίζομαι εκ νέου πόλεμο. Από αυτά που διαβάζω στις πρώτες σελίδες, φωτογραφίζονται άνθρωποι (τους φέρνω στο νου μου) που θα χάσουν τον ύπνο τους, στα σίγουρα.

Σταχυολογώ και σχολιάζω:

• Είναι πασιφανές ότι ο Γερουλάνος θέλει να ενισχύσει τη θέση του παραγωγού. Να φτιάξει το ελληνικό σινεμά βάσει Χόλιγουντ. Βέβαια και πάλι θα απέχουμε παρασάγγας από αυτό, αλλά δεν έχει σημασία. Μικρή αγορά στην ίδια βάση, όμως, φέρεται να λέει το σύνθημα. Είναι σίγουρο ότι θέλει να βάλει στο παιχνίδι τις μικρές και μεσαίες εταιρείες παραγωγής, που φοβούνται όντως να επενδύσουν στο σινεμά και κυνηγάνε μόνο τηλεοπτικά, ντοκιμαντέρ και βιντεοκλίπ. Το γεγονός φυσικά ότι το τονίζει δεν σημαίνει και ότι θέλει ν’ αποδυναμώσει τις μεγάλες εταιρείες παραγωγής. Το αντίθετο. Ίδια θα μείνει η πίτα. Απλώς μερικά ψίχουλα θα πάρουν και οι μικροί. Στόχος του βέβαια είναι να καταργήσει τον όρο «κρατικοδίαιτη ταινία». Τουλάχιστον σε ένα μέρος της να είναι ιδιωτική.

• Με το παραπάνω σκεπτικό έγιναν και οι ρυθμίσεις για τα φορολογικά κίνητρα στον υποψήφιο παραγωγό. Του δίνει αβάντες για να προχωρήσει. Του προσφέρει απαλλαγές και ελαφρύνσεις (αυτά μένει να τα δούμε στην πράξη, όμως). Η είδηση βέβαια, που βγαίνει από εδώ, είναι ότι ισχυροποιεί 100% το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου. Όλα τα χρήματα θα περνούν από τον ειδικό λογαριασμό του.

• Όλο το βάρος, ο Γερουλάνος, το ρίχνει στην επιστροφή του φόρου στους παραγωγούς. Απλοποιεί τις διαδικασίες είσπραξης του, λέει. Χρηματοδοτεί πιο ενισχυμένα τις ταινίες που έχουν κάνει μέχρι 50 χιλιάδες εισιτήρια, λέει επίσης (και αυτές που έχουν κάνει 100, και είναι 4-5 κάθε χρόνο;). Δεσμεύει τα κανάλια να δίνουν το 1,5 % των εσόδων τους στην παραγωγή (αλήθεια, τι ώρα θα γίνει αυτό για να είμαι παρών;). Πέρα από την πλάκα, το τελευταίο που είναι ένα μεγάλο αγκάθι για την ντόπια κινηματογραφία πρέπει να προσεχθεί. Και, εντάξει, η ΕΡΤ τα δίνει εν καιρώ, τα ιδιωτικά κανάλια όμως; Αν θα τα δώσουν, θα επιλέγουν πάλι μόνο τις εμπορικές ταινίες («εναπόκεινται στην επιλογή των ίδιων των τηλεοπτικών σταθμών»). Μένει να διαβάσουμε λεπτομερώς το νόμο.

• Αυξάνει την ετήσια χρηματοδότηση του στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου (σε τι ποσοστό;). Δημιουργεί τους οργανισμούς Hellenic Film Commission και Thessaloniki Film Commission -προσφέροντας νέες θέσεις εργασίας-, που σκοπό έχουν την προσέλκυση ξένων επενδύσεων (περυσινά ξινά σταφύλια με άλλο όνομα, πλήρως αποτυχημένα μέχρι τώρα). Απλοποιεί τα δεδομένα για να ασκεί κάποιος το επάγγελμα «παραγωγός».

Από όλα τα παραπάνω απλώς συνοψίζω: ήλθε η ώρα να ξαναζήσουμε το «σινεμά του παραγωγού», αρκετά κράτησε το όνειρο. Σαν πολύ δεν βιώσαμε το «σινεμά του δημιουργού»;

• Θεσμικά όργανα: Καταργεί το Συμβούλιο Κινηματογραφίας και τον Ειδικό Σύμβουλο. Δεν νομίζω ότι θα λείψουν σε κανέναν. Πόσω μάλλον στον Γενικό Διευθυντή/ Καλλιτεχνικό Διευθυντή/ Διευθύνοντα Σύμβουλο του κάθε οργάνου: Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο (δεν βάζω τη Διεύθυνση Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων του ΥΠΠΟΤ). Γιώργος Παπαλιός, Δημήτρης Εΐπίδης, Γιώργος Μπολάνης, βγαίνουν πανίσχυροι καταπώς φαίνεται. Αν και ο πρώτος είναι «προσωρινός», φήμες τον θέλουν να παραμένει. Ο δεύτερος είναι επιλογή Γερουλάνου. Ο τρίτος, όπως αναφέρουν πηγές μου, είναι ακλόνητος βάσει ρύθμισης της προηγούμενης κυβέρνησης. Ειδικώς το «εισηγητικός-εκτελεστικός για τον Γενικό Διευθυντή» τα λέει όλα. Μη σας εξηγώ. Όπως και το «ελεγκτικός για το Δ.Σ.»…

• «τον περιορισμό των φαινομένων παραγοντισμού και διασποράς της ευθύνης στη λήψη αποφάσεων» - «θεσμικές αγκυλώσεις εμποδίζουν την αξιοποίηση των δυνατοτήτων και δυνάμεων…» - «το πνεύμα της συλλογικής συνδιαχείρισης που είχε καλλιεργηθεί λόγω της ισχύουσας δομής των φορέων κινηματογραφικής πολιτικής οδήγησε σε συστημική αποτυχία» - «η συνδιοίκηση των επαγγελματικών σωματείων σε φορείς που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από τον κρατικό προϋπολογισμό και έχουν ως αντικείμενο την άσκηση εθνικής πολιτικής δεν αποδείχτηκε αποτελεσματική». Τα παραπάνω αποσπάσματα είναι χαρακτηριστικά του τι θέση φαίνεται ότι θα έχουν οι συνδικαλιστές ή οι επαγγελματίες συνδικαλιστές του κινηματογράφου στο νέο νόμο. Δεν νομίζω ότι τους θέλει ο Γερουλάνος στο παιχνίδι, και αν λάβω υπόψη μου αυτά που έχουν διαρρεύσει στον Τύπο τις τελευταίες εβδομάδες (για τη θέση τους στο Δ.Σ. του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, όπου βγήκαν ενισχυμένοι στις τελευταίες εκλογές, και όχι μόνο) τότε τα πράγματα δεν προβλέπονται ευοίωνα για τους ίδιους. Σε αυτό το σημείο, το casus belli (και δεν εννοώ την ταινία) είναι δεδομένο.

• Το Κινηματογραφικό Αρχείο περνάει οριστικά και αμετάκλητα στο Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο (για όποιον δεν ξέρει, είχε εγκαινιαστεί επί Ρουσόπουλου και βρίσκεται στο κτίριο Τύπου απέναντι από το Πάντειο – είναι από τους ελάχιστους θεσμούς που δέχτηκε και διατήρησε ο Γερουλάνος). Αποδυναμωμένοι βγαίνουν δυο θεσμοί που μπορεί να υπήρχαν από παλιά αλλά ουσιαστικά αναμορφώθηκαν επί Νέας Δημοκρατίας. Πρόκειται για την Ταινιοθήκη της Ελλάδας (με τα πολλά οικονομικά προβλήματα πια) και το Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (που δεν έχει κανένα οικονομικό πρόβλημα αλλά κάπως πρέπει να βγει από τη μέση).

Από όλα τα παραπάνω, καταλαβαίνετε σίγουρα ότι ο Γερουλάνος επιθυμεί υπερσυγκέντρωση εξουσιών σε λίγα πρόσωπα και εκκαθάριση του τοπίου, για να ελέγχει τα πάντα. Ή για να ελέγχουν οι άνθρωποι του τα πάντα, χωρίς καμία παράπλευρη απώλεια.

Για τι δεν μιλάει: Εντάξει δεν έχουμε στα χέρια μας ολόκληρο το σχέδιο νόμου αλλά πολύ θέλω να διαβάσω τα παρακάτω: Τι σκοπός υπάρχει για την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου (αν δεν γνωρίζετε, δεν έχει «υιοθετηθεί» ακόμη από το ΥΠΠΟΤ – τρανή απόδειξη το πώς ορίστηκε ελληνική πρόταση για το Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας, ο "Κυνόδοντας" του Λάνθιμου), το Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (θα συγχωνευθεί με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και, αν ναι, θα διατηρήσει την οικονομική και διαχειριστική αυτονομία του;), την Ταινιοθήκη της Ελλάδας (θα πέσει σε ανυποληψία και θα μετεξελιχθεί σε αίθουσα και μόνο;), τα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας (αποδεσμεύονται από το ΦΚΘ, θα είναι χρηματικά;), το νέο Δ.Σ. του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου και φυσικά τον Πρόεδρο του (ή Γενικό Διευθυντή του;), τους αιθουσάρχες και διανομείς και την επιστροφή φόρου που τους αναλογεί, τους αιθουσάρχες/διανομείς/παραγωγούς (σε πακέτο του ενός) που είναι πανίσχυροι και φυσικά έχουν το μεγαλύτερο μέρος της πίτας (τι σας έλεγα στην αρχή;).

Όπως και να έχει, όλα τα παραπάνω που σας γράφω είναι μια πρώτη εκτίμηση βάσει των στοιχείων που έχουν δημοσιευθεί. Με ανυπομονησία αναμένω το σχέδιο νόμου. Ξέρετε τι εξιλέωση είναι για τον δημοσιογράφο που γράφει τόσα χρόνια περί ενός νόμου-φαντάσματος, τώρα να τον βλέπει να έρχεται; Έπεται συνέχεια…

Δημοσιεύτηκε στο www.sevenart.gr (19-10-10).

*

Σε αυτό το δεύτερο κείμενο δεν θα σας γράψω και πολλά, καθότι στην πρώτη ανάγνωση του «Νόμου Γερουλάνου», που δημοσιεύτηκε στο SevenArt, σας τα είπα -εντέλει- όλα παρά τις τρεις σελίδες σύνοψης που αντικατόπτριζαν τις 53 του σχεδίου, όπως έφτασαν στα μέιλ μας την περασμένη Δευτέρα. Πάντως ο συντάκτης του ΥΠΠΟΤ παίρνει άριστα για την περιεκτικότητα του λόγου του.

Επί της ουσίας του το ολοκληρωμένο σχέδιο νόμου, όπως αυτό παρουσιάστηκε στη Βουλή και τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, δεν απαντά σε κανένα από τα ερωτήματα που έθεσα στο τέλος του προηγούμενου άρθρου.

Δεν αναφέρει τίποτα για την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου και την Ταινιοθήκη της Ελλάδας, οι οποίες καταπώς φαίνεται παραμένουν ιδιωτικές πρωτοβουλίες με ότι συνεπάγεται αυτό. Επίσης, δεν αναφέρεται το παραμικρό για τα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας και το πότε και που και αν αυτά θα δίνονται, όπως ακόμη για το ποιος θα είναι ο αρμόδιος για την ελληνική πρόταση Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας. Τώρα βέβαια αν όλα τα παραπάνω ενταχθούν στους εσωτερικούς κανονισμούς κάποιων από τους τρεις οργανισμούς (Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο), στους οποίους και υπερσυγκεντρώνει εξουσίες το ΥΠΠΟΤ, αυτό είναι «αλλουνού παπά ευαγγέλιο».

Όπως ξαναείπα ισχυρότατο βγαίνει το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και ο Γενικός Διευθυντής του (με τον «ελεύθερο» μισθό - δεν καθορίζεται ποσό). Από κει θα ρέει όλο το χρήμα της ντόπιας κινηματογραφίας. Επίσης, δυο διαφορετικά πρόσωπα θα είναι ο Πρόεδρος και ο Γενικός Διευθυντής, στα πρότυπα των ιδιωτικών επιχειρήσεων (το τεχνοκρατικό που του αρέσει του Γερουλάνου) και της ΕΡΤ εσχάτως. Τέλος, καταργείται το Filmcenter και η διανομή της ελληνικής ταινίας επιστρέφει στο Hellas Film.

Για να μην το ξαναγράφω και παρακάτω, οι μεγάλοι «χαμένοι» της νέας κατάστασης όπως διαμορφώνεται είναι οι συνδικαλιστές καθότι αποκλείονται δια νόμου από όλες τις θέσεις. Άπαντες στα δ.σ. των οργανισμών διορίζονται από το ΥΠΠΟΤ και κανείς δεν πρέπει να εξασκεί το συνδικαλίζειν. Απ’ ότι μαθαίνω αναμένονται αντιδράσεις και κινητοποιήσεις. Οι συνδικαλιστές συνεδρίασαν την περασμένη Πέμπτη.

Στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ο απόλυτος άρχων θα είναι ο Γενικός Διευθυντής του. Και πάλι θα υπάρχει διαχωρισμός με τον Πρόεδρο καθώς και με τους διευθυντές όλων των τμημάτων (Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου, Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, Thessaloniki Film Commission, Μουσείο Κινηματογράφου). Εν γένει, στη Θεσσαλονίκη όποιος φωνάζει «κύριε διευθυντά» θα γυρνάει ένας σωρό κόσμος. Όσον αφορά τώρα το Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ούτε την πλήρη διαχειριστική ούτε φυσικά την οικονομική αυτοτέλεια του διαβάζω, παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία που είχε ο έως τώρα διευθυντής του Βασίλης Κεχαγιάς. Επιπλέον, δεν υπάρχει πουθενά μες στο κείμενο το τι μέλει γενέσθαι με τις ελληνικές ταινίες του φεστιβάλ επί του συγκεκριμένου (και όχι μες στο γενικό χαμό του Διεθνούς τμήματος).

Τέλος, οριστικά και αμετάκλητα όλο το κινηματογραφικό αρχείο περνάει στο Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο. Ο καινούριος οργανισμός, που μέχρι στιγμής είχε ασχοληθεί με κινηματογραφικά και τηλεοπτικά επίκαιρα, στα σίγουρα θα μπορεί να διαφυλάξει επιτυχώς και με επιστημονική ακεραιότητα την κινηματογραφική ιστορία μας. Το ζητούμενο, όμως, είναι αν μπορεί και να την προωθήσει στο κοινό, στα πρότυπα της Γαλλικής Ταινιοθήκης. Αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα, το οποίο παραμένει νεφελώδες και δεν πρέπει να αμεληθεί. Κάτι πρέπει να γίνει σε αυτό το σημείο…

Αυτό το «σινεμά του παραγωγού», που προωθεί ο κ. Γερουλάνος -και ας διατείνεται ότι «ως δημιουργός οπτικοακουστικού έργου νοείται ο σκηνοθέτης» (άλλωστε η λέξη «παραγωγός» μες στο κείμενο σπάει κάθε ρεκόρ ανάγνωσης)-, έχει ξεκάθαρη θέση στο μέλλον την ντόπιας κινηματογραφίας. Για την ενίσχυση της παραγωγής δεν σας μίλησα καθόλου σήμερα διότι ό,τι έγραφα την προηγούμενη εβδομάδα ισχύει στο ακέραιο, εντέλει.

Όταν ο νόμος ψηφιστεί (κάτι που θα γίνει μάλλον σύντομα) μένουν λίγοι μήνες για να ξέρουμε τα νέα (;) πρόσωπα των οργανισμών. Πάντως νόμο έχουμε. Καλός ή ελλιπής θα δείξει. Ας τον συζητήσουμε.

Δημοσιεύτηκε στο www.sevenart.gr (25-10-10).

28 Οκτ 2010

Ταινίες 28ης Οκτωβρίου 2010

Του Νέστορα Πουλάκου

Τhe Social Network (7/10)


Το λέω εξαρχής: μ’ άρεσε πολύ η ταινία του Φίντσερ, ο οποίος παρόλο που εδώ δεν κάνει επίδειξη των σκηνοθετικών του ικανοτήτων (αν και υπάρχουν σημεία που τον παραδέχεσαι) κατάφερε και πάλι να επιλέξει θέμα βαρβάτο και ιντριγκαδόρικο, που και θόρυβο θα κάνει και συζητήσεις θα εγείρει και στην Iστορία θα μπει στα σίγουρα. Γιατί αυτή είναι η ουσία του "The Social Network". Είναι ένα ολοκληρωμένο -από κάθε άποψη- ρεπορτάζ ενός γεγονότος που συμβαίνει τώρα, ενός ανθρώπου που «βασιλεύει» τώρα. Για να καταλάβεις, βάλε στη θέση του Ζάκερμπεργκ και του Facebook τον Τζωρτζ Μπους και την Αμερική, όπως τα είδαμε στο "W." του Στόουν. Ένα νέο είδος κινηματογράφου έχουμε. Του ρεπορταζιακού, με την κριτική άποψη και την ελεύθερη (;) γνώμη. Δε χρειάζεται πια να περιμένεις χρόνια για να δεις ταινίες για πολέμους, πρόσωπα της πολιτικής και της κοινωνικής ελίτ. Τις βλέπεις τώρα… Εκεί πετυχαίνει ο Φίντσερ. Και δε με νοιάζει αν λένε σινεφίλ και συνάδελφοι περί φλυαρίας και τα συναφή. Εδώ, έχουμε να κάνουμε με μια βιογραφία και ένα φαινόμενο. Και αν τον Ζάκερμπεργκ είτε κοινωνικά είτε ανθρωπογεωγραφικά κάπου τον έχουμε πετύχει δίπλα μας (όχι βέβαια και τα δις του), το Facebook γράφει ιστορία. Και σου το λέω εγώ, που δεν έχω προφίλ σε αυτό το ρημάδι (να σου το επιβεβαιώσει ο Δηράκης) αλλά όλο και παίρνω μάτι το τι γίνεται καθημερινώς. Η διαφωνία μου ιδεολογική (φακέλωμα, δημόσια έκθεση απροκάλυπτη, ένας κόσμος επικίνδυνος -όντως- και όλα τα τριγύρω), η δύναμή του τεράστια και την αναγνωρίζω. Και την κρυφοκοιτάζω πότε πότε για να ξέρω τι μου γίνεται. Η ύπαρξη του Facebook σημαντική γιατί γράφει ιστορία. Και ας τσινήσει όποιος θέλει. Η ύπαρξη του Ζάκερμπεργκ δυναμική γιατί έγραψε ιστορία. Και ας τσινήσετε όλοι. Η ύπαρξη του σκηνοθέτη Φίντσερ απαραίτητη γιατί ξέρει να κάνει ταινίες, ξέρει να δείχνει όποιον κόσμο γουστάρει. Είτε τον πραγματικό είτε το μυθοπλαστικό. Δες την ταινία για κάτι που σου συμβαίνει τώρα. Σε εσένα. Μες στο σπίτι σου. Στο γραφείο σου. Στη ζωή σου. Αν διαφωνείς, πέταξε το pc σου.

Θα συναντήσεις έναν ψηλό μελαχρινό άνδρα (6/10)

Κακά τα ψέματα, ο Γούντι Άλεν είναι σαν το παλιό καλό κρασί, όσο περνάει ο καιρός γίνεται όλο και πιο νόστιμος. Παρουσιάζει κι άλλο ενδιαφέρον, έχεις όλο και μεγαλύτερη αγωνία για το τι θα κάνει του χρόνου. Κακά τα ψέματα, επίσης, ότι ανακατεύει ανά τακτικά χρονικά διαστήματα την ίδια τράπουλα είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο. Δεν βγάζει πια άσσους. Αλλά ξέρει να παίζει καλό πόκερ. Έχει πάντα καλό χαρτί. Η ταινία αυτή, που γυρίστηκε στην Αγγλία, δεν είναι μια από τα ίδια τα Αλεν-ικά, αλλά όλο και την έχεις ξαναδεί από τον γερό-μπαγάσα. Μετά τις επιτυχίες του "Match Point" και του "Vicky Christina Barcelona" (δεν μου πολυάρεσε βέβαια), που ανανέωσαν τη φιλμογραφία του, τελευταίως πάλι βαλτώνει. Ματαιότητα, χαμένες ευκαιρίες, αδόμητες ζωές, μεταφυσικοί προβληματισμοί, υπαρξιακά διλήμματα. Και αν το περυσινό "Κι αν σου κάτσει" είχε το γούστο του, το "Θα συναντήσεις έναν ψηλό μελαχρινό άνδρα" δεν έχει τόσο χιούμορ, ούτε στρέιτ ούτε μαύρο, αλλά μια πίκρα και έναν ατέρμονο προβληματισμό. Ό,τι και να σου πω, μια ταινία του Άλεν είναι ένα γεγονός. Προσωπικά τη βρήκα ενδιαφέρουσα, με κράτησε, με προβλημάτισε, αλλά την έχω ήδη προσπεράσει. Κάπως γρήγορα μπορώ να πω.

Μια οικογένεια... ψώνιο (5/10)

Πολύ ιδιαίτερο το τρυκ της ταινίας αυτής, αλλά η εξέλιξη και ο τρόπος που την αποδομεί ο πρωτοεμφανιζόμενος σκηνοθέτης της δεν τη βοηθά καθόλου. Αντιθέτως την υποβαθμίζει και την πετά στα σκουπίδια. Δεν λέω ότι η ταινία είναι κακή. Έχει την ωραιότητα της ψευδαίσθησής της. Παίζει με το αμερικανικό όνειρο και το ψέμα του. Έχει ωραίους χαρακτήρες και συμπαθητικές ερμηνείες (πολύ καλός ο Ντουκόβνι). Πέραν τούτου όμως, τόσο η σκηνοθετική της προσέγγιση όσο και -κυρίως- η σεναριακή της κορύφωση, την κάνουν ένα ακόμη χολιγουντιανό ταινιάκι. Καθότι παρουσιάζει την κλασική παθογένεια της βιομηχανίας: άπαντα εξαντλούνται στην έξυπνη κεντρική ιδέα. Αν βάζανε οι παραγωγοί και έναν καλό τεχνίτη θα έτρεχε η ταινία… Α! Και εντελώς ατυχής ο ελληνικός τίτλος της.

(Γ)λυκάκια (3/10)

Μου έδωσε την αίσθηση του μπανάλ αυτό το κινούμενο σχέδιο της Lions Gate Family, μιας εταιρείας που ξέρει να κατασκευάζει καλά παιδικά αλλά εδώ μάλλον την πάτησε. Τη συστήνω ανεπιφύλακτα στα παιδιά και μόνο, δεν είναι για μεγάλους, θα τους κουράσει, θα βαρεθούν. Και νομίζω ότι μπορώ να διακρίνω το καλό παιδικό από το μη. Και εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με κάτι ιδιαίτερο. Παιδικό με ζώα και τα μεταξύ τους παιχνίδια. Στα ελληνικά ο τίτλος ευφυής αν και καμιά σχέση με τον αγγλικό. Στα ελληνικά μεταγλωττισμένο και σε 3D, είναι φροντισμένο από την ελληνική του εταιρεία και μπορεί να πάει καλά στα εισιτήρια. Καλύτερη σίγουρα θέση θα έχει στο dvd και την τηλεόραση.

Ο τελευταίος μαχητής του ανέμου (2/10)

Τώρα τι να σου πω… Δεν χρειάζεται καν να ασχοληθείς με την περίπτωση του Σιάμαλαν. Πραγματικά σου μιλάω, τσιμπιόμουν όλη την ώρα αν αυτό που βλέπω στην οθόνη είναι όντως αυτό που βλέπω στην οθόνη ή κάποιος μου κάνει πλάκα. Παιδική περιπέτεια, ένα βίντεο γκέιμ που θα προτιμούσα να το έπαιζα παρά να το έβλεπα. Το κυριότερο μειονέκτημα, βέβαια, δεν είναι η ιστορία του αλλά η δραματουργία και η σκηνοθεσία του. Κακές ερμηνείες. Πολύ κακές. Απλοϊκή σκηνοθεσία. Στα όρια του γελοίου. Η ιστορία έχει το ενδιαφέρον της, το μελλοντολογικό, το εξωπραγματικό ακόμη, το διαφορετικό, αλλά ο Σιάμαλαν την κατακρεούργησε. Αν θυμάσαι, σου τα έλεγα στην κριτική του "Devil"… Τουλάχιστον να παραμείνει στα σενάρια αυτά ο σκηνοθέτης. Γιατί αν κάποιος μου έλεγε τι ταινίες θα δω στη συνέχεια από τον δημιουργό της "Έκτης αίσθησης" και του "Άφθαρτου" θα τον έβριζα.

Επίσης : "Δεσμοί αίματος" του Μάριους Χολστ (-)

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (28/10/10).

27 Οκτ 2010

"Τα πάντα ρή-τος / This history of music and poetry : Jazz is Paris" - No 74

Written by Malcolm McLaren

I wear black on St. Germain des Pres
Feelings in the air that love today
It's true I don't believe in love beyond the grave
But then I listen to a trumpet play

You wear black on St. Germain des Pres
I can still hear you miles away
I wear black you wear black
The trumpet answered back
Jazz is Paris and Paris is jazz

I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
Jazz is Paris and Paris is jazz

I wear black on St. Germain des Pres
Feelings in the air that love today
I wear black you wear black
Sat naked on your lap
Like a child I feel love coming home

I travelled miles and miles in bed
Miles and miles playing in my head
I wear black you wear black
Makes me cry to think like that
Jazz is Paris and Paris is jazz

I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
Jazz is Paris and Paris is jazz

I give you kisses
In all the secret places
Miles and miles of miles
You're profile, like an Egyptian queen
The best looking man I've ever seen
Mmm
I give you kisses
In all the secret places

I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
Jazz is Paris and Paris is jazz

I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
Jazz is Paris and Paris is jazz

I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
I wear black, you wear black
Jazz is Paris and Paris is jazz

Ντύλαν Τόμας

Κι ο Θάνατος δε θα’ χει πια εξουσία

Κι ο θάνατος δεν θα’ χει πια εξουσία.
Γυμνοί οι νεκροί θα γίνουν ένα με τον άνθρωπο του ανέμου και του δυτικού φεγγαριού.
Όταν ασπρίσουν τα κόκαλα τους και τριφτούν τ' άσπρα κόκαλα, θα’ χουν αστέρια στον αγκώνα και στο πόδι.
Αν τρελάθηκαν η γνώση τους θα ξαναρθεί.
Αν βούλιαξαν στο πέλαγος θ' αναδυθούν.
Αν χάθηκαν οι εραστές δεν θα χαθεί η αγάπη.
Κι ο θάνατος δεν θα’ χει πια εξουσία.

