31 Ιαν 2011

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ - ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Του Νέστορα Πουλάκου
poulakos@sevenart.gr

Είναι και πλούσιο και ιλουστρασιόν και γεμάτο φωτογραφίες από όλες τις ταινίες του, και σημειώματα δικά του, αλλά και από συνεντεύξεις που έχει δώσει και ατάκες που έχει πει και κριτικές που έχουν γραφτεί. Με μια φωτογραφία του ιδίου στο εξώφυλλο, μεσήλικα τότε, πάνω στις μεγάλες επιτυχίες του, να κοιτάζει ψηλά τον ουρανό, να έχει κλείσει τα μάτια και να ονειρεύεται.

Ο Μιχάλης Κακογιάννης είναι ένας σπουδαίος σκηνοθέτης του παγκόσμιου κινηματογράφου. Στα 89 του, πλέον, έχει αφιερωθεί στο Ίδρυμα, που φέρει το όνομά του και επιτελεί εδώ και ένα χρόνο σημαντικό πολιτιστικό έργο στην Αθήνα.

Την περασμένη εβδομάδα, όμως, είδε να περνά όλη του η κινηματογραφική ζωή σε ένα λεύκωμα. Στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Ίδρυμα του, παρόντος μεταξύ άλλων του Μίκη Θεοδωράκη, παρουσιάστηκε ο πολυτελής τόμος-λεύκωμα "Μιχάλης Κακογιάννης - Κινηματογράφος". Από τις Εκδόσεις Μίλητος κυκλοφορεί αυτό το φωτογραφικό άλμπουμ όλων των ταινιών του.

Από το νεορεαλιστικό "Κυριακάτικο ξύπνημα" έως τον "Βυσσινόκηπο" του Τσέχωφ, από το 1953 έως το 1999 δηλαδή. Πολλά βραβεία, δεκάδες φεστιβάλ και λαμπερές πρεμιέρες, σπουδαίοι ηθοποιοί, από τον Άντονι Κουίν, τον Γιώργο Φούντα και τον Δημήτρη Χορν, στην Κάθριν Χέμπορν, την Έλλη Λαμπέτη, τη Μελίνα Μερκούρη και την Ειρήνη Παππά. Ενδεικτικά και μόνο.

Είναι ο δημιουργός του θεάτρου και του σινεμά, που έκανε και πολιτικές και κοινωνικές και κωμικές και δραματικές ταινίες, που μετέφερε Καζαντζάκη και Ευριπίδη, Τσέχωφ, Πολίτη και Καμπανέλλη. Με τον Χατζιδάκι και τον Θεοδωράκη να έχουν γράψει εξαιρετικές μελωδίες για τα έργα του.

Τα τελευταία χρόνια, ο Κακογιάννης μεταδίδει αυτό το πλούσιο κινηματογραφικό έργο του. Τόσο με το ντοκιμαντέρ της Λυδίας Καρρά "Μια ζωή μια εποχή - Μιχάλης Κακογιάννης" (για το οποίο μου είχε παραχωρήσει συνέντευξη στην εφημερίδα "Απογευματινή", τον Μάρτιο του 2009).

Όσο και με τη βιογραφία του "Μιχάλης Κακογιάννης, Σε πρώτο πλάνο" δια χειρός Χρήστου Σιάφκου (κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός), και τώρα με αυτό το ιδιαίτερο λεύκωμα, που αξίζει να έχεις στη βιβλιοθήκη σου.

*Η βιβλιοπαρουσίαση δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (31-1-11).

30 Ιαν 2011

Ταινίες 27ης Ιανουαρίου 2011

Του Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες επτά ταινίες, που στην πλειοψηφία τους είναι μπλοκμπάστερ και εύπεπτης ψυχαγωγίας. Για να καταλάβεις, μόνο μια από αυτές δεν είναι αμερικανική. Ταινία της εβδομάδας είναι αδιαμφισβήτητα ο "Μαύρος Κύκνος", αυτό το αριστούργημα του Ντάρεν Αρανόφσκι, που με είχε τρελάνει στο 51ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, έτσι και στύψεις το κεφάλι σου για λίγο. Ό,τι καλύτερο θα έχεις δεις στη σεζόν έως τώρα. Αριστοτεχνία από τον Αρανόφσκι, μεγάλη ερμηνεία από την Πόρτμαν. Το "The Green Hornet" του Μισέλ Γκοντρί το περίμενα πολύ καλύτερο, όμως με απογοήτευσε. Κουβαλά και μισό αιώνα ιστορίας πάνω του και διεκπεραιώθηκε έτσι, σαν ένα τυπικό μπλοκμπάστερ. Παρολαυτά, θα το διασκεδάσεις μαζί του. Μια από τα ίδια και με το "Μούτρο", όπου πρωταγωνιστεί ο Τζέισον Στέιθαμ. Ριμέικ της ομώνυμης ταινίας του 1972, είναι μια περιπέτεια δράσης όπου θα την καταβρείς μέχρι ενός σημείου. Μετά κάπως σε κουράζει όλο αυτό το κλισέ μαζεμένο. Το "Αυγό", ελληνοτουρκικής παραγωγής, σαν να άργησε μια 4ετια να προβληθεί στη χώρα μας. Φαίνεται ότι η Χρυσή Αρκούδα και η εισπρακτική επιτυχία του "Μελιού" ξύπνησε την ελληνική διανομή. Δεν είναι τόσο σπουδαίο όσο το "Μέλι", όμως πρόκειται για καλό σινεμά από την Τουρκία, νατουραλιστικό, απλό και ευθύβολο και ας μην σου τα πει καλά η ιστορία του. Μια ιδιόμορφη ταινία με αέρα άλλης εποχής, ολίγο από εστέτ ή μποέμ, είναι το "The Extra Man" του σκηνοθετικού διδύμου του "American Splendor". Μια μικρή ταινία, που το έχει το γούστο της. Καλή η ερμηνεία του Κλάιν. Αν δεν υπήρχε αυτή η χαζόφατσα του Νίκολας Κέιτζ, μπορεί "Το κυνήγι των μαγισσών" να ήταν ένα αρκούντως ενδιαφέρον μπλοκμπάστερ με μάγισσες, σταυροφόρους, θρησκείες και μπόλικα αίματα. Με αυτό τον ηθοποιό όμως κινείται κάτω από τη βάση. Στα ίδια επίπεδα και η κλασικού τύπου κωμωδία "Πάλι εσύ". Εδώ, δεν φταίει η Μπελ που είναι χαριτωμένη όσο δεν πάει αλλά το όλο κόνσεπτ, που το ξέρεις ξεπατικωσούρα μια και το έχεις φάει στη μάπα δεκαετίες τώρα. Κι απ’ ότι μαθαίνω θα βγει στην αγορά του dvd τώρα στα κοντά.

Μαύρος Κύκνος (9/10)

Μια μυσταγωγία είναι. Μπαίνεις, κάθεσαι, βλέπεις. Χάνεσαι. Φεύγεις παραπέρα. Παρασέρνεσαι. Και θα μαγευτείς και θα σ’ αρέσει πολύ. Και θα πονέσεις. Και δεν θα θέλεις να βγεις από εκεί. Να τελειώσει, δε θες να τελειώσει. Είναι η καλύτερη ταινία της -έως τώρα- κινηματογραφικής σεζόν. Ο Αρανόφσκι χτένισε τον Τσαϊκόφσκι. Έκανε τη διαχρονική «Λίμνη των Κύκνων» ένα σκοτεινό, ερεβώδες σύμπαν. Στην ξαναδιαβάζει, την επαναλαμβάνεις, την ξαναμαθαίνεις. Και αυτός ο μπαγάσας ο μουσικός, ο Κλιντ Μάνσελ, γδέρνει την κλασική μουσική του έργου, την τρελαίνει, την τεμαχίζει, την κάνει ροκ. Όχι σαν ήχο, μα σαν ιδέα. Σαν κουλτούρα. Είναι παράνοια, είναι τρέλα η ταινία του Αρανόφσκι. Ο "Μαύρος Κύκνος". Ο ψυχολογικά ασταθής κόσμος μιας νεαρής πλην φιλόδοξης χορεύτριας του κλασικού μπαλέτου. Θέλει να φτάσει ψηλά. Μέσα της όμως δεν είναι καλά. Στην ψυχή, στο μυαλό της. Ο κόσμος της τρεμοπαίζει συνεχώς. Η οικογένειά της, οι φίλοι και συνάδελφοί της, ο δάσκαλος της. Όλοι τους ευχή και κατάρα της. Σε διαλύει ο Αρανόφσκι. Είναι σπουδαίος σκηνοθέτης. Το λέω και το πιστεύω. Μετά από αυτή την ταινία, τον προσκυνώ. Ειλικρινά. Είναι η καλύτερη του ταινία. Ξεπερνά και το "Πι" και το "Ρέκβιεμ για ένα όνειρο". Και οι δυο τους είναι ταινίες-σταθμοί και παραμένουν. Αλλά είναι μεγάλος δημιουργός και πήγε παρακάτω (και σε αυτό τον βοήθησαν στα σίγουρα τα πειράματα που έκανε με την "Πηγή της ζωής" και τον "Παλαιστή"). Και μπράβο του. Η Νάταλι Πόρτμαν σε ρόλο καριέρας. Πήρε τη Χρυσή Σφαίρα, πρέπει να της δώσουν και το Όσκαρ. Είναι πανέμορφη, ταλαντούχα, γυναικάρα και άριστη ηθοποιός. Και σε αυτήν ένα μπράβο. Και πάρε το tip: Θα απολαύσεις τον πιο ερεθιστικό λεσβιακό έρωτα της κινηματογραφικής ζωής σου. Με αυτή και τη Μίλα Κούνις, που τη βράβευσαν στη Βενετία τον Σεπτέμβριο. Συγκρίνεται μόνο με εκείνον της Ναόμι Γουότς στην "Οδό Μαλχόλαντ" του Ντέιβιντ Λιντς. Απόλαυσε τον "Μαύρο Κύκνο". Είναι ένα αριστούργημα. Μεγάλα λόγια για μια μεγάλη ταινία. Πρόκειται για ένα παράλληλο σύμπαν από αυτό που ζεις. Θα σ’ αρέσει. Θα το δεις. Μην το χάσεις, εσύ θα χάσεις.

Αυγό (5/10)

Νατουραλισμός στο άκρο. Σιωπές πολλές. Η εικόνα μιλάει από μόνη της, άλλωστε. Οι ήχοι φυσικοί. Τα πρόσωπα τα λένε όλα με τους μορφασμούς τους. Και κυρίως τα μάτια… Όλο το παιχνίδι, όλη η ουσία, είναι στο βλέμμα. Σε αυτό εστιάζει ο Καπλάνογλου, σε αυτό ποντάρει. Αυτό έχει ως στόχο του. Να δείξει ότι η σιωπή είναι όλα τα λόγια του κόσμου. Δεν χρειάζεται να πεις λέξη. Μόνο να το δείξεις, πρέπει. Αν και ελληνική συμπαραγωγή, το "Αυγό" του Σεμίχ Καπλάνογλου -που σίγουρα πια τον ξέρεις μια και πήρε τη Χρυσή Αρκούδα στη Μπερλινάλε του 2010 με το "Μέλι", το οποίο και ξεπέρασε τα 13 χιλιάδες εισιτήρια στην Ελλάδα τον περασμένο Οκτώβρη- προβάλλεται τώρα στη χώρα μας, από το 2007. Το γνωστό ανάποδο του Έλληνα διανομέα, δηλαδή. Το "Αυγό" είναι η πρώτη ταινία της "Τριλογίας του Γιουσούφ", που κλείνει με το "Μέλι". Την ενδιάμεση, το "Γάλα", να την αναμένεις μες στη σεζόν στις αίθουσες. Πάντως το "Αυγό" δεν είναι "Μέλι", αν θυμάσαι και έχεις δει την τελευταία. Ναι μεν η κινηματογράφηση είναι ίδια, το στυλ, το κόψιμο, το βάθος στη σκηνοθετική προσέγγιση του Τούρκου δημιουργού δεν έχει καμιά διαφορά, όμως στο "Αυγό" η ιστορία χωλαίνει. Εδώ, βλέπουμε τον Γιουσούφ μεγάλο πια, να γυρίζει στο χωριό για να κηδέψει τη μάνα του, και να αποφασίσει τι θα κάνει στη μετέπειτα ζωή του. Η παιδική αθωότητα λείπει ("Μέλι"), η νεανική ανησυχία επίσης ("Γάλα"), και η ενήλικη βαρυθυμία που υπάρχει δεν λειτουργεί στην ολοκλήρωση του σκηνικού. Για να καταλάβεις, θα δεις ένα σινεμά μαγευτικό, με μια ιστορία κούφια. Δεν θα μπορέσεις να μπεις στην ψυχολογία του Γιουσούφ, δεν θα καταλάβεις τις -όποιες- σκέψεις του, και -κυρίως- την τελική μεταστροφή του (δίνεται κάπως άτσαλα, είναι η αλήθεια).

The Green Hornet (5/10)

Να σου πω την αλήθεια μου, περίμενα κάτι περισσότερο από αυτή την ταινία και τα τόσα που είχα ακούσει. Όπως και από την πλούσια ιστορία που έχει και βαστά κοντά μισό αιώνα: ραδιοφωνική και μετέπειτα τηλεοπτική σειρά, βιβλία κόμικς, επιρροή σε κινηματογραφικές ταινίες. Και τι είδα: ένα ακόμη εξυπνακίστικο μπλοκμπάστερ, με μπόλικο πιστολίδι, μερικά πετυχημένα αστεία, και άλλα βέβαια αρκετά κρύα, ποικίλα εφέ που σε εντυπωσιάζουν, πολλά μα πολλά κλισέ. Επίσης, αν και ενδιαφέρουσα η ιστορία, οι χαρακτήρες δεν έχουν καθόλου βάθος. Πρώτον, λάτρεψα την ερμηνεία του Κρίστοφ Γουόλτζ στον δεύτερο ρόλο που είχε. Αν δεν θυμάσαι, πήρε το Όσκαρ του ως σκληρός ναζί στους "Άδωξους Μπάσταρδους" του Ταραντίνο. Δεύτερον, ακόμη ψάχνω να βρω τη σκηνοθετική πινελιά του Μισέλ Γκοντρί (σου θυμίζω ότι δικά του είναι η "Αιώνια λιακάδα ενός καθαρού μυαλού", η "Ανθρώπινη φύση" και το "Γύρνα το μόνος σου"). Τσάμπα και βερεσέ η παρουσία του. Ή μάλλον τζάμπα όχι μια και πρέπει να πληρώθηκε καλά γι’ αυτή την διεκπεραίωση. Εν ολίγοις, διασκεδαστικό είναι το "The Green Hornet" και το ποπ κορν απαραίτητο.

