23 Αυγ 2011

Συνέντευξη του Μιχάλη Κακογιάννη..

Στον Νέστορα Πουλάκο
poulakos@sevenart.gr


Στα Κουφονήσια, μόλις χθες, συζητούσα με παρέα τη "Στέλλα" του Μιχάλη Κακογιάννη. Αφορμή ήταν η ζήλια, το πάθος, η ερωτική έξαψη και οι επιπτώσεις της. Δυο ωραίοι άνθρωποι, ένας άντρας και μια γυναίκα, ο Φούντας και η Μερκούρη, έζησαν στα άκρα. Και το πλήρωσαν ακριβά. Το πρωί, σήμερα, ξύπνησα και άκουσα στο ραδιόφωνο το θάνατο του. Και θυμήθηκα τη συνομιλία μας, που είχε γίνει με κάποια δυσκολία και λόγω της κατάστασης της υγείας του, τον Μάρτιο του 2009, με την προβολή στις αίθουσες του ντοκιμαντέρ της Λυδίας Καρρά "Μια ζωή μια εποχή - Μιχάλης Κακογιάννης". Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Απογευματινή. Παρακάτω στην παραθέτω. Στη μνήμη του.

Συνεχώς χαμογελαστός, γλυκός, προσηνής, με μια ευγένεια και συνάμα μια απλότητα που χαρακτηρίζει έναν άνθρωπο της κλάσης του, κι έναν δημιουργό ολοκληρωμένο και σίγουρο για το έργο του, τόσο το θεατρικό όσο και το κινηματογραφικό, ο Μιχάλης Κακογιάννης στα 87 του χρόνια απολαμβάνει μια πλούσια και γεμάτη ζωή, έχοντας αφήσει πίσω του μια σημαντική παρακαταθήκη που έχει σημαδέψει το β' μισό του 20ου αιώνα. Μεγαλωμένος σε ένα ευχάριστο και ζεστό περιβάλλον στη Λεμεσό, γεμάτο αγάπη κι οικογενειακή θαλπωρή, πόνεσε πάρα πολύ για τα δεινά της Μεγαλονήσου μετά την τουρκική εισβολή του 1974. Ήταν τέτοια η οδύνη του που την αποτύπωσε τόσο ανάγλυφα και περιεκτικά στο ντοκιμαντέρ που έκανε το γύρο του κόσμου εκείνη την περίοδο ("Αττίλας ‘74"). Με νομικές σπουδές στο Λονδίνο, ηθοποιός και σκηνοθέτης στο αγγλικό θέατρο, διευθυντής της «Κυπριακής Ώρας» στο ραδιόφωνο του BBC, μεγάλος του καημός ήταν η Ελλάδα την οποία δεν είχε γνωρίσει ποτέ μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1940. Όταν όμως εγκαταστάθηκε εδώ, τα πάντα πήραν το δρόμο τους.

Από τον κοινωνικό νέο-ρεαλισμό των πρώτων χρόνων ("Κυριακάτικο ξύπνημα", "Στέλλα", "Το κορίτσι με τα μαύρα", "Το τελευταίο ψέμα"), στη γνωριμία του με τον Καζαντζάκη ("Αλέξης Ζορμπάς") και τη συνδιαλλαγή του με τους αρχαίους συγγραφείς ("Ιφιγένεια", "Τρωάδες", "Ηλέκτρα"), ο Μιχάλης Κακογιάννης λάτρεψε την Έλλη Λαμπέτη και την Ειρήνη Παππά όσο και το σινεμά, χαρίζοντας τους βραβεία και διεθνή αναγνώριση. Η παρουσία του στα μεγάλα φεστιβάλ, στα Όσκαρ, στις Κάννες, τη Βενετία, στις Χρυσές Σφαίρες, στο Βερολίνο, η συμμετοχή του στις κριτικές επιτροπές και τα βραβεία που έχει πάρει δεν τον γέμισαν. Η πετυχημένη ανάμειξή του με το θέατρο ήταν ένα κομμάτι που τον γοήτευε. Αρχαία δράματα, Ελλάδα, σύγχρονες παραστάσεις, Λονδίνο, Μπρόντγουεϋ. Ο Μιχάλης Κακογιάννης είναι ένας άνθρωπος χορτασμένος, που δικαιούται να απολαμβάνει το ντοκιμαντέρ για τη ζωή του, "Μια ζωή μια εποχή - Μιχάλης Κακογιάννης" της Λυδίας Καρρά, που προβάλλεται στις κινηματογραφικές αίθουσες της χώρας.

