23 Ιουν 2012

Δέσποινα Στυλιανοπούλου: Ηθοποιός Αμέσου Δράσεως


Του Νέστορα Πουλάκου 

Μια πολύ ζωντανή, παραστατική, ανάγλυφη και αρκούντως ενδιαφέρουσα αυτοβιογραφία κυκλοφορεί αυτές τις ημέρες από τις Εκδόσεις Τετράγωνο. Η Δέσποινα Στυλιανοπούλου, η πιο διάσημη υπηρέτρια και ταξιτζού του ελληνικού κινηματογράφου και θεάτρου, το “εθνικό μας Δεσποινάκι” σύμφωνα με την κριτικό κινηματογράφου Ροζίτα Σώκου, “η ηθοποιός που άξιζε το εγχώριο Όσκαρ δραματικότητας από την πρώτη κιόλας εμφάνιση της” κατά τον θεατρικό παραγωγό Γιώργο Λαζαρίδη, γράφει για τη ζωή της και κυρίως για τους ρόλους της. 

Από τα παιδικά χρόνια της στη Μεσσήνη και την Κατοχή του 1940-45, η Δέσποινα Στυλιανοπούλου βρέθηκε στην Αθήνα και στο Ωδείο Αθηνών με δάσκαλο τον Δημήτρη Ροντήρη. Είχαν προηγηθεί τα διάσημα πια –για κάθε ηθοποιό- “κοψίματα” της από τη σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Η Στυλιανοπούλου ξεκινάει αμέσως μετά τη σχολή της μια πλούσια και πολυσχιδής θεατρική καριέρα, που βάστηξε για περισσότερα από 40 χρόνια. 

Έπαιξε έργα σπουδαίων συγγραφέων της εποχής, από του Σακελλάριου και του Μιχαηλίδη μέχρι του Πρετεντέρη. Συμπρωταγωνίστησε με όλα τα σημαντικά ονόματα του παλιού ελληνικού κινηματογράφου και θεάτρου: Κωνσταντάρας, Σταυρίδης, Χατζηχρήστος, Βουγιουκλάκη, Ρίζος, Παπαμιχαήλ, Γκιωνάκης, Κούρκουλος, Ξανθόπουλος κ.ά. Και φυσικά υπέγραψε πολλά αποκλειστικά συμβόλαια κατά καιρούς με όλες τις μεγάλες εταιρείες θεατρικής και κινηματογραφικής παραγωγής, από τον Φίνο μέχρι τους Καραγιάννη-Καρατζόπουλο. Η ίδια άλλωστε ήταν και σύντροφος του Κώστα Καραγιάννη για χρόνια. 

Στον κινηματογράφο εμφανίστηκε το 1960 πρωταγωνιστώντας στον “Ξένο της Νύχτας” της Έλλης Νεζερίτη. Οι κριτικές ήταν θερμές, τα “κινηματογραφικά της προσόντα” μεγάλα, και οι “κινηματογραφικά γνωρίζοντες” μιλούσαν για ένα καινούριο αστέρι που άξιζε το “εγχώριο Όσκαρ δραματικότητας”. Βέβαια, ο ρόλος της υπηρέτριας με τις θανατηφόρες ατάκες θα την κάνει μια σημαντική κωμική ηθοποιό του κινηματογράφου μας. 

Μια άλλη ιστορία έχει να κάνει με το δημοφιλές έργο “Μαριχουάνα Στοπ”. Στο θέατρο ανέβηκε με την ίδια στο ρόλο της υπηρέτριας. Πάταγος. Στον κινηματογράφο, το έργο ανέβηκε από τον Φίνο και γι’ αυτό η Στυλιανοπούλου δεν μπορούσε να παίξει, είχε αποκλειστικό συμβόλαιο με τους Καραγιάννη-Καρατζόπουλο. Το ρόλο της πήρε η Μάρθα Καραγιάννη με επιτυχία, αλλά όχι με την απαράμιλλη γοητεία της Δέσποινας Στυλιανοπούλου. 

Εν γένει, στον κινηματογράφο μετράει περισσότερες από 50 εμφανίσεις, από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Κι αυτή, όπως έκαναν πολλοί ηθοποιοί του παλιού ελληνικού σινεμά, συμμετείχε στις αμφιβόλου αισθητικής επιθεωρήσεις και ταινίες λαϊκής διασκέδασης της δεκαετίας του 1980. Ενδεικτικές ταινίες που έχει παίξει: Εισπράκτωρ 007, Αν έχεις τύχη…, Αχ! Αυτή η γυναίκα μου, Δημήτρη μου Δημήτρη μου, Ο γεροντοκόρος, Το πιο λαμπρό αστέρι, Η χαρτορίχτρα, Ο γίγας της Κυψέλης, Καπετάν Φάντης Μπαστούνι, Ο Τζαναμπέτης κ.ά. 

 “Νύχτα περίεργη και το μυαλό μου γυρίζει. Στα μύρια γεγονότα της ζωής μου. Δεν ξέρω από πού να αρχίσω. Είναι πολλά αυτά που θέλω να διηγηθώ. Νομίζω πως θα εκραγώ. Θέλω ό,τι έχει συμβεί να το γράψω απόψε. Εν μία νυχτί, όπως όταν μάθαινα τους ρόλους. Μοιάζει ακατόρθωτο και είναι. Πώς να γράψεις την ιστορία της ζωής σου σε μια μόνο νύχτα;”. 

Η Δέσποινα Στυλιανοπούλου το αποφάσισε και έγραψε για πρώτη φορά ένα μεγάλο βιβλίο που λέει τα πάντα. Για τη σκοτεινιά της Κατοχής, για την επαρχία, για την Αθήνα, το Εθνικό θέατρο, για τον δάσκαλο της τον Ροντήρη, για τα πρώτα βήματα της στο σανίδι, για το "Δουλικό αμέσου δράσεως", για το ότι έγινε πρωταγωνίστρια μέσα σε μία νύχτα, για τους Έρωτες της, για τον Κώστα Καραγιάννη και τον Πέτρο Μήλα. Αλλά και για τους ηθοποιούς και τους ανθρώπους που αγάπησε και θαύμασε: Αλίκη Βουγιουκλάκη, Δημήτρη Παπαμιχαήλ, Γεωργία Βασιλειάδου, Θανάση Βέγγο, Κώστα Χατζηχρήστο, Νίκο Σταυρίδη, Βασίλη Αυλωνίτη, Μίμη Φωτόπουλο, Ντίνο Ηλιόπουλο, Διονύση Παπαγιαννόπουλο, Νίκο Ρίζο, Μέμα Σταθοπούλου, Σμάρω Στεφανίδου, Σαπφώ Νοταρά, Λάμπρο Κωνσταντάρα, Ρένα Βλαχοπούλου, Σταύρο Παράβα, Ορέστη Μακρή, Γιάννη Γκιωνάκη, Λάκη Λαζόπουλο, Λάκη Μιχαηλίδη, Παύλο Πισσάνο, Ροζίτα Σώκου, Γιάννη Τσαρούχη, τα αδέλφια της, την κυρία Λεβίδη, κ.α. 

*Η βιβλιοπαρουσίαση δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (12-6-12).