Κι ο θάνατος δεν θα’ χει πια εξουσία
Όσους βαθειά σκεπάζουν οι στροφάδες των νερών,
δεν θ' αφανίσει ο ανεμοστρόβιλος.
Κι αν στρίβει ο τροχαλίας κι οι κλειδώσεις ξεφτίζουν,
στον τροχό αν τους παιδεύουν δεν θα τους συντρίψουν.
Στα σπασμένα τα χέρια τους θα’ ναι η πίστη διπλή.
Κι οι μονόκεροι δαίμονες ας τρυπούν το κορμί,
χίλια κομμάτια θρύψαλα κι αράγιστοι θα μείνουν.
Κι ο θάνατος δεν θα χει πια εξουσία.

Κι ο θάνατος δεν θα’ χει πια εξουσία
Ας μη φωνάζουν πια στο αυτί τους γλάροι.
Ας μην σπάζει μ' ορμή στο γιαλό τους το κύμα.
Εκεί που εν' άνθι φούντωνε δεν έχει τώρα ανθό,
να υψώσει την κορφή του στης βροχής το φούντωμα.
Τρελοί, μπορεί, και ξόδια, ψόφια καρφιά, μα ιδές,
φύτρα των σημαδιών τους, να! σφυριές οι μαργαρίτες,
ορμούν στον ήλιο ωσότου ο ήλιος να καταλυθεί.
Κι ο θάνατος δεν θα’ χει πια εξουσία.

Σίλβια Πλαθ

AΚΡΟ
(Απόδοση από τα αγγλικά: Κλεοπάτρα Λυμπέρη)

Η γυναίκα ολοκληρώθηκε.
Το νεκρό κορμί της φοράει το χαμόγελο της εκπλήρωσης.
Η ψευδαίσθηση μιας χρείας ελληνικής κυλάει στις έλικες της τηβέννου της.
Τα γυμνά πόδια της φαίνονται να λένε: Φτάσαμε τόσο μακριά, τετέλεσται.
Κάθε νεκρό παιδί κουλουριασμένο -άσπρο φίδι- ένα σε κάθε μικρή κανάτα γάλα, τώρα άδεια.
Τα ‘χει διπλώσει ξανά μες το κορμί της σαν πέταλα ρόδου εν παρόδω, όταν ο κήπος κοκαλώνει και μυρωδιές αιμορραγούν, απ’ τους γλυκείς βαθείς λαιμούς του νυχτολούλουδου.
Δεν έχει λόγο να λυπάται η σελήνη, καθώς κοιτά επίμονα απ’ την οστεοθήκη της.
Είναι συνηθισμένη σε τέτοια πράματα.
Τα μαύρα της σέρνονται και κροταλίζουν.

Σαν σήμερα – 27 Οκτωβρίου

1782: Γεννιέται ο Νικολό Παγκανίνι, Ιταλός συνθέτης και βιρτουόζος βιολονίστας. Πέθανε το 1840.

1914: Γεννιέται ο Τόμας Ντύλαν, Ουαλός ποιητής, διηγηματογράφος και θεατρικός συγγραφέας.

1932: Γεννιέται η Αμερικανίδα ποιήτρια, τραγική αυτόχειρας, Σίλβια Πλαθ.

1952: Γεννιέται ο Ιταλός ηθοποιός, βραβευμένος με Όσκαρ, Ρομπέρτο Μπενίνι.

1956: Γεννιέται ο μουσικός Μπάμπης Τσέρτος.

1958: Γεννιέται ο Βρετανός μουσικός και μέλος του συγκροτήματος "Duran Duran" Σιμόν Λε Μπον.

1960: Ο Μπεν Ε. Κινγκ ηχογραφεί το "Stand By Me".

1962: Ανεβαίνει για πρώτη φορά το έργο του Αμερικανού δραματουργού Έντουαρντ Άλμπι "Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γούλφ" στο Θέατρο Μπίλυ Ρόουζ της Νέας Υόρκης.

1977: Πεθαίνει ο Αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Τζέιμς Κέιν. Σε βιβλίο του στηρίχθηκε το σενάριο της ταινίας "Ο ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δυο φορές".

26 Οκτ 2010

Γιάννης Μετζικώφ : η ποίηση της ύλης

Η Εθνική Πινακοθήκη φιλοξένησε από τις 15 Σεπτεμβρίου έως τις 15 Οκτωβρίου ένα μεγάλο κομμάτι του έργου του ζωγράφου, γλύπτη και σκηνογράφου-ενδυματολόγου Γιάννη Μετζικώφ. Η έκθεση τιτλοφορείται "Γιάννης Μετζικώφ - θεατρικά ενδύματα και προσωπεία - Από την σκηνή στο Μουσείο".

Πρόκειται για εκατό ενδύματα και εκατόν τριάντα περίπου προσωπεία και μάσκες του καλλιτέχνη. Μαθητής του Γιάννη Μόραλη και απόφοιτος της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, ο Μετζικώφ έχει μεγάλη προσφορά στο ελληνικό θέατρο σκηνογραφώντας και ντύνοντας ήρωες και ηρωίδες της αρχαίας τραγωδίας, του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου και της όπερας.

Η έκθεση είναι ένα πραγματικό ταξίδι, μια πανδαισία χρωμάτων που διεγείρουν τις αισθήσεις, αλλά και το πνεύμα, δίνουν το βάθος της ανθρώπινης ύπαρξης και μοίρας και διαπνέονται από ελευθερία και υψηλή αισθητική. Ενδύματα, προσωπεία και μάσκες, είτε ακολουθούν μια λιτή φόρμα είτε μια πιο πολύπλοκη και φανταχτερή εκδοχή, απεικονίζουν την βαθιά ανθρώπινη πνευματικότητα, την ψυχολογική διάσταση των ηρώων, την θέση τους στη ζωή και τον κόσμο.

Μένει κανείς έκθαμβος από την απίστευτη τεχνική δουλειά που έχει γίνει στα έργα για να έχουν αυτό το αποτέλεσμα, το πλάτος και το βάθος της καλλιτεχνικής έμπνευσης και φαντασίας. Ο Μετζικώφ είναι ένας ποιητής της ύλης, την μετουσιώνει και την εξυψώνει και πολύ εύκολα αυτό μεταδίδεται στον θεατή.

Ο Τάκης Μαυρωτάς έχει κάνει την καλλιτεχνική επιμέλεια της έκθεσης, και το εισαγωγικό του σημείωμα όπως και αυτό της Διευθύντριας της Πινακοθήκης μας βάζουν στο κλίμα της δουλειάς του καλλιτέχνη.

Παρόλα αυτά η έκθεση θα ήταν πιο απολαυστική εάν ο χώρος που φιλοξενείτο ήταν μεγαλύτερος ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη άνεση για τους επισκέπτες και ήταν πιο συμβολικός και πραγματικός για τα έργα. Χρήσιμο θα ήταν να υπήρχε ένα φυλλάδιο με πληροφορίες για τον καλλιτέχνη και το έργο του.

Διονυσία Ντάλιου

25 Οκτ 2010

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΝΙΖΗΡΗΣ

Για να δείτε την ταινία πατήστε εδώ

Του Νέστορα Πουλάκου
(poulakos@sevenart.gr)


Γράφω δυο λόγια για τον Στέργιο Νιζήρη, ομολογώντας ταυτόχρονα ότι είναι προσωπικός μου φίλος και του έχω ιδιαίτερη αδυναμία. Τον θεωρώ έναν από τους καλύτερους σκηνοθέτες στον ελληνικό κινηματογράφο αυτή τη στιγμή, που έχει και αυτός όμως «καεί» από τη ντόπια σαπίλα και μιζέρια: έχει περάσει τα 40 του χρόνια και ακόμη τον έχουν για ταλέντο, έχει κάνει μόνο μια μεγάλου μήκους ταινία, και του έχουν κόψει τα πόδια κρατικοί μάνατζερ και παραγωγοί για τους λόγους ότι δεν παίρνει «άνετα» χρήμα όπως συμβαίνει με κάποιους άλλους, δεν δέχεται να κάνει τηλεοπτικές υποχωρήσεις και αρνείται να μπλεχτεί σε κινηματογραφικές εκπτώσεις.

Παρολαυτά, ακόμα και αν έχει «χαθεί» τα τελευταία χρόνια, έχει ήδη αφήσει το προσωπικό του στίγμα: από τα “Θαύματα στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας”, αυτή τη μικρού μήκους ταινία που παραχωρεί ευγενικά στο SevenArt σε πρώτη διαδικτυακή προβολή και που είχε κάνει το ντόρο της στο Φεστιβάλ της Δράμας το 1998, στη βραβευμένη μεσαίου μήκους ταινία “Λάθος αιώνας” (2000), και τη φιλοσοφική κομεντί “Είναι ο Θεός μάγειρας;”, η οποία καλάρεσε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης του 2003.

Μόλις πριν λίγες μέρες, ολοκλήρωσε και τα γυρίσματα της πρώτης διεθνούς κινηματογραφικής συμμετοχής του. Αυτή την περίοδο, γυρίζεται στην Κωνσταντινούπολη η σπονδυλωτή ταινία "Do not Forget me - Istanbul", που αποτελείται από έξι μικρού μήκους ιστορίες. Ένας εκ των σκηνοθετών είναι και ο Νιζήρης, που με πρωταγωνιστή τον Γιώργο Συμεωνίδη ("Διόρθωση", "Ψυχή βαθιά"), γύρισε τη δική του ταινία, το "Half Moon Strangers". Για πιο αναλυτικές πληροφορίες διαβάστε τη συνέντευξη που μου έδωσε για λογαριασμό της εφημερίδας Απογευματινή, τον Ιούλιο που μας πέρασε. Τώρα βρίσκεται στην περίοδο του μοντάζ και -καλώς εχόντων των πραγμάτων- μέχρι το τέλος του χρόνου η ταινία του Τούρκου παραγωγού και σκηνοθέτη Χουσεΐν Καράμπεϊ θα βρίσκεται στις αίθουσες. Ελπίζω και της Ελλάδας… Άσε, που εύχομαι ο Στέργιος να γίνει Τούρκος αν είναι να κάνει εκεί πιο εύκολα ταινίες, τώρα που και ο κινηματογράφος των γειτόνων μας έχει πάρει τα πάνω του.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (15-10-10).

24 Οκτ 2010

ΠΟΙΗΣΕΙΣ Ι'..

Ο θάνατος έρχεται
πάντα άοπλος

όπως ο φόβος

όπως το σκυλί

όπως η τρέλα

όπως η δυστυχία

(Βασίλης Καλογήρου, 21 εγκλήματα και μια ντουζίνα δώρα του θανάτου, Εκδ. Παρέμβαση, 2010)


*

Ο χρόνος είδος πόνου
κινείται αλλιώς την κάθε μέρα


(Ανθή Μαρωνίτη, Κάπως έτσι, Εκδ. Κέδρος, 2009)

*


Την ομορφιά
όταν τη δεις

θα 'τηνε βρεις
Περίσσια

(Μαρίνα-Ειρήνη Ιωσήφ, Allegro ma non tropo, Εκδ. Γαβριηλίδης, 2007)

*


Ήχος κάθε νύχτα
απόηχος άλλης εποχής

90's ξαφνικά εξέλιξη
και χρώμα της ζωής

(Μαρίνα Αρβανιτάκη, Στο bar και άλλα..., Εκδ. Ιωλκός, 2009)

*

Έτσι μου έλεγες το μούχρωμα. Σε πίστευα.
Ξαγρύπνησα χρόνια περιμένοντας.


(Μαρία Παύλου, Ακρωτηριασμένα αγάλματα στο σεληνόφως, Εκδ. Ιωλκός, 2009)

22 Οκτ 2010

Συνέντευξη του Σεμίχ Καπλάνογλου..

Στους Γιάννη Δηράκη (dirakis@sevenart.gr)
& Νέστορα Πουλάκο (poulakos@sevenart.gr)

Η φετινή Χρυσή Άρκτος της Μπερλινάλε, απλώς και μόνο, αποδεικνύει την άνοδο του Τουρκικού Κινηματογράφου στις μέρες μας. Και η βράβευση του Σεμίχ Καπλάνογλου για το "Μέλι", την τελευταία ταινία της «Τριλογίας του Γιουσούφ» ("Αυγό"-2007, "Γάλα"-2008), δείχνει τη στροφή της σινεφίλ ματιάς σε έναν κινηματογράφο «ζεν», αν μου επιτρέπετε την έκφραση, σε έναν ποιητικό ρεαλισμό που και κατανοητός είναι και πολλούς συμβολισμούς έχει και εννοιολογικά υποστρώματα και φιλοσοφικά επιστρώματα διαθέτει. Η ζεστασιά του "Μελιού", όπως αναφέρω και σε σχετικό άρθρο μου στην «Απογευματινή», κάλυψε την παγωνιά της 60ης Μπερλινάλε και έφερε χαμόγελα στους γείτονές μας. Περισσότερα χαρούμενα γέλια, όμως, έφεραν οι δύο βραβεύσεις της ταινίας (Χρυσή Άρκτος, Ειδικό Βραβείο Οικουμενικής Επιτροπής) στον Σεμίχ Καπλάνογλου, ο οποίος με την πέμπτη μεγάλου μήκους του κατέκτησε ένα από τα πιο σημαντικά κινηματογραφικά φεστιβάλ παγκοσμίως. Αυτές τις ημέρες, ο 47χρονος Τούρκος σκηνοθέτης βρίσκεται στην Αθήνα για την ελληνική πρεμιέρα του "Μελιού" στην τελετή έναρξης του 23ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, όπου και μίλησε στο SevenArt. Ταυτόχρονα, η ταινία ξεκινά απόψε και τις προβολές της για το κοινό, αποκλειστικά στον κινηματογράφο Άστυ.