To Mούτρο (5/10)

Εντάξει, φοβόμουν πολύ τη συνέχεια της ταινίας μόνο και μόνο από την κλισεδιάρικη -μέχρι τα μπούνια- έναρξη που έχει, όμως μετά ησύχασα. Όχι για τα καλά, βέβαια, μια και δεν πρόκειται για κανένα αριστούργημα του είδους, αλλά είπα οκ, απόλαυσε την. Γιατί και προσεγμένη είναι και ο Στέιθαμ στέκεται όπως πάντα στο ύψος των περιστάσεων (και παραμένει απλώς ένας καλός ηθοποιός ταινιών δράσης και τίποτε παραπάνω από αυτό). Την αυθεντική ταινία του 1972 με τον Τσαρλς Μπρόνσον δεν την έχω δει, όμως όπως ακούω και διαβάζω και εκείνη τότε μια εύπεπτη περιπέτεια για ποπ κορν ήταν. Που έγινε εντέλει καλτ και ξαναγυρίστηκε. Θα δεις μπουνιές, μάχες και πυροβολισμούς. Και τον άγραφο νόμο των δολοφόνων άρτια δομημένο. Και τον άχαρο και άγριο κόσμο των αιμοβόρων πιστολέρο και γοητευτικό και αποτρόπαιο. Θα σε διασκεδάσει το "Μούτρο", θα το δεις.

The Extra Man (5/10)

Για μια ταινία εστέτ, μποέμ, πρόκειται. Μαύρη κωμωδία, επίσης την λες. Και δράμα, ναι, μη φανταστείς όμως με κάποια υπόθεση σοβαρή. Τίποτε παραπάνω δεν είναι σίγουρα. Σε εισάγει σε έναν κόσμο ιδιόμορφο, ιδιαίτερο. Τον κόσμο δυο παράξενων αντρών, που ζουν στη Νέα Υόρκη σαν στο Παρίσι της δεκαετίας του ’20. Εμπνέονται και ζουν από τη λογοτεχνία και τη μουσική. Ερωτοτροπούν, πίνουν, φιλοσοφούν, κάνουν όνειρα, σχέδια. Συναναστρέφονται και με λούμπεν και με πλούσιους. Θέλουν μια ζωή μεγάλη και δεν τη θέλουν. Ή δεν μπορούν να την έχουν. Μια περίεργη ταινία, πάντως. Με τη μεστή, σίγουρα καλή, ερμηνεία του Κλάιν. Τον ακολουθεί σοβαρά και ο Πολ Ντάνο. Σε σκηνοθεσία του διδύμου του "American Splendor", αν σου λέει κάτι. Είναι, όπως λέω καμιά φορά, μια «μικρή» ταινία.

Πάλι εσύ (4/10)

Ε, δεν νομίζω ότι χρειάζεσαι και πολλά από εμένα για να δεις ή να μη δεις αυτή την ταινία. Και μόνο την υπόθεση να διαβάσεις καταλαβαίνεις περί τίνος πρόκειται. Άρα, ότι και να σου γράψω εγώ την απόφασή σου θα την έχεις σχηματίσει ήδη. Δηλαδή είμαι και περιττός, για να καταλάβεις, σαν να μην υπάρχω τώρα που με διαβάζεις. Πέρα από την όποια πλάκα, που σου κάνω, να ξέρεις ότι έχεις να κάνεις με μια χολιγουντιανή κωμωδία κλασικού στυλ. Όμορφα κορίτσια και όμορφα αγόρια βιώνουν τα άγχη τους και τις αντιθέσεις τους, τις νευρώσεις και τα πάθη τους από το σχολείο έως την ενήλικη ζωή τους. Από την -όντως- «αστεία» ιστορία μη συγκρατήσεις και τίποτα. Μάθε απλώς ότι η Μπελ είναι και όμορφη και γλυκιά και της πάει ο ρόλος. Και η ταινία είναι καλογυρισμένη και αξίζει της προσοχής σου για κάτι χαλαρό και ξεκούραστο.

Το Κυνήγι των Μαγισσών (4/10)

Κοίτα να δεις, η ιστορία με τις μάγισσες, τους σταυροφόρους, τους πολεμιστές τους αιμοβόρους, τα ξόρκια, τους σατανάδες και αυτή τη σαπίλα του Μεσαίωνα, δεν σου περνά και αδιάφορη. Έχει το γούστο της. Το ζουμί της, το έχει. Και τη σκηνοθεσία του Σένα δεν τη λες κακή. Ούτε περιττά έχει, ούτε και καμιά ιδιαίτερη υπέρβαση. Το πιάνει, δηλαδή, το νόημα της ταινίας και το δίνει σωστά, το κάνει καλά όπως και ο Μπασέτ στο "Solomon Kane", που όλο και κάπου θα έχει πάρει το μάτι σου τελευταίως. Αυτή τη μονίμως χαζεμένη, αποχαυνωμένη φάτσα του Νίκολας Κέιτζ να μην είχε η ταινία και τι στον κόσμο… Τα ίδια και με τον "Υποψήφιο Μάγο" το καλοκαίρι. Και με τον "Σκοτεινό Κώδικα" του Πρόγιας και το "Μπανγκόκ: Επικίνδυνη αποστολή" των αδελφών Πανγκ. Και εκείνο το "Next". Τι να πρωτοθυμηθώ. Παντού ο ίδιος αποπροσανατολισμός στο ύφος. Μα, να του πει κάποιος ότι αυτό το στυλ μπορεί να έπιασε στη "Διαφθορά στη Νέα Ορλεάνη" του Χέρτζογκ, όμως η ταινία είναι φεύγα. Τα υπόλοιπα είναι μπλοκμπαστεριές αμερικανιές και θέλουν άλλους χειρισμούς. Μήπως να συνέλθει;

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (27-1-11).

25 Ιαν 2011

Ταλέντο υπάρχει..

Του Νέστορα Πουλάκου
poulakos@sevenart.gr

Για μυαλό και χρήματα δεν είμαι και τόσο σίγουρος, να σου πω την αλήθεια μου. Το πρώτο, το μυαλό δηλαδή, δηλώνει είδος προς εξαφάνιση σε κάθε στρώμα της ελληνικής κοινωνίας πόσω μάλλον σε αυτούς που χαράζουν την κινηματογραφική πολιτική. Τι εννοώ: Με τα χίλια ζόρια και μεγάλη καθυστέρηση νέο κινηματογραφικό νόμο -επιτέλους- έχουμε, το πώς και το τι περιλαμβάνει αυτός είναι ένα άλλο θέμα, που το έχουμε συζητήσει εσύ κι εγώ ουκ ολίγες φορές [δες (1), (2), (3)].

Παρολαυτά ακόμη περιμένουμε: Να διοριστούν τα νέα (;) πρόσωπα στις θέσεις του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου και του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (ή και του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, που πλησιάζει παρεμπιπτόντως). Ως κλασικοί Έλληνες, θα δεις ότι θα διοριστούν (μακάρι να διαψευστώ) με τη λήξη της 6μηνης παράτασης, που έχει δοθεί βάσει νόμου. Αν γίνει νωρίτερα, θα τους πέσει ο κώλος φαίνεται (το μυαλό, που δεν υπάρχει).

Επίσης, να δούμε και τι ποσό θα εισρεύσει το κράτος (Υπουργείο Πολιτισμού και ΟΠΑΠ) στην παραγωγή (κι όχι μόνο) ταινίας μέσω του Ε.Κ.Κ. Προς το παρόν, και σύμφωνα με πληροφορίες, τα χρήματα που πηγαινοέρχονται είναι λίγα σε σχέση με τις ανάγκες και τα χρωστούμενα, σε βαθμό που απορροφούνται κατευθείαν από την εφορία. Ελπίζω, τουλάχιστον, ο ετήσιος κορβανάς να διαθέτει ένα ικανοποιητικό ποσό για την ενίσχυση του καλλιτεχνικού έργου και να μη φτάσει στο σημείο η κινηματογραφική κοινότητα -ελέω κρίσης- να δίνει μάχες για αριθμούς, όπως π.χ. της τάξης των 2,5 εκατομμυρίων ευρώ, που προσφέρει το Σερβικό κράτος στον δημοφιλή ηθοποιό και Πρόεδρο του Σερβικού Κέντρου Κινηματογράφου Μίκι Μανόλοβιτς όταν και παραλίγο να μου πέσει το ακουστικό και το αυτί μαζί (στη συνέντευξη που μου παραχώρησε στο περιοδικό Move it, τεύχος Δεκεμβρίου 2010).

Τέλοσπαντων, θα μου πεις γιατί σου τα γράφω όλα αυτά. Κάποια τα ξέρεις, άλλα τα φαντάζεσαι, για μερικά αδιαφορείς κιόλας. Εσύ θέλεις -και καλά κάνεις- να βλέπεις καλές ελληνικές ταινίες και να μην αποστρέφεις το βλέμμα σου όταν τις τσεκάρεις στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα προβολών. Και το κείμενο αυτό στο γράφω αφενός για να πω όλα τα παραπάνω, αφετέρου (και κυρίως) να σου μιλήσω για τις ελληνικές επιτυχίες της νέας χρονιάς.

Όταν έγραφα για την «Επέλαση των Ελλήνων» στην εφημερίδα Απογευματινή, τον περασμένο Αύγουστο, εξ αφορμής του πηγαιμού του τριολέ (Attenberg - Χώρα Προέλευσης - Casus Belli) στη Μόστρα της Βενετίας, που να ‘ξερα τι έχει το μενού από Γενάρη:

Στο πλέον alternative κινηματογραφικό φεστιβάλ της Ευρώπης, εκείνο του Ρότερνταμ, θα κάνει την επίσημη πρεμιέρα του και ταυτοχρόνως θα προβληθεί στην τελετή έναρξης της 40ης διοργάνωσής του (26 Γενάρη - 6 Φλεβάρη 2011), το "Wasted youth" των Αργύρη Παπαδημητρόπουλου (σου θυμίζω το "Bank bang" του) και Jan Vogel. Ανεξάρτητη παραγωγή, που γυρίστηκε σε ελάχιστο χρόνο, διατρέχει την καλοκαιρινή Αθήνα της κρίσης. Πιτσιρικαρία που τα σπάει και συγκρούεται. «Γερασμένοι» ενήλικες που οδηγούνται στην τρέλα χάρη της επιβίωσης. Θα διεκδικήσει τη Χρυσή Τίγρη και θα προβληθεί στους κινηματογράφους τον Μάρτιο.

Μαζί του στο Ρότερνταμ, θα βρίσκονται τόσο το "Attenberg" (στο πρόγραμμα Bright Future) όσο και το "Casus Belli" (στο Διαγωνιστικό Μικρού Μήκους). Αμφότερες βραβευμένες και προβεβλημένες ταινίες.

Και πριν σου μιλήσω για τη Μπερλινάλε 2011, να σου πω κιόλας ότι και το Attenberg (στο Επίσημο Διαγωνιστικό) και η "Χώρα Προέλευσης" (στην Εβδομάδα Κριτικών) θα προβληθούν στο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Γκέτεμποργκ (28 Γενάρη - 7 Φλεβάρη 2011).

Τελευταία ελληνική ταινία που είχε προβληθεί στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, ήταν η "Στρέλλα" του Πάνου Χ. Κούτρα στη διοργάνωση του 2009. Στη φετινή 61η Μπερλινάλε (10 - 20 Φλεβάρη 2011) η χώρα μας θα έχει δυο εκπροσώπους:

Αφενός, το "Man at sea", τη νέα ταινία του Κωνσταντίνου Γιάνναρη (σου συνιστώ "Από την άκρη της πόλης", "Δεκαπενταύγουστος", "Όμηρος"), που θα προβληθεί στο τμήμα Πανόραμα Special. Αφηγείται τις περιπέτειες ενός καπετάνιου στη διάρκεια του ταξιδιού του μ’ ένα δεξαμενόπλοιο, τις σχέσεις με την πρώην γυναίκα του, με τους ναυαγούς λαθρομετανάστες που περισυλλέγει από τη θάλασσα και τα προβλήματα που προκύπτουν με το ελληνικό πλήρωμα του πλοίου. Παραγωγός είναι ο Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος. Ημερομηνία προβολής στις αίθουσες δεν έχει δοθεί ακόμη.

Αφετέρου, η "Αμνηστία" του πρωτοεμφανιζόμενου μα βραβευμένου μικρομηκά Μπουγιάρ Αλιμάνι, Αλβανικής καταγωγής, που ζει και εργάζεται όμως στην Ελλάδα. Θα προβληθεί στο πρόγραμμα Forum. Μιλάει για τον έρωτα ενός άντρα και μιας γυναίκας στις φυλακές των Τιράνων, όπου επισκέπτονται (ώστε να κάνουν έρωτα) τους έγκλειστους συζύγους τους. Παραγωγός είναι ο Θάνος Αναστόπουλος. Βέβαια υπάρχει και γαλλική και αλβανική συμπαραγωγή. Και γι’ αυτή την ταινία δεν έχει δοθεί ημερομηνία προβολής στις αίθουσες.

Σου θυμίζω ότι και για τις τρεις παραπάνω ταινίες σου είχα μιλήσει εν συντομία στη διάρκεια του 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, όταν και είχα δει 10λεπτα teaser τους στο πρόγραμμα Works in progress.

Στα παραπάνω πρόσθεσε και την οσκαρική -πλέον- χροιά που έχει πάρει ο "Κυνόδοντας" του Γιώργου Λάνθιμου. Μια συζήτηση, που ανοίξαμε την περασμένη εβδομάδα στο SevenArt.

Επομένως (και περιμένοντας κάτι ελληνικό στις φετινές Κάννες) τι λες; Ταλέντο υπάρχει;

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (24-1-11).

