21 Απρ 2012

ΜΑΝΙΑ (1985)

Στο πρόσφατο αφιέρωμα για τις Ταινίες που Τόλμησαν, στον πολυχώρο CAMP της Πλατείας Κοτζιά, επαναπροβλήθηκε η “Μανία” του Γιώργου Πανουσόπουλου, μια από τις πλέον χαρακτηριστικές ταινίες άκρατου παγανισμού στον ελληνικό κινηματογράφο, σίγουρα απόγονος της ταινίας του Νίκου Κούνδουρου, “Μικρές Αφροδίτες” (παραγωγής 1963). 

Στην δεκαετία του 1980, όπου τα πάντα έτρεχαν με ιλιγγιώδη ταχύτητα χάρη στην… πράσινη ανάπτυξη του Ανδρέα Παπανδρέου, ο Πανουσόπουλος, εκ των βασικών συντελεστών του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου και αναμεμειγμένος μέχρι το λαιμό με την τηλεοπτική διαφήμιση, επανατοποθετεί τη δράση της ιστορίας του στο κέντρο της Αθήνας, μετά τους “Απέναντι”. 

Αυτή τη φορά όμως υπάρχει μια διαφορά, και μάλιστα ειδοποιός. Γρήγορα η κεντρική ηρωίδα της “Μανίας” εγκαταλείπει τα γραφεία της πολυεθνικής εταιρείας της, τους υπολογιστές και την καριέρα της στο εξωτερικό, το αλαλούμ της οικογένειας της, τις τσιρίδες της μικρής κόρης της, και τις νουθεσίες της πεθεράς (χαρακτηριστική εικόνα μεσοαστικού σπιτιού της εποχής εκείνης), για να χαθεί στον Εθνικό Κήπο των Αθηνών… 

Η έντονη ζέστη που την αποπροσανατολίζει, τα αρχέγονα ένστικτα που της βγαίνουν στην επιφάνεια, οι περίεργοι χαρακτήρες που συνθέτουν την ιδιαίτερη ανθρωπογεωγραφία του πάρκου (από τον “ματάκια” και το ζευγάρι που ερωτοτροπεί μέχρι τα καλλιτεχνικά γυρίσματα και τα παιχνίδια των παιδιών), οι φυσιολατρικές προεκτάσεις και οι ζωοφιλικές παραστάσεις, προκαλούν την έκρηξη της ευαίσθητης μεν ολοζώντανης δε γυναίκας. 

Και ουσιαστικά την πιάνει μια μανία… Η μανία. Να γυρίσει στη φύση και να χάσει την ταυτότητα της. Στη μάχη ανάμεσα στην παραδοσιακή μητέρα και σύζυγο και τη σύγχρονη καριερίστα δεν ξέρει ποιο μέρος να πάρει εντός της. Σύντομα η συμπεριφορά της στο πάρκο προκαλεί. Και όλο και τρελαίνεται… Κόσμος μαζεύεται, αστυνομία έρχεται. Γίνεται πρώτο θέμα στην πόλη, και η οικογένεια της ανησυχεί. 

Ο Πανουσόπουλος γύρισε όντως μια πολύ ιδιαίτερη, εντελώς προκλητική ταινία. Προσπάθησε να διερευνήσει, πάντοτε με την Αθήνα του κατακαλόκαιρου στο φόντο, τη θέση της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία των ‘80s, που φαινόταν να αλλάζει. Όπως κι έγινε φυσικά. Θέλησε να αποδώσει στην οθόνη αυτήν τη μάχη. Από την ανατολίτισσα γυναίκα σε εκείνη της νέας εποχής, τη γιάπισσα της μεγάλης πόλης και της ιλουστρασιόν ζωής. 

 Όπως και σε κάθε ταινία του Πανουσόπουλου, μέσα από τη “Μανία” αναδεικνύονται τα συστατικά μιας περιόδου. Οι συνήθειες, οι σκέψεις, οι προβληματισμοί και οι συμπεριφορές, οι αποφάσεις και οι ανησυχίες του μέσου όρου των ανθρώπων της δεκαετίας. Σε αυτή την παγανιστική σύγχυση ήταν και η Ελλάδα τότε. Μόνο που δεν ξέμπλεξε ποτέ. 

Παραμένει σε σύγχυση ακόμη.