26 Φεβ 2011

ΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ ΦΑΝΑΡΙΑ

Τα Κόκκινα Φανάρια, του Βασίλη Γεωργιάδη (1963)

Αν και μελόδραμα κλασικού τύπου, η ταινία του Γεωργιάδη θεωρείται ένα χαρακτηριστικό επίκαιρο της μετεμφυλιακής Ελλάδας. Μιας ανατολίτικης χώρας, πλήρως ρημαγμένης, χωρίς υποδομές αλλά με όνειρα. Ένα κράτος σαθρό, με βλέψεις ευρωπαϊσμού και σχέσεις εξάρτησης με την Αμερική (πόσο πιο γλαφυρά μπορεί ν’ αποτυπωθεί αυτή η σχέση αν όχι με την αθρόα εισροή Αμερικανών ναυτών στη ζωή της Τρούμπας;).

Στη δεκαετία του ’60, στα χρόνια της παλάντζας, τότε που η Ελλάδα δεν ήξερε τι ήταν, τα έτρωγε τα παιδιά της και τα ρήμαζε. Στην Τρούμπα, την κακόφημη συνοικία του Πειραιά, την περιοχή των καμπαρέ, των νταβατζήδων, των κοριτσιών που εκπορνεύονταν, των παράνομων, που κάθε είδους αλητεία και κακοτοπιά επιτρεπόταν, το δράμα το ανθρώπινο, το κοινωνικό, ήταν δεδομένο.

Ναι, το θεατρικό του Αλέκου Γαλανού, το κινηματογραφικό σενάριο του ίδιου (σε συνεργασία με τους Γεωργιάδη, Καμπανέλλη), και η σκηνοθεσία του σπουδαίου κινηματογραφιστή του παλιού ελληνικού κινηματογράφου των στούντιο, είναι άπαντα τραβηγμένα από τα μαλλιά. Άλλωστε, η ταινία των Μιχαηλίδη, Δαμασκηνού υπηρετεί το μελόδραμα της εποχής, ένα αμάλγαμα αγγλοσαξονικού μελό και ιταλικού νεορεαλισμού. Ένα είδος που ταίριαζε γάντι στην ελληνική κοινωνία του τότε.

Η ιστορία της ταινίας, που διανθίστηκε με το απαραίτητο εθνικό φολκλόρ, περιπλέκει τις ιστορίες των ιερόδουλων ενός καμπαρέ-οίκου ανοχής της Τρούμπας. Και ενώ όλων οι ιστορίες καταλήγουν στο δράμα, το αδιέξοδο, την απόγνωση, την τρέλα, υπάρχει και το χάπι εντ, το νοσταλγικό, το ελπιδοφόρο.

Μ’ αυτά και μ’ αυτά, τα "Κόκκινα φανάρια", κατά πολλούς ταινία-σταθμός στον ελληνικό κινηματογράφο, απέσπασε καλές κριτικές, έκοψε χιλιάδες εισιτήρια, τιμήθηκε ένθεν κακείθεν, προβλήθηκε στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ των Καννών και έφτασε μέχρι την πεντάδα των Όσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας. Ήταν στην εποχή, που το ελληνικό σινεμά ήταν εμπορικό και έφτανε μέχρι την Αμερική, άγγιζε την Ακαδημία.

Πάντως, τα "Κόκκινα φανάρια" ήταν μια μεγάλη παραγωγή. Με την άρτια, ζωντανή φωτογραφία του Νίκου Γαρδέλη, τη σπαρακτική, εξαίσια μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου (και τις παρουσίες των Μπηθικώτση, Ζαμπέτα) και ένα σωρό πολύ σημαντικούς ηθοποιούς. Οι Φούντας, Κατράκης, Παπαμιχαήλ, Γεωργίτσης, Χρονοπούλου, Καρέζη, Λαδικού, Χέλμη, Ανουσάκη, Διαμαντίδου, Περγιάλης, συμμετείχαν με τις ερμηνείες τους σε μια ταινία, που στα σίγουρα έχει στιγματίσει το ντόπιο σινεμά.

*Τα κείμενα γράφτηκαν από τον Νέστορα Πουλάκο, για τη στήλη Hellas Film, και δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (2 & 16-2-11).