24 Ιαν 2011

ΜΕΛΙ

Η πιο πολυσυζητημένη ταινία του φετινού χειμώνα

Ήταν το τρίτο Σάββατο στη σειρά, που βρήκα τελικά εισιτήριο να δω το "Μέλι" του Σεμίχ Καπλάνογλου, αν και ήμουν εκεί όλες τις φορές 20 λεπτά πριν.

Η ταινία απέσπασε το βραβείο της Χρυσής Άρκτου του Φεστιβάλ του Βερολίνου και το ειδικό βραβείο της Οικουμενικής Επιτροπής από το ίδιο Φεστιβάλ, και καθήλωσε πολλούς θεατές στην Ελλάδα.

Πρόκειται για το τρίτο μέρος της "Τριλογίας του Γιουσούφ", του Τούρκου σκηνοθέτη Σεμίχ Καπλάνογλου ("Αυγό", "Γάλα", "Μέλι"). Αναφέρεται στη ζωή μιας φτωχής οικογένειας στην ορεινή επαρχία της Τουρκίας. Ο πατέρας είναι μελισσοκόμος, η μητέρα ασχολείται με το σπίτι και ο μικρός Γιουσούφ πηγαίνει σχολείο και ακολουθεί τον πατέρα του στην δουλειά του στα δάση. Ο μικρός αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα δυσλεξίας που του δημιουργεί συναισθήματα μειονεξίας και απομόνωσης από τους συμμαθητές του. Είναι ένα ντροπαλό και εσωστρεφές παιδί, μοναχικό και ευαίσθητο που χαίρεται όμως να βοηθάει τον πατέρα του στη δουλειά του, να μαθαίνει για αυτήν πράγματα, να κάνει αταξίες, να ζηλεύει και να αγαπά.

Η εξαφάνιση των μελισσών και η συνεχώς αυξανομένη φτώχεια της οικογένειας αναγκάζει τον πατέρα να φύγει μακριά, σε δάση που μπορεί να συλλέξει μέλι. Όμως αργεί να γυρίσει και η μάνα με το παιδί ανησυχούν, ρωτούν από δω και από κει, παίρνουν τους δρόμους και ψάχνουν. Τελικά ο Γιουσουφ αποφασίζει να πάει να τον βρει.

Η ταινία είναι γυρισμένη στα βουνά του Καυκάσου και δεν νομίζω να υπήρξε κανένας θεατής που να μην μαγεύτηκε από τις σκηνές φύσης που είδε. Ο θεατής του δυτικού κόσμου και των πόλεων γενικά, βρέθηκε μπροστά σε μια πανδαισία από εικόνες, τοπία και βουκολικές σκηνές, που εύκολα μπορεί να σκεφτεί ότι έβλεπε μια ταινία εποχής.

Πέρα από την ερμηνεία και την περσόνα του μικρού ήρωα που κατά γενική ομολογία έκλεψε τις καρδιές των θεατών, η ταινία ήταν ένα κοινωνικό και πολιτιστικό σχόλιο. Δεν νομίζω πως ο μικρός ήρωας που υπέφερε λόγω της μειονεξίας του και της μοναξιάς του, θα είχε τόσο βάρος, αν η ταινία δεν έδινε το θέμα σε σχέση με έναν άλλο τρόπο ζωής και ύπαρξης. Τον τρόπο ζωής όπου η επιβίωση εξαρτάται από τη φύση, όπου αυτή λειτουργεί σαν τροφέας και σαν απόλαυση μαζί, άρρηκτα δεμένη με τον άνθρωπο και της πάσης φύσεως ανάγκες του. Μια ζωή, όπου η κοινότητα και οι σχέσεις των ανθρώπων έχουν άλλο βάρος, όπου η καθημερινή πρακτική και συνήθεια διέπεται από την παράδοση και τη θρησκευτικότητα.

Ο μικρός έχει μια φοβερά όμορφη και ιδιαίτερη σχέση με τον πατέρα του, γι’ αυτόν είναι ο ήρωας και το πρότυπο της ζωής του, πράγματα που ανήκουν σε μια άλλη κοινωνία πέραν αυτής της αστικής του δυτικού κόσμου. Η μητέρα είναι το πρόσωπο που πάντα είναι σε δεύτερο πλάνο, που τρέφει και φροντίζει αθόρυβα την οικογένεια της, που δείχνει την απελπισία της και τον πόνο της όταν χάνει τον άνδρα της. Έχει την απλότητα της αφτιασίδωτης ομορφιάς της γυναίκας της ορεινής επαρχίας, την αθωότητα και την έλλειψη παιδείας και τρόπων αλλά το πηγαίο της ανθρώπινης φύσης.

Η ταινία λοιπόν αποτελεί μια τέτοιου είδους κατάθεση, εκτός από την εμβάθυνση στο πρόσωπο και στην ψυχή του μικρού Γιουσούφ. Και τα δύο όμως αυτά είναι συνδεδεμένα, και χωρίς η ταινία να τα προσεγγίζει σε ένα υπαρξιακό επίπεδο, τα δίνει σε τέτοιο βάθος που εκλύουν τον θεατή και του προσφέρουν και μια ικανή αισθητική απόλαυση.

Ντάλιου Διονυσία
ddaliou@yahoo.gr

23 Ιαν 2011

ΜΠΑΛΖΑΚ

"Αυτός είναι" είπε ο Ζυλ ανακαλύπτοντας επιτέλους σ' αυτό το ανθρώπινο ερείπιο τον Φεραγκύς τον εικοστό τρίτο, τον αρχηγό των Αφοσιωμένων.

"Πόσο την αγαπούσε" πρόσθεσε μετά από μια παύση. "Προχώρα λοιπόν, αμαξά!" φώναξε.

Παρίσι, Φεβρουάριος 1833

[Η Ιστορία των Δεκατριών, Φεραγκύς, Ο Αρχηγός των Αφοσιωμένων, Ονορέ ντε Μπαλζάκ, Έκδοση του 1833 [στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Ερατώ το 2001), μτφρ. Δήμος Μαρουδής, επιμέλεια-πρόλογος Στράτος Κακαδέλλης]

Ο μαγικός κόσμος του Μπαλζάκ. Το Παρίσι του αιώνα εκείνου. Η ατμόσφαιρα, τα συναισθήματα, οι σκέψεις, οι αντιλήψεις, τα ήθη. Ένας ολόκληρος κόσμος εντελώς λησμονημένος ανοίγεται μπροστά σου. Και βυθίζεσαι. Δώρο του Σωτήρη σε καφέ του Κολωνακίου. Σε μετάφραση του Δήμου, που πίναμε εκείνες τις μπύρες κάποιο βράδυ στο Γκάζι παρέα με τον Σταύρο. Όλοι τους εξαιρετικοί ποιητές. Και ο Μπαλζάκ στο φόντο.

22 Ιαν 2011

ΣΩΣΕ ΜΕ

Σώσε με, του Στράτου Τζίτζη (2001)

Με την ηλικία την κρίσιμη τη γυναικεία (άλλες το παραδέχονται άλλες όχι, κάνουν πως όχι, προσποιούνται), με τη βιολογική σου δύναμη, με το κουμπί που έχει ανάψει, δεν παίζεις ούτε εσύ η ίδια ούτε οι επιλογές σου ούτε οι γύρω σου που εισβάλουν μέσα σου. Το ζούμε πάνω κάτω όλοι. Το βλέπουμε και οι άντρες, γιατί όχι. Η γυναίκα στο σύγχρονο αστικό τοπίο ψάχνει να βρει τη σειρά της, τον παλμό της μετά τα 30 κάτι της… Και αυτό το στοίχημα ζωής, το τόσο γνωστό, το έπιασε ο Στράτος Τζίτζης και το έκανε ταινία σπαρακτική με τη Μαρία Ζορμπά. Ένας ρόλος κομμένος και ραμμένος για τη Ζορμπά, που υποστήριξε και με το παραπάνω το συναισθηματικό και κοινωνικό εγκλωβισμό μιας γοητευτικής 30άρας, καθ’ όλα όμορφης, ταλαντούχας, ζωντανής όσο ποτέ. Ο σύντροφος, όμως, έλειπε, το σπίτι αν και ωραίο δεν γέμιζε, ο εφήμερος έρωτας δεν την ικανοποιούσε πια, ήταν λάθος μοναδικό και μη επαναλαμβανόμενο, και την αγάπη έβλεπε να περνάει από μπροστά της και να μη σταματά σε αυτή. Τόσο η μουσική του Καλοφωλιά όσο και το τραγούδι το παλιό, που διαπερνά την ταινία, μαζί με την πλαστικότητα της φωτογραφίας, που τονίζει τα σημεία της συναισθηματικής κενότητας πρωτίστως, συνάδουν στο αποτέλεσμα: τι ψάχνει εντέλει η γυναίκα η μεγαλωμένη με τις παραδοσιακές αξίες ανατολίτικου τύπου σε μια αστική κοινωνία που παλαντζάρει στο δυτικό πρότυπο, πιο επικίνδυνα από ποτέ;

POLAROID

Polaroid, του Άγγελου Φραντζή (2000)

Δεν ξέρω αν πρόκειται για κολεκτίβα ή για μια ομάδα νέων που έχει ανησυχίες ή για μια παρέα που κάνει χαβαλέ. Ή, επίσης, για μερικά παιδιά που παίζουν με το σώμα τους, τη σεξουαλικότητά τους ή για ατίθασους νεαρούς και νεαρές που νομίζουν ότι ο κόσμος τους ανήκει. Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο Άγγελος Φραντζής από την πρώτη του ταινία έδειξε καταφανώς τις πειραματικές τους ανησυχίες. Με έναν πολύ ιδιόμορφο τρόπο κινηματογράφησης και ένα αρκούντως ιδιότυπο δραματουργικό ξεδίπλωμα των ηθοποιών του (αν και οι περισσότεροι είναι ερασιτέχνες, φυσικά πρόσωπα που παίζουν τους εαυτούς τους), επιδιώκει να πιάσει τον παλμό, τον ρυθμό, το χτυποκάρδι -αν θες- των νέων της γενιάς του ή της παρέας του εν προκειμένω. Σε αυτό το -αλά Νουβέλ Βανγκ- σκηνικό παιχνίδι, που στήνει στο κέντρο της Αθήνας ο άρτι αφιχθείς (από τις Βρυξέλλες) Φραντζής, θα δεις να παρελαύνουν και ο Πασχάλης και η Ίνα Λαζοπούλου (μοντέλο της εποχής) και ο Σιούνας (του περιοδικού Βαβέλ) και ο Βαγγέλης Μουρίκης. Και ένας σωρό άλλος κόσμος, που έλαβε μέρος σε αυτό το περίεργο (και feelgood το λες και hype) κινηματογραφικό πάρτι των τελών του περασμένου αιώνα.

Η ΔΙΑΡΚΗΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΓΚΟΙΝΓΚ

Η Διαρκής Αναχώρηση της Πέτρα Γκόινγκ, της Αθηνάς Ραχήλ Τσαγγάρη (2000)

Πρόκειται για ένα σινεμά παγκόσμιο, χωρίς σύνορα, όλων των εθνών και των ηπείρων. Εδώ, δεν υπάρχει το στοιχείο το εθνικό. Όπως και η εθνογραφία περνάει ως παρατήρηση κι όχι ως στοιχείο της ταινίας. Τι κι αν η Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη ταξίδεψε σε τόσες χώρες και τόσες ηπείρους για την ταινία της αυτή. Εκείνο που την ενδιέφερε αρχικώς να καταδείξει είναι η ψυχρότητα της αποστασιοποίησης, η κυνικότητα του επαγγέλματος της παρατήρησης, ο μη τόπος - μη χρόνος κι ας υπήρχαν. Το κατάλαβες ότι σου γράφω για την πρώτη ταινία της δημιουργού του "Attenberg", που προβλήθηκε σε δεκάδες κινηματογραφικά φεστιβάλ (όπως και στης Θεσσαλονίκης) και προσφάτως έπαιξε στο MOMA της Νέας Υόρκης. Ο κινηματογράφος της Τσαγγάρη, εν προκειμένω, δεν είναι πειραματικός αλλά πρωτοποριακός. Ξεπερνώντας το ανάχωμα του πειράματος η Τσαγγάρη, κάπως ξεκάθαρα, βάζει το λιθάρι της στην έννοια της πρωτοπορίας σπάζοντας τη φόρμα της αφήγησης, παίζοντας επιδεικτικά με το μοντάζ, με τα χρώματα, με τα κάδρα, διηγούμενη μια ιστορία που έχει δεν έχει αρχή, μέση και τέλος. Η διαρκής αναζήτηση του εαυτού και των μνημών της νεαρής Πέτρα Γκόινγκ στις χώρες όλου του κόσμου, μια και εργάζεται ως observer για παγκόσμια οργάνωση συλλογής εικόνων του πλανήτη, είναι αυτή η ταινία που ανακατεύει σουρεαλισμό και νουάρ, μελόδραμα και φιλμ δρόμου, επιστημονική φαντασία και θεατρικό παιχνίδι. Η μελαγχολία, ο σκεπτικισμός, η αποστροφή στο τίποτα, η επιστροφή στα θέλω και τη μνήμη, ο έρωτας και η φιλία, η στοργή, η αγάπη και η φροντίδα, είναι μερικές από τις έννοιες που εξερεύνησε η Τσαγγάρη, σε μια ιστορία που ναι μεν ήθελε να πει πολλά, αλλά κυρίως τα αυτονόητα.

*Τα παραπάνω κείμενα γράφτηκαν από τον Νέστορα Πουλάκο και δημοσιεύτηκαν στη στήλη Hellas Film του κινηματογραφικού portal www.sevenart.gr (5-1-11).

