21 Μαρ 2011

Συνέντευξη των Αργύρη Παπαδημητρόπουλου & Jan Vogel..


Συνέντευξη στον Νέστορα Πουλάκο
poulakos@sevenart.gr

Εξακολουθώ να μην πιστεύω ότι υπάρχει συγκεκριμένο σκηνοθετικό ρεύμα αυτή την εποχή στο ελληνικό σινεμά, αν μη τι άλλο όμως νέοι, φρέσκοι κινηματογραφιστές έχουν βαλθεί να επαναδιαπραγματευτούν με τις αξίες της οικογένειας, της πατρίδας, της ίδιας της κοινωνίας, μέσα από τις ταινίες τους.

Για το "Wasted Youth" σου είχα γράψει στη διάρκεια του 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, όταν και είχα ενθουσιαστεί με το δεκάλεπτο teaser που είδα στο Works in progress (μαζί με τον "Άδικο Κόσμο" του Φίλιππου Τσίτου).

Καλοκαίρι στην Αθήνα. Ένας έφηβος skateboarder ξεκινά για μία συνηθισμένη μέρα με τους φίλους του. Ένας μεσήλικας αστυνομικός προσπαθεί σκληρά για την επιβίωση της οικογένειάς του, με μία δουλειά την οποία απεχθάνεται και με έναν επικείμενο νευρικό κλονισμό.

Τον Αργύρη Παπαδημητρόπουλο τον ξέρεις από την εμπορική επιτυχία του "Bank Bang", ενώ τον Jan Vogel θα τον μάθεις τώρα, μια και το ελληνικό του ντεμπούτο θα προσγειωθεί στις οθόνες σου αύριο το βράδυ.

Κατά τα λοιπά, αυτό το ευθύβολο, στοχευμένο, διεισδυτικό σχόλιο για μια κοινωνία σε κρίση, που βράζει, έτοιμη να εκραγεί, που κινείται με μια νωχελικότητα σε μια άρρωστη αποχαύνωση, το "Wasted Youth", θα σε κάνει να σκεφτείς ξανά και ξανά το μέλλον σου. Και τον μεγαλύτερο σου -εσύ μεσήλικα, να τα βάλεις κάτω και να τσεκάρεις αν ο κόσμος στον οποίο ζεις είναι αυτός που ονειρευόσουν.

Για τα χαμένα νιάτα, τη χαμένη πόλη, μιλάνε οι Παπαδημητρόπουλος-Vogel, που πιάνουν το νήμα από τη δολοφονία Γρηγορόπουλου τον Δεκέμβριο του 2008, για να σε βάλουν στο τριπάκι να σκεφτείς τι πρέπει να κάνεις για να μην βαλτώσεις στα σκατά.

[Αργύρης Παπαδημητρόπουλος]

Το λες το "Wasted Youth" docudrama;

Θα απέφευγα οποιοδήποτε χαρακτηρισμό της ταινίας γιατί έγινε τόσο γρήγορα και αυθόρμητα, που η ανάγκη μας ήταν να εκφράσουμε αυτό που νιώθαμε και όχι τόσο η σκέψη να υπηρετήσουμε κάποιο κινηματογραφικό είδος. Σίγουρα, υπάρχει κάτι το ντοκιμαντερίστικο, αφού απεικονίζουμε μια πραγματικότητα. Η ταινία, όμως, δεν είναι documentary κάποιου γεγονότος.

Κινηματογραφείς μια κοινωνία που βράζει, έτοιμη να εκραγεί. Κατά τη γνώμη σου, πόσο κοντά είναι μια βαθιά κοινωνική (και κατ’ επέκταση, πολιτική) αναταραχή στην Ελλάδα;

Η Ελλάδα ζει μια κοινωνική και πολιτική αναταραχή. Απλώς, οι αναταραχές και οι πόλεμοι δεν έχουν πια την εικόνα του παρελθόντος. Είναι πιο υπόγεια και βραδυφλεγής η δική μας αναταραχή.

Είναι το "Wasted Youth" μια ταινία για τη δολοφονία του Γρηγορόπουλου;

Δεν είναι μια ταινία για τα γεγονότα του 2008. Είναι μια φανταστική ιστορία για το καλοκαίρι του 2010. Παρολαυτά, δίχως τα γεγονότα των Δεκεμβριανών δεν θα υπήρχε η έμπνευση και η ανάγκη να γίνει αυτή η ταινία.

Εντέλει, Αργύρη, ζούμε στη χώρα της ψευτομαγκιάς, του δήθεν τσαμπουκά, και της παραφουσκωμένης περηφάνιας για την πατρίδα και τις αξίες της; Γι’ αυτό και τα ζητήματα με τους μετανάστες και οι καυγάδες με τη νεολαία, που «δεν καταλαβαίνει»;

Αν συμβαίνει κάτι ευχάριστο είναι ό,τι οι «αξίες» με τις οποίες μεγαλώσαμε πεθαίνουν. Μαζί τους και όλα αυτά : η ψευτομαγκιά, η ψευτοχλιδή… Δηλαδή, ο νεοέλληνας χάρη στην κατάσταση της κρίσης γίνεται ό,τι πιο πασέ υπάρχει και το καταλαβαίνει και ο ίδιος.

