1 Απρ 2011

Συνέντευξη του Ολιβιέ Ορλέ..

Συνέντευξη στον Νέστορα Πουλάκο
poulakos@sevenart.gr

Για την πρώτη του σκηνοθετική δουλειά ήρθε σε επαφή με την Ελλάδα και ένα σημαντικό κινηματογραφιστή, τον Σέρβο σκηνοθέτη (κυρίως) και ηθοποιό Εμίρ Κουστουρίτσα. Ο Γάλλος Ολιβιέ Ορλέ ταξίδεψε μέχρι τη Σίφνο πέρυσι την άνοιξη, ώστε να γυρίσει την ταινία "Ένα Ξεχωριστό Καλοκαίρι", μια γαλλική, βελγική, ελληνική συμπαραγωγή, που αναμένεται στις ντόπιες αίθουσες τον προσεχή Ιούλιο από τη Feelgood Entertainment.

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 δουλεύει στον κινηματογράφο ο Ολιβιέ Ορλέ έχοντας περάσει απ’ όλα τα πόστα της παραγωγής μιας ταινίας και έχοντας θητεύσει πλάι σε δημιουργούς όπως ο Λυκ Μπεσόν, ο Αλέν Κορνώ, ο Μίλος Φόρμαν, ο Φρανσίς Ζιρό, η Νικόλ Γκαρσία, ο Μπερτράν Ταβερνιέ κ.ά. Με αυτά τα εφόδια τόλμησε και το σκηνοθετικό του ντεμπούτο.

Την ιστορία, δηλαδή, του 14χρονου Γιάννη που περνάει τις μέρες του σε ένα μικρό ελληνικό νησί. Και τις σχέσεις του, τόσο με τον αυστηρό και σκληρό πατέρα του Δημοσθένη, όσο και με τον Νικόστρατο, τον πελεκάνο που έσωσε από τον θάνατο και αγαπά πολύ.

Σε αυτή τη γλυκιά κομεντί πρωταγωνιστούν οι Εμίρ Κουστουρίτσα, Φρανσουά-Ξαβιέ Ντεμαισόν και Ζαντ-Ρος Παρκέρ.

Ο Ολιβιέ Ορλέ μου μίλησε αποκλειστικά για το SevenArt λίγες μέρες πριν έρθει στην Αθήνα και παρουσιάσει την ταινία του στο ελληνικό κοινό. Ο "Νικόστρατος, Ένα Ξεχωριστό Καλοκαίρι" θα προβληθεί στην τελετή λήξης του 12ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου της Αθήνας, που ξεκινά την Πέμπτη 31 Μαρτίου και διαρκεί μέχρι τις 8 Απριλίου. Το SevenArt είναι χορηγός επικοινωνίας της διοργάνωσης.

Γιατί γύρισες τον "Νικόστρατο"; Ποια ήταν η αφορμή σου γι’ αυτή την ταινία;

Όταν γυρίσαμε (Σ.σ. με τον Φρεντερίκ Λεπάζ) το "Sunny et l’elephant", μία κατεξοχήν οικογενειακή ταινία, αισθάνθηκα πολύ άνετα και ελεύθερα με αυτό το κινηματογραφικό είδος. Από τότε αναζητούσα και διάβαζα πολλά βιβλία νεανικής λογοτεχνίας. Τον "Νικόστρατο", το μυθιστόρημα του Ερίκ Μπουασέ, το ξεχώρισα αμέσως: Μία δυνατή ιστορία, με μια εξαιρετική δραματική πλοκή. Αυτά που έπρεπε να δουλέψω ήταν οι χαρακτήρες, οι διάφορες καταστάσεις και οι διάλογοι, που ήθελα να μπουν σ’ ένα πνεύμα πιο κινηματογραφικό.

Έχει πολύ ενδιαφέρον η σχέση του πατέρα με τον γιο, όπως τη δίνεις. Αλλά και η πρώτη αγάπη. Αλήθεια, πόσο σημαντική είναι για σένα η πρώτη αγάπη;

Ένας πατέρας μπορεί να είναι σεμνός, ντροπαλός και αδέξιος. Δεν είναι πάντα εύκολο γι’ αυτόν να προσεγγίσει το παιδί του, να κάνει το πρώτο βήμα. Στοιχείο-κλειδί για τον χαρακτήρα του Δημοσθένη (Εμίρ Κουστουρίτσα) είναι η συστολή που έχει απέναντι στο γιο του. Αγαπάει τον Γιάννη, όμως παράλληλα μια σειρά προβλημάτων παγώνει τη μεταξύ τους επικοινωνία. Πρόκειται για το απόλυτο επικοινωνιακό χάσμα. Σε τέτοιου είδους καταστάσεις χρειάζεται ένας διαμεσολαβητής. Ο δικός μου είναι λίγο ιδιαίτερος, αφού πρόκειται για έναν πελεκάνο. Όσον αφορά, τώρα, την πρώτη αγάπη, θα σου πω ότι είναι ένα προσχέδιο, ένα πρόχειρο. Περιλαμβάνει όλα τα ελαττώματα που συνδέονται με τη δουλειά του αρχάριου. Κατά τη γνώμη μου, η τελευταία αγάπη είναι αυτή που μετράει, όχι η πρώτη.

