28 Απρ 2011

Ταινίες 28ης Απριλίου 2011..

Του Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες επτά ταινίες. Ανάμεσα τους θα βρεις μερικά αληθινά διαμαντάκια που θα σε αφήσουν με το στόμα ανοιχτό. Αυτό, βέβαια, θα σου συμβεί μόνο αν δεν σου έχουν πέσει βαριά τα αρνιά και τα κοκορέτσια του Πάσχα. Ταινία της εβδομάδας είναι η "Πλειοψηφία της σιωπής" του νεαρού Τούρκου σκηνοθέτη Σερέν Γυτζέ. Σημείωσε ότι πρόκειται για την πιο στέρεη και δομημένη εκδοχή της δικής μας "Χώρας Προέλευσης", από την οποία άλλωστε «έκλεψε» και το βραβείο Luigi de Laurentis στην περυσινή Μόστρα της Βενετίας. Η πλήρης αποδόμηση της παραδοσιακής συντηρητικής οικογένειας της Τουρκίας. Στην "Κοκκινοσκουφίτσα" της Κάθρην Χάρντγουϊκ, θα δεις τη σκοτεινή πλευρά του κλασικού παραμυθιού. Η ταινία μια υποβλητικότητα την έχει, το νεανικό κοινό θα το τραβήξει, όπως και ότι σε στιγμές είναι σα να βλέπεις το "Λυκόφως". Αυτό μη σου φανεί παράξενο. Το αργοπορημένο "Μη μ’ αφήσεις ποτέ", με τους Κάρεϊ Μάλιγκαν και Άντριου Γκάρφιλντ, μπορεί να στηρίζεται στο εξαιρετικό μυθιστόρημα του Καζούο Ισιγκούρο, όμως τόσο η Χαιρέτη όσο και το μπλογκ Cinepivates φαίνεται ότι διαφωνούν με αυτή την κινηματογραφική μεταφορά. Αποκλειστικά στην Ταινιοθήκη προβάλλονται δυο ταινίες: Αφενός η 6ωρη τηλεταινία "Κομμούνα", ή αλλιώς το κύκνειο άσμα του σπουδαίου Πήτερ Γουώτκηνς ("Punishment Park", "The Gladiators"). Αφετέρου, η ψηφιακή "Τρίτη" του Νίκου Κορνήλιου, για την οποία σου είχα αφήσει ένα σχόλιο στη διάρκεια του 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Για το "Thor" του Κένεθ Μπράνα δε σου γράφω, μια και σε αφήνω να κρίνεις από μόνος σου αν σ’ αυτή τη μεταφορά κόμικ ο Μπράνα είχε την οποιαδήποτε συμμετοχή. Αντιθέτως, πολύ λυπάμαι που δεν σου γράφω για το ισπανικό "Ακόμα και η βροχή", με τον Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ, μα δεν πρόλαβα να το δω με τόση μαγειρίτσα που έφαγα. Η ταινία αυτή ήταν η ισπανική πρόταση για το Όσκαρ ξενόγλωσσης, και από όσα έχω ακούσει είναι εξαιρετική. Θα επανέλθω με κείμενο μες στις μέρες.

Η πλειοψηφία της σιωπής (8/10)

Βλέποντας αυτό το ντεμπούτο του Γυτζέ ένιωσα ό,τι και με τη "Χώρα προέλευσης" του Τζουμέρκα. Μια γροθιά στο στομάχι, ένα ξεγυρισμένο γαμώτο, ένα αγανακτισμένο γιατί. Ο πυλώνας της κοινωνίας, η οικογένεια, μπαίνει στο στόχαστρο των νέων δημιουργών, κι αυτό το βρίσκω πολύ ντόμπρο, κι ατόφιο, κι αυθεντικό. Την αποδομεί την τουρκική οικογένεια, ο Γυτζέ. Βάζει στο επίκεντρο ό,τι πιο συνηθισμένο μπορεί να συναντήσει κανείς στη σύγχρονη Τουρκία. Συντηρητική, παραδοσιακή, πατρογονική οικογένεια. Μάνα και παιδιά απόλυτα υποταγμένοι στον αφέντη. Και, πρόσεξε, δεν μιλάμε για το προλετάριο αλλά για τους αστούς. Το πλέον «επικίνδυνο» κομμάτι δηλαδή. Μιλάμε για αυτούς τους φιλήσυχους. Πατριώτες, μιλιταριστές, θρήσκους μέχρι το κόκαλο, οικογενειάρχες. Ξέρεις, αυτούς τους καθαρούς, που δεν θέλουν ξένους, αλλόθρησκους, φιλελεύθερους. Ούτε καν ελευθεριακούς που μιλούν για γυναικεία χειραφέτηση, οικογενειακό απογαλακτισμό και συνανθρώπους τους χαμηλού επιπέδου (οικονομικά, κοινωνικά, μορφωτικά). Ο Γυτζέ μιλά για ένα νέο στην Κωνσταντινούπολη του τώρα, που ζει βάσει του δυτικού προτύπου. Όμως δεν μπορεί να κάνει την επανάσταση του, κολλάει. Εγκλωβίζεται. «Φυλακίζεται». Κι εντέλει τι θα γίνει; Ο πατέρας του, που κατά βάθος δεν θέλει. Στην "Πλειοψηφία της σιωπής", την καλύτερη τουρκική ταινία του 2010 (μαζί με το "Μέλι"), που σάρωσε βραβεία στην Τουρκία και απέσπασε το Luigi de Laurentis στη Μόστρα της Βενετίας (όπου διαγωνιζόταν και ο Τζουμέρκας), το ανατολίτικο πρότυπο που αφορά κι εσένα μπαίνει στο στόχαστρο. Και σου απευθύνεται για να καταλάβεις ότι μια πιο ανοιχτή κοινωνία είναι ο σκοπός. Κι όχι το κλείσιμο του κάθε είδους συνόρου.