Νέστορας Πουλάκος

Διαπιστώνω μια νοσταλγική διάθεση στην ταινία σας. Πιστεύετε ότι η απάντηση στα προβλήματα του σήμερα είναι η επιστροφή στο παρελθόν;

Αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να γίνει, αλλά ίσως αν υπάρχει η αίσθηση ότι η ζωή δεν μπορεί να συνεχιστεί όπως τώρα, τότε, αν η ταινία δίνει αυτή την εντύπωση, είναι κάτι σημαντικό. Στην περιοχή που κάναμε τα γυρίσματα, βρίσκονται άνθρωποι που ζουν όπως στην ταινία. Δεν έχουν κινητά, γιατί δεν υπάρχουν κεραίες. Υπάρχει όμως ζωή και χωρίς κινητά. Πιστεύω σε μια τέτοια δυνατότητα, σε μια τέτοια ζωή που υπήρχε στο πολύ κοντινό παρελθόν. Αλλά σε κάθε περίπτωση, δεν μπορούμε να γυρνάμε πίσω, δεν είναι αυτό δυνατό.

Βλέπουμε ότι στο "Μέλι" χτίζετε μια σχέση μεταξύ πατέρα και γιου. Πιστεύετε περισσότερο σε αυτή τη σχέση απ’ ότι σε εκείνη μητέρας-γιου;

Σ’ αυτή την ιστορία, βασίστηκα στη σχέση πατέρα και γιου. Στο “Γάλα” και στο “Αυγό”, η μητέρα είναι πιο έντονη ως προσωπικότητα, αφού ο πατέρας δεν υπήρχε. Αλλά, αν δει κάποιος το “Μέλι” νιώθει περισσότερο την απουσία του πατέρα στις άλλες ταινίες. Καταλαβαίνουμε καλύτερα πώς έχει επηρεαστεί το παιδί από τον θάνατο του πατέρα του. Γι’ αυτό ακριβώς προσπάθησα να δώσω περισσότερες λεπτομέρειες στη σχέση του πατέρα με το γιο στο “Μέλι”. Και προσπάθησα να κάνω και κάτι άλλο: Επειδή κουβαλάει ένα μικρό ίχνος κι απ’ τη δική μου ζωή, η γυναίκα αντιπροσωπεύει τη ζωή λίγο πιο συγκροτημένα και συγκρατημένα. Φτιάχνει το σπίτι, οργανώνει… Είναι περισσότερο σε μια υλική πραγματικότητα. Υπάρχει συναίσθημα αλλά είναι και πραγματίστρια, γιατί ξέρει ότι η ζωή πρέπει να συνεχιστεί. Ο άντρας είναι πιο ανοιχτός στις περιπέτειες. Δεν μιλάω βέβαια για τον άντρα της σύγχρονης εποχής αλλά για εκείνον που ζει μέσα στη φύση. Ο άντρας μέσα στη φύση ασχολείται με πιο πνευματικά πράγματα. Ειδικά αν το δείτε αυτό μέσα απ’ το βλέμμα ενός μικρού παιδιού, η μητέρα ασχολείται με μικροπράγματα μέσα στο σπίτι, ενώ ο πατέρας φεύγει προς τη φύση και κάνει άλλες ασχολίες. Πάει για κυνήγι, χάνεται μέσα στο δάσος…

Άρα ένας γιος μπορεί να διαμορφώσει την προσωπικότητά του περισσότερο με βάση τον πατέρα του;

Στη σύγχρονη ζωή, οι μητέρες εμπλέκονται πολύ περισσότερο κι έχουν καλύτερη σχέση με τα παιδιά. Ο ρόλος του μικρού αγοριού είναι να γίνει πατέρας. Πρέπει να είναι δυνατό, να έχει αρχές, ώστε να γίνει και το ίδιο ένα μοντέλο για το δικό του παιδί. Το να μοιραστεί ένας πατέρας αυτά που γνωρίζει με το παιδί του είναι πολύ σημαντικό. Αλλά τώρα τι ξέρουν οι πατεράδες για τη ζωή; Ξέρουν για τα τραπεζικά συστήματα… Δεν μπορείς να πεις στο παιδί ιστορίες για τις τράπεζες. Το να πιάσεις ψάρια, να βγεις και να περπατήσεις στη φύση, να κοιμηθείς το βράδυ μέσα στο δάσος… Αυτά δεν τα μαθαίνουμε πια. Οπότε, η μαμά βγαίνει πιο μπροστά σήμερα. Μπορεί κάποιοι να θυμώσουν μαζί μου αλλά ο άντρας χάνει τα στοιχεία που ανήκουν στο φύλλο του. Και για μένα, ο άνδρας που δεν έχει όλα τα στοιχεία του, που δεν είναι κυνηγός -δεν μιλάω βέβαια για τον Τούρκο Οθωμανό άντρα, μην παρεξηγηθώ-, αλλά ζει σε μια κοινωνία που έχει χάσει αυτά τα στοιχεία, βγαίνει χαμένη και η γυναίκα. Αυτό που συμβαίνει τώρα είναι ότι το παιδί δεν είναι ούτε με τον πατέρα, ούτε με τη μητέρα. Είναι στον παιδικό σταθμό. Αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα.

Η ιδέα της τριλογίας ήταν απ’ την αρχή στο μυαλό σας ή προέκυψε μετά την πρώτη ταινία; Και σε ποιο βαθμό ταυτίζεστε με τον Γιουσούφ;

Η τριλογία ήταν ήδη έτοιμη πριν ξεκινήσει το “Αυγό”. Υπάρχουν σημεία επαφής μεταξύ των τριών ταινιών και αυτό προϋπέθετε να είναι όλα έτοιμα πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα. Και στις τρεις ταινίες υπάρχουν αυτοβιογραφικά στοιχεία. Όταν δημιουργούσα τον χαρακτήρα, έβαλα και κομμάτια απ’ τον εαυτό μου. Αλλά αν μιλήσουμε με ποσοστά, δεν θα έλεγα ότι είναι πάνω από 20%. Αυτός ο άνθρωπος, με λίγα λόγια, δεν είμαι εγώ.

Είναι το “Μέλι” βγαλμένο απ’ τη θρησκεία;

Σε όλες τις ταινίες μου υπάρχει μια σχέση με τη θρησκεία. Κάποιοι σκηνοθέτες έχουν ως βάση τη λογοτεχνία, άλλοι τη φιλοσοφία, εγώ έχω μια οπτική που κοιτάζει προς την πίστη γενικότερα. Προς όλες τις θρησκείες. Φυσικά και έχω παραπάνω σχέση με το Μουσουλμανισμό, γιατί μεγάλωσα σε μουσουλμανική οικογένεια. Αλλά επειδή ζω στην Τουρκία, κοιτάω και προς την Ορθοδοξία. Παίρνω πράγματα και από τους Εβραίους, τον Βουδισμό… Πάντα μια ταινία μου έχει να κάνει και με όλες αυτές τις διαφορετικές θρησκείες. Η μισή πίστη ή η απιστία που διακατέχει τον σύγχρονο άνθρωπο, πιστεύω ότι δημιουργεί προβλήματα. Γιατί ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς να πιστεύει. Ακόμα κι όσοι δηλώνουν άπιστοι, σε κάτι πιστεύουν. Στο χρήμα, στο σεξ, στα αυτοκίνητα… Υπάρχουν πολλές θρησκείες αυτή τη στιγμή που δεν έχουν προφήτες. Αυτό πιστεύω ότι είναι προβληματικό. Στις ταινίες μου προσπαθώ να δημιουργήσω μια κατάσταση που να ρίχνει φως και σ’ αυτό το κομμάτι των ανθρώπων. Στην πίστη. Προσπαθώ να βάλω ιστορίες που να έχουν σχέση με τα Ιερά βιβλία, να έχουν βγει απ’ αυτά.

Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της ταινίας είναι ο μικρός πρωταγωνιστής. Το βλέμμα του, οι κινήσεις του, η ερμηνεία του… Γενικά είναι καταπληκτικός. Πώς τον ανακαλύψατε και πώς δουλέψατε μαζί του; Αν μπορείτε, θα θέλαμε να μας εμπιστευτείτε και κάποια ιδιαίτερη στιγμή απ’ τα γυρίσματα…

Δεν ήταν καθόλου εύκολο να βρω αυτό το παιδί. Όπως είπες, πραγματικά έψαχνα αυτό το συγκεκριμένο βλέμμα. Μίλησα με πάρα πολλά παιδιά. Σχεδόν προς το τέλος, ενώ πλησίαζαν τα γυρίσματα, βρήκα το συγκεκριμένο αγόρι, το οποίο έχει εντελώς αντίθετο χαρακτήρα απ’ αυτόν που υποδυόταν. Ο Bora Altas είναι πολύ κοινωνικός, πολύ κινητικός, ομιλητικός, με χιούμορ και γεμάτος ενέργεια. Στην ταινία δεν μιλάει πολύ, τραυλίζει… Γι’ αυτό τον αντιμετώπισα σαν ηθοποιό. Υπήρχαν δύο δάσκαλοι. Ο ένας ήταν ο κακός κι ο άλλος ο καλός. Υπήρχα και εγώ που ήμουν πότε καλός και πότε κακός. Μιλήσαμε πάρα πολύ, του έδειξα σεβασμό, γίναμε φίλοι, του εξήγησα κάποια παραδείγματα… Του είπα ότι είμαστε μια ποδοσφαιρική ομάδα και εσύ είσαι αυτός που βάζει το γκολ. Εσύ θα τα βάζεις τα γκολ. Και όποτε τελειώναμε μια καλή σκηνή, φωνάζαμε όλοι γκολ και χειροκροτούσαμε! Όταν πήγαμε στο Βερολίνο για το Φεστιβάλ, είχε ενθουσιαστεί γιατί πρώτη φορά πήγαινε σε μια τέτοια πόλη και έλεγε «πάμε να πάρουμε το παγκόσμιο κύπελλο»!...

Και τελικά το πήρε...!

Το πήρε!

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (21-10-10).

21 Οκτ 2010

Tαινίες 21ης Οκτωβρίου 2010

Toυ Νέστορα Πουλάκου

Χώρα Προέλευσης (8/10)

Ό,τι πιο συγκλονιστικό, ό,τι πιο δυναμικό, ό,τι καλύτερο, βασικά, έχω δει στο ελληνικό σινεμά τα τελευταία χρόνια. Το σθένος, η δύναμη, η όρεξη και η διάθεση ενός νέου σκηνοθέτη να μιλήσει για τους δυο κεντρικούς πυλώνες της ίδιας του της ύπαρξης: την οικογένεια και το κράτος. Αν και ο Τζουμέρκας πέφτει εύκολα σε συναισθηματικές εξτραβαγκάντσες και μελοδράματα τραβηγμένα απ’ τα μαλλιά, το ευθύ του σχόλιο για την -σε σήψη- ελληνική κοινωνία είναι ό,τι πιο δυνατό έχω ακούσει αυτή τη δεκαετία κινηματογραφικά (άλλες ταινίες ίδιου ύφους είναι το "Delivery" του Παναγιωτόπουλου, η "Διόρθωση" του Αναστόπουλου και η "Ακαδημία Πλάτωνος" του Τσίτου). Η ταινία του νεαρού σκηνοθέτη είναι σαν τη μολότοφ. Ας τη δουν και να τη νιώσουν οι πολιτικοί μας μπας και συνέλθουν. Τη χρειάζονται που και που. Στη "Χώρα προέλευσης" ο Τζουμέρκας αφηγείται μια οικογενειακή τραγωδία, βυθισμένη στα πολλά ένοχα μυστικά και τα ποικίλα ψυχολογικά σκαμπανεβάσματα της, υπό το πρίσμα της πολιτικής και κοινωνικής ιλαροτραγωδίας που διατρέχει την Ελλάδα διαχρονικά (εξετάζει τη Μεταπολεμική και Μετεμφυλιακή περίοδο, τη Μεταπολίτευση, και τη χώρα στον 21ο αιώνα). Ο 32χρονος σκηνοθέτης συνδέει αλλά και παραλληλίζει ταυτοχρόνως την πτώση μιας χαρακτηριστικής ελληνικής οικογένειας με την παρακμή της χώρας. Παρεμβάλλοντας επίκαιρα της τελευταίας πενηντακονταετίας, δυναμιτίζει, φορτίζει το κλίμα συναισθηματικά. Στην ταινία πρωταγωνιστούν μερικοί εκ τω πλέον σημαντικών ηθοποιών της εποχής μας όπως η Αμαλία Μουτούση, ο Ερρίκος Λίτσης, ο Θάνος Σαμαράς, η Ιωάννα Τσιριγκούλη, ο Χρήστος Πασσαλής, η Δέσποινα Γεωργακοπούλου, ο Γιώργος Βαλαής, η Μαρία Καλλιμάνη, η Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου κ.ά.

Τhe Town (5/10)

Το σινεμά του Μπεν Άφλεκ, είτε παίζει είτε σκηνοθετεί, είναι το ένα και το αυτό: καλό αλλά ακαδημαϊκό. Είναι κομ ιλ φο, ό,τι πρέπει για τον μέσο Αμερικανό, αλλά και τον Ευρωπαίο που σέβεται -τουλάχιστον- τον σινεφίλ εαυτό του όταν πάει να δει ταινία κάποιο βράδυ. Ως ηθοποιό τον ξέρουμε τον Άφλεκ από όλες τις πλευρές του. Είναι ταλέντο, είναι καλός, και τώρα ξεπετάγεται και ο αδερφός του, σε πιο αργούς ρυθμούς βέβαια (θυμήσου το πρόσφατο "Ο δολοφόνος μέσα μου"). Ως σκηνοθέτη, τον γνωρίσαμε στο "Χωρίς ίχνη" και μας καλάρεσε. Στο "The Town" τα μονοπάτια που ακολουθεί είναι γνώριμα. Βία, μυστήριο, μπλεγμένες ανθρώπινες σχέσεις (φιλία, έρωτας, οικογένεια), ηθικοπλαστικές υπερβάσεις, εξιλεωτικοί συναισθηματισμοί. Αυτά είναι τα γνωστά του Άφλεκ, όπως και κάθε αμερικανικής ταινίας καλού επιπέδου. Το προτέρημα του Άφλεκ είναι η σκηνοθεσία και οι ηθοποιοί του. Είναι άπαντα άψογα. Και δεν θα μιλήσω για το σενάριο που χωλαίνει. Αλλά για το βασικό μειονέκτημά του. Είναι και πάλι τόσο ρηχός. Σε αφήνει μετέωρο. Σαν να μην είδες για μια ακόμη φορά απολύτως τίποτα…

Resident Evil : Τρισδιάστατη απόδραση (2/10)

Τόσες φορές το έχω πει να μην ασχολούμαι με αυτό το σινεμά και όλο το κάνω. Από επαγγελματικό μαζοχισμό βλέπω αυτή τη σειρά, μη νομίζεις. Τώρα βγαίνει σε 3D και την έχουν για σούπερ ουάου αλλά δεν νομίζω ότι είναι. Αυτή που είναι σίγουρα -το σούπερ που σου λέω- λέγεται Μίλα Γιόβοβιτς. Η οποία είναι καρακουκλάρα και ακαταμάχητη (όπως και σε εκείνη την ταινία-τραγωδία που είδες πρόσφατα, "Δόλωμα γένους θηλυκού", με τους Ντε Νίρο-Νόρτον). Αν δεν μου ζάλιζε και το κεφάλι με αυτό το ακατάσχετο ποδοβολητό-πιστολάτο της και με εκείνη την -κόπια Μάτριξ- slow motion κίνηση της, τότε θα την ερωτευόμουν την ταινία… Λίγο, εντάξει... Όπως και να έχει, αν θέλεις να δεις ένα βίντεο-κλιπ θέαμα με ενέσεις βίντεο γκέιμ, τρέξε τώρα. Αν θες να σώσεις τα λεφτά σου, κάτσε σπίτι σου και δες το X-Factor και τα κορίτσια του, όπως έκανε ο Πρωιμάκης όταν τον πήρα τηλέφωνο για να μου ξεκαθαρίσει πόσες ταινίες έχει βγάλει αυτό το θορυβώδες franchise γιατί έχω χάσει το μέτρημα (4 είναι τελικά). Και από εδώ, θέλω να παρακαλέσω τον Δηράκη να με θέσει off από τέτοιες ταινίες...

Σκοτεινή καρδιά (4/10)

Εντέλει ο Φίλιπ Ρίντλεϊ αναδεικνύεται σε μια κινηματογραφική φούσκα τύπου Ρίτσαρντ Κέλι. Το ταλέντο είναι αδιαμφισβήτητο, η ευφυΐα δεδομένη, η ασυνέχεια όμως των κινηματογραφικών εμφανίσεων του εγείρει ερωτηματικά. Προβληματίζει… Ποιος δεν λάτρεψε το "Διάφανο δέρμα" του Ρίντλει; Προσωπικά είχα μείνει αποσβολωμένος για ώρα μετά την προβολή. Άσε που έχω κάνει την υπέρβαση και την είδα παραπάνω από μια φορά. Από κει και πέρα, όμως… Τον πρόλογο σας τον έκανα (αν και δεν το συνηθίζω) γιατί και πάλι δεν κατάλαβα τι ήθελε να κάνει ο Ρίντλει. Αυτή τη φορά στη "Σκοτεινή καρδιά". Υψηλή αισθητική έχει, σε ένα τέμπο μυστικιστικό σε βάζει, αλλά τόσο ο πολύ κακός δραματουργικός του χειρισμός όσο και αυτό το παραμπλέξιμο του μεταφυσικού, σε αποκαρδιώνει. Σε πετάει έξω. Κρίμα για το ταλέντο του. Πάμε για την επόμενη προσπάθειά...

Στην πόλη της Σύλβια (3/10)

Ούτε αβάν γκαρντ σινεμά είναι αυτό. Ούτε για λίγους. Ούτε σινεφίλ. Ούτε γκονταρικό ή τύπου νουβέλ βανγκ. Και για να μη γίνομαι υπερβολικός, δεν λέω ότι δεν είναι καν σινεμά (αν και για άσκηση σκηνοθετικού ύφους τα πηγαίνει μια χαρά), αλλά σίγουρα αν κάτι πρέπει να αποκαλούμε «ειδική προβολή» τότε είναι αυτή η ισπανική παραγωγή του Χοσέ Λουίς Γκουερίν. Για περισσότερα από 80 λεπτά βλέπουμε έναν τύπο να κάθεται, εν γένει. Σε δρόμους, σε καφέ (κυρίως), σε πάρκα. Έχει μπροστά του ένα τετράδιο. Γράφει και ζωγραφίζει. «Ψηλαφεί» τις γυναίκες. Την ανατομία, τις κινήσεις, τον ρυθμό και το ταμπεραμένο που αυτές βγάζουν. Επίσης, βλέπουμε πολλές φορές στατικά πλάνα από όπου περνά η καθημερινή ζωή της πόλης. Ωραία. Τι άλλο; Δεν είναι μινιμάλ. Κουβέντα δε σηκώνω. Τον ερωτισμό και τον αισθησιασμό των κινήσεων τον περνά στο θεατή. Αλλά ως ένα σημείο. Και ως εδώ. Όλο το άλλο είναι βαρετό, ανούσιο, άγευστο. Και δεν είσαι ούτε in, ούτε διαφορετικός αν πεις το αντίθετο. Να παρακινήσεις κόσμο να δει την ταινία μόνο αν έχει να πει κάτι το έργο. Αυτή η παραγωγή δεν έχει να πει τίποτα. Άρα δεν απορώ που είχε μείνει στο ράφι εδώ και τρία χρόνια, και βγαίνει τώρα σε αυτό το ειδικό αφιέρωμα της Ταινιοθήκης της Ελλάδας.

Επίσης : Το "Μέλι" του Σεμίχ Καπλάνογλου (8/10), τα "Χωρίς Σύνορα" του Νικ Γκαϊτατζής (-)

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (21-10-10).

20 Οκτ 2010

"Τα πάντα ρή-τος / This history of music and poetry : Μια εποχή στην κόλαση" - No 73

Κείμενο: Αρθούρος Ρεμπώ
Μουσική: Τρύπες
(Από το soundtrack της ταινίας του Νίκου Γραμματικού «Η εποχή των δολοφόνων»)

ΑΝ θυμάμαι καλά, κάποτε, ήταν η ζωή μου έκπαγλη
γιορτή που άνοιγαν όλες οι καρδιές και όλα τα
κρασιά κυλούσαν.
Μια νύχτα πήρα την ομορφιά στα γόνατά μου.
Και τη βρήκα πικρή.
Και τη βλαστήμησα.
Οπλίστηκα ενάντια στη δικαιοσύνη. Δραπέτευσα.
Ω Μάγισσες, Μιζέρια, Μίσος, εσείς θα
διαφυλάξετε το θησαυρό μου.
Κατόρθωσα να σβήσω από το λογικό μου κάθε
ελπίδα ανθρώπινη.
Μ' ύπουλο σάλτο, χίμηξα σα θηρίο πάνω σ' όλες
τις χαρές να τις σπαράξω.
Επικαλέστηκα τους δήμιους να δαγκάσω, πεθαίνοντας,
τα κοντάκια των όπλων τους.
Επικαλέστηκα κάθε Οργή και Μάστιγα να πνιγώ
στο αίμα, στην άμμο.
Η απόγνωση ήταν ο θεός μου.
Κυλίστηκα στη λάσπη.
Στέγνωσα στον αέρα του εγκλήματος.
Ξεγέλασα την τρέλα.
Κι' η άνοιξη μου προσκόμισε το φρικαλέο γέλιο
του ηλίθιου.
Μα τώρα τελευταία, πριν τα τινάξω για καλά,
λέω ν' αποζητήσω το κλειδί του αρχαίου συμποσίου
μήπως βρω ξανά την όρεξή μου.
Το κλειδί αυτό είναι η συμπόνια.
Η έμπνευση τούτη δείχνει πως ονειρεύτηκα.
«Θα μείνεις ύαινα...». ολολύζει ο διάβολος :
και με στεφανώνει με πλήθος ιλαρές παπαρούνες.
«Φτάσε στο θάνατο μ' όλες τις αχαλίνωτες ορέξεις σου,
τη φιλαυτία σου, και κάθε ασυγχώρητο αμάρτημα !»
Αχ ! απαύδησα.
Αλλά, Σατανά, φίλτατέ μου, να χαρείς, όχι βλοσυρές ματιές.
Περιμένω μερικές βδεληρότητες, αναδρομικά.
Ωστόσο, για σάς, τους εραστές της απουσίας του
περιγραφικού η διδακτικού ύφους σ' έναν συγγραφέα,
για σάς αποσπώ τις λίγες ελεεινές αυτές σελίδες από
το σημειωματάριο ενός κολασμένου.

Σαν σήμερα – 20 Οκτωβρίου

1854: Γεννήθηκε ο Αρθούρος Ρεμπώ, γάλλος ποιητής.

1921: Ο γάλλος πρεσβευτής Φρανκλέν Μπουγιόν υπογράφει με τον Κεμάλ τη Συμφωνία της Άγκυρας, την ίδια ώρα που τα ελληνικά στρατεύματα μάχονται στη Μικρά Ασία. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, την αναγνώριση του Κεμαλικού καθεστώτος, την αποχώρηση των γαλλικών στρατευμάτων από τις κατεχόμενες περιοχές και τη χορήγηση όπλων.

1973: Οι Rolling Stones ανεβαίνουν για έβδομη φορά στο Νο1 του αμερικάνικου πίνακα επιτυχιών με το τραγούδι τους «Angie», κομμάτι που οι φήμες θέλουν να το έχει γράψει ο Τζάγκερ για τη γυναίκα του Μπάουι.

1976: Ο Ντιέγκο Μαραντόνα σε ηλικία 16 χρόνων σημειώνει το πρώτο γκολ της καριέρας του στο 36ο λεπτό του αγώνα της Αρζεντίνος Τζούνιορς με την Ταλέρες.

19 Οκτ 2010

U2 "13 χρόνια μετά"

Την προηγούμενη χρονιά, τέτοια εποχή θυμάμαι, άκουσα τα νέα για τον ερχομό των U2 στην Αθήνα. Έσπευσα να αγοράσω εισιτήριο από τους πρώτους, πιστεύοντας ότι θα ξαναζήσω τα "καλά" της Μαντόνα, με το ατελείωτο στριμωξίδι στις ουρές, το σύστημα προπώλησης στο διαδίκτυο που είχε "πέσει" για μέρες και τον πανικό για το "μαγικό" χαρτάκι.

Εις μάτην η ανησυχία μου. Πήρα το εισιτήριο μου σε 5 λεπτά, δε βρίστηκα με κανένα, δεν τσαλαπάτησα τα παπουτσάκια μου και έφυγα κυρία. Βρε λες να ’κανα κάτι λάθος; Κάτι σάπιο μυρίζει στο βασίλειο της ροκ σκηνής. Μετά από 10 μήνες, όταν και έφθασε η μέρα της συναυλίας, που κοντέψαμε να ξεχάσουμε, έφθασα κακήν κακώς στην ξελογιάστρα Αθήνα, έκανα check-in στο "ξενοδοχείον ο πόθος" (κυριολεκτικά αν λάβω υπόψη μου τηn περιοχή που βρίσκονταν) και πήρα το τρενάκι του τρόμου για το στάδιο. Μετά από σχεδόν μια ώρας άσκοπης περιπλάνησης στο ΟΑΚΑ με σκοπό να βρω την είσοδο για την αρένα, που ήταν η ίδια με αυτή των VIP (λαός και Κολωνάκι ένα πράγμα), μπαίνω μέσα στο στάδιο και περιμένω τα "παιδιά". Έχουμε μια οικειότητα, βλέπετε, με τα παιδιά από την Ιρλανδία, διότι είχαμε ξανασυναντηθεί 13 χρονάκια πριν. Εδώ στον Βορρά, στο λιμάνι αν ενθυμήστε. Ωραίες εποχές. Αυτές περίμενα και εγώ να ξαναζήσω και μην υπολογίζοντας έξοδα και ταλαιπωρία, πήγα να τους δω.

Το στάδιο ήταν αρκετά γεμάτο, εκτός από μερικά σημεία στις κερκίδες όπου έπαιζες μπάλα άνετα. Τις επόμενες μέρες έμαθα ότι η συναυλία με την δεκάμηνη προπώληση δεν έγινε ποτέ sold out. Έχω την εντύπωση ότι αρχίζει η κατρακύλα, τη στιγμή που επιτέλους έρχονται στην Ελλάδα όλοι οι μεγάλοι καλλιτέχνες στο απόγειο της δόξας τους και όχι με το ένα πόδι στον τάφο, όπως είχαμε συνηθίσει.