Όντως, η Αθήνα είναι μια επικίνδυνη πόλη, που τρώει τα παιδιά της, σπαταλάει τα νιάτα της;

Η Αθήνα είναι μια γερασμένη πόλη και οι νέοι μέσα στην Αθήνα μοιάζουν ξένο σώμα. Από την άλλη μεριά, η Αθήνα έχει μια γοητεία που αξίζει την ευκαιρία μιας δεύτερης ματιάς. Είναι σα μια γριά πουτάνα που την κοιτάζουμε, και κρυφά της ρίχνουμε και έναν πούτσο…

[Jan Vogel]

Ποια ήταν η ανάγκη σου για να γυρίσεις το "Wasted Youth";

Στη διάρκεια των γεγονότων του Δεκέμβρη του 2008 ένιωσα ότι υπάρχει μια ένταση και μια σύγκρουση των νέων με τις παλιότερες γενιές. Στις πολύ διαφορετικές ιδέες των δυο πλευρών φαίνεται το πώς αντιλαμβάνονται το σημαντικό στη ζωή. Αυτή η σύγκρουση που σιγοκαίει υπογείως, πλέον προκαλεί εκρήξεις. Μπορούμε να τις δούμε, να τις νιώσουμε όλοι. Αισθάνθηκα, λοιπόν, ότι αυτή η σύγκρουση βρίσκεται ακόμη πολύ μακριά από την επίλυσή της.

Γιατί χρησιμοποίησες στο ρόλο των πιτσιρικάδων ερασιτέχνες και όχι επαγγελματίες ηθοποιούς;

Θέλαμε να αποδώσουμε τον αυθορμητισμό της κανονικής ζωής σε αυτή την ταινία. Τον αληθινό δυναμισμό των καταστάσεων και των συνομιλιών μεταξύ των ατόμων. Επιλέξαμε τους ερασιτέχνες γι’ αυτό που είναι. Και τους ζητήσαμε να παίξουν τους εαυτούς τους. Ήταν μια δυνατή εμπειρία. Τους βάλαμε σε αυτή την κατάσταση, χωρίς να υπάρχει κανένα σενάριο, παρά μόνο μια βασική πλοκή. Η ταινία έγινε -ουσιαστικά- στις πρόβες και στη διάρκεια των γυρισμάτων. Ήταν ευχάριστο να δουλεύεις μαζί τους, σα να είναι επαγγελματίες. Υπήρχε μπόλικος χρόνος για να διαμορφώσουμε μαζί τους χαρακτήρες τους, είχαν ελευθερία κινήσεων, και τους ενθαρρύναμε πολύ γιατί οι απαιτήσεις ήταν μεγάλες. Εντέλει όλα κύλησαν ρολόι.

Ουσιαστικά, ασχολήθηκες με ένα θέμα που «καίει» στην Ελλάδα. Τι λέει όλη αυτή η ιστορία μέσα σου;

Νιώθω χαρούμενος και τυχερός συνάμα που έκανα αυτή την ταινία με όλους τους Έλληνες συνεργάτες μου. Ήταν μια σημαντική εμπειρία. Ήμουν πολύ παθιασμένος με το θέμα που πραγματεύεται η ταινία, και εντέλει το βρίσκω εξαιρετικό που ολοκληρώθηκε και προβάλλεται. Και, φυσικά, είμαι πάρα πολύ περίεργος να δω τις αντιδράσεις του κοινού.

Στην Ελλάδα, γίνεται μεγάλος ντόρος για τα βραβεία και τις συμμετοχές των ταινιών μας στα πλέον δημοφιλή διεθνή κινηματογραφικά φεστιβάλ. Στη δική σου περίπτωση, πόσο σημαντική ήταν η επιλογή του "Wasted Youth" ν’ ανοίξει το Φεστιβάλ του Ρότερνταμ;

Είναι πολύ ιδιαίτερη η αίσθηση ότι σ’ εκείνους που επέλεξαν το "Wasted Youth" για το Ρότερνταμ, άρεσε πολύ. Αυτό είναι ενθαρρυντικό, καθότι δίνει στην ταινία προσοχή και προτρέπει το κοινό να τη δει. Για μένα, όμως, το πιο σημαντικό απ’ όλα είναι η ταινία να επηρεάσει τους θεατές μετά την προβολή της.

Εντέλει, ποια είναι η αναγκαιότητα να πεις, να γυρίσεις ιστορίες, μες σε αυτό το χάος των πολλών και μπερδεμένων πληροφοριών παγκοσμίως;

Αυτή είναι μια πολύ σημαντική ερώτηση. Κοίταξε, η ανάγκη να πεις τις ιστορίες που θες, υπήρχε από πάντα. Πιστεύω, μάλιστα, ότι αυτές οι ιστορίες αντικατοπτρίζουν τους εαυτούς μας. Είναι σα να κοιτάζεσαι στον καθρέφτη, δηλαδή. Όλες οι ιστορίες μπορούν ν’ ασκήσουν μεγάλη επίδραση, είναι όμως σημαντικό το τι επιλέγεις να πεις. Γιατί τότε μπορούν να γεννήσουν ερωτήματα, να εμπνεύσουν, να διδάξουν. Μέσω αυτών, μπορείς να διαπιστώσεις ποιος είσαι ή τι θα ήθελες να είσαι. Οι ιστορίες, που λες, είναι ο πολιτισμός μας, η μνήμη μας, η ταυτότητά μας, η κατεύθυνσή μας.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (16-3-2011).