5 Ιουλ 2011

Συνέντευξη του Γέρζι Σκολιμόφσκι..

Στον Νέστορα Πουλάκο
poulakos@sevenart.gr

Πριν τρία χρόνια, βλέποντας τις "4 Νύχτες με την Άννα", πολύ χάρηκα που ξαναήρθα σε επαφή με το σινεμά του Γέρζι Σκολιμόφσκι. Τον θαύμαζα, άλλωστε, στα ζόρικα χρόνια της σινεφιλίας, όταν και καταβρόχθιζα τις ταινίες του. "Εγκατάλειψη", "Αναχώρηση", "Deep End", "Η Κραυγή που Σκοτώνει", "Στο Φως του Φεγγαριού", είναι μόνο μερικές που θυμάμαι. Βλέπεις, από το 1991 απουσίαζε από τη σκηνοθεσία και πλέον, έχει επιστρέψει με το γνωστό απαράμιλλο στυλ του.

Πριν σου πω για το περυσινό του αριστούργημα, "Ο Θάνατος σου, η Ζωή μου", που κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής καθώς και το Volpi Ανδρικού Ρόλου για την ερμηνεία του Βινσέν Γκαλό στη Μόστρα της Βενετίας, να έχεις υπόψη σου ότι ο 73χρονος Πολωνός σκηνοθέτης θεωρείται από τους σημαντικότερους δημιουργούς του ευρωπαϊκού κινηματογράφου. Με περισσότερες από 16 ταινίες στο ενεργητικό του έχει κερδίσει όλα τα μεγάλα βραβεία στα φεστιβάλ του Βερολίνου, των Καννών και της Βενετίας. Επίσης, έχει γράψει το σενάριο για το εξαιρετικό "Μαχαίρι στο Νερό" του Ρομάν Πολάνσκι. Ενώ, έχει παίξει και σαν ηθοποιός σε ταινίες των Σλέντορφ, Κρόνενμπεργκ, Καουρισμάκι, Μπάρτον, Χάκφορντ.

Αν μη τι άλλο, και για όλα τα παραπάνω, ο καλός συνάδελφος Νίνος Φένεκ Μικελίδης τον τίμησε πέρυσι τον Οκτώβριο στην Αθήνα, στα πλαίσια του 23ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου. Όταν και προβλήθηκε "Ο Θάνατος σου, η Ζωή μου", που αφηγείται την οδύσσεια ενός άντρα στις στέπες της Ανατολίας, ο οποίος καταδιώκεται από Αμερικανούς στρατιώτες, μια έμμεση αναφορά στη στρατιωτική κατοχή του Αφγανιστάν (μια εξαίσια βωβή ερμηνεία έδωσε ο Βινσέν Γκαλό). Τότε ήταν, φυσικά, που τον συνάντησα και μιλήσαμε μερικά λεπτά για την ταινία του.

Είναι μια ταινία για το ένστικτο της επιβίωσης…

…και για τη μάχη ενός άντρα με τον εαυτό του, τους εχθρούς του, το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται. Είναι μια σκληρή ιστορία που επιβεβαιώνει η δύναμη της θέλησης. Την ανάγκη για επιβίωση. Το μεγάλο θέλω για ζωή. Άλλωστε, σε αυτή τη διαδικασία θα μπει ο άνδρας και δε θα βγει παρά νικητής ή ηττημένος.

Μια και η φύση έχει πρωτεύοντα ρόλο στην ιστορία σας, η δικής σας σχέση μαζί της…

…είναι φιλική. Νιώθω κοντά της, είμαστε μαζί. Τη σέβομαι, την αγαπώ, και δεν θέλω να την πληγώνω. Κι αυτό ισχύει παντού. Όχι μόνο με τα «ευγενικά» και «όμορφα» μέρη της. Αλλά και με τα άγρια δάση της. Για παράδειγμα, τα τελευταία χρόνια ζω στο Λοτζ, μια πόλη στα βάθη της Πολωνίας. Και μόνο αυτό τον καιρό έχω αναπτύξει μια ιδιαίτερη σχέση μαζί της. Με έχει συνεπάρει.

Στις πολύ μικρές λεπτομέρειες της διαδρομής του πρωταγωνιστή σας, κρύβεται το αληθινό, σκληρό, πρόσωπο του ανθρώπου…

…που καταστρέφει τα πάντα στο πέρασμα του. Τον συνάνθρωπο του, τη φύση γενικά. Ξέρεις, η ανθρωπότητα ανά τους αιώνες έχει μια απίστευτη ικανότητα: Να τα καταστρέφει όλα στο πέρασμα της. Να κλέβει, να διαλύει, να εξολοθρεύει. Και πάντοτε χωρίς να υπολογίζει το μεγάλο θησαυρό που έχει μπροστά της, στη φύση, στη ζωή.

Για τον πόλεμο στο Αφγανιστάν η στάση σας είναι…

…να μην ασχολούμαι με την πολιτική. Σου μιλάω σοβαρά. Και δεν σου κάνω πλάκα. Αδιαφορώ για την πολιτική και τους πολέμους της. Δεν με απασχολούν πια. Έχω κουραστεί. Δεν κάνω πολιτικές ταινίες, κι ούτε αυτή εδώ έχει τέτοιο στίγμα. Κι όλα αυτά στα λέω ενώ έχω υπάρξει για δεκαετίες πολιτικός πρόσφυγας, είχα εκδιωχθεί από την Πολωνία.

Στην ιστορία σας, ο καλός και ο κακός έχουν λεπτά όρια μεταξύ τους…

…και αυτό γιατί δεν με ενδιέφερε να πάρω θέση. Σε όλες τις επαφές του ήρωα μου, είτε αυτές ήταν με τους Αμερικανούς στρατιώτες είτε με τους κατά τόπους ανθρώπους που συναντούσε, δεν επιδίωξα ηρωισμούς και ωραιοποιήσεις. Ήθελα αυτό να το επιλέξει ο θεατής μου. Άλλωστε, πουθενά μες στην ταινία δεν λέω ότι ο ήρωας μου είναι ο καλός της ιστορίας. Δεν μιλάει κιόλας, άρα πάει κι αυτό το πλεονέκτημα. Ο κάθε θεατής θα βρει ποιος είναι ο καλός και ποιος ο κακός. Τα πάντα είναι ανοιχτά.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (14-6-11).