Η συναυλία ξεκινάει με τους τέσσερις ρόκερς να ανεβαίνουν στην εντυπωσιακή σκηνή, όπως πάντα, απλά περπατώντας από τα καμαρίνια και το "Return of the stingray guitar" να ακούγεται πρώτο. Ακολουθεί το "Beautiful day" για ζέσταμα και το "I will follow" για αμέτρητα dιjΰ vu από το "Popmart tour".

Εδώ είναι, όμως, 360ο Tour και τα τραγούδια από το νέο "No line on the horizon" παίρνουν σειρά. "Get on your boots", "Magnificent", "I’ll go crazy if I don’t go crazy tonight", ακούγονται μεταξύ πολλών διαλειμμάτων από παλιότερες επιτυχίες του συγκροτήματος.

Προς τιμή τους, και αυτά να τ’ ακούν οι καινούργιοι καλλιτέχνες, οι U2 επέλεξαν ένα playlist που ευχαρίστησε τους πάντες, συμπεριλαμβάνοντας σ΄ αυτό τα κλασικά "With or without you" και "One" (γίνεται, άλλωστε συναυλία χωρίς αυτά;), αλλά και τα "Pride", "I still haven’t found what I’m looking for", "Mysterious ways", "Vertigo" και το θρυλικό "Sunday bloody Sunday", που παίχτηκε για πρώτη φορά στη χώρα μας.

Δεν έλειπαν και οι εκπλήξεις, όπως το "Miss Sarajevo" που μας έφερε στη μνήμη την ανεπανάληπτη συναυλία που είχαν δώσει στο βομβαρδισμένο Σαράγεβο λίγες μέρες πριν έρθουν στη Θεσσαλονίκη, την υπέροχη μπαλάντα "In a little while", αλλά και το "Hold me, thrill me, kiss me, kill me", με τον Bono να μεταμορφώνεται σε κόκκινο Batman από τα καταπληκτικά εφέ.

Ο frontman των U2 αλώνιζε πάνω στην τεράστια σκηνή του 360Ο Tour, ανεβοκατέβαινε τις κινούμενες γέφυρες, όπου συναντούσε τον Egde και τον Clayton, παρενοχλούσε τον Mullen, ενώ βρήκε και την ευκαιρία να μας εμψυχώσει στη μάχη μας με την κρίση. "Οι Έλληνες και οι Ιρλανδοί", είπε, "έχουν κάτι κοινό. Είναι και οι δύο απένταροι!". Πάραυτα μας είπε να μην το βάλουμε κάτω, αυτοανακηρύχτηκε Μέγας Αλέξανδρος του συγκροτήματος, βάπτισε τους "τρεις σωματοφύλακες" του Ολύμπιους θεούς και συνέχισε το πάρτι. Η φτώχεια θέλει καλοπέραση, όπως λέει και ο σοφός λαός!

Η συναυλία της χρονιάς έκλεισε με το "Moment of surrender", όταν είχαμε ήδη παραδοθεί κι εμείς στην "αξέχαστη φωτιά" του μεγαλύτερου συγκροτήματος στον κόσμο. Μπορεί η τρέλα της νιότης τους (και μας) να πέρασε ανεπιστρεπτί, αλλά παραμένουν οι μοναδικοί performers στον πλανήτη που μπορούν να μαγέψουν το κοινό τους, χωρίς περιττές τυμπανοκρουσίες και άτεχνα τερτίπια. Είναι και θα μείνουν αυθεντικοί ρόκερς, όσο και αν πολλοί δε συμφωνούν, με πάθος γι αυτό που κάνουν και πραγματική αγάπη για τη μουσική. Και αυτό είναι ροκ.

Εύα Σούλτη

18 Οκτ 2010

Κινηματογραφική κολεκτίβα

Του Νέστορα Πουλάκου
poulakos@sevenart.gr


Μ’ αρέσει να αφουγκράζομαι συλλογικότητες, να βλέπω κολεκτίβες. Θέλω να τις νιώθω. Δεν ξέρω βέβαια αν μπορώ να τις αγγίξω, να τις δοκιμάσω, καθότι η συστημική ιδέα που μου ‘χει καρφωθεί στο μυαλό μετά και το σοβιετικό φιάσκο του 20ου αιώνα, με έχει κάπως φοβίσει. Δεν πιστεύω στη δύναμη του ενός αλλά των πολλών. Μα αυτή είναι μια παλινδρομική ουτοπία… Και ταυτόχρονα, αποτελεί μια πραγματικότητα που βλέπω συνέχεια μπροστά μου, παρόλο που δεν την αντέχω.


Για τις επαναστατικές -συλλογικού τύπου- τομές της κινηματογραφικής υπεροχής έγραφα στην εφημερίδα «Αριστερά!» τον Ιούνιο του 2008. Για τις νεανικές κολεκτίβες της σύγχρονης Αθήνας έγραφα -συζητώντας και με τα παιδιά- στο περιοδικό «Γαλέρα» το Νοέμβριο του 2009. Τότε που η κινηματογραφική ομάδα του Πολιτιστικού Οργανισμού του Δήμου Αθηναίων κέρδισε και το 1ο βραβείο στο digi του 32ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας και τιμητική διάκριση στο 3ο Docfest της Χαλκίδας (με το ντοκιμαντέρ «Μεταξουργείο» και τις δυο φορές).


Ρίξτε μια ματιά στα παραπάνω λινκς, ειδικώς στο δεύτερο, για να πάρετε μια γεύση τι εννοώ. Μιλάω γι’ αυτό το δημιουργικό αναβρασμό που υπάρχει στην Αθήνα την τελευταία δεκαετία. Με τη σχολή Χατζίκου να έχει βάλει λουκέτο, το κινηματογραφικό τμήμα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης να δημιουργείται αυτά τα χρόνια και να κάνει τα πρώτα του δειλά βήματα, με τη σχολή Σταυράκου και κάποια ιδιωτικά κολλέγια να προσφέρουν τη μοναδική γνώση και με απούσα μια εκπαιδευτική Ακαδημία Κινηματογράφου, έπρεπε να βρεθεί λύση.


Ξεφύτρωσαν σε κάθε γωνιά της πόλης δημιουργικά σεμινάρια κινηματογράφου, θεωρητικά και κυρίως πρακτικά. Στις φοιτητικές λέσχες των πανεπιστημίων (όπως του Αθηνών), στα πολιτιστικά τμήματα των δήμων (της Πετρούπολης, της Αθήνας, της Ηλιούπολης, του Ζωγράφου, του Κορυδαλλού, της Κηφισιάς, των Βριλησσίων κ.ά.) και κυρίως σε καλλιτεχνικά στέκια ιδιωτικής πρωτοβουλίας (με χαρακτηριστικότερα παραδείγματα το Ash in Art και το Μικρό Πολυτεχνείο). Τα τελευταία πλέον έχουν γίνει δεκάδες και πιάνουν όλο τα φάσμα της τέχνης (κι όχι μόνο πια).


Τα παραπάνω που σας αναφέρω, στην αρχή τα αντιμετώπιζα με σκεπτικισμό για την ποιότητα που προσφέρουν. Στη συνέχεια τα δοκίμασα, πήρα τη γεύση, τα ζύγιασα τα καλά και τα κακά τους. Η αλήθεια είναι ότι έχουν και από τα δυο. Πλέον, όμως, βλέπω τα πρώτα αποτελέσματα τους και μόνο χαμόγελα μου δίνουν. Διότι πρέπει να υφίσταντο (και ας κάνουν αρπαχτές και ας κοροϊδεύουν τους πιτσιρικάδες κάποια από αυτά), καλά ‘καναν και γίνανε, διότι με λίγα χρήματα και προσαρμοσμένο χρόνο ο καθένας από όλους μας, ανεξαρτήτου ηλικίας, επαγγελματικού προσανατολισμού ή ενδιαφέροντος, μπορεί να πάρει μια μυρωδιά από τον καλλιτέχνη που έχει μέσα του, και -γιατί όχι;- να προχωρήσει βάσει αυτής.


Στο φετινό digi του 33ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας, πέρα από την ομάδα του Δήμου Αθηναίων, που συμμετείχε με το ντοκιμαντέρ «Κυψέλη» και τη μικρού μήκους «Αφετηρία - Τέρμα», ήταν και η ομάδα του Δήμου Κορυδαλλού. Έχω την αίσθηση ότι κι άλλες ομάδες από δήμους και ιδιωτικά εργαστήρια θα ξεφυτρώσουν στα φεστιβάλ τα επόμενα χρόνια.


Η κινηματογραφική ομάδα του Δήμου Αθηναίων πήρε και φέτος κάτι στη Δράμα. Ο Γιώργος Πουλίδης και οι μαθητές του έλαβαν τιμητική διάκριση για τη 15λεπτη μικρού μήκους ταινία «Αφετηρία - Τέρμα», για την πρωτοτυπία και αισιοδοξία της ιστορίας της. Το μεταμεσονύχτιο δρομολόγιο ενός λεωφορείου της γραμμής στο κέντρο της Αθήνας, μετατρέπεται σε μια μικρή κοινότητα ενός παράλληλου σύμπαντος μιας ιδιότυπης ανθρωπογεωγραφίας. Ενδιαφέρον πολύ είχε και το μισάωρο ντοκιμαντέρ «Κυψέλη», όπου παρουσιάζεται η σημερινή κατάσταση της άλλοτε μεγαλοαστικής, σήμερα μπουκωμένης οικιστικά πλην πολυπολιτισμικής περιοχής της Αθήνας, μέσα από τις ιστορίες μιας νεαρής γυναίκας, ενός μαύρου μετανάστη, και μιας παλιάς αστής που ζει με τις μνήμες του παρελθόντος της (συμμετείχε και στο Ecofilms ’10 της Ρόδου).


*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (4-10-10).

17 Οκτ 2010

ΠΟΙΗΣΕΙΣ Θ'..

να ακολουθεί η γλώσσα την επιθυμία
ή η επιθυμία από την
γλώσσα να εμπνέεται;

(Ομηρικά, Φοίβη Γιαννίση, Εκδόσεις Κέδρος, 2009)


*

κενό της σάρκας το κορμί
και να θωρεί τ' αθώρητα
(τρυγώντας τα βαθιά)
ισόβια στον θόλο του

το βλέμμα της Αλήθειας.

(Οι κήποι της απόδρασης Ποιήματα 1992-2007, Διονύσης Σέρρας, Εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2007)


*

Βρέθηκαν σε κάποια συνάθροιση

Ξαφνιάστηκε

Από χρόνια τον θεωρούσε

Πεθαμένο

(Κείμενα μικράς πνοής, Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου, Εκδόσεις Κέδρος, 2009)


*

Πρόχειρες μέρες αναδύονται με νερά να στάζουν της νυχτός - μελανιασμένες. Μέρες που βουίζουν σαν μελίσσι εργατικό, με ίχνη από τσιμπήματα στο δέρμα επάνω αφήνοντας.

(Η λύπη των άλλων, Κώστας Γ. Παπαγεωργίου, Εκδόσεις Κέδρος, 2009)

*


Παντού κορμιά. Σιωπή.
Ούτε το καρδιοχτύπι τους

γρικώ να λέει : "Σ' αγαπώ"


(Ο Μικρός Οδυσσέας, Γιώργος Δελιόπουλος, Εκδόσεις Ιωλκός, 2009)

16 Οκτ 2010

Συνέντευξη του Άγγελου Φραντζή..

Στον Νέστορα Πουλάκο

Το σημείο που με ενθουσίασε πρωτίστως στη νέα ταινία του Άγγελου Φραντζή είναι εκείνη η καταιγιστική ποπ κινηματογράφηση του μέσα σε ένα πλήθος καλαμιών, όπου ανάμεσα τους χαριεντιζόταν το ερωτικό τρίγωνο της ιστορίας του, ενώ έπαιζε το Decades των Joy Division διασκευασμένο από τον The Boy (κατά κόσμο Αλέξανδρο Βούλγαρη). Έμεινα ακούνητος στη θέση μου, κολλημένος στην οθόνη.

Η ταινία «Μέσα στο δάσος» είναι μια μινιμαλιστική κινηματογραφική αποτύπωση των πλέον αρχέγονων ανθρώπινων ενστίκτων, πλουραλιστικά δοσμένων σε έναν αρχετυπικό σχηματισμό : δυο αγόρια κι ένα κορίτσι (Ιάκωβος Καμχής, Nathan Pissoort, Κάτια Γκουλιώνη) ζουν στο απόλυτο αστικό τίποτα, μες στη φύση, σε δάση, σε λίμνες και καταρράκτες, στη θάλασσα και τα βουνά. Πειραματίζονται σεξουαλικά ετεροφυλικά – ομοφυλοφιλικά, παίζουν με τα σώματα τους, τα χέρια τους, γίνονται ένα με τη φύση σε όλα τα επίπεδα. Πρωτόγονα ορμώμενοι, με οργή εξωθούνται σε συμπεριφορές ακραίες, βγάζοντας βορά τα πιο σκληρά, τραχιά ένστικτά τους. Μέσα σε 97 λεπτά ο Φραντζής αναδιατυπώνει τη δαρβινική άποψη περί ανθρώπου, τοποθετώντας σε περισσότερα από 15 φυσικά τοπία της Κεντρικής και Βόρειας Ελλάδας τρεις χαρακτηριστικές φάτσες της εποχής μας, με σκοπό να αναψηλαφήσουν το ερωτογενές εγώ τους.

- Πολύ θα ήθελα να μάθω τι είχες αρχικά στο μυαλό σου, καθώς έγραφες το σενάριο της ταινίας.

- Πάντως σίγουρα όχι ακριβώς αυτό που είδες στην οθόνη. Το πρώτο σενάριο ήταν δουλεμένο για μια ταινία στα κλασικά πρότυπα. Με αρκετούς δεύτερους ρόλους, μεγάλο συνεργείο, αρκετές λήψεις και γυρίσματα. Όσο περνούσε ο καιρός όμως και επεξεργαζόμουν την ιστορία κατέληξα να θέλω πολύ να την οδηγήσω στον πυρήνα της. Μου έκανε περισσότερο ενδιαφέρον. Επομένως, με πιο ανοικτούς ορίζοντες απογύμνωσα την ιστορία, της έδωσα μια μορφή βαθιά μινιμαλιστική και, το κυριότερο, περιορίστηκα στους τρεις κεντρικούς χαρακτήρες της. Την ίδια αφαίρεση ακολούθησα και στη διαδικασία του μοντάζ.

- Ανακατεύτηκες, πάντως, με ένα θέμα διαχρονικό, που έχει και βάθος και χωρά συζήτηση μεγάλη.

- Από πάντα με ενδιέφερε ο έρωτας στις ποικίλες εκφάνσεις του. Γι’ αυτό στην ταινία καταπιάστηκα με την ανατομία της ερωτικής επιθυμίας. Και κατ’ επέκταση με τους μηχανισμούς της επιθυμίας, πως αυτοί εξελίσσονται, πως αντιστρέφονται, πως διαστρεβλώνονται. Επί της ουσίας την επιθυμία αυτή καθ’ αυτή πραγματεύεται η ταινία.

Βέβαια, με τη συγκεκριμένη παραγωγή ο Άγγελος Φραντζής έχει κάνει σχετικό ντόρο τα τελευταία τρία χρόνια. Καταρχάς διότι αυτό το project δεν έχει περιοριστεί αποκλειστικά στον κινηματογράφο. Και εν συνέχεια επειδή γυρίστηκε με μια απλή ψηφιακή φωτογραφική μηχανή Casio των 190 ευρώ. Πάντως η ταινία κόστισε 180 χιλιάδες ευρώ, συγχρηματοδοτούμενη από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και την Ε.Ρ.Τ (η ιστορία της χρηματοδότησης παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον και καταδεικνύει το ελληνικό παράδοξο).

- Εντέλει το «Μέσα στο δάσος» έγινε ένα καλλιτεχνικό πολυθέαμα. Πως κατέληξες σε αυτό;

Το ένα έφερε το άλλο, τίποτε δεν ήταν σχεδιασμένο από την αρχή παρά μόνο η ταινία κι αυτή όχι στην πρώτη της μορφή, όπως σου είπα προηγουμένως. Πολύ απλά μου γεννήθηκε η ανάγκη να λάβει το project κι άλλες διαστάσεις πέρα από την κινηματογραφική. Έτσι προέκυψε η παράσταση στο περυσινό Φεστιβάλ Αθηνών που ήταν ένα μεγάλο ρίσκο για μένα και θεωρώ ότι πέτυχε εν μέρει (σ.σ. Τον Ιούλιο του 2009 στο χώρο «Πειραιώς 260» παίχτηκε το «Μέσα στο δάσος», ένα κράμα θεατρικής παράστασης, βίντεο εγκατάστασης, με ζωντανή ορχήστρα κ.ά). Και αφότου η ταινία βγει στις αίθουσες, θα εγκαινιαστεί στη γκαλερί Beton 7 την 1η Οκτωβρίου η εικαστική εκδοχή της υπό μορφή βίντεο εγκατάστασης με τον τίτλο «This is not a love song». Εκεί θα υπάρχουν μεταξύ άλλων 12 οθόνες, όπου θα προβάλλεται υλικό το οποίο δεν έχει περιληφθεί στην ταινία.

- Πόσες ώρες υλικό έχεις; Διότι και οι τρεις εκδοχές της ιστορίας θέλουν εικόνα μπόλικη.

- Περί τις 80 ώρες τράβηξα κατά το γύρισμα. Και για να μην απορήσεις, να σου πω, ότι δεν ήταν ένα τυπικό γύρισμα όπως το ξέρουμε. Από τη στιγμή που ξεκινούσα να τραβάω τους τρεις ηθοποιούς, η κάμερα δεν σταμάτησε να γράφει παρά μόνο όταν θέλαμε διάλειμμα ή με το τέλος της ημέρας.

Όπως μου εξηγεί ο Φραντζής, για την ταινία χρειάστηκαν πρόβες τεσσάρων μηνών προκειμένου να πετύχουν τα γυρίσματα, στα οποία έτσι κι αλλιώς υπήρχε άφθονος αυτοσχεδιασμός. Ουσιαστικά ο ίδιος άφησε τους ηθοποιούς να παίξουν ελεύθερα πάντα βάσει σεναρίου, κινηματογραφώντας κάθε δευτερόλεπτο αυτού του περίεργου -παγανιστικού ύφους- παιχνιδιού.

- Γιατί αποφάσισες να κάνεις ταινία χρησιμοποιώντας μια μικρή ψηφιακή κάμερα;

- Μπορεί ακόμη στην Ελλάδα να μην το έχουμε συνηθίσει αλλά στο εξωτερικό όλο και γίνεται πλέον. Κοίταξε, η ταινία είναι ένα πείραμα εν γένει γι’ αυτό και χρησιμοποίησα τη συγκεκριμένη κάμερα. Το μπάτζετ μειώθηκε, το γύρισμα έγινε πιο ευέλικτο και ελεύθερο (σ.σ. το συνεργείο ήταν 4μελές, χωρίς φώτα, με φυσικό ήχο). Επίσης δεν είχα μεγάλο πρόβλημα με την εικόνα, μια και η μηχανή διαθέτει λειτουργίες που με βόλεψαν. Κυρίως όμως η επιλογή χρήσης της με ώθησε στο να εστιάσω ακόμη περισσότερο στον πυρήνα της ιστορίας μου.

- Πιστεύεις ότι θα προκαλέσουν το κοινό οι έντονες σαρκικές στιγμές, που περιέχονται στην ταινία;

- Να σου πω την αλήθεια δε με ενδιαφέρει καθόλου. Άλλωστε ευθύς εξαρχής είχα σκοπό να παίξω με το γυναικείο και το αντρικό σώμα, να ανακατευτώ με τη σεξουαλικότητα και τις πράξεις της. Άρα όλα ήρθαν αναπόφευκτα. Μόνο για τους ηθοποιούς ήταν δύσκολο και σε αυτό –πίστεψε με- βοήθησε το μικρό συνεργείο.

- Το «Μέσα στο δάσος» είναι μια χαρακτηριστική art house παραγωγή και όπως πάντα θ’ ανακινήσει τη σχετική κουβέντα, ότι δηλαδή απευθύνεται σε ειδικό κοινό, σε λίγους, σε σινεφίλ κτλ. Θα πάρεις θέση;

- Αυτή είναι μία τόσο παλιά ιστορία, που δεν νομίζω ότι έχει ιδιαίτερο νόημα να την επαναφέρουμε. Όλες μου οι ταινίες, όπως και το «Μέσα στο δάσος», έχουν φανατικούς φίλους όπως και θεατές που σηκώνονται και φεύγουν από την αίθουσα. Αυτό πάντα θα γίνεται, όπως κι έγινε άλλωστε στις πρώτες προβολές της ταινίας στα φεστιβάλ του εξωτερικού. Δε μου είναι κάτι πρωτόγνωρο. Εκείνο που με ενδιαφέρει κυρίως είναι να πάει ο κόσμος να τη δει και να την απολαύσει σε μια κεντρική αίθουσα, που να ταιριάζει στην ταινία.

Με τον Άγγελο Φραντζή ολοκληρώσαμε την κουβέντα μας καυτηριάζοντας φυσικά τα κακώς κείμενα της ντόπιας κινηματογραφίας. Μάλιστα μου εξιστόρησε ένα ακόμη ελληνικό παράδοξο από την ανάμειξη του στην επιτροπή για τη σύσταση της Ακαδημίας Τεχνών, που είχε υποσχεθεί η προηγούμενη κυβέρνηση πριν μια πενταετία.

Το «Μέσα στο δάσος» προβάλλεται στις αίθουσες από τις 30 Σεπτεμβρίου σε διανομή Filmcenter. Προηγουμένως είχε κάνει την ελληνική πρεμιέρα του στις 16ες Νύχτες Πρεμιέρας της Αθήνας. Την παγκόσμια πρώτη την πραγματοποίησε στο σημαντικό φεστιβάλ του Ρότερνταμ τον Γενάρη που μας πέρασε. Στο μεταξύ παρουσιάστηκε στα φεστιβάλ του Χονγκ Κονγκ, του Μονάχου, των Νέων Οριζόντων στην Πολωνία, του Ρίο στη Βραζιλία, και έχει μακρά συνέχεια από τη Βαρκελώνη έως τη Μπανγκόκ και την Κωνσταντινούπολη.

Για περισσότερες πληροφορίες ανατρέξτε στο blog της ταινίας, http://mesastodasos.wordpress.com

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο τεύχος 6 του διμηνιαίου περιοδικού κόμικ "Mov." (Οκτώβριος-Νοέμβριος 2010).

15 Οκτ 2010

ΣΙΝΕΜΑ ΕΝ ΔΗΜΩ

Θα τα έβρισκα πολύ σκούρα αν με ανάγκαζαν ν’ αφηγηθώ λεπτομερώς τι μου συνέβη την εβδομάδα που ακολούθησε την αποτυχημένη νυχτερινή μου εκστρατεία. Ήταν ένα παράξενο, πυρετικό διάστημα…». Αυτά ακριβώς σκέφτομαι απόψε το βράδυ, που κάθομαι και γράφω τη στήλη μου για το περιοδικό του Αποστόλη και του Μιχάλη, καθώς είχα μια πλήρως αποτυχημένη νυχτερινή κινηματογραφική εκστρατεία. Που να σας τα λέω τώρα… Ζόρικα τα θέματα σε αυτή την πιάτσα. Κυκλοφορούν και κάτι παράξενοι… Αυτά πάντως τα λέει ο Ιβάν Τουργκένιεφ στην «Πρώτη αγάπη» του. Καλησπέρα σας.

*


Σ
ας τα έλεγα δεν σας τα έλεγα στο προηγούμενο τεύχος; Ότι θα πάρουμε κάποιο βραβείο στη Βενετία με τις δυο πολύ καλές ταινίες, που στείλαμε; Ε, το πήραμε. Μπορεί να μην είναι το μεγάλο, όμως το βραβείο γυναικείας ερμηνείας στην Αριάν Λαμπέντ είναι σημαντικό. Η ηθοποιός είναι και νεαρά και ταλαντούχα και έχει και μέλλον. Και φτου της… Έχει πάντως δίκιο όταν έλεγε «ότι δεν ανήκει σε μένα το βραβείο αλλά στην ταινία». Μη σου πω στην Τσαγγάρη καλύτερα, γιατί πρέπει να ίδρωσε για να δώσεις μια τέτοια ερμηνεία.


*


Σ
ας τα έλεγα δεν σας τα έλεγα στο προηγούμενο τεύχος (sequel); Ότι ο Γερουλάνος πάλι πίπες έλεγε με την τέταρτη ημερομηνία που έδωσε για το σχέδιο νόμου, ότι δηλαδή θα το έβγαζε στις αρχές του Σεπυέμβρη; Ή ότι –μάλλον- θα βρισκόταν στη Βενετία, να τα πει τα μαντάτα τα καλά από εκεί; Ε, καλά, δεν νομίζω να το είχατε πιστέψει; Είχε και ανασχηματισμό, του φάγανε και την ΕΡΤ (την ανέλαβε ο ποιητής ο Χυτήρης, μπας και υπάρξει προκοπή… ποιητική), είχε δουλειές ο άνθρωπος. Προς το παρόν, ν’ αναμένουμε την πέμπτη ημερομηνία. Και έχει ο θεός (με μικρό το θ).


*


Τ
ο γεγονός του μήνα που διανύουμε είναι το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου (21 – 31 Οκτωβρίου). Πρέπει να είναι το 23ο, ζωή να έχει ο Μικελίδης να κάνει κι άλλα πολλά με ταινίες ποιοτικές και κινηματογράφο που αξίζει όλα τα λεφτά του κόσμου. Κι ακούω να έρχονται σπουδαίοι σκηνοθέτες, θα γίνουν ωραίες κουβέντες πιστεύω. Καπλάνογλου (από Τουρκία), Ιοσελιάνι (από Γεωργία), Σκολιμόφσκι (από Πολωνία), Σουλεϊμάν (από Ισραήλ). Γουέλ Νταν!


*

Μ
ατς μουτς


*Η στήλη γράφτηκε από τον Νέστορα Πουλάκο και δημοσιεύτηκε στο τεύχος 10 του μηναίου free press "Move it" (Οκτώβριος 2010).

