26 Φεβ 2011

ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ

Ιφιγένεια, του Μιχάλη Κακογιάννη (1977)

Του Κακογιάννη του άρεσε από χρόνια να παίζει με τα ανδρικά κορμιά των αρχαίων Ελλήνων, με τις συνειδήσεις που τότε κουβαλούσαν, με τα θέλω, τις αντιλήψεις και τις σκέψεις που είχαν. Του άρεσε του σπουδαίου Κύπριου σκηνοθέτη, να αναμειγνύεται με τα αρχαιοελληνικά παράδοξα, διαβάζοντας και ξαναδιαβάζοντας τις τραγωδίες.

Η νέα ανάγνωση της Ιφιγένειας του Ευριπίδη, ήταν και αποδόμηση της. Η ελεύθερη απόδοση της στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης. Με χρήματα του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, ο Κακογιάννης αφήνει τις μεγάλες ξένες (κυρίως αμερικανικές) παραγωγές και ολοκληρώνει την αρχαιοελληνική τριλογία του (που ξεκίνησε με την "Ηλέκτρα" το 1962 και συνεχίστηκε με τις "Τρωάδες" το 1971) στη χώρα μας.

Με τη βοήθεια του Φωτόπουλου στα κουστούμια και το ντεκόρ, αποτύπωσε γλαφυρότατα την προσμονή με τη σαπίλα, το θυμό και την απόγνωση, που επικρατούσαν στις τάξεις των αρχαιοελλήνων, καθώς ανέμεναν την αναχώρησή τους από την Αυλίδα προκείμενου να πολεμήσουν τους Τρώες για τα μάτια της Ελένης, την τιμή του Μενέλαου και τη δόξα (και συνάμα τη φιλοδοξία για πλούτη και επεκτατισμό) της Ελλάδας.

Με την υποβλητική μουσική του Θεοδωράκη, απέδωσε τραγικά, απολύτως τραγικά, αυτό το νοσηρό κλίμα, εκείνο τον αναβρασμό, που υπήρχε ανάμεσα στους αρχηγούς και φυσικά, μέσα στις ψυχές των στρατιωτών.

Η τελική θυσία της Ιφιγένειας, το καυστικό σχόλιο του Κακογιάννη για την πολιτική και τους πολιτικούς, σε μια περίοδο που η χούντα ήταν νωπή, ο Αττίλας ακόμη πονούσε και η κυβερνώσα δεξιά δεν έχει ξεχάσει τις παρελθούσες πρακτικές της, ήταν στα σίγουρα τα στοιχεία που σπάραζαν τους θεατές της εποχής.

Με γνωστούς αλλά και φρέσκους ηθοποιούς της περιόδου, από την Ειρήνη Παππά, τον Μάνο Κατράκη και τον Κώστα Καζάκο δηλαδή στον Γιάννη Φέρτη, τον Πάνο Μιχαλόπουλο και τον Κώστα Καρρά, ο Κακογιάννης έστησε το θέατρο του παραλόγου, που παιζόταν τότε στην παραλία της Αυλίδας.

Η "Ιφιγένεια" επανήλθε αυτές τις ημέρες στην επικαιρότητα, μια και αποτελούσε την τελευταία ελληνική συμμετοχή στην πεντάδα των Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας. Τότε, το 1977, κέρδισε βραβεία στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, επίσης σε άλλα φεστιβάλ ανά τον κόσμο, ενώ συμμετείχε και στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ των Καννών.