10 Ιαν 2011

Συνέντευξη του Άρη Μπαφαλούκα..

Στον Νέστορα Πουλάκο
poulakos@sevenart.gr


Μια καταβύθιση στη μνήμη του ήρωα της, μια επιστροφή στο νερό και τα μυστήρια του είναι η "Άπνοια" για τον 38χρονο Άρη Μπαφαλούκα, ο οποίος ήταν κολυμβητής και μιλάει για έναν κολυμβητή στην πρώτη μεγάλου μήκους παραγωγή του.

Πετυχημένος και βραβευμένος σκηνοθέτης ταινιών μικρού μήκους, έχει ασχοληθεί και με την τηλεόραση και τη διαφήμιση και τα βίντεο κλιπ και άλλα δρώμενα, έχει αναμειχθεί επίσης με την εκπαίδευση και το θέατρο, ενώ στο 49ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης επιλέχθηκε για την ενότητα Generation Next, στην οποία περιλαμβάνονταν αν θυμάσαι όλοι εκείνοι οι κινηματογραφιστές που μας απασχολούν αυτή την περίοδο.

Κάνοντας παγκόσμια πρεμιέρα στο Διεθνές Φεστιβάλ του Μόντρεαλ, η "Άπνοια" άρεσε και στο 51ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αποσπώντας το Βραβείο Κοινού και το Βραβείο FIPRESCI. Με τη φεστιβαλική πορεία της να συνεχίζεται, την ερχόμενη Πέμπτη βγαίνει και στις αίθουσες της χώρας μας προσδοκώντας να μαγέψει με τα έντονα χρώματά της και να προβληματίσει με τη βαθιά υπαρξιακή ιστορία της το σινεφίλ κοινό.

Άλλωστε, ο ήρωας, ο Δημήτρης, ένας 23χρονος κολυμβητής που καταδύεται στα σκοτεινά νερά μιας πισίνας αμέσως μετά τη νίκη του στους Πανευρωπαϊκούς Αγώνες, δεν νιώθει χαρούμενος, παρόλο που μ’ αυτή την επιτυχία του πέτυχε ένα όνειρο ζωής. Όσο το σώμα του αιωρείται μες το νερό, μνήμες από το πρόσφατο παρελθόν ξετυλίγονται στο μυαλό του, θυμίζοντας του τη σχέση του με την Έλσα, μια οικολόγο ακτιβίστρια που εξαφανίζεται μυστηριωδώς.

Παρακολουθώντας την "Άπνοια", μου ήρθε στο μυαλό και η "Περιπέτεια" του Αντονιόνι και το "Τι απέγινε η Έλι" του Φαρχαντί και τα υποβρύχια πλάνα του Κουστώ και του Ψυχογιού…

Παρόλο που δεν είχα καμία από τις παραπάνω ταινίες υπόψη μου με ενδιαφέρει που τις αναφέρεις, που μπορεί ο θεατής να κάνει συσχετισμούς στο μυαλό του ενώ βλέπει την "Άπνοια". Καλό είναι αυτό και μ’ αρέσει. Γιατί αν το σκεφτείς, το σινεμά αυτό είναι. Μια αλληλεπίδραση ουσιαστική.

Μια και ο ίδιος ήσουν κολυμβητής, «επέβαλες» στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία σου να ασχοληθείς με το νερό;

Κοίταξε, όλα στο μυαλό μας είναι και τίποτε δεν είναι αναγκαίο, επιβεβλημένο. Η ιστορία του 23χρονου Δημήτρη είναι μια κατάδυση στη μνήμη. Και αυτή την κατάδυση την ήθελα, την επιζητούσα στην ταινία. Το νερό το θέλω καθότι σου προσφέρει μυστήριο και πολλές δυνατότητες να μιλήσεις για τον άνθρωπο και τις μνήμες του. Προφανώς και με βοήθησε η εμπειρία μου από το χώρο της κολύμβησης όπως και το ότι ο πρωταγωνιστής μου, ο Σωτήρης Πάστρας, είναι πραγματικός κολυμβητής και όχι ηθοποιός. Αν θέλεις, και τους δυο μας βοήθησε η αθλητική πειθαρχία, που έχουμε, για να γίνει η ταινία αυτή χωρίς μεγάλες δυσκολίες.

Στην ταινία σου, παρατηρούσα τον ήρωα σου να βρίσκεται σε ένα ατέρμονο, συνεχές αδιέξοδο.

Ο Δημήτρης είναι ένας εγκλωβισμένος νέος. Έχει κηδέψει ένα βαθύ κομμάτι του εαυτού του, δεν ξέρει τι ακριβώς θέλει να κάνει, πώς θέλει να ζήσει πραγματικά τη ζωή του. Του έχουν επιβάλλει πράγματα. Για να πάει μπροστά εναρμονίζεται με το απόλυτο, το αυστηρό της πατρικής επιταγής. Αν και πρωταθλητής και αγωνιστής δείχνει τελματωμένος, ματαιωμένος για ό,τι του γίνεται. Επομένως, σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του, στις σχέσεις του με τους ανθρώπους, βρίσκει πάντοτε αδιέξοδα.

Πώς είναι δυνατόν όμως ένας τέτοιος χαρισματικός άνθρωπος να νιώθει έτσι; Μου φαίνεται οξύμωρο το ότι δεν βρίσκει διεξόδους.

Και ποιος σου είπε ότι οι χαρισματικοί άνθρωποι, και συμφωνώ μαζί σου ότι τέτοιος είναι ο Δημήτρης, ακολουθούν τα πραγματικά τους όνειρα και όχι κάποιων άλλων; Δεν αντικατοπτρίζουν, ας πούμε, τα θέλω των γονιών τους; Ο Δημήτρης είναι κάτι που δεν είναι στην πραγματικότητα. Και αυτό γιατί ο ίδιος έχει μείνει στην επιφάνεια και δεν έχει κάνει κατάδυση στα θέλω του. Έχει κουραστεί από τον πρωταθλητισμό και γι’ αυτό πρέπει να κάνει το διάλειμμά του και να βρει τον εαυτό του.

Και επομένως η σχέση του με την Έλσα δεν μπορεί παρά να είναι προβληματική.

Ακριβώς. Αν και ερωτευμένοι, αν και θέλουν πολύ ο ένας τον άλλον, ο Δημήτρης δεν μπορεί να μπει στον κόσμο της Έλσας. Για την ακρίβεια, δεν μπορεί και να τον καταλάβει απόλυτα. Στη συγκεκριμένη σχέση ο αδύναμος κρίκος είναι το αγόρι. Η κοπέλα διαθέτει δυναμισμό, τσαγανό, παρορμητικότατα, μπορεί να φτάσει τα πράγματα στα άκρα γι’ αυτό που θέλει να κάνει. Γιατί ξέρει τα θέλω της. Επομένως η τραγωδία, η άσχημη κατάληξη στη σχέση τους είναι δεδομένη.

Και μετά την "Άπνοια"…

Θέλω να φύγω μακριά. Μου πήρε 7 χρόνια για να την τελειώσω. Θέλω να προχωρήσω, να πάω κάπου άλλου. Και ήδη μαζεύω εμπειρίες και υλικό και τις σκέψεις μου για να το κάνω.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (10-1-11).