Κλασική ερώτηση, λίγο τουριστική, αλλά πώς ήταν τα γυρίσματα στα ελληνικά νησιά; Καμιά ιδιαίτερη δυσκολία συνάντησες;

Τα ελληνικά νησιά αποτελούν ιδανικό σκηνικό για ταινία. Από τη φύση και το χαρακτήρα μου, είμαι περισσότερο μεσογειακός τύπος. Αγαπώ τον ήλιο, την ομορφιά των εξωτικών τοπίων, και όλα όσα προσφέρει το mare nostrum. Με τον "Νικόστρατο" μπορούσα να συνδυάσω εργασία και διασκέδαση. Ήταν μια καλή ευκαιρία για μένα. Έπειτα, το νησί δεν είναι το ίδιο πράγμα με τη στεριά. Είναι σαν ένα κομμάτι γης που ταξιδεύει λες και είναι πλοίο. Πλέει προς το αφηρημένο, το συμβολικό, και εσύ παρασύρεσαι από το απαλό φύσημα του μελτεμιού. Εξίσου σημαντικό στοιχείο, ο ιστορικός και πολιτιστικός πλούτος της χώρας σου. Και μη μου ζητήσεις ν’ αναφερθώ στη θεϊκή ελληνική κουζίνα, γιατί θα πρέπει να συνεχίσουμε τη συνέντευξη σε κάποια ταβέρνα… Άρα καμία δυσκολία!

Προφανώς και έχεις παρατηρήσει πολλές και διαφορετικού τύπου αλλαγές στην κινηματογραφική παραγωγή από τότε που ξεκίνησες μέχρι και σήμερα. Έχεις, επίσης, εργαστεί σε ποικίλες και σημαντικές ταινίες. Πώς είναι για σένα ο κινηματογράφος σήμερα;

Μεγάλο θέμα ανοίγεις. Πόσο χρόνο έχεις στη διάθεσή σου; Αν μπορούσες να κάνεις ένα ειδικό αφιέρωμα για το θέμα αυτό θα είχα να σου πω πολλά. Με λίγα λόγια: Oι σύγχρονοι παραγωγοί έχουν την τάση να συνδέονται στενά με τις εταιρείες διανομής. Συνέπεια αυτής της σχέσης είναι η εξαφάνιση των μικρών, ανεξάρτητων, τολμηρών και απελευθερωμένων από τις πολλές-πολλές οικονομικές βλέψεις παραγωγών. Το μυαλό μου πάει σε παραγωγούς όπως ο Humbert Balzan, ο Daniel Toscan Duplantier, ο Claude Berri, ο Jacques Perrin ή ακόμα και η Michele Gavras, παραγωγός ενός μεγάλου σκηνοθέτη που γνωρίζεις σίγουρα καλά. Πολύ λυπάμαι που οι δύο αυτές τάσεις της κινηματογραφικής παραγωγής δεν μπορούν να συνυπάρξουν. Ένας μικρός παραγωγός που επενδύει σε ένα project, το οποίο δεν περιμένει κανείς, συχνά πετυχαίνει το στόχο του. Η δουλειά του παραγωγού είναι, επίσης, να κάνει ταινίες που οι μεγαλύτεροι θα είχαν σίγουρα αρνηθεί. Ο "Νικόστρατος" δεν θα υπήρχε χωρίς το πείσμα του Alain Grandgerard, όπως και του συνεργάτη του Stephane Meterfi. Και απλώς στη συνέχεια καταφέραμε να πείσουμε και τον Frederique Dumas (Studio 37) και τη Warner.

Πόσο σημαντική θα είναι για εσένα μια διάκριση ή ένα βραβείο για την ταινία σου;

Θα είναι ψέματα αν σου πω ότι αδιαφορώ για τις διακρίσεις. Σαφώς και ένα βραβείο θα με κολάκευε. Η παραγωγή μιας ταινίας είναι ένα απέραντο και σε διάρκεια χάσιμο, που σε βυθίζει και σκέφτεσαι μόνο αυτό. Ένα βραβείο δε λύνει τίποτα, όμως τη χρονική στιγμή που σου το δίνουν τα πάντα είναι τόσο ήρεμα μέσα σου, αγαλλιάζεις. Το πιο σημαντικό απ’ όλα βέβαια είναι ότι το βραβείο θα με βοηθήσει να βρω πιο εύκολα χρήματα για την επόμενη ταινία μου.

Τελευταία κάνω όλο και πιο συχνά αυτή την ερώτηση στους δημιουργούς. Τι είναι αυτό που εξακολουθεί να κάνει την αφήγηση μίας ιστορίας ενδιαφέρουσα, σε αυτό τον παγκόσμιο κυκεώνα της χαώδους πληροφόρησης;

Κατά τη γνώμη μου, πληροφορία και μυθοπλασία είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Ο κόσμος μας υποφέρει από έναν κατακλυσμό πληροφοριών, μέσα στον οποίο οι πάντες «πνίγονται». Το ίντερνετ είναι το βασίλειο της σχετικής ανακύκλωσης, δεν νομίζεις; Ενώ η μυθοπλασία σου επιτρέπει να προσεγγίσεις το πρόβλημα και να απαντήσεις στα ερωτήματα πολύ πιο ελεύθερα από οπουδήποτε αλλού. Καλύπτεις, δίνεις συμβολισμούς, γενικοποιείς το λόγο. Ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκεζ δεν έλεγε, άλλωστε, ότι για να προσεγγίσεις τον κόσμο πρέπει να μιλήσεις πρώτα για το χωριό σου;

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (28-3-11).