Πώς αισθανθήκατε βλέποντας ολόκληρη την κινηματογραφική (κι όχι μόνο) ζωή σας να περνάει μέσα από ένα ντοκιμαντέρ μπροστά από τα μάτια σας;

Καταρχάς δεν τίθεται κανενός είδους αυτοθαυμασμός. Άλλωστε ποτέ δεν ήθελα να με κινηματογραφούν, είμαι πολύ δύσκολος σε κάτι τέτοιο. Δεν απολαμβάνω να με φωτογραφίζουν ή να βλέπω να περνάει η ζωή μου μέσα από μια ταινία. Δεν θα είχα καμία αντίρρηση από την άλλη μεριά να ασχολούνται με το έργο μου.

Δεν έχουν γυριστεί άλλα ντοκιμαντέρ για εσάς;

Κυρίως έχουν πραγματοποιηθεί αφιερώματα για την τηλεόραση στο εξωτερικό, στην Αμερική, στη Γαλλία, στην Αγγλία.

Απολαύσατε το ντοκιμαντέρ της κας Καρρά;

Θεωρώ ότι είναι μια τίμια και ζεστή δουλειά, που πηγάζει από τη χρόνια και αγαπημένη φιλία μου με την Λυδία, την οποία εκτιμώ πολύ σαν σκηνοθέτη. Πάντως το γύρισμα το απόλαυσα. Έκανα ό,τι μου έλεγε!

Νοσταλγείτε τον κινηματογράφο; Θα θέλατε να συνεχίζετε να κάνετε ταινίες;

Εκείνο που νοσταλγώ, κυρίως, είναι το γύρισμα. Το απολαμβάνω όσο τίποτε άλλο. Εκεί είναι η μαγεία στον κινηματογράφο και μου λείπει πάρα πολύ.

Ποιο γύρισμα κινηματογραφικής ταινίας έχει μείνει ανεξίτηλο στη μνήμη σας;

Αδιαμφισβήτητα το γύρισμα που πραγματοποιήθηκε στην Ύδρα, για την ταινία "Το κορίτσι με τα μαύρα". Το θυμάμαι ακόμα. Ήταν μια εμπειρία πολύ ζωντανή, αφού συμμετείχαν κι οι κάτοικοι του νησιού πολύ ενεργά. Τότε, για λίγες μέρες, η πραγματική ζωή του νησιού ταυτίστηκε με τη ζωή της ταινίας. Ήταν όλα τόσο έντονα.

Ποια περίοδο της κινηματογραφικής σας πορείας ξεχωρίζετε περισσότερο;

Δεν μπορώ να μπω σε μία σύγκριση τόσο περιόδων σκηνοθεσίας. Είναι τελείως διαφορετικές και ξεχωριστές ταυτόχρονα. Έγιναν με πολύ δουλειά κι αγάπη. Αν, όμως, επιμένετε θα χαρακτήριζα πολύ ενδιαφέρουσα την περίοδο της τριλογίας, που περιλάμβανε την "Ιφιγένεια", την "Ηλέκτρα" και τις "Τρωάδες", όταν συνομίλησα τρόπον τινά με τους μεγάλους αρχαίους συγγραφείς.

Θεωρείτε ότι κάνατε πολιτικό κινηματογράφο;

Οι ταινίες μου ήταν κατά κύριο λόγο κοινωνικές, που όμως όλες είχαν αποτέλεσμα πολιτικό. Η αμιγώς πολιτική μου ταινία, με την αυστηρή έννοια του όρου, ήταν το ντοκιμαντέρ "Attila '74", που παίζοντας το ρόλο του δημοσιογράφου, μίλησα για τα τραγικά γεγονότα της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο.

Τι συμβουλή θα δίνατε σε ένα νέο σκηνοθέτη;

Να μην αντιγράφει κανέναν και τίποτε. Να προσπαθεί να βρει τη δική του, προσωπική ταυτότητα.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (25-7-11).