6 Μαρ 2012

Ζωή (1996)

Στο τελευταίο HellasFilm για το 2011, σου γράφω για τη “Ζωή” του Γιώργου Κατακουζήνου, η οποία προβλήθηκε 15 χρονιά μετά την πρώτη της εμφάνιση στις κινηματογραφικές αίθουσες της χώρας στο αφιέρωμα για τη βία κατά των γυναικών, που οργάνωσε η Ταινιοθήκη της Ελλάδας τον Νοέμβριο που μας πέρασε. Επίσης, μια αφορμή όχι και τόσο καλή βέβαια, ήταν η πρόσφατη δολοφονία νεαρής κοπέλας από τον σύντροφο της στην Καστοριά, εξαιτίας της παθολογικής ζήλιας του τελευταίου.

Βλέπεις, ο Γιώργος Κατακουζηνός μπορεί να ισχυρίζεται ότι τη “Ζωή” την είχε γράψει πριν την άγρια δολοφονία της νεαρής… Ζωής Γαρμάνη από τον σύζυγο της Παναγιώτη Φραντζή, το καλοκαίρι του 1987 στα Πατήσια, όμως η ταινία -ελαφρώς διαφορετική- περιγράφει ουσιαστικά αυτό το αποτρόπαιο έγκλημα που είχε συγκλονίσει την ελληνική κοινωνία, και είχε απασχολήσει τα ντόπια Μ.Μ.Ε.

Μάλιστα, ο βραβευμένος σκηνοθέτης, πέρα της δολοφονίας, καυτηριάζει στην ταινία του δύο ακόμη στοιχεία της ελληνικής κοινωνίας, εντελώς χαρακτηριστικά και αποκρουστικά: την “τρωκτική” διάθεση των Μ.Μ.Ε. της εποχής, τα οποία και αντιμετώπισαν με άγριο, σχεδόν δολοφονικό τρόπο τον εγκληματία.

Καθώς και το μόνιμο και διαχρονικό -καταπώς φαίνεται- πρόβλημα της Αθήνας με τα σκουπίδια και τις απεργίες των οδοκαθαριστών, που πνίγουν ουσιαστικά την πόλη, ενώ ταυτοχρόνως αποτελούν “καταφύγια” πτωμάτων. Καθότι ο Φραντζής αφού δολοφόνησε την άτυχη Ζωή, στη συνέχεια την διαμέλισε, πετώντας στα σκουπίδια τα μέλη της. Η “ατυχία” του βέβαια ήταν ότι σε μια από τις σακούλες είχε ξεχάσει απόδειξη κρεοπωλείου, από προηγούμενη αγορά του.

Ο Κατακουζηνός σε συνεργασία με τον Γιώργο Διαλεγμένο, έγραψαν το σενάριο για μια 18χρονη κοπέλα, η οποία είχε μόλις τελειώσει το σχολείο και μέσα σε λίγους μήνες παντρεύτηκε τον κατά δέκα χρόνια μεγαλύτερο σύντροφο της, ο οποίος δούλευε στην οικογενειακή επιχείρηση παιχνιδιών. Η σχέση τους που κρατούσε περίπου ένα χρόνο, με τις διάφορες εντάσεις που υπήρχαν και εμφανή τα σημάδια της ασυμφωνίας χαρακτήρων και της διαφοράς στην ηλικία και τις εμπειρίες ζωής, δεν πτόησαν ούτε τους ίδιους ούτε και τους γονείς τους για τον γάμο.

Φυσικά και τα πράγματα εκτροχιάστηκαν καθότι η οικογενειακή, ήσυχη ζωή που επιθυμούσε ο “Άρης” ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με την όρεξη για ζωή, διασκέδαση και χάζι που είχε προφανώς η μικρή Ζωή. Ο βίαιος χαρακτήρας του πρώτου, η παθολογική του ζήλεια και ο παράφορος έρωτας που έτρεφε, σε συνδυασμό με την νεανική πρόκληση και την παιδική αφέλεια που διέθετε το κορίτσι, κατέληξαν στο μοιραίο…

Ένα περιστατικό που φυσικά και δεν πρέπει να σόκαρε συγγενείς και φίλους, μια και ήταν κοινωνοί ή παρόντες σε περιστατικά και καταστάσεις της ζωής του ζευγαριού. Εν ολίγοις, η ταινία του Κατακουζηνού είναι ένα ολόκληρο μάθημα, ένα ηθικό δίδαγμα, παρόλο που δεν τη λες διδακτική. Κατά τη γνώμη μου ήταν ένα μάθημα ζωής, μια άρτια μεταφορά ενός αληθινού γεγονότος προς αποφυγή.

Όσον αφορά τα σημεία της ταινίας: ο Κατακουζηνός, όπως έκανε και στη μεγάλη του επιτυχία, τον “Άγγελο”, το άλλο αποτρόπαιο ερωτικό έγκλημα ενός ομοφυλόφιλου με τον νταβατζή του, αναπαριστά ακριβώς την ηθογραφία της εποχής, όπως και την κοινωνία και τους ανθρώπους της πόλης ενδυματολογικά και σκηνογραφικά (συνεργάτης του ο σκηνοθέτης Κυριάκος Κατζουράκης).

Την έντονη φωτογραφία της, που θυμίζει χαρακτηριστικά ‘90s, επιμελήθηκε ο Νίκος Καβουκίδης, ενώ την υποβλητική, τραχιά μουσική ο Σταμάτης Σπανουδάκης. Δραματουργικά ο Κατακουζηνός έκανε πολύ καλή δουλειά με τους ηθοποιούς, όλοι τους γνωστοί στην τηλεόραση της εποχής, αν και υπήρχαν αρκετές στιγμές ερμηνευτικής υπερβολής που σε έβγαζαν εκτός θέματος. Η μεγάλη μου ένσταση στην ταινία είναι σκηνοθετική: μια και ο Κατακουζηνός έκανε συχνή χρήση της πλάγιας λήψης, προφανώς για να αποτυπώσει το στρεβλό του γεγονότος, καταφανώς όμως και για να σε ζαλίσει.

Παρολαυτά, η ταινία δεν έκανε εισιτήρια στην εποχή της ούτε κέρδισε βραβεία, σε αντίθεση με τον “Άγγελο”, ενώ αποτέλεσε το κύκνειο άσμα του Γιώργου Κατακουζηνού στον κινηματογράφο. Ως τελευταίο σχόλιο μπορώ να πω ότι αυτή ταινία του Κατακουζηνού ήταν στα σίγουρα αισθητικής τηλεοπτικών τηλεταινιών όπως “Ανατομία ενός Εγκλήματος”, “Δέκατη Εντολή” και “Κόκκινος κύκλος” του Πάνου Κοκκινόπουλου.

Βαθμολογία: 7/10

*Τα παραπάνω κείμενα εντάσσονται στη στήλη HellasFilm του κινηματογραφικού πόρταλ www.sevenart.gr. Γράφτηκαν από τον Νέστορα Πουλάκο, την περίοδο από τις 28 Δεκεμβρίου 2011 έως τις 8 Φεβρουαρίου 2012.