21 Ιαν 2011

Ταινίες 20ης Ιανουαρίου 2011

Του Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες επτά ταινίες, από βραβευμένες στις Χρυσές Σφαίρες μέχρι παιδικά δράματα και από χαρακτηριστικά σινεφίλ θέματα έως καινούριες ελληνικές παραγωγές. Και σημείωσε ότι σήμερα θα μάθεις και τους πρώτους οσκαρικούς υποψήφιους, που έχεις δει ή θα δεις στην Ελλάδα. Ταινία της εβδομάδας είναι το "The Fighter", που κέρδισε δυο Χρυσές Σφαίρες δεύτερων ρόλων. Μια ταινία μεταξύ sports movie και biopic, που συγκινεί και προβληματίζει παραμένοντας όμως πιστή στα κλασικά χολιγουντιανά πρότυπα, τα οποία έχεις κουραστεί να βλέπεις τόσα και τόσα χρόνια. Δεν θα παρακολουθήσεις δηλαδή ένα ακόμη "Οργισμένο είδωλο", θα θαυμάσεις όμως τον Κρίστιαν Μπέιλ σε έναν πολύ ξεχωριστό ρόλο. Οι "Σιωπηλές Ψυχές" του Ρώσου Αλεξέι Φεντορτσένκο που έφυγε με δυο βραβεία από τη Μόστρα της Βενετίας 2010, προβάλλει ένα οδοιπορικό αυτογνωσίας και επιστροφής στις ρίζες. Οι σιωπές της ταινίας σε βοηθούν στο να πιάσεις και το νόημα της, η αλλοπρόσαλλη κινηματογράφηση της όμως σε πετάει συνεχώς εκτός. Για δες το και πες μου μετά. Μια από τα ίδια και με τις "Νύχτες του Πασκάλ" του Ούγγρου Σάμπολτς Χαϊντού, που με τη βοήθεια του Μπέλα Ταρ έφτιαξε ένα εικαστικό διαμάντι που ζήτημα είναι να μπορέσεις να κάτσεις να το παρακολουθήσεις χωρίς να σε πιάσουν τα νεύρα σου. Με φόντο την παράνομη διακίνηση γυναικών προς εκπόρνευση, επιτυγχάνεται εντέλει ένα σουρεαλιστικό (κλασική έκφραση) αμάλγαμα απ’ ό,τι μπορείς να σκεφτείς. Μουσικές, φωτογραφία και τα συναφή σε μαγεύουν, για τα υπόλοιπα δεν παίρνω και όρκο. Για το παιδικό δράμα εκ Γεωργίας, "Η άλλη όχθη", προπέρσινης παραγωγής, που έχει τσιμπήσει ουκ ολίγα διεθνή βραβεία σε φεστιβάλ, δεν σου γράφω κριτική ακόμη καθότι έχει καθυστερήσει να συναντηθεί το οπτικό μου πεδίο με αυτό. Ζήτημα που πιστεύω ότι θα λυθεί λίαν συντόμως. Κάνε λίγη υπομονή, λοιπόν. Μια υπομονή που δεν θα δείξεις για την αμερικανική κομεντί "Το δίλημμα" του Ρον Χάουαρντ, με τους Βινς Βον, Κέβιν Τζέιμς, Τζένιφερ Κόνελι και Γουινόνα Ράιντερ, που προβλήθηκε στους δημοσιογράφους όταν στην Αθήνα απεργούσαν ακόμη και τα ελικόπτερα (από τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς). Και δυο ελληνικές παραγωγές για το παντεσπάνι έχει η εβδομάδα: αφενός τα "45 τετραγωνικά" του Στράτου Τζίτζη (χθες σου έγραψα και για την πρώτη ταινία της γυναικείας τριλογίας του, το "Σώσε με"). Ένα αληθινό επίκαιρο για τη νέα γενιά, που «πεινάει» και αρχίζει και κλωτσάει, εντελώς απογυμνωμένο και με την εξαιρετική ερμηνεία της Έφης Λογγίνου. Μπράβο στο κορίτσι. Αφετέρου το ελληνοαμερικανικό δράμα "Το πέταγμα του κύκνου" σκηνοθεσίας Νίκου Τζίμα (στην επιστροφή του στα κινηματογραφικά θρανία έπειτα από -σχεδόν- 30 χρόνια, βέβαια κράτα ότι ο "Άνθρωπος με το Γαρύφαλλο" είναι δικός του), που απέφυγα με ελιγμούς να το δω, κι έτσι συντάκτης της ομάδας του SevenArt θ’ αναλάβει την αποστολή αυτή.

The Fighter (6/10)

Δεν πρόκειται να δεις ένα ακόμη "Οργισμένη είδωλο" ή έστω κάτι σαν τον "Παλαιστή" (με τον Αρανόφσκι να βρίσκεται στην παραγωγή του "The Fighter"), θα απολαύσεις όμως μια σειρά ερμηνειών που τσακίζουν. Όπως, και πρωτίστως, εκείνη του Κρίστιαν Μπέιλ, που από ήρωας γίνεται πρεζάκι και τούμπαλιν. Της Μελίσα Λεό, που παίζει την εκνευριστική μάνα σπάζοντας τα νεύρα και τα πιάτα γύρω της. Του Μαρκ Γουόλμπεργκ, που είναι ο μποξέρ με τα δεμένα -από την οικογένεια- χέρια. Της Έιμι Άνταμς, που παίζει το όμορφο τρελιάρικο χαριτωμένο κορίτσι πνιγμένο στις εσωτερικές του αποτυχίες. Οι δυο πρώτοι, ο Μπέιλ και η Λεό, τσίμπησαν τις Χρυσές Σφαίρες δεύτερων ρόλων, αποδεικνύοντας ότι σε μια ταινία, μεταξύ sports movie και biopic, πνιγμένη στους ακαδημαϊσμούς και τα χολιγουντιανά στερεότυπα, μπορείς να αφήσεις τους ηθοποιούς να ξεδιπλωθούν με την άνεση και την ησυχία τους. Το "The Fighter" και συγκινεί και προβληματίζει και σε τσαντίζει και σε αγωνιά. Είναι μια καλή ταινία, για να το πω απλά. Σου αρκεί;

45 τετραγωνικά (5/10)

Ήταν δεν ήταν επιδίωξή του, ο Στράτος Τζίτζης, αν και θέλησε να μιλήσει για τους οικονομικούς περιορισμούς της νέας γενιάς που την κρατούν σιδηροδέσμια, εγκλωβισμένη, καθηλωμένη και τσακισμένη στο καναβάτσο, εντέλει έκανε μια ταινία παντιέρα για τη γενιά των 700 (ή 500, επίσης πάει και πιο κάτω) ευρώ. Ως δεύτερη ταινία της τριλογίας του «για τη γυναίκα στο αστικό τοπίο» είναι τα "45 τετραγωνικά", φαντάζομαι θα θυμάσαι που σου έγραψα χθες για το -προ δεκαετίας- "Σώσε με", το οποίο και άνοιξε τη σειρά. Και τι θα δεις σε αυτά τα "45 τετραγωνικά"; Μια εξαιρετική ερμηνεία από την Έφη Λογγίνου, την πρωταγωνίστρια, η οποία και παίρνει την ταινία όλη πάνω της και την κατευθύνει με τρόπο σκληρό, τραχύ μα επιδέξιο, χάρη στο ταλέντο που διαθέτει και είναι μπόλικο. Θα δεις ακόμη, μια ταινία εντελώς γυμνή -στα όρια του ντοκιμαντέρ. Βασική επιδίωξή του ήταν αυτή, όπως μου λέει και ο Τζίτζης στη συνέντευξη που παραχώρησε και εσύ διάβασες στο SevenArt πριν λίγες μέρες. Πράγμα που αν το καλοσκεφτείς, δεν κάνει απαραίτητα καλό στην ταινία, μια και ο ακραιφνής ρεαλισμός δεν έβλαψε μεν, δεν ευνόησε δε το ταμπεραμέντο μιας fiction μέθης. Κατά τα άλλα, θεωρώ ότι τα "45 τετραγωνικά" αποκτούν την αξία που τους αναλογεί χάρη στο επίκαιρο του θέματός τους. Θα δεις πολλά από εσένα εκεί και από τους ανθρώπους γύρω σου, και αν είσαι και ο πιτσιρικάς under 30 μπορεί και να κάνεις τη δική σου επανάσταση μετά το πέρας της ταινίας, ξεκινώντας ας πούμε από το σπίτι σου, την οικογένειά σου.

Σιωπηλές ψυχές (5/10)

Το σιωπηλό, το ήρεμο και το συνειδητοποιημένο ταξίδι αυτογνωσίας και επιστροφής στις ρίζες της πατρίδας με αφορμή το θάνατο της γυναίκας του ενός, που μπλέκει τα πράγματα και με τον φίλο του που τον ακολουθεί, είναι αυτή η ταινία του Φεντορτσένκο. Την οποία τη λάτρεψαν οι κριτικοί του κόσμου και της έδωσαν το βραβείο FIPRESCI στη Μόστρα της Βενετίας 2010, για τη μυσταγωγία που διαθέτει και στη προσφέρει απλόχερα για να μπεις στο σύμπαν της. Ένα σύμπαν, που μπαίνεις και δε μπαίνεις, μια και ο Φεντορτσένκο δεν είναι και σίγουρο ότι θέλει να σε βάλει ή να μη σε βάλει. Η άρτια εικαστική του διάθεση δε συνάδει με την αλλοπρόσαλλη σκηνοθετική του απόφαση, με τα συνεχή μπρος-πίσω, τις μεταβάσεις από το ένα θέμα στο άλλο χωρίς προειδοποίηση που και με αυτή να γίνεται δεν δικαιολογείται πάντα αλλά αφήνεται στην τύχη του. Με ένα θέμα που οι Ρώσοι έχουν αποδείξει ότι κατέχουν δεκαετίες τώρα, δηλαδή το συνδυασμό απολογίας μιας ζωής, συνειδητοποίησης του τώρα και αγάπης και έρωτα των εδαφών που σε έθρεψαν, ο Φεντορτσένκο θα μπορούσε να σε ταξιδεύει για καιρό. Δεν το κάνει, όμως, μια και ο ίδιος χάνεται στη δίνη του τι ήθελε ακριβώς να κάνει.

Νύχτες του Πασκάλ (4/10)

Θα δεις μιας επιτηδευμένη, παραγεμισμένη, τραβηγμένη από τα μαλλιά, σουρεαλιστική εξτραβαγκάντσα από την Ουγγαρία, που κέρδισε εντυπώσεις, σχόλια και κουβέντες μαζοχισμού και προκλητικότητας στην περυσινή Μπερλινάλε. Με τη βοήθεια του Μπέλα Ταρ στο σενάριο και τα λοιπά, ο Ούγγρος Σάμπολτς Χαϊντού φτιάχνει ένα εικαστικό διαμάντι, γεμάτο από μουσικές, σκηνικά πειράματα και μια φωτογραφία, που σε μαγεύει. Ναι, όλη αυτή η εικόνα είναι μια μαγεία. Εκεί που ξεκινάει το αλλοπρόσαλλό του είναι στο κάτι σαν σενάριο που διαθέτει. Και ο τρόπος που σου το δίνει. Υποτίθεται ότι μιλάει για το trafficking γυναικών από τις ανατολικές χώρες στη δυτική Ευρώπη, αντ’ αυτού βλέπεις ένα συνεχές μεθυστικό όργιο ξύλου, σεξ, out of space κουβεντών και άλλα αντί άλλων σκηνών. Ναι, οκ, έξυπνο και πετυχημένο το μπουρδέλο των μαζόχων στην Αγγλία, εκεί που τα κορίτσια γίνονται ηρωίδες της λογοτεχνίας για να ικανοποιούν τους λεφτάδες και τους κώλους τους. Μα στο λέω να το ξέρεις ότι και τα νεύρα μου έσπασαν κατά διαστήματα και ένα ταρακούνημα το είχα μέσα μου αν τελικά όλα αυτά είναι όνειρο ή πραγματικότητα, φαντασία ή μια ψυχωτική φαρσοκωμωδία.

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (20-1-11).

20 Ιαν 2011

Α ΡΕ ΨΗΛΕ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΕ PUNK!!

ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ ΨΗΛΟΤΕΡΟΣ...

19 Ιαν 2011

"Τα πάντα ρή-τος / This history of music and poetry :Cry Baby " - No 84

As performed by Janis Joplin

Cry-y-y ... ha ha ha ha ... baby, cry baby, cry baby,
Welcome back home.

I know she told you,
I know she told you that she loved you
Much more than I do,
But I know she left you,
And you swear that you just don't know why,
Well, you know that I'll always be round
If you ever want me
Come on and cry, cry baby, cry baby, cry baby, yeah,
Oh, like you always seem to do.

Don't you know,
Honey, nobody ever gonna love you
The way I try to do.
Who'll be willing to take your pain
And all your heartache, too ?
Honey, I swear I'll always, I'll always be around
If you ever want me
Come on and cry, cry baby, cry baby yeah, cry baby, yeah,
Oh daddy, welcome back home, yeah.

I know when you're sharp and round, babe,
Seems like the grass always looks greener,
When you're looking over there in somebody else's back-yard
So I know what you're tryin' to tell me
When you say, mama, mama, mama, mama, mama,
I've gotta go out shopping for my life
I've gotta find my, my own true third eye,
Hare Krishna identity out there on the road there.

And although it may be comfortable here
Sleeping in all your nice bed with all those satin sheets
And all that nice fur, eatin' all that chicken
Gettin' stoned, havin' a good time I have to go and rough it
I have to go to Africa
Or I have to go to Omaha, or some place like that,
I have to find myself, you know what I mean ?
So there's this stud, man, walkin' around the fuckin' highways of America with a pack on his back
Lookin' for his identity, right ?

Well, I want to say baby don't you know you left your mama here all alone ?
You left your good lovin' mama right at home
And that should be identity enough for any man, ha ha ha!
So I said baby, I know that you're gonna come home to me some day
And I'll be able to tell when you walk in my front door
I do, I just do believe that I can be lookin' in your eyes
So Lord, you finally realize
So you can put your head on my shoulder, babe,
'Cause I know you got some more tears to share,
Come on, let it go,
So come on, come on, come on, come on, come on,
Honey, cry, cry baby, cry baby, cry,

Honey when you got some more tears to shed
Honey I won't let a man stand in your way, babe,
You have to snap all your fear from the door house away dear
You just gotta let it go, baby, come on,
Honey cry, oh, cry to me baby.

Is it a hit or a miss ?

Edgar Allan Poe

Όνειρο μέσα σε όνειρο

Το υστερνό μου φίλημα στο μέτωπο σου πάρε
και άφησε με, αγάπη μου, δυο λόγια να σου πω
Αλήθεια λές σαν όνειρο πως διάβηκε η ζωή μου
χωρίς κανένα ατέλειωτο και ξέμακρο σκοπό.

Μα αν η ελπίδα πέταξε σε μέρα ή σε νύχτα
εκεί με σκέπασε βουνό της δυστυχιάς μεγάλο
σου φαίνεται πως έχασα το πιο λίγο καλή μου
αφου η ζωή είναι όνειρο κρυμμένο μέσα σ' άλλο.

