4 Ιουν 2011

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΥΣΗ / ΓΛΥΚΙΑ ΜΝΗΜΗ

Ο Δρόμος Προς Τη Δύση (2003) & Γλυκιά Μνήμη (2005), του Κυριάκου Κατζουράκη

Στη σημερινή στήλη σου κάνω πιο γνωστή την κίνηση FREE CINEMA, και δεν εννοώ φυσικά το γνωστό κινηματογραφικό ρεύμα της Βρετανίας του 1960 αλλά την απόφαση του 67χρονου εικαστικού Κυριάκου Κατζουράκη να διαθέσει τις δυο πρώτες ταινίες του προς ελεύθερη προβολή στο διαδίκτυο. Σημείωσε ότι η τελευταία ταινία του Κατζουράκη, οι "Μικρές εξεγέρσεις", που προβλήθηκε στο 50ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, παραμένει χωρίς διανομή.

Ο Δρόμος Προς Τη Δύση

Στην πρώτη του ταινία, ο Κατζουράκης κάνει το προσωπικό του, αιχμηρό, καυστικό σχόλιο πάνω στη μετανάστευση, την παράνομη μετανάστευση και κυρίως, στις συνθήκες ζωής των ξένων στην Ελλάδα της νέας χιλιετίας. Επεξεργάζοντας μυθοπλασία και ντοκιμαντέρ, το γνωστό ντοκιουντράμα δηλαδή, κινηματογραφεί την περιπέτεια της Ιρίνα που ήρθε από τη Ρωσία με σκοπό να δουλέψει στη χώρα μας, αλλά εντέλει την «εκμεταλλεύτηκαν» με το γνωστό τρόπο. Μέσα από τα μάτια της Ιρίνα ξεδιπλώνεται με ιδιαίτερο τρόπο το παράξενο «κολαστήριο» των μεταναστών στη σύγχρονη Αθήνα. Η ατόφια, αισθαντική ερμηνεία της Κάτιας Γέρου, η σπαρακτική μουσική και το κοφτό μοντάζ, επιτείνουν το συναίσθημα. Άλλωστε, ο Κατζουράκης κινηματογραφεί ποιητικά. Είναι εντελώς λυρική η συνθήκη της ταινίας του. Σε ένα εικαστικό πολύχρωμο σύμπαν διαφόρων φυλών του κόσμου, καταδεικνύεται ένα ζήτημα που όσο προχωρούν τα χρόνια γίνεται όλο και πιο πραγματικό και έντονο. Μια και όσο γιγαντώνεται χρόνο με το χρόνο το ζήτημα των μεταναστών, τόσο πιο κοντινό σου, δικό σου γίνεται. Ο "Δρόμος προς τη δύση" κέρδισε το βραβείο FIPRESCI στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, καθώς και το Κρατικό Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ.

Γλυκιά Μνήμη

Και πάλι στο προσκήνιο η Ιρίνα και η κάθοδος της στην Ελλάδα, με σκοπό να βρει τον χαμένο από χρόνια ετεροθαλή αδερφό της. Η μετανάστευση, η αδικία, η λησμονημένη αγάπη της οικογένειας, και ειδικώς το σκληρό σύμπαν της Αθήνας, μπαίνουν στο επίκεντρο της κάμερας του Κατζουράκη. Η δεύτερη ταινία του έμπειρου εικαστικού θυμίζει περισσότερο το σινεμά του Ρενέ. Κάμερα στο χέρι, εικόνα που τραμπαλίζει, κοφτά πλάνα και μια γρατζουνισμένη μουσική που σε παρασέρνει. Πλέον και οι ερμηνείες των ηθοποιών επιτείνουν το παράδοξο, μέσα από το οποίο καλείται ν’ αναδειχθεί το ρεαλιστικό. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο, για μια ακόμη φορά, η Κάτια Γέρου. Βέβαια, η ερμηνεία της γίνεται πιο επιτηδευμένη, περισσότερο υπερβολική, θέλοντας προφανώς να εξυπηρετήσει το σκοπό της παραφοράς, της τρέλας, της μανίας για τη σωτηρία της ψυχής. Στη "Γλυκιά μνήμη" το ανθρώπινο παράδοξο παίζει παράξενο παιχνίδι, κινείται στα όρια. Ταυτόχρονα, παίζει και με τις αντοχές του θεατή πάνω στην τιθάσευση του συναισθήματος το οποίο και εμπαίζει με τον τρόπο του ο Κατζουράκης. Η ταινία κέρδισε βραβεία για τους γυναικείους ρόλους της στα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας και το Φεστιβάλ Τενουάν (του Μαρόκο).

*Τα παραπάνω κείμενα γράφτηκαν από τον Νέστορα Πουλάκο, μεταξύ 4 Μαΐου και 1η Ιουνίου, και δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr.