10 Φεβ 2012

Ρομάν Πολάνσκι: 3 steps to heaven

Του Νέστορα Πουλάκου

Mε αφορμή τον “Θεό της Σφαγής”, την ταινία της εβδομάδας για τις ελληνικές αίθουσες, θυμάμαι τρεις –μόνο- στιγμές της φιλμογραφίας του Ρομάν Πολάνσκι, κατά την άποψη μου ενός εκ των σημαντικότερων Ευρωπαίων σκηνοθετών του 20ου αιώνα, οι οποίες αρκούν για να τον εντάξουν στο πάνθεον των δημιουργών της ιστορίας του κινηματογράφου. Βλέπεις, ο Πολωνός σκηνοθέτης με τη γαλλική υπηκοότητα, από το “Μαχαίρι στο νερό” του 1962, στη βρετανική αποκάλυψη του ψυχολογικού θρίλερ, τον γαλλικό μυστικισμό, το ιταλικό παιχνίδισμα, μέχρι την αμερικανική παραζάλη, ήξερε να γυρίζει ιστορίες με ψωμί, σα να λέμε, που θα διασκέδαζαν το κοινό παντοιοτρόπως.

Αδίκως ο Πολάνσκι έχει μείνει στο μυαλό μας για την προσωπική του ζωή. Το στρατόπεδο συγκέντρωσης και η ορφάνια, το αστείρευτο ταλέντο και η δολοφονία της γυναίκας του από τη συμμορία του Μάνσον, η παιδοφιλία του και οι συνεχείς αποδράσεις του, το γαλλικό καταφύγιο και η ελβετική φυλακή, είναι μερικά μόνο κομμάτια ενός παζλ που συνθέτει τον κινηματογραφικό του μύθο. Καθότι ο Πολάνσκι έχει κάνει κάμποσο σινεμά: Γυρίζει ταινίες τρόμου και νουάρ, παιδικά και ιστορίες εποχής, μυστικιστικά συμπλέγματα και ερωτικές φαντασιώσεις, πολιτικά και κοινωνικά δράματα και αναμνήσεις πολέμων, οικογενειακές συγκρούσεις και ανάλαφρες κομεντί.

Πριν προχωρήσω, αντιγράφω από παλιότερο κείμενο της Χασίμ στο SevenArt: “Αν το έργο ενός καλλιτέχνη είναι ευθέως ανάλογο της προσωπικότητας του, τότε έχουμε να κάνουμε με έναν σπουδαίο άνθρωπο και έναν ακόμα σπουδαιότερο σκηνοθέτη• αν πάλι η προσωπικότητα υστερεί του πνευματικού πονήματος τότε κρατάμε απλώς τα μάτια καρφωμένα στην οθόνη και περιμένουμε το επόμενο προσεχώς…”

Αποστροφή (1965)

Ο Πολάνσκι γυρίζει ένα κλειστοφοβικό θρίλερ με θέμα την ψύχωση. Η Κατρήν Ντενέβ ως Βελγίδα μανικιουρίστα και άκρως ποθητή, παύει να τριγυρνά στους λονδρέζικους δρόμους και κλείνεται στο πνιγηρό διαμέρισμα της. Σταδιακά οδηγείται στην τρέλα, στην απόλυτη παράνοια.

Το Μωρό της Ροζμαρί (1968)

Πριν αποστραφεί ο Πολάνσκι την Αμερική για πρώτη φορά, γυρίζει ένα από τα καλύτερα ψυχολογικά θρίλερ της ιστορίας του κινηματογράφου, με θέμα των εωσφόρο. Μία Φάροου και Τζων Κασσαβέτης υποδύονται το νεαρό, ερωτευμένο ζευγάρι που αγκαλιάζεται από τους “ζεστούς” γείτονες του νέου τους σπιτιού. Ώσπου καταλαβαίνουν που το πάνε…

Chinatown (1974)

Είναι η δεύτερη φορά. Πλέον, είναι η Αμερική εκείνη που αποστρέφεται τον Πολάνσκι, παρόλο που αναβίωσε ένα ξεχασμένο στο παρελθόν κινηματογραφικό είδος: το νέο-νουάρ όπως ονομάστηκε, πήρε σάρκα κι οστά χάρη στις περιπέτειες του ντετέκτιβ Τζακ Νίκολσον στο ηλιόλουστο Λος Άντζελες, όπου ερευνά ένα μεγάλο σκάνδαλο, μια δολοφονία που η άκρη της βρίσκεται στο σύστημα ύδρευσης της πόλης. Μόνο και μόνο για τις σκηνές με τον Τζων Χιούστον αποζημιώνεσαι.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (3-1-12).