Στέκομαι σ' άγρια ακρογυαλιά που δέρνει το κύμα
κι άμμους χρυσούς στα χέρια μου σφιχτά σφιχτά κρατάω
τι λίγοι και πως χάνονται απ' τα κλειστά μου χέρια
ενώ εγώ σε δάκρυα ολόπικρα ξεσπάω.

Θεέ μου, είναι αδύνατο να σώσω μόνο έναν
από το κύμα που κυλά με θόρυβο μεγάλο;
Είναι όλα όσα βλέπουμε σ' αυτόν εδώ τον κόσμο
ένα όνειρο ατέλειωτο κρυμμένο μέσα σ' άλλο;

Σαν σήμερα – 19 Ιανουαρίου

1736: Γεννιέται ο εφευρέτης των ατμοκίνητων μηχανών, Τζέιμς Βατ.

1809: Γεννιέται ο Αμερικανός συγγραφέας και ποιητής Έντγκαρ Άλαν Πόε.

1829: Πρεμιέρα για τον "Φάουστ" του Γκαίτε.

1853: Η όπερα "Τροβατόρε" του Βέρντι κάνει πρεμιέρα στη Ρώμη.

1939: Γεννιέται ο τραγουδιστής Φιλ Έβερλι, που μαζί με τον αδερφό του δημιούργησαν το μουσικό συγκρότημα "Έβερλι Μπράδερς".

1943: Γεννιέται η Τζάνις Τζόπλιν.

1966: Η Ίντιρα Γκάντι ορκίζεται για πρώτη φορά πρωθυπουργός της Ινδίας.

1975: Πεθαίνει ο σπεσιαλίστας της τοιχογραφίας, Τόμας Χαρτ Μπέντον.

1997: Πεθαίνει ο Αμερικανός ποιητής και μυθιστοριογράφος Τζέιμς Ντίκι.

1998: Πεθαίνει ο κιθαρίστας Καρλ Πέρκινς.

18 Ιαν 2011

ΠΟΙΗΣΗ

Μια απλή ταινία για ένα μεγάλο θέμα

Η ταινία "Ποίηση" του Κορεάτη Λι Τσανγκ–ΝτόΝγκ είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες κινηματογραφικές επιλογές της περιόδου που διανύουμε. Η ηλικιωμένη Μίγια, που ενσαρκώνει έξοχα -μετά την 15ετή απουσία της- η Τζεονγκ-χι Γουν, ζει με τον εγγονό της φτωχικά σε ένα μικρό σπίτι. Βρίσκεται στα πρόθυρα της νόσου Αλτσαχάιμερ, ζει με μια μικρή σύνταξη και με πρόσθετο εισόδημα από την περιποίηση ενός ανάπηρου πλούσιου άνδρα.

Μαθαίνει πως ο εγγονός της μαζί με άλλους συμμαθητές του βίαζαν συστηματικά μια συμμαθήτριά τους που τελικά αυτοκτόνησε. Οι κηδεμόνες των αγοριών αποφασίζουν να αποζημιώσουν οικονομικά την χήρα μητέρα της μαθήτριας για να καλύψουν το σκάνδαλο και αναθέτουν στην Μίγια αυτή την αποστολή.

Η Μίγια έχει ήδη αρχίσει να παρακολουθεί ένα σεμινάριο ποίησης και με πολύ ενθουσιασμό μετέχει σε πολλές ποιητικές εκδηλώσεις. Όνειρο της είναι να γράψει ένα ποίημα.

H ηλικιωμένη Μίγια αντιμετωπίζει όλη τη ζωή της με μια φωτεινή αφέλεια και απλότητα, ένα ανεπιτήδευτο χαμόγελο. Βρίσκεται μπροστά σε διλήμματα, ψάχνει να βρει τα χρήματα που της αναλογούν για την αποζημίωση, κλαίει, εκβιάζει, φροντίζει τον εγγονό και την κόρη της, αγαπάει, γελάει και αγωνίζεται.

Ο σκηνοθέτης κάνει μια ανθρωποκεντρική ταινία για το νόημα της ζωής ενός απλού μέσου ανθρώπου με αναζητήσεις και αγάπη, προβληματίζοντας για τις σχέσεις των ανθρώπων στη σύγχρονη κοινωνία και την ηθική ευθύνη του ατόμου προς τις επιλογές του.

Η ερμηνεία της Τζεονγκ-χι Γουν είναι απλώς αξιοθαύμαστη, εξαιρετικά δουλεμένη, εσωτερική και βαθιά όπως και όλων των συμπρωταγωνιστών της.

Η φωτογραφία είναι σημαντικό κομμάτι στην ταινία, συμπορεύεται και φωτίζει τα συναισθήματα των ηρώων, ταξιδεύει και υποβάλλει τον θεατή.

Η ταινία χωρίς να προσεγγίζει το θέμα της ποίησης με ένα υπαρξιακό και καλλιτεχνικό τρόπο, ίσως όπως θα περίμενε κάνεις, καλογυρισμένη και ανθρώπινη, απλή και δύσκολη συνάμα, είναι μια ενδιαφέρουσα στιγμή της έβδομης τέχνης φέτος.

Ντάλιου Διονυσία
ddaliou@yahoo.gr

17 Ιαν 2011

Συνέντευξη του Στράτου Τζίτζη..

Συνέντευξη στον Νέστορα Πουλάκο
poulakos@sevenart.gr

Αφού μοίρασε τη ζωή του μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου ασχολούμενος με τη φιλοσοφία και όχι με τον κινηματογράφο, ο Στράτος Τζίτζης ακριβώς δέκα χρόνια από το "Σώσε με", εκείνη τη γλυκόπικρη ταινία που μίλησε για τον συναισθηματικό και κοινωνικό εγκλωβισμό μιας ώριμης γυναίκας, επιστρέφει στο σινεμά μελετώντας και πάλι τον γυναικείο ψυχισμό στο αστικό περιβάλλον.

Αυτή τη φορά, ακολουθεί την 23χρονη Χριστίνα που ασφυκτιά στο σπίτι της, στις παρέες της, στη σχέση της και ψάχνει να απελευθερωθεί, για την ακρίβεια αναζητά τη λύτρωση επιζητώντας αυτή την εξέλιξη που θα φέρει στη ζωή της ποιότητα και καλύτερες πιο ουσιαστικές συνθήκες.

Παρά την προώθηση που έχει γίνει, ότι δηλαδή τα "45 τετραγωνικά" ασχολούνται με τη γενιά των 700 (ή 500) ευρώ, ο Στράτος Τζίτζης δηλώνει (όπως θα δεις και παρακάτω) ότι ο κύριος σκοπός του είναι να καταδείξει το πώς οι οικονομικοί περιορισμοί φυλακίζουν τη ζωή του νέου, που έχει και όνειρα και φιλοδοξίες και βλέψεις να εξελίξει τη ζωή του μακριά από τα στεγανά. Ένα θέμα που τον απασχολεί σε ευρεία κλίμακα χρόνια τώρα, πολύ πριν καταλάβουμε στην Ελλάδα ότι υπάρχουν και οι νέοι της πείνας.

Ήταν δεν ήταν επιδίωξη του, ο Τζίτζης κατάφερε να σκηνοθετήσει μια ακραία ρεαλιστική ταινία για μια κατάσταση που σίγουρα υπάρχει, είναι δίπλα μας, τη βιώνουμε, μη σου πω ότι είμαστε και εμείς οι ίδιοι μες στο κάδρο του. Επομένως, μιλάμε για ένα επίκαιρο, που έχει την αξία του γιατί πιάνει το παλμό και ανοίγει μια συζήτηση, που χρειάζεται να γίνει.

Τα "45 τετραγωνικά" του Στράτου Τζίτζη θα προβάλλονται στους κινηματογράφους από την προσεχή Πέμπτη.

Τα "45 τετραγωνικά" προβλήθηκαν στα δυο πιο ζωντανά κινηματογραφικά φεστιβάλ της χώρας μας, στις Νύχτες Πρεμιέρας και στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Στα Q&A που έκανες, πρέπει να δέχτηκες πολλές ερωτήσεις.

Να σου πω μόνο ότι στο Q&A της Θεσσαλονίκης, η συζήτηση κράτησε τουλάχιστον μιάμιση ώρα. Και στα δυο φεστιβάλ κατάλαβα πόσο αγγίζει η ταινία το σύγχρονο περιβάλλον. Πολλοί νέοι έβλεπαν στο πρόσωπο της Χριστίνας τους ίδιους, τους φίλους τους. Επίσης, αρκετοί γονείς μπήκαν στην ψυχολογία της μάνας της Χριστίνας. Αναρωτήθηκαν γιατί αποτυπώνω σύγκρουση κι όχι, ας πούμε, διάλογο μεταξύ γονιού-παιδιού. Εν γένει έγιναν ενδιαφέρουσες κουβέντες. Στο ζήτημα, για παράδειγμα, μητέρας-κόρης τους εξήγησα ότι έβαλα σύγκρουση γιατί πιστεύω ότι εκεί βρίσκεται η αλήθεια. Τη βίωσα εγώ στην οικογένεια μου, τη βλέπω στους φίλους μου, στους γύρω μου. Στην ταινία θέλησα να είμαι αληθοφανής. Να αποτυπώσω τη μέση κατάσταση. Τη μέση Ελληνίδα μάνα, με την προστατευτικότατα, τη λογική και την ταυτότητά της. Τον μέσο όρο, εν ολίγοις.

Στη σύγκρουση μητέρας-κόρης πήρες θέση, κατά τη γνώμη του κοινού;

Το διέκριναν και οι ίδιοι -το επιδίωξα και εγώ άλλωστε- ότι κράτησα ισορροπίες. Θέλησα να είμαι στη μέση της διαμάχης μια και δεν υπάρχει ξεκάθαρη απάντηση στο ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο. Αν κάτσεις και το αναλογιστείς, τόσο η Χριστίνα όσο και η μητέρα της πρεσβεύουν τις δικές τους αλήθειες, που παρεμπιπτόντως στέκουν στο ακέραιο αμφότερες. Άρα, η αλήθεια είναι στη μέση και η κάμερα μου, επίσης.

Είπες ότι θέλησες να είσαι αληθοφανής. Διακρίνω στα "45 τετραγωνικά" έναν ακραιφνή ρεαλισμό, μια εντελώς γυμνή ταινία από το καθετί.

Ακριβώς όπως το λες. Σκοπός μου ήταν να μείνω πιστός στο πραγματικό, το ρεαλιστικό, σε αυτό που υπάρχει και το βλέπουμε. Και κινήθηκα στα όρια. Προσάρμοσα τα πάντα σε αυτή την επιταγή. Την κινηματογράφησή μου (όχι κοντινά, πολλά μονοπλάνα), το φυσικό περιβάλλον, τους φωτισμούς και τη χωρίς πλαστικότητα φωτογραφία, την απουσία μουσικής (παίζει μόνο ένα τραγούδι κι αυτό από ραδιόφωνο). Υπάρχει μια πλήρης απογύμνωση, όπως το λες, και είναι συνειδητή. Ακόμη και την Έφη Λογγίνου (η πρωταγωνίστρια) την έδειξα εντελώς γυμνή, μια κίνηση συμβολική για το θέμα της ταινίας.

Εντέλει κινηματογράφησες τη γενιά των 700 (ή 500) ευρώ;

Κοίταξε, με απασχολεί από χρόνια η εξάρτηση της ζωής του νέου από τους οικονομικούς περιορισμούς, που πιθανώς έχει. Και οι οποίοι τον εγκλωβίζουν, τον κρατάνε πίσω, δυστυχώς δεν τον αφήνουν να εξελιχθεί γιατί ακριβώς έχει συνδεθεί η καθημερινότητα του με το χρήμα. Δεν είχα σκοπό σε πρώτο επίπεδο να ασχοληθώ ούτε με τη γενιά των 700 ή 500 ευρώ, ούτε με τη σύγκρουση των γενεών, ούτε με τη σχέση γονιών-παιδιών και τα προβλήματα στην οικογένεια. Όλα αυτά προέκυψαν στην ταινία γιατί αποτελούν αναπόφευκτα κομμάτια της ιστορίας της.

Επομένως…

Η Χριστίνα είναι υπάλληλος σε εμπορικό κατάστημα. Δεν βγάζει πολλά χρήματα και αυτό την ξενίζει. Όπως και το ότι ζει με τη μητέρα της και θέλει το χώρο της, την ανεξαρτησία της, να είναι ελεύθερη. Θέλει, επίσης, να ξεκόψει από τους φίλους της, που τους ενδιαφέρει μόνο το πώς θα περνούν καλά, και να φύγει μακριά από το αγόρι της, που παραμένει σε μια στάσιμη, ωχαδερφίστικη κατάσταση. Εν ολίγοις, η Χριστίνα χωρίς να είναι κορίτσι διαβασμένο, ψαγμένο, έχει το μικρόβιο της συνειδητοποίησης. Θέλει ν’ αλλάξει τη ζωή της. Να βρει τον εαυτό της. Να κάνει την επανάστασή της για να εξελιχθεί και να προχωρήσει μπροστά. Να μην κολλήσει όπως ο κόσμος που έχει γύρω της, να μη μείνει στάσιμη. Αυτά πραγματεύονται τα "45 τετραγωνικά".

Μ’ αυτά και μ’ αυτά, κινείσαι αναπόφευκτα στα όρια του ντοκιμαντέρ.

Αυτό που μου λες το πρωτάκουσα στις Νύχτες Πρεμιέρας από θεατή. Και να σου πω την αλήθεια μ’ αρέσει. Χαίρομαι που η ταινία μου έχει αυτή τη ντοκιμαντερίστικη υφή. Δείχνει ότι υπηρετεί εκείνο που είχα από την αρχή στο μυαλό μου, την αληθοφάνεια, τον ρεαλισμό.

Και κατέληξες να κάνεις μια ταινία επίκαιρη όσο ποτέ.