14 Οκτ 2010

Ταινίες 14ης Οκτωβρίου 2010

Tου Νέστορα Πουλάκου

Ο Αμερικάνος (***)

Η ταινία του Κόρμπιν αξίζει διότι πρώτα απ’ όλα είναι η αποθέωση των κινηματογραφικών αναφορών, η επιτομή των σινεφίλ κλισέ κάθε νουάρ του 20ου αιώνα. Αυτός ο εξαιρετικός φωτογράφος, που σκηνοθέτησε το επίσης πολύ καλό "Control", έχει μάτι κινηματογραφικό, ξέρει να χειρίζεται την κάμερα άψογα και μπορεί -με λίγη ακόμη δουλειά στην ιστορία- να σου προσφέρει ό,τι αρτιότερο θες να δεις στο σινεμά μελλοντικά. Ένα νουάρ καθαρά μελβιλικό, μην πω εντελώς αναφορικό στο γαλλικό αστυνομικό του ’70, χωρίς να υστερεί σε στοιχεία από το αμερικανικό νουάρ έως τα «θανατηφόρα» σπαγγέτι γουέστερν. Αυτό το παιχνίδι των σιωπών είναι, επίσης, το κάτι άλλο. Και φυσικά, άψογα σκηνοθετημένο. Η ταινία του Κόρμπιν είναι ένα μακρόσυρτο κλισέ κάθε είδους αστυνομικής ιστορίας. Δεν είναι καθόλου πρωτότυπο, αυτό όμως δεν σε χαλάει. Διότι βλέπεις κάτι που δεν σε προσβάλλει αλλά αντιθέτως σε κρατά. Εκείνο που πιθανότητα θα σε χαλάσει (εμένα πάντως σίγουρα) είναι το ρηχό μελοδραματικό τέλος, χωρίς να ολοκληρώνεται όπως θα έπρεπε και ο χαρακτήρας του -εξαιρετικού στην ερμηνεία του- Κλούνεϊ.

Ο Σκοτ Πίλγκριμ εναντίον των 7 πρώην (***)

Και ιδιαίτερη τη λες και σπινταριστή και ψυχαγωγική μέχρι τα μπούνια και κωμική επίσης. Έχει γούστο, εν γένει, αυτή η ποπ κατασκευή του Έντγκαρ Ράιτ, ο οποίος και βάσει των προηγούμενων δουλειών του, δείχνει να υπηρετεί αποκλειστικά και πολύ σωστά το είδος των teen ταινιών της νέας εποχής. Γιατί σε αυτό στοχεύει η ταινία του Ράιτ. Στο να γίνει η απαρχή ενός νέου, βίντεο-γκέιμ τύπου, είδους ταινίας δράσης και χαζοχαρουμενιάς που αντικατοπτρίζει πλήρως την κουλτούρα της γενιάς που ζει την εφηβεία της αυτή τη στιγμή. Έχω την αίσθηση ότι τη συγκεκριμένη ταινία θα την αγαπήσουν οι νέοι. Έχει κάτι από την εποχή που ζούμε, και ας μη την οσμίζομαι απόλυτα καθότι μεγαλύτερος. Βλέπω όμως τις διασκεδάσεις και τα θέλω τους. Η παραγωγή του Ράιτ είναι ότι πρέπει για ένα πολύ μα πολύ ψυχαγωγικό βράδυ σε multiplex.

Ο θρύλος των ιπτάμενων φρουρών (**)

Την ταινία του Σνάϊντερ τη λες παιδική πέρα για πέρα, και μην ακούσω από κανέναν τη φράση «για μεγάλους και για παιδιά», διότι θα βγάλω φλύκταινες. Τώρα, αν με ρωτήσεις πώς το βρίσκω που ο δημιουργός των "300" ασχολείται με τα παιδιά, θα σου απαντήσω ότι δεν το βρίσκω. Περί ορέξεως κολοκυθόπιτα. Το δημιούργημα του Σνάϊντερ, το οποίο διάλειμμα για τον "Superman" δεν το λες καθότι έπονται συνέχειες, έχει όμορφα (όχι όμως και πάντα εντυπωσιακά) εφέ, καλοσχηματισμένους κεντρικούς χαρακτήρες και έντονη δράση κουκουβάγιων. Και πράγματι απορείς με τον Σνάϊντερ που έκανε την ταινία τόσο παιδική, της οποίας η τύχη στα σίγουρα θα είναι καλύτερη στο dvd και την τηλεόραση, απαλλαγμένη επίσης από τον βραχνά του 3D, που δεν χρειάζεται κιόλας. Να περιμένετε πάντως ακόμη δύο σίκουελ, όπως διαβάζω στο ομώνυμο παιδικό μυθιστόρημα στο οποίο βασίστηκε η ταινία και που μας έστειλε η Village. Πληροφοριακά, είναι της Κάθριν Λάσκι, σε μετάφραση Ειρήνης Παϊδούση, και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Anubis.

Τα παιδιά είναι εντάξει (**)

Ό,τι αρχίζει ωραίο τελειώνει με πόνο… Και ας πάει η ταινία για τα Όσκαρ, και ας σκίζει η ερμηνεία της Τζούλιαν Μουρ, και ας πρωτοτυπεί στη ραχοκοκαλιά του με το γκέι γυναικείο ζεύγος και τα δυο παιδιά σε μια οικογένεια… κανονική. Αυτά σου κάνουν οι Αμερικανοί και σε ξενερώνουν. Σου προσφέρουν την πρωτοτυπία, στη δίνουν αρχικά χαριτωμένη, με μπρίο, αέρα, στυλ, γούστο. Έχει ταμπεραμέντο το πρώτο μισό της ταινίας. Και μετά σου ξεφουρνίζουν ηθικοπλαστικές μπουρδολογίες, ακραίους υστερισμούς και ψόφιους μελοδραματισμούς. Στο τέλος τέλος, όλα είναι feelgood γιατί ξαναγύρισαν στη θέση τους. Πολύ κακό για το τίποτα δηλαδή. Η ταινία της Τσολοντένκο θα προσελκύσει κόσμο, ίσως πάει και για κάποιο Όσκαρ, αλλά δεν ξεκολλάει για κανένα λόγο από την χολιγουντιανή ξεροκεφαλιά.

Όνειρα σε άλλη γλώσσα (**)

Το ντοκιμαντέρ της Λουκίας Ρικάκη, που το πρωτοείδα στο Fog Doc τον περασμένο Μάρτιο στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας, έχει ένα πολύ δυνατό θέμα, γι’ αυτό άλλωστε και βραβεύτηκε με την πρώτη διάκριση στο πρόσφατο 4ο Docfest της Χαλκίδας. Και βραβείο για μοντάζ πήρε, γιατί η Ρικάκη έχει κάνει εξαιρετική δουλειά και εκεί. Εν ολίγοις, μέσα από ιστορίες μικρών μαθητών αλλά και κάποιων δασκάλων, η Ρικάκη θέλει να καταδείξει πώς μπορεί ο πολύ-πολιτισμός να ανθίσει σε ένα σχολείο προκαταλήψεων. Διότι, κακά τα ψέματα, στα σχολεία πρώτα από όλα δημιουργούνται τα κοινωνικά στερεότυπα. Το ενδιαφέρον θέμα του ντοκιμαντέρ, το οποίο πρέπει να γυρίσει τα σχολεία όλης της Ελλάδας, να βγει στην τηλεόραση και να το δει ο κόσμος, δυστυχώς δεν τσουλάει εξαιτίας της κακής αισθητικής του. Και μια προχειρότητα βγάζει το ντοκιμαντέρ αλλά δεν είναι εκεί το θέμα. Το θέμα βρίσκεται στην ουσία του, που σπάει κόκαλα. Επικεντρώσου σε αυτή.

Ο τελευταίος εξορκισμός (*)

Ψευδό-μπαρούφα από αυτές που δύσκολα τις χωνεύεις. Σώνει πια! Ακόμη και αν κινηματογραφικά ο "Τελευταίος εξορκισμός" είναι μια καλή ταινία, η θεματολογία του και η σκηνοθετική του προσέγγιση δεν αξίζουν δεκάρα τσακιστή. Τι εννοώ… Καταρχάς το ψευδοντοκιμαντέρ έχει νόημα όταν έχεις όντως να δείξεις κάτι βαρβάτο και χειροπιαστό και όχι τη μούφα του εξορκισμού. Από την άλλη μεριά, αυτή η σκηνοθεσία που θυμίζει "Blair Witch Project" και "Μεταφυσική Δραστηριότητα" και σκοπό έχει, φυσικά, να σου προκαλέσει έναν όσο το δυνατόν φυσικό τρόμο, δεν πιάνει πια. Η μπογιά του ψευδό-τρόμου έχει περάσει, είναι παρωχημένος, είναι μπανάλ. Είναι φύκια για μεταξωτές κορδέλες εν ολίγοις. Άσε που όταν βλέπω Αμερικανό ιερέα να χτυπιέται λες και δίνει σόου στο X-Factor με πιάνει και αυτή η αναγούλα.

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (14/10/10).

13 Οκτ 2010

"Τα πάντα ρή-τος / This history of music and poetry : Wish you were here" - No 72

photo by Tasos Ritos

Lyrics by Roger Waters
Music by Pink Floyd

So, so you think you can tell
Heaven from Hell,
Blue skys from pain.
Can you tell a green field
From a cold steel rail?
A smile from a veil?
Do you think you can tell?

And did they get you to trade
Your heros for ghosts?
Hot ashes for trees?
Hot air for a cool breeze?
Cold comfort for change?
And did you exchange
A walk on part in the war
For a lead role in a cage?

How I wish, how I wish you were here.
We're just two lost souls
Swimming in a fish bowl,
Year after year,
Running over the same old ground.
What have we found?
The same old fears.
Wish you were here.

Σαν σήμερα – 13 Οκτωβρίου

1492: Φτάνει στις ακτές της αμερικανικής ηπείρου δια μέσω του Ατλαντικού Ωκεανού ο Χριστόφορος Κολόμβος, πιστεύοντας ότι έφτασε στην Ινδία.

1681: Στο Λονδίνο, μία γυναίκα μαστιγώνεται δημοσίως, γιατί έκανε το έγκλημα να "ανακατευτεί στα πολιτικά".

1773: Τίθεται σε λειτουργία το πρώτο ψυχιατρείο στην Αμερική, στην Πολιτεία της Βιρτζίνια.

1924: Γεννιέται ο μουσικοσυνθέτης Μίμης Πλέσσας.

1924: Πεθαίνει ο Γάλλος συγγραφέας Ανατόλ Φρανς, ο οποίος το 1921 τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

1935: Γεννιέται ο Ιταλός τενόρος Λουτσιάνο Παβαρότι.

1954: Γεννιέται ο τραγουδοποιός Διονύσης Τσακνής.

1978: Συλλαμβάνεται για το φόνο της φιλενάδας του Νάνσι Σπάγκεν ο μπασίστας των "Sex Pistols" Σιντ Βίσιους, ο οποίος θα πεθάνει λίγο αργότερα από υπερβολική δόση ηρωίνης.

1979: Έκκληση προς τον ΟΗΕ για βοήθεια στις χώρες του Τρίτου Κόσμου απευθύνει ο Πρόεδρος της Κούβας Φιντέλ Κάστρο.

12 Οκτ 2010

VAKXIKON NIGHTS @ RADIOONAIR

Το Περιοδικό Γραμμάτων & Τεχνών Βακχικόν
επιστρέφει στα web ερτζιανά

Vakxikon Nights
Κάθε Τρίτη
10 με 12 το βράδυ
στο
www.radioonair.gr

Με επίκεντρο τη λογοτεχνία και την ποίηση - άλλωστε ο κάθε μήνας αφιερώνεται σε έναν ποιητή. Με θέματα που αντλούνται και αναπτύσσονται περαιτέρω από την ύλη του τρέχοντος -κάθε φορά- τεύχους και του φρέσκου -πάντοτε- καλλιτεχνικού Νέου της Εβδομάδας. Με καλεσμένους δημιουργούς από όλα τα φάσματα των τεχνών, που πρέπει να βγουν δημοσίως και να τα πούν καθότι "πνίγονται" από τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης. Με προσκλήσεις για θεατρικές παραστάσεις και κινηματογραφικές πρεμιέρες. Με μια περιεκτική ανάγνωση της τρέχουσας πολιτιστικής επικαίροτητας εν είδει προπαγάνδας (Πρέπει Να Πάτε!).

Ο Νίκος Μπίνος (aka Flaubert) στη μουσική επένδυση και τα σχόλια, ο Νέστορας Πουλάκος (aka Poul de la Poul) στη δημοσιογραφική επιμέλεια και τον συντονισμό, ο Τάσος Ρήτος (aka Μουσικός Προπαγανδιστής) & ο Στράτος Π. (aka Proust) με τη βοήθεια τους από τη Θεσσαλονίκη και την Ιταλία αντίστοιχα καθώς και με την παρουσία τους όποτε τους δίνεται η ευκαιρία, αποτελούν την ομάδα παραγωγής της εκπομπής Vakxikon Nights.

Κάθε Τρίτη από το στούντιο του www.radioonair.gr στον Υμηττό

Τίποτα δεν είναι αληθινό, η Προπαγάνδα συνεχίζεται

Από αυτή την Τρίτη 12 Οκτωβρίου

--> Στις 12/10 διαβάζουμε ποίηση Σωτήρη Κακίση, επαναπροσεγγίζουμε τις μεταφράσεις της Κατερίνας Καντσού (στην Ιρλανδέζικη ποίηση), του Γιώργου Μπλάνα (στο δοκίμιο του Σέλεϋ), του Δημήτρη Παλάζη (στην ποίηση της Αχμάτοβα) και του Χρίστου Κρεμνιώτη (στην ποίηση του Κουαζίμοντο). Επίσης, κάνουμε μια επισκόπηση της πολιτιστικής επικαιρότητας και μοιράζουμε διπλές προσκλήσεις για το θεατρικό "Το Νησί", που ξεκινά στο Θέατρο Ειλισσός στις 15 Οκτωβρίου. Με τις μουσικές επιλογές του Flaubert και τα εισαγωγικά του Poul de la Poul.