20 Ιαν 2012

Άκι, ο μποέμ

Στα 54 χρόνια του θεωρείται ο σημαντικότερος Φινλανδός σκηνοθέτης, παρολαυτά όταν τον καλούν οι πρωθυπουργοί της χώρας του για να τον τιμήσουν, εκείνος αρνείται διακριτικά μεν πεισματικά δε. Καθότι παραμένει ένας τραχύς λούμπεν της τέχνης, εκατό τοις εκατό εργάτης της ζωής, που πλήρωσε το τίμημα της ανεξαρτησίας του (ίδρυσε από νωρίς τη δική του εταιρεία παραγωγής μαζί με τον αδελφό του Μίκα, επίσης κινηματογραφιστή) κάνοντας ένα σκασμό δουλειές μέχρι να καθιερωθεί: ταχυδρόμος, λαντζέρης, κ.ά.

Δηλώνει πεσιμιστής παρόλο που οι βαθιά μελαγχολικές ταινίες του στο τέλος φέρουν αισιοδοξία και οπτιμιστική διάθεση. Αθεράπευτος εραστής της λογοτεχνίας και της ποίησης, εμφανώς επηρεασμένος από τη γαλλική Νουβέλ Βανγκ (όπως και απ' τον Ρομπέρ Μπρεσόν και τον Ζαν Πιερ Μελβίλ), είναι θιασώτης της μικρής φόρμας στις ταινίες του, γι’ αυτό και σπανίως ξεπερνούν τη μιάμιση ώρα. Λάτρης και του ασπρόμαυρου, μια και ακόμη κι οι έγχρωμες ταινίες του εξακολουθούν να κουβαλούν την… ασπρόμαυρη διάθεση του δημιουργού τους.

Μακριά από κυκλώματα, φάμπρικες και παρέες του παγκόσμιου σινεμά, συνεχίζει να κινηματογραφεί τον σαρκασμό και την ειρωνεία της ζωής με χιούμορ, περίσσια ζωντάνια, λίγα λόγια και μπόλικη σάτιρα. Έχει τιμηθεί από πολλά φεστιβάλ παγκοσμίως, ενώ εκείνα του Βερολίνου και, κυρίως, των Καννών τον έχουν “αγκαλιάσει” παρόλο που δεν έχει λάβει ακόμη το μεγάλο βραβείο τους. Αρκετές φορές έχει τιμηθεί από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου, ενώ στην αντίστοιχη Αμερικανική, τα Όσκαρ δηλαδή, ήταν υποψήφιος στην κατηγορία της ξενόγλωσσης ταινίας με τον “Άνθρωπο χωρίς παρελθόν” (χωρίς φυσικά να δώσει το παρών στο Λος Άντζελες).

Εντέλει, τι είναι ο Καουρισμάκι; Ο μανιακός κινηματογραφιστής με ηθοποιούς-φετίχ (Μάτι Πελόνπα, Κάτι Ουτίνεν, Μάρκου Πελτόλα, Κάρι Βαανάνεν) και λάτρης του Ελσίνκι (το οποίο έχει “απαρνηθεί” δυο φορές, κινηματογραφώντας το Λονδίνο στο “Προσέλαβα έναν επαγγελματία δολοφόνο” και το Παρίσι στην “Μποέμικη ζωή”, όπως και στα -έτσι κι αλλιώς- οδοιπορικά των Leningrad Cowboys), που τρελαίνεται για αλκοόλ, έρωτα, τέχνη και ζωή. Ο απόλυτος σεβασμός στον μεγάλο δημιουργό λοιπόν, που ξέρει τουλάχιστον γιατί κάνει τέχνη και πώς να ζει.

Νέστορας Πουλάκος

Δες εδώ για όλες τις ταινίες του

*Το αφιέρωμα δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (4-1-12).