Πραγματικά έκατσε η μπίλια. Η έντονη ενασχόληση μου με τη φιλοσοφία στο Βερολίνο με τράβηξε μακριά από το τι συμβαίνει στην Ελλάδα. Όταν επέστρεψα και άρχιζα να καταλαβαίνω την κατάσταση που επικρατεί, σε συνδυασμό με τον επί χρόνια προβληματισμό μου περί οικονομίας, με οδήγησαν σε αυτό το θέμα. Ευτυχώς η ταινία έγινε γρήγορα. Σε ένα χρόνο είχαν τελειώσει τα πάντα και ήμασταν έτοιμοι για τα φεστιβάλ. Το κέφι, η κάβλα να γίνει η ταινία προτού ξεθυμάνει το θέμα της βοήθησαν σε αυτό το συγχρονισμό με την εποχή.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (17-1-11).

16 Ιαν 2011

ΤΙ ΛΕΣ ΡΕ ΜΠΑΓΑΣΑ

Αμάν. Αν δεν ξέρεις, σκάσε και άκου. Πρώτος στην πυρά εγώ. Μιλάω για πολύ ροκ κρητικό. Αυτός ο Τζουγανάκης. Μπράβο Χριστίνα. Στο Σταυρό του Νότου. Αποθεωτικό ξεσάλωμα. Αλά ελληνικά κτλ κτλ κτλ.

13 Ιαν 2011

Tαινίες 13ης Ιανουαρίου 2011..

Του Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες πέντε ταινίες, που έχουν και χολιγουντιανή λάμψη και οικογενειακό δράμα και ερωτικό αδιέξοδο και πολιτικές σκοπιμότητες. Ταινία της εβδομάδας είναι το δανέζικο "Submarino" του Τόμας Βίντεμπεργκ, που σίγουρα ξέρεις από την "Οικογενειακή γιορτή" και το "Όλα για την αγάπη". Η πορεία προς την εξιλέωση για δυο αδέρφια που βίωσαν την τραγωδία την οικογενειακή από νωρίς. Αν ο Αλεχάντρο Γκονζάλες Ιναρίτου (που και αυτόν ξέρεις από τις "Χαμένες αγάπες", τη "Βαβέλ" και τα "21 γραμμάρια") είχε προσέξει παραπάνω το σενάριό του, τότε το "Biutiful" θα ήταν μια εξαιρετική ταινία. Δεν το έκανε όμως και εσύ θα πρέπει να αρκεστείς στη βραβευμένη ερμηνεία του Χαβιέ Μπαρδέμ και την υπέροχη σκηνοθεσία του Μεξικανού δημιουργού. Το "Κάθε ψέμα κρύβει μια αλήθεια" είναι το τσέχικο πολιτικό-κοινωνικό δράμα, που πήρε δυο βραβεία στην περυσινή Μπερλινάλε και πάει φέτος για Όσκαρ ξένης ταινίας. Σαν τις "Ζωές των αλλών" με περισσότερες παραμέτρους ανθρώπινων ιστοριών είναι. Κριτική σου γράφει ο Δηράκης για να στην εξηγήσει καλύτερα. Πανέμορφη Τζολί, ωραία πλάνα και ο Τζόνι Ντεπ με ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι τα στοιχεία που θα σε καταπλήξουν στο "The Tourist", το μπλοκμπάστερ που θα σε διασκεδάσει χωρίς να σου δώσει και κάτι ουσιαστικό. Ενώ η ελληνική ταινία της εβδομάδας, η "Άπνοια", του πρωτοεμφανιζόμενου Άρη Μπαφαλούκα θα σου μιλήσει για τον εγκλωβισμό των νέων στην οικογένεια, τις σχέσεις και τα ανεκπλήρωτα θέλω τους. Με ατμοσφαιρικά πλάνα και με πολλά και ανούσια φλας μπακ επίσης.

Submarino (8/10)

Με το δράμα το οικογενειακό του Βίντεμπεργκ έσπασα καθώς το έβλεπα στο 51ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Αν θυμάσαι και από αυτά που σου είχα γράψει τότε, το θεωρώ μια αρχαιοελληνική τραγωδία, ένα σπάραγμα διαρκείας, ένα μαύρο αλλά και ελπιδοφόρο -εντέλει- δίδαγμα ζωής. Ο θάνατος και η εξιλέωση του είναι κοντά. Και η ζωή και η ελπίδα, επίσης. Διαλέγεις, αν δεν σε πιέσουν, και ακολουθείς. Το αποτέλεσμα δικό σου θα είναι, θα το υποστείς. Αν δεν τα μπορείς τα παιδιά, μην τα κάνεις. Αυτό μου τυραννούσε το μυαλό μετά το "Submarino". Μάνα αλκοολική αφήνει τα παιδιά της στο έλεός τους. Κάποια στιγμή η τραγωδία θα έρθει. Και θα είναι και οδυνηρή. Και θα στιγματίσει κιόλας. Τα αγόρια της μεγαλώνουν και παίρνουν την κατηφόρα της ζωής. Πρέζα, αλκοόλ, βία. Η τραγωδία στο μυαλό τους, στην ύπαρξή τους. Ποια η πορεία τους; Ποιο το τέλος τους; Εκείνα αποφασίζουν: εξιλέωση με ζωή ή με θάνατο; Ο Βίντεμπεργκ μεγάλωσε, ωρίμασε, μέστωσε καλλιτεχνικά. Μετά την "Οικογενειακή γιορτή", το "Όλα για την αγάπη", το "Dear Wendy", καταπιάνεται και πάλι με την οικογένεια, αποδομώντας τη, κομματιάζοντας τη, κραυγάζοντας να συνέλθει. Τα παιδιά είναι η κοινωνία. Και οφείλεις να τα προσέχεις. Διαφορετικά, διάλεξε άλλο χόμπι.

Biutiful (6/10)

Αυτός ο Μπαρδέμ είναι μεγάλος ηθοποιός. Από τους καλύτερους της εποχής μας, μπορεί να παίξει όποιο ρόλο του δίνεται, ό,τι του προσφέρεται. Και δραματικός και κωμικός και ερωτικός και σπαρακτικός ηθοποιός είναι και αξίζει τα βραβεία και την αναγνώριση και όλα. Το "Biutiful" έχει δυο στοιχεία, τα οποία θα σε κάνουν να μην το ξεχάσεις: την ολοκληρωτική ερμηνεία του Χαβιέ Μπαρδέμ, για την οποία και πήρε το Χρυσό Φοίνικα στις περυσινές Κάννες. Την καθηλωτική σκηνοθεσία του Αλεχάντρο Γκονζάλες Ιναρίτου σε συνδυασμό με την ατμοσφαιρική -εντελώς χαρακτηριστική και έντονη- φωτογραφία του. Τα πλάνα είναι μια μαγεία. Και η φάτσα του Μπαρδέμ το απόλυτο. Όλα και τίποτα. Ο άνθρωπος πεθαίνει και θέλει να φυλάξει, να προστατέψει, να διασώσει, ότι πιο πολύτιμο πέρασε -εντέλει- από τη ζωή του: τα παιδιά του. Τα υπόλοιπα, η οικογένεια και οι φίλοι, η σύζυγος και η δουλειά, οι φιλανθρωπίες και οι αλητείες και τα ξενύχτια, είναι το τίποτα, το μηδέν. Τα σαθρά της ζωής του. Να σου πω όμως και το αρνητικό, το μεγάλο μείον του "Biutiful": Το σενάριο του, η ιστορία του είναι κούφια, χωρίς στέρεη βάση. Ελάχιστα πράγματα δικαιολογούνται, τα περισσότερα εκβιάζονται, υπάρχει ένα συναισθηματικό ξεχείλωμα, ένα δράμα για το δράμα, ένα τράβηγμα από το μαλλιά άνευ προηγουμένου. Υπάρχει παραπάνω μελό απ’ ότι χρειάζεται. Αν είχε προσέξει ο Ιναρίτου την ιστορία του παραπάνω, θα έβλεπες μια εξαιρετική ταινία. Δεν θα δεις όμως και ας πάει για Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα.

Τhe Tourist (4/10)

Ξεκάθαρος να είμαι μαζί σου και να στα πω από την αρχή για να μη μακρηγορώ. Έτσι και θες να δεις τα ωραία τα πλάνα της Βενετίας, τα ηλιόλουστα, τα καλόγουστα. Άμα σου έχει λείψει η Τζολί ως η απόλυτη θεά, ξέρεις τώρα, κορμί, οπίσθια, προσωπάκι και τα συναφή. Και μετά θες και λίγο πιστολίδι, εντάξει ψεύτικο κάπως αλλά το πιέζεις να σ’ αρέσει… Για όλα τα παραπάνω βλέπεις το "The Tourist". Εντελώς τουριστικό, χρωματιστό και ερωτικό (χάριν Τζολί), είναι ευχάριστο και περνάει η ώρα σου και μπορεί και να διασκεδάσεις, δεν σου ορκίζομαι όμως. Κατά τα άλλα η ιστορία κούφια, άνευ ουσίας. Και το τρυκ, που σώζει την κατάσταση, αν είσαι ξύπνιος και μπαγάσας το καταλαβαίνεις πολύ γρήγορα. Διαφορετικά παραμυθιάσου και αφέσου. Για το τέλος σου λέω ότι κάνω πως δεν είδα ότι παίζει ο Τζόνι Ντεπ σ’ αυτή την ταινία, φαντάζομαι επίσης ότι δεν τη σκηνοθέτησε ο δημιουργός της ταινίας "Οι ζωές των άλλων". Γιατί αν είναι αλήθεια…

Άπνοια (5/10)

Είναι και ατμοσφαιρικό και υποβλητικό και καθηλωτικό το πλάνο του Άρη Μπαφαλούκα. Σε μαγεύει με τα χρώματά του και τις υποβρύχιες λήψεις του, και σε βάζει έτσι στον κόσμο των συναισθηματικά μπερδεμένων ηρώων του. Πανέμορφη και με αξιόλογη ερμηνεία η πρωταγωνίστρια, η Γιούλικα Σκαφιδά, έχει και μέλλον και πολλά να δείξει από το ταλέντο της στο ελληνικό σινεμά. Στην ιστορία της ταινίας ο Μπαφαλούκας προσπαθεί να ανοιχτεί σε δυο ορίζοντες: στον εγκλωβισμένο πρωταγωνιστή του και στην -επίσης- εγκλωβισμένη ερωτική σχέση που έχει με τη νεαρή ακτιβίστρια. Όπως του είχα πει και στη συνέντευξη που μου παραχώρησε, διέκρινα αναφορές στον Αντονιόνι και τον Φαρχαντί. Μην πάει ο νους σου σε αντιγραφές αλλά σε επιρροές και επιδράσεις. Εντέλει, ο Μπαφαλούκας στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, που πήρε και δυο βραβεία στο 51ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, αν και εγκλωβίζεται στα συνεχή φλας μπακ που έχει, εντούτοις καταφέρνει να σε εισάγει στον -έτσι κι αλλιώς- δύσβατο και τραχύ κόσμο της.

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (13-1-11).

12 Ιαν 2011

"Τα πάντα ρή-τος / This history of music and poetry :It's A Long Way To The Top (If You Wanna Rock 'N' Roll) " - No 83


1988 European tour photo with The Last Drive & Dead Moon & John Itchoubik Giorgonikos

written by Angus Young, Malcom Young and Bon Scott (AC/DC)

Ridin' down the highway
Goin' to a show
Stop in all the by-ways
Playin' rock 'n' roll
Gettin' robbed
Gettin' stoned
Gettin' beat up
Broken boned
Gettin' had
Gettin' took
I tell you folks
It's harder than it looks
It's a long way to the top
If you wanna rock 'n' roll
It's a long way to the top
If you wanna rock 'n' roll
If you think it's easy doin' one night stands
Try playin' in a rock roll band
It's a long way to the top
If you wanna rock 'n' roll

Hotel, motel
Make you wanna cry
Lady do the hard sell
Know the reason why
Gettin' old
Gettin' grey
Gettin' ripped off
Under-paid
Gettin' sold
Second hand
That's how it goes
Playin' in a band
It's a long way to the top
If you wanna rock 'n' roll
It's a long way to the top
If you wanna rock 'n' roll
If you wanna be a star of stage and screen
Look out it's rough and mean
It's a long way to the top
If you wanna rock 'n' roll
It's a long way to the top
If you wanna rock 'n' roll
It's a long way to the top
If you wanna rock 'n' roll
It's a long way to the top
If you wanna rock 'n' roll
Well, it's a long way
It's a long way, (so they tell me)
It's a long way, such a long way

Σαν σήμερα – 12 Ιανουαρίου

1876: Γεννιέται ο διάσημος Αμερικανός συγγραφέας Τζακ Λόντον, το έργο του οποίου συνδυάζει το δυναμικό ρεαλισμό και το ανθρωπιστικό συναίσθημα.

1896: Ο H.L. Smith κάνει την πρώτη ακτινογραφία χρησιμοποιώντας τις ακτίνες Χ.

1908: Στέλνεται το πρώτο μακρινό ραδιομήνυμα από τον Πύργο του Άιφελ στο Παρίσι.

1943: Γεννιέται ο Ρέι Μάζαρεκ, κιμπορντίστας των DOORS.

1955: Γεννιέται η Αμερικανίδα ηθοποιός Κίρστι Άλλεϊ, ιδιαίτερα γνωστή από την ταινία "Για κοίτα ποιος Μιλάει", όπου συμπρωταγωνιστεί με τον Τζον Τραβόλτα.

1966: Κάνει πρεμιέρα στην αμερικανική τηλεόραση, στο CBS, ο Batman.

1970: Γεννιέται ο Ζακ ντε λα Ρόχα, τραγουδιστής και πρώην μέλος του συγκροτήματος "Rage Against the Machine".

1976: Πεθαίνει σε ηλικία 85 ετών, η "βασίλισσα" του εγκλήματος, Αγκάθα Κρίστι, η γνωστή συγγραφέας των ιστοριών μυστηρίου.

10 Ιαν 2011

Συνέντευξη του Άρη Μπαφαλούκα..

Στον Νέστορα Πουλάκο
poulakos@sevenart.gr


Μια καταβύθιση στη μνήμη του ήρωα της, μια επιστροφή στο νερό και τα μυστήρια του είναι η "Άπνοια" για τον 38χρονο Άρη Μπαφαλούκα, ο οποίος ήταν κολυμβητής και μιλάει για έναν κολυμβητή στην πρώτη μεγάλου μήκους παραγωγή του.

