5 Δεκ 2011

Πέντε βιβλία για τον κινηματογράφο


Toυ Νέστορα Πουλάκου

Εβραίοι σκηνοθέτες στο Χόλιγουντ

Την επόμενη Δευτέρα (5/12) παρουσιάζεται στον Σύνδεσμο Αποφοίτων Ιωνιδείου Σχολής Πειραιά (Πραξιτέλους 236, έναντι Αρχαιολογικού Μουσείου Πειραιά) το πολύ ενδιαφέρον και ιδιαίτερο ακαδημαϊκό πόνημα της Ειρήνης Σταματοπούλου (διδάσκει κινηματογράφο στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και πέρυσι έκδωσε το βιβλίο Ο ρομαντικός ήρωας στον κινηματογράφο από τις Εκδόσεις Αιγόκερως) Θεολογία και μυστικισμός στον σύγχρονο αμερικανικό κινηματογράφο (Εκδόσεις Αιγόκερως, 2011).

Η γνωστή ακαδημαϊκός προσεγγίζει θεωρητικά και αποδομεί θεολογικά, κοινωνιολογικά, ανθρωποκεντρικά και κυρίως φιλοσοφικά ολόκληρο το κινηματογραφικό έργο των Ίθαν και Τζόελ Κοέν, του Γούντι Άλεν και του Ντάρεν Αρονόφσκι, όλοι τους Εβραίοι σκηνοθέτες που κάνουν πολύ σημαντική καριέρα στο Χόλιγουντ. Φυσικά και δεν πρόκειται για μια συνομωσιολογική μελέτη περί εγκαθίδρυσης των Εβραίων (και) στο σινεμά, μα για μια προσέγγιση μέσα από το αυστηρά συντηρητικό περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσαν, που είχε ως βασικό άξονα τις νόρμες της θρησκείας, και το πώς όλο αυτό έχει επηρεάσει το καλλιτεχνικό τους έργο.

Εκδόσεις του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Για μια ακόμη χρόνια επέστρεψα από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με εκδόσεις-πορτρέτα σκηνοθετών, που τους έγινε αφιέρωμα και μια πλήρης ρετροσπεκτίβα του έργου τους. Αναζήτησε τα εδώ.

Σαφώς η πιο ενδιαφέρουσα είναι αυτή για τον Κωνσταντίνο Γιάνναρη, την οποία επιμελήθηκε ο καλός συνάδελφος Γιώργος Κρασσακόπουλος. Να σου θυμίσω ότι την ερχόμενη Παρασκευή (2/12) το πλήρες αφιέρωμα για τον Γιάνναρη μεταφέρεται στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας, στην Ιερά Οδό. Όσον αφορά την έκδοση, στο πρώτο μισό της απλώνονται ποικίλα κείμενα, από το κριτικό σημείωμα για το έργο του σκηνοθέτη του επίσης συναδέλφου (της εφημερίδας Αυγή) Κώστα Τερζή, στο δοκίμιο του Γάλλου ακαδημαϊκού Stephane Sawas, το σημείωμα του Αλβανού δημοσιογράφου (της εφημερίδας Τα Νέα) Γκαζμέντ Καπλάνι, το σχολιασμό του πρώιμου έργου του από τον Εγγλέζο κριτικό κινηματογράφου Τόνι Ρέινς, και τέλος την άποψη του Βίλαντ Σπεκ, διευθυντή του Πανοράματος της Μπερλινάλε και ιδρυτή του βραβείου Teddy που έχει απονεμηθεί δύο φορές στον Γιάνναρη. Στο δεύτερο μισό που έχει και τη μεγαλύτερη βαρύτητα, ο ίδιος ο σκηνοθέτης σχολιάζει αναλυτικά (και σαφώς εμπειρικά) όλο το έργο του.

Μπορεί να διαφωνώ με το αφιέρωμα που της έγινε, δεν παύει όμως η έκδοση για τη Σάρα Ντράιβερ, την Αμερικανίδα σκηνοθέτιδα του ανεξάρτητου σινεμά και σύντροφος του Τζιμ Τζάρμους, να είναι αντιπροσωπευτική της προσφοράς της στην τέχνη. Το πλέον ολοκληρωμένο προφίλ της, που επιμελήθηκε η Λίλυ Παπαγιάννη (μαζί με μια συνέντευξη στον Τζάρμους που η ίδια πήρε), αποτελείται από κείμενα των Αμερικανών δημοσιογράφων Λόρα Κερν και Τζόναθαν Ρόζενμπαουμ, των αντίστοιχων Ελλήνων Πόλυς Λυκούργου και Θωμά Λιναρά, καθώς και του διευθυντή της συλλογής ταινιών του πανεπιστημίου του Ντέλαγουέαρ Φράνσις Πουλ.

Η τρίτη έκδοση αφορά τον Αυστριακό σκηνοθέτη Ούλριχ Ζάιντλ, την οποία επιμελήθηκε η κριτικός κινηματογράφου (της εφημερίδας Πρώτο Θέμα) Έλενα Χρηστοπούλου. Το πρωτοποριακό, τραχύ και ευθύ έργο του Ζάιντλ (η πιο πρόσφατη ταινία του που είδες στις αίθουσες ήταν το “Import/ Export”) αποδομούν, πρώτα απ’ όλα, οι σκηνοθέτες (πολύ έξυπνο) Σύλλας Τζουμέρκας, Γιώργος Ζώης και Χρήστος Καρακέπελης, οι κριτικοί κινηματογράφου Βένια Βέργου και Στέφαν Γκρίσεμαν, και η ακαδημαϊκός Αφροδίτη Νικολαΐδου.
Η βιογραφία της Χατζίκου

Η γυναίκα που έμαθε σινεμά σε δεκάδες σκηνοθέτες του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου και θεάτρου είναι η Ευγενία Χατζίκου, της οποίας η βιογραφία μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Τετράγωνο (του Νίκου Μουρατίδη). Στη σειρά Notebook που κυκλοφορεί, διαβάζεις όλη της τη ζωή ευχάριστα, μέσα από μικρά κείμενα και μια πολύ χαλαρή και όμορφη καλλιτεχνική (γραφιστική και φωτογραφική) επιμέλεια. Σημειώματα για την Ευγενία Χατζίκου, η οποία πλην των περίφημων σχολών της γύρισε ταινίες, έγραψε βιβλία, κι επιμελήθηκε μεταφράσεις, γράφουν μεταξύ άλλων οι Παντελής Βούλγαρης, Τάκης Σπετσιώτης, Κώστας Φέρρης.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (28-11-11).