Η Κομμούνα (4/10)

Βλέποντας, ή καλύτερα χαζεύοντας την "Κομμούνα" του Γουώτκηνς αναρωτιόμουν: Είναι σινεμά αυτό; Κι αν όχι, κι αν όντως δεν είναι σινεμά μια και ο Γουώτκηνς -όπως και στην περίπτωση του "Έντβαρντ Μουνκ"- προτίμησε να κάνει τηλεταινία κι όχι ταινία, τότε γιατί να προβάλλεται σε κινηματογράφο; Και κυρίως πόσοι θα είναι εκείνοι οι ήρωες (που θα ενωθούν με αυτούς της παράστασης "Μέσα" του Παπαϊωάννου) που θα αντέξουν όλο το 6ωρο; Το έργο του Γουώτκηνς το λατρεύω. Και το θεωρώ αντισυμβατικό και αρκούντως επαναστατικό, με όλη τη σημασία της λέξης. Όπως άλλωστε είναι και η ζωή και η καριέρα του ίδιου. Σε αυτό το κύκνειο άσμα του, πίσω στο 2000, έκανε μια γλαφυρότατη αναπαράσταση, αρκετά θεατρική, στα αιματηρά γεγονότα της Κομμούνας του Παρισιού (του 1871). Ένα ντοκιουντράμα γύρισε κάνοντας το καυστικό του σχόλιο στην εξουσία των μίντια, και το ρόλο που αυτά παίζουν στην κάλυψη των σημαντικών γεγονότων. Έτσι κι απομονώσεις το γεγονός αυτό καθαυτό, με το οποίο καταπιάνεται ο Γουώτκηνς, θα δεις ότι όλα του τα σχόλια ταιριάζουν γάντι στην τωρινή ελληνική κατάσταση: ξένη «εισβολή» / επιβολή, ανεργία, ανομία, σαθρό κράτος, εξαθλίωση, φτώχεια, αγανακτισμένος λαός. Και αυτή η ταινία πολύ μου φαίνεται ότι σου λέει τι πρέπει να κάνεις. Όλα αυτά όμως έχουν αξία βάσει του θέματος. Διότι ως ταινία δεν είναι ταινία. Απλό. Είναι τηλεόραση. Ποιοτική μεν, αλλά τηλεόραση. Και εσύ αν θες να το δείξεις στο σινεμά μόνταρε το όπως έγινε στο "Carlos" και το "Ταξίδι". Διαφορετικά μην περιμένεις και πολλά.

Η κοκκινοσκουφίτσα (4/10)

Την ιδέα της σκοτεινής πλευράς του κλασικού παραμυθιού τη βρίσκω εξαιρετική. Άλλωστε, το παιδικό πρέπει να αποδομείται και να μπαίνει στον κόσμο των μεγάλων. Να γίνεται θρίλερ, περιπέτεια, με ζόφο και σκοτάδι. Για να έχει και γούστο. Έτσι το επαναδιαπραγματεύεσαι μέσα σου, σε μια άλλη ηλικία. Δεν ξέρω αν αυτή ήταν η πρόθεση των παραγωγών της "Κοκκινοσκουφίτσας" μα δεν τα κατάφεραν και πολύ καλά. Το μεν σενάριο του Τζόνσον (που βγήκε και σε μια όμορφη ιλουστρασιόν, χρωματιστή έκδοση, χάρμα οφθαλμών) περιπλέκει κάπως τα πράγματα, πιάνει επιδερμικά την κλασική ιστορία και αντί να την αποδομεί την καταβαραθρώνει σε ένα τυπικό χουλιγουντιανό ερεβώδες στόρι της σειράς. Η δε σκηνοθεσία της Χάρντγουϊκ έχει μείνει ακόμη στο "Λυκόφως". Η ρετσινιά αυτής της μεγάλης επιτυχίας δεν της έχει φύγει της Χάρντγουϊκ, κι αυτό φαίνεται. Αφού υπάρχουν στιγμές που πιστεύεις ότι κάπου θα πεταχτεί ο βαμπίρ και θα γίνει χαμός. Ειδικώς, οι ρομαντικές σκηνές της ταινίας είναι copy paste. Στο μόνο που θα σε κερδίσει η "Κοκκινοσκουφίτσα" είναι στην ατμοσφαιρικότητα που έχει, την υποβλητικότητα των πιο μαύρων στιγμών της, αυτό το αισθαντικό που σου βγάζει το οποίο φαίνεται καλοδουλεμένο. Από κει και πέρα, όμως, μην περιμένεις να δεις κάτι το πολύ ιδιαίτερο, τουλάχιστον όχι αυτό που περίμενες, αν το περίμενες φυσικά.

*Tα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (28-4-2011).