Πετυχημένος και βραβευμένος σκηνοθέτης ταινιών μικρού μήκους, έχει ασχοληθεί και με την τηλεόραση και τη διαφήμιση και τα βίντεο κλιπ και άλλα δρώμενα, έχει αναμειχθεί επίσης με την εκπαίδευση και το θέατρο, ενώ στο 49ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης επιλέχθηκε για την ενότητα Generation Next, στην οποία περιλαμβάνονταν αν θυμάσαι όλοι εκείνοι οι κινηματογραφιστές που μας απασχολούν αυτή την περίοδο.

Κάνοντας παγκόσμια πρεμιέρα στο Διεθνές Φεστιβάλ του Μόντρεαλ, η "Άπνοια" άρεσε και στο 51ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αποσπώντας το Βραβείο Κοινού και το Βραβείο FIPRESCI. Με τη φεστιβαλική πορεία της να συνεχίζεται, την ερχόμενη Πέμπτη βγαίνει και στις αίθουσες της χώρας μας προσδοκώντας να μαγέψει με τα έντονα χρώματά της και να προβληματίσει με τη βαθιά υπαρξιακή ιστορία της το σινεφίλ κοινό.

Άλλωστε, ο ήρωας, ο Δημήτρης, ένας 23χρονος κολυμβητής που καταδύεται στα σκοτεινά νερά μιας πισίνας αμέσως μετά τη νίκη του στους Πανευρωπαϊκούς Αγώνες, δεν νιώθει χαρούμενος, παρόλο που μ’ αυτή την επιτυχία του πέτυχε ένα όνειρο ζωής. Όσο το σώμα του αιωρείται μες το νερό, μνήμες από το πρόσφατο παρελθόν ξετυλίγονται στο μυαλό του, θυμίζοντας του τη σχέση του με την Έλσα, μια οικολόγο ακτιβίστρια που εξαφανίζεται μυστηριωδώς.

Παρακολουθώντας την "Άπνοια", μου ήρθε στο μυαλό και η "Περιπέτεια" του Αντονιόνι και το "Τι απέγινε η Έλι" του Φαρχαντί και τα υποβρύχια πλάνα του Κουστώ και του Ψυχογιού…

Παρόλο που δεν είχα καμία από τις παραπάνω ταινίες υπόψη μου με ενδιαφέρει που τις αναφέρεις, που μπορεί ο θεατής να κάνει συσχετισμούς στο μυαλό του ενώ βλέπει την "Άπνοια". Καλό είναι αυτό και μ’ αρέσει. Γιατί αν το σκεφτείς, το σινεμά αυτό είναι. Μια αλληλεπίδραση ουσιαστική.

Μια και ο ίδιος ήσουν κολυμβητής, «επέβαλες» στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία σου να ασχοληθείς με το νερό;

Κοίταξε, όλα στο μυαλό μας είναι και τίποτε δεν είναι αναγκαίο, επιβεβλημένο. Η ιστορία του 23χρονου Δημήτρη είναι μια κατάδυση στη μνήμη. Και αυτή την κατάδυση την ήθελα, την επιζητούσα στην ταινία. Το νερό το θέλω καθότι σου προσφέρει μυστήριο και πολλές δυνατότητες να μιλήσεις για τον άνθρωπο και τις μνήμες του. Προφανώς και με βοήθησε η εμπειρία μου από το χώρο της κολύμβησης όπως και το ότι ο πρωταγωνιστής μου, ο Σωτήρης Πάστρας, είναι πραγματικός κολυμβητής και όχι ηθοποιός. Αν θέλεις, και τους δυο μας βοήθησε η αθλητική πειθαρχία, που έχουμε, για να γίνει η ταινία αυτή χωρίς μεγάλες δυσκολίες.

Στην ταινία σου, παρατηρούσα τον ήρωα σου να βρίσκεται σε ένα ατέρμονο, συνεχές αδιέξοδο.

Ο Δημήτρης είναι ένας εγκλωβισμένος νέος. Έχει κηδέψει ένα βαθύ κομμάτι του εαυτού του, δεν ξέρει τι ακριβώς θέλει να κάνει, πώς θέλει να ζήσει πραγματικά τη ζωή του. Του έχουν επιβάλλει πράγματα. Για να πάει μπροστά εναρμονίζεται με το απόλυτο, το αυστηρό της πατρικής επιταγής. Αν και πρωταθλητής και αγωνιστής δείχνει τελματωμένος, ματαιωμένος για ό,τι του γίνεται. Επομένως, σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του, στις σχέσεις του με τους ανθρώπους, βρίσκει πάντοτε αδιέξοδα.

Πώς είναι δυνατόν όμως ένας τέτοιος χαρισματικός άνθρωπος να νιώθει έτσι; Μου φαίνεται οξύμωρο το ότι δεν βρίσκει διεξόδους.

Και ποιος σου είπε ότι οι χαρισματικοί άνθρωποι, και συμφωνώ μαζί σου ότι τέτοιος είναι ο Δημήτρης, ακολουθούν τα πραγματικά τους όνειρα και όχι κάποιων άλλων; Δεν αντικατοπτρίζουν, ας πούμε, τα θέλω των γονιών τους; Ο Δημήτρης είναι κάτι που δεν είναι στην πραγματικότητα. Και αυτό γιατί ο ίδιος έχει μείνει στην επιφάνεια και δεν έχει κάνει κατάδυση στα θέλω του. Έχει κουραστεί από τον πρωταθλητισμό και γι’ αυτό πρέπει να κάνει το διάλειμμά του και να βρει τον εαυτό του.

Και επομένως η σχέση του με την Έλσα δεν μπορεί παρά να είναι προβληματική.

Ακριβώς. Αν και ερωτευμένοι, αν και θέλουν πολύ ο ένας τον άλλον, ο Δημήτρης δεν μπορεί να μπει στον κόσμο της Έλσας. Για την ακρίβεια, δεν μπορεί και να τον καταλάβει απόλυτα. Στη συγκεκριμένη σχέση ο αδύναμος κρίκος είναι το αγόρι. Η κοπέλα διαθέτει δυναμισμό, τσαγανό, παρορμητικότατα, μπορεί να φτάσει τα πράγματα στα άκρα γι’ αυτό που θέλει να κάνει. Γιατί ξέρει τα θέλω της. Επομένως η τραγωδία, η άσχημη κατάληξη στη σχέση τους είναι δεδομένη.

Και μετά την "Άπνοια"…

Θέλω να φύγω μακριά. Μου πήρε 7 χρόνια για να την τελειώσω. Θέλω να προχωρήσω, να πάω κάπου άλλου. Και ήδη μαζεύω εμπειρίες και υλικό και τις σκέψεις μου για να το κάνω.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (10-1-11).

9 Ιαν 2011

[ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ]

Έβγαζε αυτός απ' την τσέπη του του μια παμπάλαιη, κιτρινισμένη εφημερίδα πούγραφε για μια παλιά του επιτυχία που δεν είχε συνέχεια - κι έβαζε τη γυναίκα και του διάβαζε.
Ύστερα την πλήρωνε
κι έφευγαν.

*

Η ζωή, όμως, όσο να πεις, ήτανε πάντα όμορφη με τις ελπίδες, τα όνειρα
τις μικρότητές της. Ίσως μάλιστα και να μην είναι όμορφη παρά γι' αυτές μονάχα τις μικρότητες
που σε κρατάνε σ' εν' αδιάκοπο λαχάνιασμα, με το να τις διψάς και να τις απαρνιέσαι.

*

Ο εραστής συλλογίζεται : "Έτσι κάνουν όλες, ντρέπονται ύστερα".

*

Σκέφτεται, μάλιστα, πως ο ήλιος που βασίλευε,
και που γι' αυτούς βασίλευε για τελευταία φορά
θα τους έλουσε ξάφνου μ' ένα φως άλλο, βαθύτερο -
καταυγάζοντας τους με εκείνη τη μεγάλη, σπαραχτική ομορφιά που παίρνουν οι άνθρωποι
όταν τα θέλουν όλα.

*

Ένα καινούριο ζευγάρι ανεβαίνει κιόλας τη σκάλα
έτοιμο να ριψοκινδυνεύσει την ψυχή του στη μεγάλη αβεβαιότητα του έρωτα.

*

Και πέρα στο βάθος απλώνεται η πόλη απέραντη, πολύβουη, κατάφωτη, αμφιθεατρική, σαν ένα αρχαίο, γιγάντιο στάδιο
όπου οι δειλοί δεν έχουν θέση.

*Ο Τάσος Λειβαδίτης, το ανάγνωσμα των γιορτών. Παρέα με τον Νίκο. Για τις γυναίκες. Μετά το Μύλο. Μέσα στο Σύνταγμα. Στο φλερτ με την κοπέλα που αμπαλάριζε τα δώρα. Από το 1958 "Οι γυναίκες με τ' αλογίσια μάτια". Εκδόσεις Κέδρος. Στα 2011. Για τα μάτια της.

8 Ιαν 2011

ΣΙΝΕΜΑ ΕΝ ΔΗΜΩ

Του Νέστορα Πουλάκου

Να αγαπάτε παθιασμένα την αποστολή σας. Δεν υπάρχει άλλη ωραιότερη. Είναι πολύ πιο υψηλή από ό,τι νομίζει ο κόσμος». Τάδε έφη ο πολύ σπουδαίος άνθρωπος και καλλιτέχνης, ο Αύγουστος Ροντέν, στη «Διαθήκη» του (που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Άγρα). Και συνεχίζει : «Μην απογοητεύεστε. Οι φίλοι θα θριαμβεύσουν. Εκείνοι ξέρουν γιατί σας αγαπούν, οι άλλοι αγνοούν γιατί σας απεχθάνονται». Σου τα γράφω αυτά καθότι στην εποχή της ανασφάλειας και της κακεντρέχειας και της αμορφωσιάς και της ασυνεννοησίας και της μαλακίας και της υστερίας, «η νίκη της αλήθειας είναι σίγουρη». Και ένα ευχαριστώ στη Βασιλική, που μου τον σύστησε αυτό τον άνθρωπο και αυτό το βιβλίο. Παρεμπιπτόντως, καλή χρονιά σου εύχομαι.

*

Όπως καλά ξέρεις και περιμένεις κιόλας, στο μήνα που διανύεις θα βομβαρδιστείς από τις υποψηφιότητες και τα βραβεία όλων των ενώσεων και των θεσμών της Αμερικής. Οι Χρυσές Σφαίρες είναι τα προεόρτια και τα Όσκαρ τα μεθεόρτια. Η γιορτή είναι το σινεμά προφανώς, μήπως και τους διαφεύγει. Και μετά και μετά ζήσαμε εμείς καλά και αυτοί καλύτερα, αφού όπως θα αντιλαμβάνεσαι κάθε χώρος θέλει το παραμύθι του και το ψέμα του το σωστό, το όμορφο, το μαργαριταρένιο. Για εμάς του κινηματογραφικούς, για εσάς τους σινεφίλ, όλα αυτά τα λαμπερά είναι πασατέμπος που πάντοτε μας αρέσει να μασουλάμε.

*

Βέβαια το παρήγορο σε αυτό τον πρώτο μήνα του νέου χρόνου είναι ότι θα δούμε πολλές και καλές ταινίες. Όλων των ειδών, όλων των χωρών. Και ελληνικές και αμερικανικές και σινεφίλ και ότι άλλο τραβάει η ψυχή σου. Από δω θα σου συστήσω μια για κάθε κατηγορία : Να δεις, λοιπόν, το «Μαύρο Κύκνο» του Ντάρεν Αρανόφσκι ώστε να θαυμάσεις την επιστροφή στην παράνοια και το πιο ερεθιστικό λεσβιακό της ζωής σου (η Νάταλι Πόρτμαν απογειώνεται). Τα «45 τετραγωνικά» του Στράτου Τζίτζη μιλά για τη γενιά των 700 ευρώ με την όμορφη και ατίθαση Έφη Λογγίνου σε μια εξαιρετική ερμηνεία, που θα σου αρέσει τοιουτοτρόπως. Και το «Submarino» του Τόμας Βίντεμπεργκ, που είναι η επιτομή του οικογενειακού σαθρού. Άπαντα ξεκινούν από τους γονείς και εκεί καταλήγουν. Εν ολίγοις, αν δεν τα μπορείς τα παιδιά μην τα κάνεις κιόλας.

*

Ο νέος χρόνος μπήκε πάλι, κάνε και μια προσευχή να σε έχει καλά ο Παντοδύναμος, καθότι δεν μας βλέπω και πολύ καλά για να σου πω την αλήθεια. Και χωρίς να είμαι πεσιμιστής και μίζερος, δεν το ξέρεις κιόλας αλλά στο λέω για να το μάθεις, έτσι όπως τα κάνανε έτσι τα λουζόμαστε. Καλά να πάθουμε και να πάθεις και να πάθω, για αυτό δες καμιά ταινία ν’ αγαλλιάσει η ψυχή σου και άσε τις μουρμούρες. Ξέρεις τι μας έχει απομείνει; Το φαί, το τσίπουρο, οι καλοί φίλοι και η οικογένεια, μερικές ταινίες και να μη μείνουμε ποτέ ανέραστοι.

*

Καλή αρχή.

*Η στήλη δημοσιεύτηκε στο τεύχος 13 του μηνιαίου free press "Move it" (Ιανουάριος 2011).

7 Ιαν 2011

Ταινίες 6ης Ιανουαρίου 2011..

