21 Απρ 2011

Ταινίες 21ης Απριλίου 2011..

Του Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες επτά ταινίες, που καμία τους δεν γιορτάζει -ευτυχώς- τη χούντα των συνταγματαρχών ενώ μόνο μια έχει κάποια σχέση με το Πάσχα. Κατά τα λοιπά, απ’ όλα έχει ο μπαξές, τη σούπερ ταινία όμως όχι. Ταινία της εβδομάδας είναι η "Μαύρη Αφροδίτη", το σχεδόν τρίωρο έπος του Κεσίς (που ξέρεις από το αριστουργηματικό "Κους κους με φρέσκο ψάρι") που αφηγείται το βάσανο του ανθρώπου-ελέφαντα του 19ου αιώνα. Βασανιστικά αργό, βαθιά σοκαριστικό. Στο "Ταξίδι" του Μάικλ Γουΐντερμποτομ, οι δυο δημοφιλείς κωμικοί της Βρετανίας Στηβ Κούγκαν και Ρομπ Μπράιντον, υποδύονται τους γευσιγνώστες στην αγγλική επαρχία για λογαριασμό του Observer. Γέλιο με στυλ. Ενώ στο "Τα τελευταία 8 λεπτά", την αμερικανική παραγωγή του Ντάνκαν Τζόουνς, γιου του Ντέιβιντ Μπόουι, που ξέρεις από το προπέρσινο "Moon" (πρώτο βραβείο στις Νύχτες Πρεμιέρας), θα δεις μια πολύ έξυπνη και καλογυρισμένη ιστορία φαντασίας, με τον Τζέικ Γκύλενχαλ. Στο ντοκιμαντέρ "Πίνα Μπάους" δια χειρός Βιμ Βέντερς, όλη η μαγεία βρίσκεται στις παραστάσεις της μεγάλης Γερμανίδας χορογράφου. Κατά τα άλλα, ο Βέντερς και το 3D περνούν απαρατήρητοι. Η ταινία "Ο μύλος και ο σταυρός" είναι η μοναδική που έχει μια κάποια σχέση με το Πάσχα, αφού αποδομεί τον πίνακα του Μπρύγκελ "Ο Χριστός φέρων το σταυρό". Εικαστικά αριστουργηματικό, αφηγηματικά χασμουριστικό. Θα σε συμβούλευα να μην τη δεις, αν και θα με γράψεις μου φαίνεται, την αμερικανιά "Εργένηδες για μια εβδομάδα", όπου η σάχλα των αδελφών Φαρέλλι συναντά την κακογουστιά του Ουίλσον (πλέον). Για το παιδικό της Disney "Ο Γουΐνι το αρκουδάκι" δεν σου γράφω, μια και εγώ και τα αρκουδάκια έχουμε κόψει κάθε σχέση παραπάνω από 25ετία.

Μαύρη Αφροδίτη (6/10)

Πρόκειται για μια ιστορία ζωής, μια ταινία για τον άνθρωπο, και όσο γενικό και να σου φαίνεται αυτό και τετριμμένο, έτσι είναι, πίστεψε το. Θεωρώ ότι η "Μαύρη Αφροδίτη" του Αμπντελατίφ Κεσίς, που τον ξέρεις από το -προ τριετίας- "Κους κους με φρέσκο ψάρι", θα τύχει εκτίμησης πιο ευρείας μελλοντικά. Καθότι έργο δυσκολοχώνευτο είναι, που σου κάθεται στο στομάχι και το σκέφτεσαι για ώρα και το περιεργάζεσαι στο διηνεκές στα σίγουρα. Ο Κεσίς μιλάει για μια νεαρή κοπέλα από τη Νότια Αφρική, η οποία πίσω στη δεύτερη δεκαετία του 19ου αιώνα, έγινε αγαπημένο «αντικείμενο» πολλών εκμεταλλευτών εξαιτίας της ιδιαίτερης μορφικής κατασκευής της. Σαν άλλος "άνθρωπος ελέφαντας" έγινε θέαμα σε τσίρκο του Λονδίνου, διαστροφικό αντικείμενο του πόθου σε σπίτια πλουσίων στη Γαλλία, πόρνη σε μπορντέλο πολυτελείας και, εντέλει, αντικείμενο έρευνας διακεκριμένων ανθρωπολόγων. Η ιστορία είναι αληθινή και, μάλιστα, για δεκαετίες εκθέτονταν τα γεννητικά της όργανα στο Μουσείο του Ανθρώπου στο Παρίσι ώσπου να γυρίσουν στην πατρίδα της. Ο Κεσίς ενδιαφέρεται για την αντιμετώπιση ανθρώπου από άνθρωπο, μελετώντας συμπεριφορές προγενέστερες. Και με αυτό τον τρόπο κάνει και το έμμεσο σχόλιο του στην κοινωνία του τώρα. Άλλωστε η συμπεριφορά για τον διαφορετικό δεν έχει αλλάξει, απλώς έχει εξελιχθεί σε κάτι άλλο. Ο Κεσίς γίνεται ο Ντέιβιντ Λιντς ("Ο άνθρωπος ελέφαντας") και ο Τοντ Μπράουνινγκ ("Freaks") του σήμερα. Μιλάει βέβαια για τους προοδευμένους, εκπολιτισμένους Ευρωπαίους του 19ου αιώνα, για τους οποίους το αλλόκοτο ήταν εξωτικό και η εκμετάλλευση το αγαπημένο τους χόμπι. Αυτό που θα σε ξενίσει και θα σε κουράσει σίγουρα είναι η ακούραστη όρεξη του Κεσίς να γυρίσει την ιστορία της νεαρής σε 160 λεπτά. Κολλάει με τα πλάνα του, αφηγείται ολόκληρες σκηνές με κάθε λεπτομέρεια. Εδώ, δεν υπάρχει οικονομία χρόνου και το μοντάζ πάει περίπατο. Αντ’ αυτού η διήγηση είναι γλαφυρή, λεπτομερειακή, πολυσυλλεκτική με τις στιγμές, περιστρεφόμενη γύρω από το παράδοξο και το ιδιαίτερο. Για μένα, όμως, όλη αυτή η διάρκεια δεν δικαιολογείται.

