29 Οκτ 2011

Συνέντευξη του Αλέξη Τσάφα..

Συνέντευξη στον Νέστορα Πουλάκο

Μια ακόμη ταινία που θα πραγματοποιήσει την πανελλήνια πρεμιέρα της στο 52ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, είναι "Το κορίτσι με τα μεγάλα μάτια" του Αλέξη Τσάφα. Πρόκειται για μια εκ των τριών ελληνικών συμπαραγωγών που θα παιχτούν στο φεστιβάλ τη φετινή διοργάνωση. Αυτή τη φορά, η Ελλάδα με το Πράσινο Ακρωτήρι σύμπραξαν ώστε να ολοκληρωθεί η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία μυθοπλασίας (για το νησιωτικό αυτό σύμπλεγμα) του 55χρονου Αλέξη Τσάφα, ενός Έλληνα κινηματογραφιστή και ταξιδευτή πάνω απ' όλα, που ζει και εργάζεται στο εξωτικό Πράσινο Ακρωτήρι και που ουσιαστικά εκπροσωπεί τη χώρα αυτή στο διεθνές κινηματογραφικό στερέωμα.

Τον Αλέξη τον γνώρισα το καλοκαίρι του 2009, όταν και συνομιλήσαμε για το ντοκιμαντέρ του "Μιντέλο- Πίσω από τον ορίζοντα", το οποίο θα παιζόταν εκείνες τις ημέρες στο 9ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Ρόδου (περιοδικό Γαλέρα, τχ. 45). Ένα χρόνο ακριβώς μετά, το ντοκιμαντέρ αυτό προβλήθηκε σε περιορισμένη διανομή στην Αθήνα και κέρδισε κοινό και κριτικούς. Τώρα, επιστρέφει με μια αλλιώτικη ιστορία όλο παραδόσεις, δοξασίες, ερωτισμό και μουσική (θυμίζοντας κάτι από το σινεμά του Γουίρ). Το SevenArt συνομίλησε μαζί του και σου παρουσιάζει τη νέα ταινία του.

Τι ήταν αυτό που σου κίνησε το ενδιαφέρον ώστε να γυρίσεις τη συγκεκριμένη ιστορία σε ταινία;

Η συγκεκριμένη ταινία δεν γυρίστηκε με δική μου πρωτοβουλία. Η Δήμαρχος του Σάο Βισέντε, η Ιζάουρα Γκόμεζ (Ο Δήμος είναι ο βασικός χορηγός της ταινίας), μετά τη διεθνή πορεία του ντοκιμαντέρ "Μιντέλο – πίσω από τον ορίζοντα" (12 φεστιβάλ, τρία βραβεία) μου πρότεινε να βοηθήσω να γυριστεί στο νησί για πρώτη φορά μια ταινία μυθοπλασίας. Το όραμά της μαζί με την τότε Υπουργό Πολιτισμού Φερνάντα Μάρκες ήταν να μπουν τα θεμέλια ενός εθνικού κινηματογράφου. Στη συνάντηση που ακολούθησε ζήτησα τη συμπαράσταση ενός σημαντικού ανθρώπου του πολιτισμού της χώρας και θεατρικού σκηνοθέτη του Φονσέκα Σοάρες ο οποίος και πρότεινε τον λαϊκό θρύλο πάνω στον οποίο βασίστηκε το σενάριο της ταινίας. Εδώ θα ήθελα να εξηγήσω ότι η πολιτισμική παράδοση αυτού του λαού που προέκυψε από την ανάμειξη αφρικανών σκλάβων με ευρωπαίους αποικιοκράτες είναι σχετικά πρόσφατη και ως εκ τούτου περιορισμένη. Ο θρύλος λοιπόν αυτός διαθέτει στοιχεία Εθνικής Ταυτότητας.

Αντιμετώπισες δυσκολίες με το γύρισμα και τη δραματουργική δουλειά σου με τους ηθοποιούς, στο Πράσινο Ακρωτήρι;

Δεν αντιμετώπισα κανένα πρόβλημα στα γυρίσματα και γενικά στη συνεργασία μου με τους ντόπιους ηθοποιούς που διαθέτουν μεγάλη θεατρική εμπειρία. Αντίθετα ήταν εξαιρετικά συνεργάσιμοι και μετά από ένα μικρό σεμινάριο που προηγήθηκε των γυρισμάτων αφομοίωσαν αμέσως τον τρόπο προσέγγισης ενός κινηματογραφικού ρόλου.

Ουσιαστικά είσαι ο εκπρόσωπος της χώρας αυτής στο διεθνές κινηματογραφικό στερέωμα. Πόσο οξύμωρο φαίνεται αυτό για έναν Έλληνα κινηματογραφιστή όπως είσαι εσύ;

Δεν φιλοδοξώ τον τίτλο του κινηματογραφικού εκπροσώπου της χώρας. Αντίθετα προσπάθησα να εκπαιδεύσω κάποιους ανθρώπους από το καλλιτεχνικό δυναμικό του τόπου με απώτερο σκοπό να πάρουν το συντομότερο δυνατόν τη σκυτάλη. Σε αντίθετη περίπτωση αισθάνομαι πως θα ασκούσα "πολιτισμική αποικιοκρατία". Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι πως τον Φονσέκα Σοάρες τον είχα δίπλα μου συνεχώς κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων και αισθάνομαι πως τώρα πια είναι έτοιμος να συνεχίσει μόνος του. Παράλληλα εγώ απλά προσπάθησα να υπηρετήσω το σενάριο που μου δόθηκε, να σεβαστώ την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου και για το λόγο αυτό ούτε στιγμή δεν έπαψα να συμβουλεύομαι τους ντόπιους συνεργάτες μου. Ήξερα πως αυτό που ήθελαν από μένα αυτοί που μου εμπιστεύτηκαν τα, λιγοστά έστω, χρήματα ενός φτωχού λαού ήταν όχι μια ταινία γι αυτούς έτσι όπως τους βλέπει ένας ξένος, αλλά όπως εκείνοι αισθάνονται τον τόπο τους και τον εαυτό τους.

Σκέφτεσαι να κάνεις ξανά σινεμά στην Ελλάδα;

Φυσικά και θα ήθελα να κάνω σινεμά στην Ελλάδα όμως εδώ και μια δεκαετία έχω χάσει την επαφή. Συμβαίνουν διάφορα όπως η κίνηση της "Ομίχλης", η Ακαδημία και ο καινούριος κινηματογραφικός νόμος για τα οποία δεν είμαι καλά ενημερωμένος, επίσης και τα πρόσωπα έχουν αλλάξει. Φυσικά υπάρχει και η οικονομική κρίση...

Μίλησε μου για τις εμπειρίες σου, επαγγελματικές ή διαπροσωπικές, που έχεις αποκομίσει κατά την παραμονή σου στο Πράσινο Ακρωτήρι;

Σίγουρα η εμπειρία "Πράσινο Ακρωτήριο" είναι πολύ σημαντική για μένα. Πιστεύω πως ζώντας σε μια τόσο φτωχή χώρα έγινα καλύτερος άνθρωπος. Παράλληλα εργαζόμενος εκεί, με τα λιγοστά μέσα που είχα στη διάθεση μου κατάλαβα πόσο σημαντικά είναι η καλή συνεργασία, η αλληλεγγύη και η αγάπη γι' αυτό που κάνεις. Αυτό είναι και ένα μήνυμα προς τους απογοητευμένους συναδέλφους μου στην Ελλάδα.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (24-10-11).