Του Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες έξι ταινίες ενώ επαναπροβάλλεται πρόσφατη παραγωγή (του 2004) του Πάολο Σορεντίνο. Με τη νέα χρονιά ν’ αναμένεις και ένα γεμάτο δίμηνο με οσκαρικές ταινίες, που συνδυάζουν θέαμα και ποιότητα. Ταινία της εβδομάδας είναι το αμερικανικό ριμέικ του "Άσε το κακό να μπει", σουηδικού θρίλερ που έσκισε προ διετίας. Πιστό αντίγραφο η συγκεκριμένη παραγωγή, είναι εξίσου ατμοσφαιρική, ενώ οι δόσεις ψυχολογικού θρίλερ και ταινίας τρόμου εναλλάσσονται μέσα σου συνεχώς. Αδιάφορη δεν τη λες, σίγουρα όμως όχι και την πιο πετυχημένη του Κλιντ Ίστγουντ ταινία, η "Ζωή μετά" περιπλέκει τρεις ιστορίες ανθρώπων που ζουν σε διαφορετικές χώρες και οι οποίοι εξερευνούν το μεταφυσικό τους μια και έχουν έρθει σε επαφή με το χάρο. Η μαεστρία του Ίστγουντ σε συνδυασμό με τη γραφίδα του Μόργκαν εξάγουν ένα αποτέλεσμα υπό αμφισβήτηση. Το "Sex & Drugs & Rock & Roll" είναι μια πολύ ιδιαίτερη βιογραφία του Ίαν Ντιούρι. Η ερμηνεία του Σέρκις και το αλλοπρόσαλλο σκηνοθετικό στυλ του Γουάιτκρος θ’ ανταμείψουν στα σίγουρα τους φαν του Βρετανού τραγουδοποιού. Και το καλοφτιαγμένο κινούμενο σχέδιο της Disney "Μαλλιά κουβάρια" θ’ αρέσει και θα εντυπωσιάσει τα παιδιά. Και στα ελληνικά και σε 3D. Με την καινούρια ταινία του Έντουαρντ Ζούικ, "Αγάπη σαν ναρκωτικό", δεν ήρθα σε επαφή μια και έφαγα πολλούς κουραμπιέδες και βάρυνα. Να με συγχωρέσει, παρακαλώ, και ο Ζούικ και ο Δηράκης. Αντιθέτως, με τη "Ρόδα τσάντα και κοπάνα" ήρθα σε επαφή. Φόρο τιμής το λες κι όχι κάτι άλλο αυτό το διαφημιστικό (όπως στο λέω) εγχείρημα του Όμηρου Ευστρατιάδη, που πήγα στην πρεμιέρα και το είδα μια και η γενιά μου γελούσε με τα αστεία του Μπίλια και της παρέας του. Δε σου γράφω κριτική, όμως, αφού η εταιρεία διανομής της ταινίας δεν έκανε δημοσιογραφική προβολή, δεν την έδειξε δηλαδή επισήμως σε εμάς τους επαγγελματίες. Να τη δεις μόνος σου και να κρίνεις. Για το τέλος σου έχω μια καλή ταινία αν και επαναπροβολή. "Οι συνέπειες του έρωτα" είναι παραγωγής 2004, η δεύτερη ταινία του Πάολο Σορεντίνο (που θα ξέρεις από το πετυχημένο "Il Divo" του), πολύ χαρακτηριστική ιταλική, αισθαντική, μυστηριακή. Ένας άντρας μόνος, χαμένος στον κόσμο του, ερωτεύεται.

Άσε το κακό να μπει (7/10)

Ειλικρινά, κάτι τέτοιες προσπάθειες με χαροποιούν. Καθότι αποδεικνύουν ότι στο Χόλιγουντ δεν κυριαρχούν οι φελλοί αλλά υπάρχουν και δημιουργοί και παραγωγοί, που μπορούν να κάνουν μια καλή ταινία έστω και αν πρόκειται για ριμέικ. Άλλωστε, ποιος δεν λάτρεψε το σουηδικό "Άσε το κακό να μπει", προ διετίας, όταν ήρθε και μας έκατσε στο στομάχι και μας ταρακούνησε και όλοι παραμιλάγαμε για ένα καινούριο είδος βαμπ θρίλερ; Και θα περίμενες από τους Αμερικανούς να κάνουν την πατατιά με το ριμέικ. Αντ’ αυτού, το αμερικανικό "Άσε το κακό να μπει" κινείται στα ίδια ακριβώς επίπεδα, στην ίδια σκοτεινιά, σε παρόμοιο υπόβαθρο μυστικιστικό και με την ανάλογη ποσότητα τρυφερότητας και αίματος, που είχε και η σουηδική εκδοχή. Εν ολίγοις, πρόκειται για ένα πιστό αντίγραφο. Μια πολύ καλή δουλειά έχει γίνει. Και τα δυο πιτσιρίκια είναι μες στο ρόλο τους και ο Ρίτσαρντ Τζένκινς δίνει μια καταπληκτική ερμηνεία ως «πατέρας» της νεαρής βαμπίρ. Μου αρέσει πολύ αυτή η εκδοχή η αμερικανική, σε προτρέπω να τη δεις, αξίζει τα λεφτά σου και τη διάθεσή σου και το χρόνο σου για να απολαύσεις τον τρόμο σου.

Η ζωή μετά (6/10)

Με το μεταφυσικό ασχολείται αυτή τη φορά ο Κλιντ Ίστγουντ. Πιστός στο να κάνει μια ταινία το χρόνο, μεταπήδησε από την ιστορία του Μαντέλα στα ανθρώπινα θέματα ζωής και θανάτου. Εν συντομία, στη νέα του ταινία αυτός ο σπουδαίος δημιουργός περιπλέκει τρεις ιστορίες, μιας γυναίκας, ενός νεαρού άντρα και ενός μικρού παιδιού, που ζουν σε Αγγλία, Αμερική, Γαλλία. Και οι τρεις πρωταγωνιστές έχουν βασικά προβλήματα με τη ζωή τους, έχουν δει το χάρο με τα μάτια τους, θέλουν να σωθούν από αυτόν και από τις σκέψεις τους τις σκοτεινές. Να σου πω την αλήθεια, ακόμη μετέωρος είμαι με αυτή τη νέα ταινία του Ίστγουντ. Και είμαι έτσι γιατί λέω ναι στη σκηνοθετική του μαεστρία να αναπτύξει και να πλέξει τις ιστορίες. Λέω όχι στην απόφαση του να γυρίσει τις ιστορίες του Πήτερ Μόργκαν (σεναριογράφος των ταινιών "Η βασίλισσα", "Frost/Nixon: η αναμέτρηση"), που μου μοιάζουν κάπως τετριμμένες, παρωχημένες, λίγο από μπανάλ το έχουν. Και οι ηθοποιοί δεν βγάλανε και τον καλύτερό τους εαυτό. Σαν όλα δηλαδή να κινούνται στο μοτίβο «ας κάνω μια ακόμη ταινία καλή». Ξέρεις, με το τέλος της ταινίας "Η ζωή μετά" σου μένει το ερώτημα «ε, και;». Γιατί και μελόδραμα έχει και σκέψη σου προσφέρει και εντυπωσιακές σκηνές επίσης (ειδικά εκείνη του τσουνάμι) και φροντισμένη παραγωγή είναι αλλά όλα σαν να έχουν τον κόφτη τους.

Sex & Drugs & Rock & Roll (5/10)

Δυο τα στοιχεία αυτής της ιδιαίτερης μουσικής βιογραφίας, που σε εντυπωσιάζουν: Αφενός η ερμηνεία του Άντυ Σέρκις, αυτού του απίστευτου Βρετανού ηθοποιού με τα χίλια πρόσωπα, που μπορεί να παίξει από τον "Άρχοντα των Δαχτυλιδιών" έως το "The Prestige". Αφετέρου το γρήγορο κοφτό μοντάζ, η πανδαισία χρωμάτων που εναλλάσσεται με τη διάθεση του πρωταγωνιστή, του τραγουδιστή, του μουσικού ινδάλματος, του τραγουδοποιού που άφησε εποχή, του Ίαν Ντιούρι. Κακά τα ψέματα, η ταινία του Γουάιτκρος δεν είναι μια ακόμη εύπεπτη μουσική βιογραφία αλλά ένα σκληρό κωμικοδράμα, που σίγουρα θα λατρέψουν πρωτίστως οι φαν του Ντιούρι μια και θα μπουν αμέσως στο τριπάκι, που τους έχει φτιάξει ο σκηνοθέτης. Μια ιδιόρρυθμη ταινία όπως ακριβώς και ο ήρωας της, ο Ίαν Ντιούρι.

Μαλλιά κουβάρια (5/10)

Από τα κινούμενα σχέδια της Disney, που θυμίζουν τις παλιές καλές εποχές. Μια φροντισμένη παραγωγή είναι η ταινία με τον ευφάνταστο τίτλο, που διηγείται τις περιπέτειες της αγαπητής στα παιδιά Ραπουνζέλ. Και αυτό ακριβώς είναι το κινούμενο σχέδιο, εν προκειμένω: είναι καλοφτιαγμένο και άκρως ενδιαφέρον και απευθύνεται κυρίως στο παιδικό κοινό, που σίγουρα θα εντυπωσιαστεί από την τεχνική και τα χρώματα και το όλο κόνσεπτ. Συνυπολόγισε και το γεγονός ότι προβάλλεται στα ελληνικά και σε 3D και έτσι το γλυκό δένει για τα καλά.

Οι συνέπειες του έρωτα (6/10)

Ξανασυστήνεται στο ελληνικό κοινό η δεύτερη ταινία του Πάολο Σορεντίνο, ενός εκ των νέων Ιταλών σκηνοθετών που έχουν αφήσει το προσωπικό τους στίγμα (θα θυμάσαι φαντάζομαι το "Il Divo" του 2008, που έκανε αίσθηση). Επανέρχομαι και σου λέω ότι στην προκειμένη περίπτωση έχουμε επαναπροβολή, μια και πρόκειται για παραγωγή του 2004 και ξαναπαίζεται τώρα. Παρολαυτά πρόκειται για ταινία χαρακτηριστική του νέου ιταλικού σινεμά. Μυστηριακή, αισθαντική, παίζει με τα χρώματα με τις εικόνες, έχει χαρακτήρα και αέρα που σε παρασέρνει. Μεσήλικας άνδρας, μόνος και σκοτεινός, μυστήριος, κινείται στις παρυφές της μαφίας αλλά και του εσωτερικού εαυτού του. Μόνο ο έρωτας θα τον εξουσιάσει, θα τον διαλύσει, θα τον καταστρέψει. Αυτό το ατμοσφαιρικό δράμα, αν και χωλαίνει σεναριακά, θα σου αρέσει. Και έχει και ένα τέλος τόσο εντυπωσιακό, τόσο τραγικό.

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό portal www.sevenart.gr (6-1-11).

6 Ιαν 2011

Ας ερχόσουν για λίγο

Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος
Μουσική: Μιχάλης Σουγιούλ
Πρώτη εκτέλεση: Δανάη, Στέλλα Γκρέκα


στη Φαίη Νάσυ

με αγάπη

Πού να 'σαι αλήθεια το βράδυ αυτό
που είμαι μόνος, μα τόσο μόνος
και που μαζί μου παίζουν κρυφτό
πότε η θλίψη και πότε ο πόνος

Πού να 'σαι αλήθεια το βράδυ αυτό
που με χτυπάει τ' άγριο τ' αγέρι
να 'ρθεις και μ' ένα φιλί καυτό
να με γεμίσεις με καλοκαίρι

Ας ερχόσουν για λίγο
μοναχά για ένα βράδυ
να γεμίσεις με φως
το φριχτό μου σκοτάδι
και στα δυο σου τα χέρια
να με σφίξεις ζεστά
ας ερχόσουν για λίγο
κι ας χανόσουν μετά

Πού να 'σαι, να 'ρθεις το βράδυ αυτό
σ' αυτούς τους δρόμους που σ' αγαπούνε
το ντουετάκι τους το γνωστό
τα βήματά μας να ξαναπούνε

Πού να 'σαι να 'ρθεις το βράδυ αυτό
που 'γινε φύλλο ξερό η ελπίδα
να 'ρθεις κοντά μου να φυλαχτώ
από του πόνου την καταιγίδα

Ας ερχόσουν για λίγο
μοναχά για ένα βράδυ
να γεμίσεις με φως
το φριχτό μου σκοτάδι
και στα δυο σου τα χέρια
να με σφίξεις ζεστά
ας ερχόσουν για λίγο
κι ας χανόσουν μετά

5 Ιαν 2011

"Τα πάντα ρή-τος / This history of music and poetry : Nantes" - No 82

Written by Beirut and Zach Condon

Well it's been a long time, long time now
since I've seen you smile.
And I'll gamble away my fright.
And I'll gamble away my time.
And in a year, a year or so
this will slip into the sea
Well, it's been a long time, long time now
since I've seen you smile

Nobody raise your voices
Just another night in Nantes
Nobody raise your voices
Just another night in Nantes

We saw...
French interlude/ Parlé en français (Extrait de "Le Mépris"/Godard):
Woman _ Ah non, j't'en prie. Mais ço(ça), ça me facine...
Man _ Je t'assure que...

Woman _ Non! Laisse-moi!
Man _ Qu'est-ce que tu as aujourd'hui?
Woman _ J'ai que les hommes me dégoûtent.
Vous pensez qu'à ça.

Well it's been a long time, long time now
since I've seen you smile.
And I'll gamble away my fright.
And I'll gamble away my time.
And in a year, a year or so
this will slip into the sea
Well, it's been a long time, long time now
since I've seen you smile

Σαν σήμερα – 5 Ιανουαρίου

1463: Απαγορεύεται η κυκλοφορία των έργων του ποιητή Φρανσουά Βιλόν στο Παρίσι.

1891: Πεθαίνει η Έμα Άμποτ, Αμερικανίδα τραγουδίστρια της όπερας.

1896: Σύμφωνα με μία αυστριακή εφημερίδα ο Βίλχεμ Ρέντγκεν ανακάλυψε ένα καινούριο τύπο ραδιενέργειας, που μετέπειτα θα γίνει γνωστός ως οι ακτίνες Χ.

1909: Γεννιέται ο μαθηματικός Στίβεν Κλιν, ο οποίος συνέδραμε στην εξέλιξη της θεωρίας για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

1929: Γεννιέται στην Ιταλία ο καθηγητής της συγκριτικής και συγγραφέας Ουμπέρτο Έκο. Ανάμεσα στα έργα του συγκαταλέγονται "Το όνομα του Ρόδου", "Το εκκρεμές του Φουκώ", το "Μπαουντολίνο" και πολλά άλλα.

1931: Γεννιέται στο Βίσενμπεργκ της Μαράβιας ο πιανίστας Άλφρεντ Μπρέντελ.

1959: Κυκλοφορεί ο τελευταίος δίσκος του Μπάντι Χόλι με τον τίτλο "It Doesn't Matter Anymore". Μετά από λίγο ο τραγουδιστής θα σκοτωθεί σε αεροπορικό δυστύχημα.

1969: Γεννιέται ο τραγουδιστής Μέριλιν Μάνσον.

1979: Πεθαίνει ο τζαζίστας Τσαρλς Μίνγκους.

1981: Πεθαίνει ο ποιητής και φιλόσοφος Λάνζα ντελ Βάστο.