Το ταξίδι (6/10)

Ακόμη μια τηλεοπτική σειρά που έγινε ταινία, κοντά στο πρότυπο του "Carlos", και η οποία εν πολλοίς βασίζεται στους αυτοσχεδιασμούς και τα γκαγκ των δυο πρωταγωνιστών της, μια και υποδύονται τους εαυτούς τους: Ο Στήβ Κούγκαν και ο Ρομπ Μπράιντον, αμφότεροι διάσημοι κωμικοί στη Βρετανία, ξεκινούν ένα ταξίδι στην αγγλική επαρχία ώστε να δοκιμάσουν και να κρίνουν έξι γνωστά εστιατόρια για λογαριασμό του Observer. Καλύτερος σκηνοθέτης γι’ αυτό το πρότζεκτ δεν θα μπορούσε να βρεθεί από τον Γουΐντερμποτομ, ο οποίος μετά το αμερικανικό διάλλειμα του ("Ο δολοφόνος μέσα μου") επέστρεψε στο αγαπημένο του ντοκιουντράμα. Και κινηματογραφεί όσο πιο γλαφυρά μπορεί το παραλήρημα των δυο ηθοποιών του, οι οποίοι με αφορμή φυσικά τα πιάτα καταπιάνονται με φιλοσοφικά, υπαρξιακά, ερωτικά ζητήματα, πολλά από τα οποία τα διακωμωδούν βέβαια. Για να δεις το "Ταξίδι" εξοπλίσου με όρεξη ότι θα βιώσεις βρετανικό χιούμορ σε αφθονία, και με διάθεση ότι θα δεις μια καλογυρισμένη, χαριτωμένη κομεντί με στυλ και αγγλοσαξονικό ταμπεραμέντο.

Τα τελευταία 8 λεπτά (6/10)

Πολύ σπινταριστή και ιδιαίτερη αυτή η νέα ταινία επιστημονικής φαντασίας του Ντάνκαν Τζόουνς, ή αλλιώς γιου του σίγουρα περήφανου Ντέιβιντ Μπόουι. Ένα έξυπνο σεναριακό τρυκ, το οποίο στηρίζεται ικανοποιητικά από τη σκηνοθεσία του Τζόουνς, είναι όλη η ταινία. Μάλιστα, όταν το ανακαλύψεις αμέσως το ενδιαφέρον σου μεγαλώνει. Στο λέω με απλά λόγια. Αυτό είναι ένα διασκεδαστικό Χόλιγουντ, που βασίστηκε σε ένα ευφυές σενάριο, το οποίο και στηρίχτηκε από μια καλή σκηνοθεσία. Ο Τζόουνς, που δεν είχε καμία σεναριακή ανάμειξη, σκηνοθέτησε βάσει των δυνατοτήτων του την ιστορία αυτή, όπου ο Γκύλενχαλ βρίσκεται σε αδιέξοδο και προσπαθεί να μαζέψει τα ασυμμάζευτα, να καταλάβει πού βρίσκεται και τι κάνει, και να απελευθερωθεί και να σώσει ότι μπορεί. Την ιστορία στη λέω κάπως ασαφώς αφού το μαγικό είναι να δεις την ταινία. Δεν πρόκειται να ξετρελαθείς, μια και το ίδιο πρόβλημα που εντόπισα στο σκηνοθετικό ντεμπούτο του Τζόουνς, το "Moon", το βρίσκω κι εδώ: την ατολμία, τη συντηρητικότητα του να εκτοξεύσει το ιδιαίτερο υλικό που έχει στα χέρια του. Θα την ευχαριστηθείς την ταινία, όμως.

Πίνα Μπάους (5/10)

Σε στιγμές του το ντοκιμαντέρ του Βέντερς είναι άκρως εντυπωσιακό, όχι τόσο για την κινηματογράφησή του όσο για τη δύναμη της χορογραφίας όπως αυτή αποδίδεται από τους χορευτές (πρωτίστως), τους μουσικούς και τους εικαστικούς της παράστασης. Μην περιμένεις πολλά από το ντοκιμαντέρ του Βέντερς. Είναι ανύπαρκτος σκηνοθετικά, επίσης οι χορευτές που μιλάνε ουσιαστικά αναμασάνε τα ίδια, δηλαδή το πόσο σημαντική ήταν για τους ίδιους η Μπάους, και στο τέλος η χρήση του 3D είναι περιττή, όχι απλώς δεν προσδίδει το κάτι παραπάνω αλλά επιπροσθέτως κουράζει κιόλας. Η μεγάλη αξία του ντοκιμαντέρ είναι οι τέσσερις παραστάσεις-χορογραφίες της Μπάους, που κινηματογραφούνται εκ νέου. Ειδικώς η πρώτη (από τη δεκαετία του 1970, χρονολογικά) και η τελευταία είναι εντυπωσιακές. Και, όχι, θα διαφωνήσω ότι το ντοκιμαντέρ του Βέντερς (που ξεκίνησε να γίνεται με την Μπάους κι η οποία στο μεταξύ δυστυχώς πέθανε) απευθύνεται στους λάτρεις του χορού. Ο καθένας που εκτιμά την οποιαδήποτε τέχνη μπορεί να νιώσει σε αυτές τις χορογραφίες τη δική του μαγεία.

Ο μύλος και ο σταύρος (4/10)

Όπως και σε προηγούμενες ταινίες του, ο Πολωνός σκηνοθέτης Λεχ Μαγιέφσκι έχει κάνει μια εξαιρετική κατασκευή, άρτια εικαστικά, μαγευτική και ονειρική. Άλλωστε, και ο ίδιος ζωγράφος είναι και η υψηλή αισθητική του αποτυπώνεται πάνω σε όλες του τις ταινίες. Σε αυτή τη σουηδική / πολωνική παραγωγή, που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ του Σάντανς, ζωντανεύει ο φημισμένος πίνακας «Ο Χριστός φέρων το σταυρό» του Φλαμανδού ζωγράφου του 16ου αιώνα Πίτερ Μπρύγκελ. Με μια ιδιότυπη αφήγηση, σε απελπιστικά αργούς ρυθμούς, ο Μαγιέφσκι μιλάει καυστικά για τα ανθρώπινα πάθη και τα παραλληλίζει με αυτά του Χριστού, όπως τα παρουσίασε ο Μπρύγκελ στον πίνακα του. Ο Μαγιέφσκι, σεναριογράφος της βιογραφίας του εικαστικού Μπασκιά (που την έκανε ταινία ο Τζούλιαν Σνέιμπελ), έχει ξανακάνει παρόμοια ταινία, η οποία βασίστηκε σε πίνακα του Ιερώνυμου Μπος. Όπως τότε έτσι και τώρα, η τεχνοτροπία του είναι εξαιρετική, η αφηγηματικότητά του όμως πάσχει από έλλειψη ρυθμού και κυρίως ενδιαφέροντος.

Εργένηδες για μια εβδομάδα (2/10)

Σου το έχω ξαναγράψει ότι ένα μεγάλο κομμάτι του Χόλιγουντ είναι οι χοντροκομμένες, άτεχνες κωμωδίες ή αλλιώς αμερικανιές. Μια τέχνη (;) για την οποία είναι περήφανο μόνο και μόνο επειδή του αποφέρει αμέτρητα χρήματα. Έτσι κι εδώ, οι βασιλιάδες της σεξιστικής σάχλας, οι αδελφοί Φαρέλλι, γνωστοί και μη εξαιρετέοι για πολλές επιτυχίες (;) με ναυαρχίδα τους το "Κάτι τρέχει με τη Μαίρη", βάζουν έναν αγνώριστο Όουεν Ουίλσον (που σίγουρα δεν είναι αυτός που γούσταρες στις ταινίες του Γουές Άντερσον) να ηγηθεί μιας παρέας ανδροκανίβαλων στα όρια της μεσήλικης τρέλας. Σε μια άκρως συντηρητική ιστορία των μέσο-προαστίων, που διαθέτει κακόγουστα αστεία, σεξιστικές σάχλες, και σου προκαλεί σειρά από κρυοπαγήματα λες και τα multiplex να μην έχουν ανάψει το κλιματιστικό και εσύ να την έχεις δαγκώσει, ώστε παιδικό της Disney να φαίνεται πιο ενήλικo. Τίποτε το ενδιαφέρον.

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (21-4-11).